solunum cihazlar n n sterilizasyon dezenfeksiyon ve kullan m n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Solunum cihazlarının sterilizasyon, dezenfeksiyon ve kullanımı PowerPoint Presentation
Download Presentation
Solunum cihazlarının sterilizasyon, dezenfeksiyon ve kullanımı

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 58

Solunum cihazlarının sterilizasyon, dezenfeksiyon ve kullanımı - PowerPoint PPT Presentation


  • 563 Views
  • Uploaded on

Solunum cihazlarının sterilizasyon, dezenfeksiyon ve kullanımı. Doç Dr Can Sevinç DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI ANABİLİM DALI DAHİLİ BİLİMLER YOĞUN BAKIMI. Yoğun Bakım Üniteleri (YBÜ), hastane infeksiyonlarının en sık görüldüğü yerlerdir.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Solunum cihazlarının sterilizasyon, dezenfeksiyon ve kullanımı' - tirzah


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
solunum cihazlar n n sterilizasyon dezenfeksiyon ve kullan m

Solunum cihazlarının sterilizasyon, dezenfeksiyon ve kullanımı

Doç Dr Can Sevinç

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

GÖĞÜS HASTALIKLARI ANABİLİM DALI

DAHİLİ BİLİMLER YOĞUN BAKIMI

slide2
Yoğun Bakım Üniteleri (YBÜ), hastane infeksiyonlarının en sık görüldüğü yerlerdir.
  • YBÜ’nde yatan hastalar tüm hastanede yatan hastaların % 5 –10 kadarı olduğu halde tüm hastane infeksiyonlarının % 25’i YBÜ kaynaklıdır.
  • Bu oranın yüksekliği YBÜ’nde yatan hastaların
    • en ağır seyirli,
    • invazif desteğe ihtiyaç duyan,
    • en fazla antibiyotik kullanan,
    • en kalabalık ortamda bulunan hastalar olmasından kaynaklanır.
slide3
YBÜ’nde kullanılan alet ve malzeme mümkünse tek kullanımlık olmalıdır
  • Fakat pek çok birimde ne yazık ki tek kullanımlık aletlerin bulunması sorun oluşturmaktadır.
  • Bu yüzden dezenfeksiyon- sterilizasyon işlemleri sıklıkla uygulanmaktadır.
slide4
Öncesinde iyi bir mekanik temizlik, işlem sonrasında güzelce durulama, durulama işleminde gereğinde steril distile su kullanımı başarılı bir dezenfeksiyon için ön koşullardır.
dekontaminasyon
Dekontaminasyon
  • Bir eşyanın emniyetle kullanılmasını sağlamak için mikroorganizmaları uzaklaştıran veya yok eden bir işlemdir.
  • Dekontaminasyon denince akla temizleme, dezenfeksiyon ve sterilizasyon gelir.
slide6

Temizleme

  • *Bir eşyadan yabancı maddeleri (toprak, organik maddeler, mikroorganizmalar v.b.) uzaklaştıran işlemdir.
  • Sterilizasyon:
  • *Bakteri sporları da dahil olmak üzere tüm mikroorganizmaları yok eden bir işlemdir.
dezenfeksiyon
Dezenfeksiyon
  • Bir ortamdaki patojen mikroorganizma sayısını, sağlık için tehlikeli olmayacak düzeye düşüren bir işlemdir.
  • Bakteri sporlarının öldürülmesi şart değildir.
    • Yüksek düzey dezenfeksiyon
    • Orta düzey dezenfeksiyon
    • Düşük düzey dezenfeksiyon
y ksek d zey dezenfeksiyon
Yüksek düzey dezenfeksiyon
  • Mycobacterium tuberculosis ve enteroviruslar dahil olmak üzere vegetatif bakteri, mantar ve virusları öldürmek için kullanılan işlemdir.
  • Bazı bakteri sporlarına da etkilidir.
  • FDA tarafından “kimyasal sterilan” olarak tanımlanan kimyasal maddeler ile elde edilen dezenfeksiyon uygulamasıdır
y ksek d zey dezenfektanlar
Yüksek düzey dezenfektanlar

