1 / 157

Solunum Sistemi Hastalıklarında Anamnez, Fizik Muayene ve Semptomlar

Solunum Sistemi Hastalıklarında Anamnez, Fizik Muayene ve Semptomlar. TTD KIŞ OKULU Antalya-2008. Prof. Dr. Hayati BİLGİÇ. GİRİŞ. Hasta değerlendirilirken;

randi
Download Presentation

Solunum Sistemi Hastalıklarında Anamnez, Fizik Muayene ve Semptomlar

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. Solunum Sistemi Hastalıklarında Anamnez, Fizik Muayene ve Semptomlar TTD KIŞ OKULU Antalya-2008 Prof. Dr. Hayati BİLGİÇ

  2. GİRİŞ

  3. Hasta değerlendirilirken; Hastalık öyküsü, hastanın öz ve soy geçmişi ve sistemlerin sorgulanması ile ilgili bilgiler incelenir. Sonra, bu bilgiler, fizik muayene ile birleştirilir. Göğüs Hastalıklarında böyle bir yaklaşım %60-70 tanı koydurucudur.

  4. ANAMNEZ

  5. Anamnez ya da öykü alma, en önemli tanı yöntemlerinden biridir. Hasta muayenesinin ilk basamağını oluşturur. Doğru bir tanıya varabilmek için mutlaka iyi bir anamnez almak gerekir.

  6. Solunum hastalığı olan ya da kuşkulanılan bir kişide anamnez alınırken öksürük, balgam çıkarma, hemoptizi, nefes darlığı, wheezing, siyanoz ve göğüs ağrısı’ ndanoluşan temel semptomları mutlaka sormak ve kaydetmek gerekir.

  7. İlk semptomun ne zaman ortaya çıktığı belirlenince hastalığın da süresi belirlenmiş olur. Semptomların hastalık süresince azalıp artma, kaybolma, tekrar oluşma gibi özellikleri ve birbirleri ile olan ilişkileri araştırılmalıdır.

  8. Örneğin dispne varsa ani ya da zamanla gelişip gelişmediğini, eforla ilişkisini, günün hangi bölümünde arttığını veya yatar pozisyonda artıp artmadığını öğrenmek gerekir.

  9. Hastanın aile öyküsü veya bir başka deyimle soy geçmişi sorgulanarak özellikle tüberküloz ve astım gibi patolojilerin olup olmadığı yazılmalıdır.

  10. Yakın temastan örneğin aile içi yaşamdan kaynaklanan en önemli akciğer hastalığıtüberkülozdur. O nedenle tüberkülozlu olduğu bilinen bir kişi ile ailenin diğer fertlerinin temas öyküsü belirlenmelidir.

  11. Özgeçmişinde geçirdiği hastalık, kaza ve operasyonlar varsa yazılmalı ve mevcut hastalık ile olan ilişkisi araştırılmalıdır. Solunum hastalıkları açısından çok önemli olan sigara içme alışkanlığı sorulmalıdır.

  12. Meslek öyküsü tıbbi sorgulamanın ayrılmaz bir parçası olup birçok akciğer hastalığı yönünden önemlidir. Ülkemiz bakımından da önemli olan bu hastalıkların başında silikozis, asbestoz ve mesleki astım gelir. Birkaç basit soru ile hastanın semptomları ile mesleği arasında ilişki kurulabilir.

  13. Örneğin mesleksel astımda başlıca yakınma olan hışıltılı solunum (hırıltı), nefes darlığı ve öksürüğün çalışırken olup olmadığı sorulmalıdır. Ayrıca hafta sonları veya seyahat sırasında yani kişi işyeri ortamından uzaklaştığında azalıp azalmadığını ya da çalışırken toz, duman veya kimyasal maddelerle karşılaşıp karşılaşmadığını araştırmak gerekir.

  14. Alınan bu anamnez paragraflara ayrılmış şekilde, lüzumsuz ayrıntılardan ayıklanmış, dilbilgisi kurallarına uygun, açık, düzgün bir dil ile temiz ve okunaklı olarak yazılır.

