hastane nfeks yonlari n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
HASTANE Ä°NFEKSÄ°YONLARI PowerPoint Presentation
Download Presentation
HASTANE Ä°NFEKSÄ°YONLARI

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 36

HASTANE Ä°NFEKSÄ°YONLARI - PowerPoint PPT Presentation


  • 337 Views
  • Uploaded on

HASTANE İNFEKSİYONLARI. Prof Dr Semra TUNÇBİLEK Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı. Nozokomiyal İnfeksiyon.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'HASTANE Ä°NFEKSÄ°YONLARI' - steffi


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
hastane nfeks yonlari

HASTANE İNFEKSİYONLARI

Prof Dr Semra TUNÇBİLEK

Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

nozokomiyal nfeksiyon
Nozokomiyal İnfeksiyon
  • Yatış anında inkübasyon döneminde olmayan , hastalar hastaneye yattıktan sonra gelişen veya hastaneden kaynaklanmasına rağmen bazen hastalar taburcu olduktan sonra ortaya çıkan infeksiyonlardır.
hastane infeksiyonlar n n infeksiyon yerine g re da l m
Hastane infeksiyonlarının infeksiyon yerine göre dağılımı
  • Üriner infeksiyon (%42)
  • Cerrahi Alan infeksiyonu (%24)
  • Pnömoni (%15-20)
  • Bakteriyemi (%5)
hastane nfeksiyonlar n n nemi
Hastane İnfeksiyonlarının Önemi
  • 19. yy’dan beri önemli bir sağlık sorunu
  • Hastanede yatarak tedavi gören hastaların;
    • Gelişmiş ülkelerde %5-10
    • Gelişmekte olan ülkelerde %25 oranında görülür
  • ABD’de
    • Yılda en az 30.000 kişi yaşamını yitirir
    • Hastanede kalış süresinin hasta başına 7-10 gün uzar
    • Yılda 5-10 milyar dolar ek maliyet
hastane nfeksiyonlar n n nemi1
Hastane İnfeksiyonlarının Önemi
  • Tanı ve sağaltım amacı ile uygulanan çeşitli,
    • İnvaziv girişimler
    • Operasyonlar ile insan yaşamı uzamakta ve yaşam kalitesi artmaktadır
  • Öte yandan bu girişimler nedeni ile dirençli mo. oluşan hastane infeksiyonları oluşmakta ve yaşamı tehdit etmektedir
  • İyi uygulanan infeksiyon kontrol programları ile
      • Hastane infeksiyonları azalır
      • Hastanede kalış suresi kısalır
      • Hastane harcamaları azalır
hastane nfeksiyonlar n n nemi2
Hastane İnfeksiyonlarının Önemi
  • Hastane infeksiyonları hastane ortamında bulunan antibiyotiklere çok dirençli mo.lar tarafından oluşturulmaktadır
  • Bu infeksiyonların tedavisinde büyük sorunlar yaşanmakta bazen de başarısız olunmaktadır
hastane nfeksiyonlar n n nemi3
Hastane İnfeksiyonlarının Önemi
  • Bu enfeksiyonların önlenmesinde infeksiyon kontrol program kılavuzlarının hazırlanması ve ciddi şekilde uyulması;
    • Hastanede kalış suresini azaltır
    • Önemli maddi tasarruf sağlar
hastane nfeksiyonlar n n nemi4
Hastane İnfeksiyonlarının Önemi
  • Hastane infeksiyonlarından korunmada en önemli işlem el yıkamadır
  • Yapılan çalışmalarda yalnızca el yıkama ile hastane infeksiyonlarının 1/3 oranında azalabileceği bildirilmektedir
hastane nfeksiyonlar n n nemi5
Hastane İnfeksiyonlarının Önemi
  • Basitçe su ve sabunla ellerin 10 sn yıkanması
    • hemen hemen tüm gr (-) çomakları ortadan kaldırırken
    • gr (+) bakterilerin biraz daha zor ortadan kalkabileceği bildirilmektedir
  • Alkol ve klorheksidinin Gr (+) ler için daha iyidir
  • Hastadan hastaya geçerken eller mutlaka yıkanmalıdır
hastane nfeksiyonlar n n nemi6
Hastane İnfeksiyonlarının Önemi
  • Hastane infeksiyonları açısından en riskli hastane bölümleri;
    • Yoğun bakım üniteleri (YBÜ)
    • Cerrahi bölümler
    • Yeni doğan üniteleri
hastane nfeksiyonlar n n nemi7
Hastane İnfeksiyonlarının Önemi
  • YBÜ hastalarda hastane infeksiyonu görülme riski, diğer bölümlerinkinde 5-10 kat daha fazladır
  • YBÜ antibiyotiklere dirençli bakteri kolonizasyonu daha sıktır