Dezenfektan Kullanım konsantrasyonu

Gluteraldehit %2

Formaldehit %3-8

Sodyum hipoklorid 1000 ppm serbest klor

Parasetik asit < %1, %0.001-0.2

Hidrojen peroksit %3-6 veya %6-25

Genellikle bakteriyel endosporlar hariç mikroorganizmaların tümünü 20 dakikada öldüren dezenfektanlardır.

orta d zey dezenfeksiyon
Orta düzey dezenfeksiyon
  • Mikobakteriler, viruslar, mantarlar ve bakterilere etkilidir.
  • EPA (Environmental Protection Agency) tarafından “tüberkülosidal” etkili olarak tanımlanan kimyasal maddelerin kullanılmasıyla elde edilen dezenfeksiyondur.
  • Dirençli mikobakteri türleri bu uygulamada inaktive olmayabilir.
orta d zey dezenfektanlar
Orta düzey dezenfektanlar

Bakteri sporları hariç tüberküloz basili ve diğer mikroorganizmaları 10 dakikada etkiler.

Dezenfektan Kullanım konsantrasyonu

Etil veya isopril alkol %60-90

Fenol ve fenol bileşikleri %0.4-5

İyodoforlar 30-50 ppm serbest iyod

d k d zey dezenfeksiyon
Düşük düzey dezenfeksiyon
  • Mantarlar, vegetatif bakteriler ve zarflı viruslara etkili olan, EPA tanımlamasına göre, hastane dezenfektanı olarak adlandırılan dezenfektanlar ile yapılan dezenfeksiyondur.
d k d zey dezenfektanlar
Düşük düzey dezenfektanlar

Dezenfektan Kullanım konsantrasyonu

Etil veya isopril alkol <%50

Fenol ve fenol bileşikleri %0.4-5

İyodoforlar 30-50 ppm serbest iyod

Sodyum hipoklorid 100 ppm serbest klor

Kuaterner amonyum bileşikleri %0.4-1.6

Bakteri endosporları ve tüberküloz basiline etkili olmayan vejetatif bakterilerin

çoğunu, bazı mantarları ve uygun sürede (10 dakika) bazı virüsleri öldürebilen

dezenfektanlardır.

slide15

Spaulding’in sınıflamasına göre, Sağlık kurumlarında kullanılan tıbbi ve cerrahi araç gereçler; infeksiyon oluşturma risklerine göre 3 grupta incelenirler

  • Kritik araçlar:

Steril olan dokulara, vücut boşluklarına ve vücut sıvılarına doğrudan temas eden araçlar

*Cerrahi aletler,

*rahim içi araçlar,

*damara giren ya da üriner kateterler, iğneler v.b.

Bu gruptaki araçlar herhangi bir mikroorganizma ile kontamine olduklarında yüksek infeksiyon riski taşırlar.

slide16
2. Yarı kritik araçlar:

*Mukozalara ya da bütünlüğü bozulmuş cilde temas eden

*Ancak vücuda penetre olmayan araçlar Flexible fiber optik endoskoplaringoskop

vaginal speküller anestezi ve solunum aletleri

oftalmik araçlar

bazı diş aletleri

slide17
3. Kritik olmayan araçlar:
  • Kişi ile direkt temas etmeyen ya da
  • ancak sağlam deri ile temas eden araçlardır
    • EKG elektrodları, steteskop, tansiyon aleti
yar kritik ara lar
Yarı Kritik Araçlar
  • Bakteri sporlarının dışında tüm mikroorganizmaların öldürülmesi amaçlanır.
  • Temizleme ve ardından dezenfeksiyon genellikle yeterlidir.
  • Hepatit virusları ve HIV virusu ile kontaminasyon olan durumlarda yüksek düzeyde dezenfeksiyon önerilir.
    • Isı ile dezenfeksiyon
    • Kimyasal yöntemler
is ile dezenfeksiyon
Isı ile dezenfeksiyon
  • Mümkünse otoklav tercih edilir.
  • 100 °C'de 5 dk kaynatma (yüksek düzey dezenfeksiyon) yeterlidir.
  • %2'lik sodyum karbonat çözeltisi eklenmesi aletlerin aşınmasını önler.
  • Kaynatmadan zarar görebilecek olan aletler 80 °C'de en az 15 dk bekletilerek dezenfekte edilebilirler.
kimyasal y ntemler
Kimyasal yöntemler
  • Fenol bileşikleri, iodoforlar, klorin bileşikleri kullanılabileceği gibi, yüksek düzey dezenfektanlarının daha kısa süre veya daha düşük konsantrasyonlarda kullanılması yeterli olabilir.
  • Dezenfeksiyon süresi 20-30 dk olup, gerektiğinde 6 saate kadar çıkarılabilir.
slide21
Penetre olmayan aletler için kullanılan tablet dezenfektanlar

*Presept tablet

*Somatox tablet

  • Cerrahi aletlerin ön dezenfeksiyonu için kullanılan preparatlar

*Aldasan 2000

*Hexanios

  • Endoskopi ve cerrahi alet dezenfektanı

*Cidex

*Deconex 53 IN

*Kohrsolin ID

*Lysoformin 3000

*Steranios %1 NG

slide23
Entübasyon sırasında kullanılan laringoskoplar; genel temizliği yapıldıktan sonra %2’lik savlonlu su ile dezenfekte edilerek tekrar kullanıma hazır hale getirilir.
slide24
Orta derece riskli endoskopik işlemlerde kullanılan endoskoplar (sindirim sistemi endoskopları, bronkoskoplar) etilen oksit ile steril edilebilir, ama bu zaman alıcıdır.
  • %2 gluteraldehit bunlar için uygundur.
slide25
Bronkoskopların dezenfeksiyonunda %0.26 perasetik asit, %2 gluteraldehid kadar etkili bulunmuştur.
    • M.tuberculosis için 10, M.avium-intracellulare için 20 dakikalı uygulama gerekmiştir.
  • Bronkoskopların sterilizasyonu için düşük ısıda hidrojen peroksit plazma sterilizasyonu oldukça ekilidir.
slide30
Prionlar gluteraldehite ve klasik otoklavlanma işlemine dirençlidir.
  • Creutzfeldt-Jakob hastalığı olan bir hastada endoskopik uygulama sonrasında kritik ve yarı kritik endoskop aksamından
    • otoklava dayananlar 132 0C’de bir saat,
    • dayanmayanlar için 1 N NaOH’de oda ısısında bir saat bekletilmesi uygundur.
slide31
Otomatik yıkama makinaları temizleme, dezenfeksiyon ve durulama için programlanabilir; bununla birlikte her kullanım sonrasında aspirasyon kanalları fırçalanarak temizlenmelidir.
  • Kullanılan dezenfektanların yoğunluğu belli bir düzeyin altına inmemelidir; gluteraldehit için bu seviye %1.5’dir.
slide32
Bronkoskopi için işlem öncesi antibiyotik profilaksisi gereksizdir.

Prophylactic antibiotics should be given before bronchoscopy to patients who are asplenic, have a heart valve prosthesis, or a previous history of endocarditis. [C]