  • Arcibald ve ark. yaptıkları bir çalışmada hastane infeksiyon etkenlerinin toplum infeksiyon etkenlerinden daha dirençli olduğunu bulmuşlardır.
hastane nfeksiyonlar n n nemi8
Hastane İnfeksiyonlarının Önemi
  • İnfeksiyon kontrolü ancak onu uygulayan personel konuyu iyi anlamışsa başarılı olur
  • Bu ekipteki hekim ve hemşireler;
    • Hasta ve personel ihtiyaçlarına duyarlı olmalı
    • Programın başarı ve sonuçlarını öğrenme ve öğretmeye hazır olmalıdır
hastane infeksiyonlar nda izolasyon nlemleri
Hastane infeksiyonlarında izolasyon önlemleri
  • İnfeksiyonlar belirli bir kaynaktan duyarlı konağa bulaş yolu ile oluşur
  • Kaynak, duyarlı konak ve bulaş yolunun oluşturduğu üç kompenentin irdelenmesi, uygulanacak izolasyon önlemlerinin belirlenmesinde temeldir
kaynak
Kaynak
  • Kaynak olarak;
    • Hastanın kendi florası
    • Diğer hastalar
    • Kuluçka döneminde olup hastalığı olamayan kişiler
    • Sağlık çalışanları
    • Kronik taşıyıcılar
    • Tıbbi aletler
    • Su, hava gibi çevresel faktörler
    • Hasta ziyaretçileri, sıralanabilir
duyarl konak
Duyarlı konak
  • Konağın mikroorganizmaya yanıtı farklı olabilir
  • Bazı konaklar sadece kolonize olurken, bir kısmı asemptomatik taşıyıcı olarak, bir kısmı da klinik hastalık tablosu oluşturarak yanıt verir
  • Yanıtı etkileyen konak faktörleri
    • Yaş
    • Altta yatan hastalık tablosu
    • Antibiyotik
    • Kortikositeroit ya da immunsupressif ajan kullanımı
    • İnvaziv girişimlerdir
bula yolu
Bulaş yolu
  • Bulaş yolu infeksiyonun önlenmesinde anlaşılması gereken ilk hedeftir
  • İnfeksiyon oluşumunu sağlayan 5 ana hedef vardır
    • Temas ile bulaş
    • Damlacık yolu ile bulaş
    • Ortak kullanım yolu ile bulaş
    • Solunum yolu ile bulaş
    • Vektörler ile bulaş
bula yolu1
Bulaş yolu
  • 1) Temas ile bulaş:
  • Nozokomiyal infeksiyonların oluşmasında en önemli ve en sık yoldur
  • İki alt gruba ayrılır;
    • Direkt temas
    • İndirekt temas
bula yolu2
Bulaş yolu
  • 1) Temas ile bulaş:
  • A) Direkt temas ile bulaş;
  • Mo geçişi, duyarlı bir konak ile kolonize veya infekte bir konak arasında direkt vücut yüzeyi temasıyla olur
  • Sağlık çalışanı-hasta veya hasta-hasta arasında bulaş mümkündür
  • B) İndirekt temas ile bulaş;
  • Duyarlı konağın infekte olmuş bir malzeme ile teması söz konusudur
bula yolu3
Bulaş yolu
  • 2) Damlacık yolu ile bulaş:
  • Damlacıklar kaynak olan kişinin
    • Konuşması
    • Öksürmesi, aksırması
    • Aspirasyon
    • Bronkoskopi gibi olaylar ile yayılır
  • Partiküller 5 µm’den büyüktür ve 1 m’den uzak mesafelere gidemez
  • Bulaş, kısa mesafeden damlacıkların havaya iletilmesi ve duyarlı konağın konjonktiva, burun,ağız mukozalarında yerleşmesiyle olur
bula yolu4
Bulaş yolu
  • 3) Ortak kullanım yolu ile bulaş:
  • Mo bulaşı
    • Besin
    • Su
    • İlaç
    • Alet gibi malzemelerin ortak kullanımı ile olur
bula yolu5
Bulaş yolu
  • 4) Solunum yolu ile bulaş:
  • Bulaşı sağlayan 5 µm’den küçük partiküller ya havada asılı kalır ya da toz partiküllerine yapışır
  • Böylece mo’lar
    • Hem bulundukları ortama yayılırlar
    • Hem de uzak mekanlara ulaşabilirler
  • Ortamın havalandırılması ya da özel hava temizleme sistemlerinin kullanılması bulaşı engeller
bula yolu6
Bulaş yolu
  • 5) Vektörler ile bulaş:
  • Sivrisinek, fare, sülük gibi aracı konaklar mo bulaşına neden olabilir
  • Bu yolun nozokomiyal infeksiyon oluşumundaki rolü diğer bulaş yollarına göre daha azdır
bula yolu7
Bulaş yolu
  • Hastanede oluşan infeksiyonların önlenmesi için izolasyon önlemleri uygulanmaktadır
  • İzolasyon önlemleri ilk kez 1877’de ABD’de bir hastane el kitabında tanımlanmıştır
  • İzolasyon önlemleri ile ilgili bilgilerde standardizasyon gereksinimi ise 1960’larda fark edildi ve 1970’lerde CDC izolasyon önlemleri ile ilgili bir kitap yayınladı
bula yolu8
Bulaş yolu
  • Rehber 1975 ve 1983’de tekrar gözden geçirilerek yenilendi
  • İzolasyonun kategori esasına dayandırıldığı bu sistemde, 1983’te;
    • Tam izolasyon
    • Temas izolasyonu
    • Solunum izolasyonu
    • Tüberküloz izolasyonu
    • Enterik önlemler
    • Drenaj/sekresyon önlemleri
    • Kan/vücut sıvısı önlemleri olmak üzere 7 kategori tanımlandı
standart nlemler
Standart önlemler
  • Hastanın tanısına ve olası infeksiyon durumuna bakılmaksızın bütün hastalara uygulanan önlemlerdir
standart nlemler1
Standart önlemler
  • El yıkama:
    • Eldivenli olsun olmasın kan, vücut sıvıları, salgılar ve çıkartılar, kontamine eşyalara dokunduktan sonra, aynı hastanın farklı vücut bölgelerindeki işlemler sırasında, hastadan hastaya geçerken eldivenleri çıkarır çıkarmaz ellerinizi yıkayınız
    • Rutin el yıkama için antibakteriyel içermeyen normal sabun kullanınız
    • Salgınların kontrolü ve hiperendeminin olduğu durumlarda bir antimikrobiyal ajan yada susuz bir antiseptik madde kullanınız
  • Eldiven:
    • Kan, vücut sıvıları, salgılar ve çıkartılar, kontamine eşyalar, mukozalar ve bütünlüğü bozulmuş deriye dokunmadan önce eldiven giyin
    • Kullanımdan sonra hiçbir yere dokunmadan eldivenleri çıkarıp ellerinizi yıkayınız
standart nlemler2
Standart önlemler
  • Maske, yüz-göz koruyucu:
    • İşlemler sırasında vücut sıvıları, salgılar ve çıkartılar, kan sıçrayabileceğinden göz, burun ve ağız mukozasını koruma amaçlı
  • Önlük:
    • İşlemler sırasında vücut sıvıları, salgılar ve çıkartılar, kan sıçrayabileceğinden deri ve giysilerin kirlenmesini önlemek
    • Kirlenen önlüğü dış yüzüne dokunmadan çıkarınız ve ellerinizi yıkayınız
  • Hasta bakım malzemeleri:
    • Kan, vücut sıvıları, salgılar ve çıkartılar, kontamine eşyalar, mukozalar ve deriye dokunmadan, giysiler ve diğer malzemeler, başka hastalar ve çevre kontamine edilmeden uzaklaştırınız
    • Bir kullanımlık malzemeleri hemen atınız, tekrar kullanılacak olanları uygun yöntemlerle temizleyiniz
standart nlemler3
Standart önlemler
  • Çevresel kontrol:
    • Hastanede çevresel yüzeyleri yatak, karyola ve etajerleri, sık dokunulan tüm yüzeyleri rutin bakım, temizlik ve dezenfeksiyon için hastanenin protokollerini oluşturunuz
  • Yatak takımları:
    • Kan, vücut sıvıları, salgılar ve çıkartılar ile kirlenen kullanılmış yatak takımları deri ve mukozalara dokundurulmadan, diğer hastaları, giysileri ve malzemeleri kontamine etmeden toplayıp taşınmasını sağlayın
  • Meslek sağlığı ve kan yoluyla geçebilen patojenler:
    • İğne, bistüri gibi kesici-delici malzemeleri kullanırken, toplarken, temizlerken ve imha ederken yaralanmamaya dikkat ediniz
    • Kullanılmış iğnelerin kılıfını tekrar takmayın
  • Hasta yerleştirilmesi:
    • Hijyeni bozuk olan hastaları tek kişilik odalara alın
bula yoluna y nelik nlemler
Bulaş yoluna yönelik önlemler
  • Temas önlemleri;
    • Direkt ya da indirekt yolla kolonize ya da infekte olmuş hastalardan epidemiolojik olarak önemli mo’ların duyarlı konağa bulaş riskini azaltmaya yönelik önlemlerdir
  • Damlacık yolu ile bulaş önlemleri;
    • İnfeksiyoz etkenlerin damlacıklara geçişini azaltmaya yönelik önlemlerdir
  • Solunum yoluyla bulaş önlemleri;
    • Solunum yoluyla bulaşan 5 µm’den küçük partiküllerle oluşacak infeksiyonları önlemek için uygulanır
temel izolasyon nlemleri
Temel izolasyon önlemleri
  • İzolasyon önlemlerinin temelini oluşturan işlemlerdir
    • El yıkama ve eldiven giyme
    • Hastaların yerleştirilmesi
    • Hasta taşınması
    • Maske, yüz-göz koruyucu kullanımı
    • Koruyucu önlük kullanımı
    • Hasta bakım ve sofra malzemeleri, kirli çamaşırlar, rutin temizlik
temel izolasyon nlemleri1
Temel izolasyon önlemleri