BTS Guideline

slide33
Manuel ve otomatik dezenfeksiyonda genel olarak %2 gluteraldehit kullanılır
  • Bronkoskopi işlemi öncesi ve sonrasında veya iki hasta arasında 20 dk dezenfektan içinde bekletilmesi önerilir. [B]
slide34
Şu durumlarda 60 dk gibi daha uzun bekletme önerilir.
    • Aitipik mikobakteri infeksiyonu varlığı veya kuşkusu
    • Mycobacterium avium intracellulare veya diğer atipik mikobakteriler gibi gluteraldehide dayanıklı olabildikleri bilinen etkenlerle gerçekleşen infeksiyonlara bağlı gelişmiş olabilecek solunumsal semptomlarla beraber bilinen HIV pozitifliği [B]
  • Tüberkülozdan kuşkulanılan olgular günlük listenin en sonuna alınarak, son olgular olarak bronkoskopi yapılmalıdır [C]
slide35
Bronkoskopları dezenfeksiyon sonrası durulamada steril veya bakteri içermeyen su kullanılması, bu amaçla suyun otoklavlanması ya da 0.2 µm filtreden geçirilmiş su kullanılması önerilmektedir. [B]
  • Durulama sürecinde suyla temas eden tüm araç ve gereçler (kaplar, filtreler, borular) düzenli olarak temizlenmeli ve dezenfekte edilmelidir. [B]
slide36
Mycobacterium chelonae gibi bazı su kaynaklı mikobakteriler gluteraldehite oldukça dirençli olup, bir klorin salıcı ajan ya da perasetik asit kullanılabilir.[B]
  • Her bir hastada hangi bronkoskop ve yardımcı araç gerecin kullanıldığı, bunların dekontaminasyonlarının nasıl – hangi dezenfektanla yapıldığı bir kayıt defterine düzenli olarak kaydedilmelidir. [C]
slide37
Durulama suyunun kalitesinde – uygunluğunda kuşku varsa bronkoskop fırçalandıktan sonra lümenden %70’lik alkol flaşı yapılarak temizlenebilir.
  • Bu işlem mikobakteriler dahil spor içermeyen bakterileri yok eder, hızla uçar ve yüzeyler kurur.
  • Bu işlemin özellikle gün sonunda veya uzun süre kullanılmama periyodu - depolama öncesinde yapılması uygun olur [B]
slide38
Glutaraldehid yaygın kullanılır ancak mikobakterilere karşı yavaş etkili
  • Perasetik asit, klorin dioksit ve oksijenli su daha hızlı etkilidir (5 dk veya daha az) fakat alete zarar verme riskleri daha fazla, daha az stabil ve daha pahalıdırlar [B]
  • Fakat gluteraldehid’ten daha az irritandırlar.
ventilat rler
Ventilatörler
  • Modern ventilatör sistemlerinde cihaz ve hasta arasındaki bakteriyel filtreler aracılığıyla izolasyon yapılabilmektedir.
  • Bazı ventilatörlerde iç devreler çıkartılabilmektedir.
  • Bu tip ventilatörler otoklavda sterilize edilebilir ya da düşük ısıda dezenfekte edilebilirler.
slide41
Ventilatörlerde kimyasal dezenfeksiyon da bazen gerekli olabilmektedir.
  • Kimyasal dezenfeksiyon modelleri ventilatörlerin çoğu için uygun değildir.
  • Hidrojen peroksit buharı ile dezenfeksiyon bazı ventilatörler için uygun olabilir ancak ventilatörün tipine göre modifikasyon gerekmektedir.
  • Bu yöntem hızlı olup, hasta ya da personel için toksik özellik taşımamaktadır.
slide42
Başka bir yöntem formaldehit kullanarak dezenfeksiyondur.
  • Ventilatörün kullanıldığı hastada pulmoner tüberküloz tanısı varsa yada şüphe ediliyorsa, formaldehit yöntemi tercih edilmelidir.
  • Bu yöntem kapalı devre ventilatörlerde kullanılabilir.
  • Ancak işlem sonrasında alette formaldehit kalmamalıdır ve toksik iritasyon açısından personelin korunması gerekmektedir.
  • Bunun içinde dezenfeksiyon işlemi boyunca kullanılabilecek kapalı formaldehit kabinleri bulundurulmalıdır.
slide43
Isı ve %2 gluteraldehit ventilatörlerin dezenfeksiyonunda kullanılabilecek diğer yöntemlerdir.
slide44
Ventilatör devreleri konusunda en önemli uyarı devrelerin sık aralarla değiştirilmemesidir.
  • Önerilen, devrelerin belirgin olarak kirlendiğinde değiştirilmesidir.
  • Tek kullanımlık devrelerin kullanılması daha uygundur
  • Tekrar kullanılan devre kullanılıyorsa çıkarılan devrenin mekanik temizliği yapılır, suyun altında ekleri ayrılır, fırçalanır ve alet dezenfektanı ile dezenfekte edilir.
slide45
Sulu nebülizatörler kullanılıyorsa, erişkin hastalarda ventilatör devresi “her 48 saatte” ve “her hastadan sonra” değiştirilmelidir.
  • Isı-buhar değişimli nemlendiriciler (HME) kullanılıyorsa, “hastalar arasında” ya da “haftada bir kez” devre değiştirilmelidir.
nemlendiriciler
Nemlendiriciler
  • Nemlendiriciler ventilatör devresiyle beraber değiştirilmelidirler.
  • Nemlendiricilerde suyu taşıyan kaplar ısı ile dezenfekte edilmelidir.
  • Kontamine nemlendiriciler “Gram negatif basillere” bağlı akciğer infeksiyonuna neden olabilir. Bu nedenle her gün ısı ile dekontaminasyonları sağlanmalıdır. Suyu değiştirilmeli ve kapağı kapalı bırakılmalıdır.
oksijen maskeleri
Oksijen maskeleri
  • Oksijen maskelerinin kontamine olduğuna dair bir bilgi bulunmamaktadır.
  • Oksijen maskeleri ve tüpleri her hasta için ayrı ve tek kullanımlık olmalıdır.
slide48