1) El yıkama ve eldiven giyme

  • İnfeksiyonların önlenmesinde en önemli adımdır
  • El yıkamanın amacı; hasta veya çevresel yüzeylerle temas sonucu kazanılan geçici floranın temizlenmesi
  • Yoğun bakım üniteleri ve antibiyotiğe dirençli mo sık olduğu bölümler dışında, su ve normal sabunla ellerin yıkanması yeterlidir
  • Eldiven giymek infekte materyalle bulaş riskini azaltır
  • Eldivendeki gözle görülmeyen incelmeler, yırtıklar çıkarılırken ellerin bulaşması yaşanabilecek sorunlardır
temel izolasyon nlemleri2
Temel izolasyon önlemleri

2) Hastaların yerleştirilmesi

  • Hastanın;
    • Hijyen önlemleri bozuk
    • Çevresini kontamine ediyor
    • Önerilere uymuyor
    • Potansiyel infeksiyon kaynağı ise tek kişilik odalara konmalı
  • Solunum izolasyonu gerektiren hastalar için özel hava temizleme sistemleri olan odalar gerekir
temel izolasyon nlemleri3
Temel izolasyon önlemleri

3) Hasta taşınması

  • Hastaların nakli sırasında;
    • Görevli sağlık çalışanı infeksiyon konusunda bilgilendirilmeli
    • Hastanın gideceği yerde çalışan kişi, infeksiyöz mo’nın bulaş riskini azaltıcı önlemleri alması konusunda uyarılmalı
    • Hastanın kendisi diğer kişilere bulaşını önlemek için nelere dikkat etmesi konusunda bilgilendirilmeli
temel izolasyon nlemleri4
Temel izolasyon önlemleri

4) Maske, yüz-göz koruyucu kullanımı

  • Hasta bakım işlemleri sırasında sağlık çalışanları göz, burun ve mukoz membran bulaşından korunmalı
  • Maske ağız ve burunu tamamen kapamalı
  • Sıçrama olasılığı yüksek ise yüz tamamen kapatılmalı
temel izolasyon nlemleri5
Temel izolasyon önlemleri

5) Koruyucu önlük kullanımı

  • Önlükler
    • sıvı geçirmemeli
    • ayak ve bacağı da örtecek şekilde uzun olmalıdır
  • Önlük hasta odasından çıkmadan önce çıkarılmalı ve eller yıkanmalıdır
temel izolasyon nlemleri6
Temel izolasyon önlemleri

6) Hasta bakım ve sofra malzemeleri, kirli çamaşırlar, rutin temizlik

  • Tüm malzemeler kontaminasyonu önleyecek şekilde uygun kutu ve torbalarda toplanmalı
  • Tabak, bardak ve yemek kaplarının sıcak su ve deterjanla dekontaminasyonu yeterlidir