Aspirasyon

  • Her hasta için steril ambu kullanılır.
  • Trakeal cuff basıncı 8 saatte bir kontrol edilir.
  • Entübasyon tüpleri ve trakeostomi kanülünün
  • günlük bakımı yapılır
  • Gerektiğinde aspirasyon yapılır.
  • El hijyenine özen gösterilir.
  • Aspirasyon sırasında kapalı sistem kullanılabilir
slide49
Açık aspirasyon tercih edilecekse steril teknik kullanılır.
  • Tek kullanımlık kateter ile aspirasyon yapılır.
  • Kateterle birkaç kez aspirasyon yapılacaksa aralarda kateterden steril su geçirilir.
slide50

Deppe ve ark. (1990) – Crit Care Med.

Açık sistem ile kapalı sistem aspirasyon tekniği uygulanarak yapılan aspirasyonda pnömoni insidansı arasında anlamlı farklılık YOK, insidansı %27.

slide51

Glass ve ark. (1999)- Am J Crit Care

Kapalı sistem aspirasyon tekniğinin nozokomiyal

pnömoni insidansını arttırdığı belirtilmektedir.

Valles ve ark ( 1995)- Ann Intern Med.

Entübasyon tübü ile nozokomiyal pnömoni insidansı

arasındaki ilişkiyi inceledikleri çalışmada

standart entübasyon tübü; infeksiyon oranı %29

subglottik drenajlı entübasyon tübü; infeksiyon oranı %13

solunum cihazlar n n uygun kullan m ve dekontaminasyonu toraks derne i hkp uzla raporu nerileri
Solunum cihazlarının uygun kullanımı ve dekontaminasyonu Toraks Derneği HKP Uzlaşı Raporu Önerileri

1 . Noninvazif mekanik ventilasyon (pozitif basınçlı yüz maskesi) uygulamalarında HKP gelişme riski daha azdır. Ancak hasta seçiminin iyi yapılması gerekmektedir. Uygun hastalarda invazif yöntemler yerine tercih edilebilir.

2. Mekanik ventilatörlerde bağlantı hortumları dışındaki ana cihazın bakımı ve temizliği üretici firmanın önerileri doğrultusunda yapılmalıdır.

3. Tek kullanımlık gereçler üretici firma tarafından belirtilmedikçe birden fazla kullanılmamalıdır.

4. Bağlantı hortumları 7 günden önce değiştirilmemelidir. Ancak görünür kirlenme olduğunda daha erken de değiştirilebilir. Bazı uzmanlar sadece kaba kirlenme olduğunda değiştirilmesini önermektedir.

5. Değiştirme hastaya yakın olan uçtan başlanarak yapılmalıdır.