  15. Tanısal girişimlerin ilk ve en önemli adımı anamnez ve fizik muayenedir.Solunum sistemi hastalıkları tanısında iyi alınmış bir anamnez ve dikkatli yapılan fizik muayenenin önemli yeri vardır.

  16. FİZİK MUAYENE

  17. Toraks muayenesinde göğüs kafesinin inspeksiyonu, palpasyonu, perküsyonu ve oskültasyonu sırasıyla yapılmalıdır. Fizik bulguları aynı anatomik bölge, çizgi ve noktalardan oluşan referanslara göre değerlendirmek ve ortak bir mesleki dil ile ifade edebilmek için topografik anatomik bilgiler kullanılır.

  18. Sternal açı Spinous çıkıntı subskapuler açı xiphoid Interkostal aralık Kostaspinal açı Göğüs Kafesinin önemli noktaları

  19. Suprasternal çukur Supraklavikular çukur İnfraklavikular çukur Sternal Çizgi Sternal açı Parasternal Çizgi Anterior orta Çizgi Midklavikular Çizgi epigastrik açı Göğüsün önden çizilen hayali çizgileri ve işaretleri

  20. Posterior axillary line Anterior axillary line Midaxillary line Göğüsün lateralden çizilen hayali çizgileri ve işaretleri

  21. Supraskapuler bölge Skapuler bölge İnterskapuler bölge İnfraskapuler bölge Skapuler Çizgi Posterior orta çizgi Göğüsün Posteriorden çizilen hayali çizgileri ve işaretleri

  22. Akciğer Loblarının Önden Görünüşü

  23. Akciğer Loblarının Arkadan Görünüşü

  24. Akciğer Loblarının Sağ Yandan Görünüşü

  25. Akciğer Loblarının Sol Yandan Görünüşü

  26. İnspeksiyon • Göğüs inspeksiyonu için hastaelbiseleriniçıkarmış ve oturur pozisyondaolmalıdır. • Muayene odasıılık olmalıdır. • Hekim ayaktadurarak muayene etmelidir.

  27. İnspeksiyon Göğüsün inspeksiyonunda; Göğüs duvarı deri ve yumuşak dokuları, göğüsünanatomik yapısı(simetri),solunumakatılımı(ekspansiyon)ve şekil bozuklukları (deformite)ve solunum hızı, derinliği ve periyodik solunum şekillerideğerlendirilir.

  28. İnspeksiyon (1) • Solunum Tipi • Karın tipi solunum: Erişkin erkek ve çocuklarda • Toraks tipi solunum: Erişkin kadınlarda

  29. İnspeksiyon (2) • Solunum Hızı: 16-18 f/dak. • Takipne: >20 f/dak. • Bradipne: <12 f/dak.

  30. İnspeksiyon (3) • Yüzeysel ve hızlı • Solunumsal kas paralizisi, artmış intraabdominal basınç, pnömoni, plörezi • Derin ve hızlı • Ajitasyon, aşırılık • Derin ve hızlı • Ağır metabolik asidozis (Kussmaul tipi solunum)

  31. İnspeksiyon • Solunumsal Ritm • Cheyne-Stokes tipisolunum • Biot tipi solunum Solunum merkezinin uyarılabilirliğinde azalma • İnhibe edilmiş solunum • Göğüs ağrısına bağlı solunumun aniden kesilmesi • Plörezi, torasik travma • İç çekme tarzı solunum • Depresyon, • Abartılı soluma-aşırılık

  32. İnspeksiyon Apne Biot Cheyne-StokesKussmaul Metabolik asidoz Merkezi sinir sistemi hastalıkları (beyin hasarı), Konjestif kalp yetmezliği, İlaçlara bağlı solunumun baskılanması,İleri yaş pnömonisi Kafa içi basınç artışı, İlaçlara bağlı solunumun Baskılanması, Beyin hasarı (örn., medüller seviyede) Kardiyak arrest, obstrüktif uyku Apne sendromu

  33. Pectus excavatum Fıçı Göğüs Kifoz Toraks Deformitesi

  34. Palpasyon Palpasyon, göğüs duvarı altındaki akciğer yapılarının ve fonksiyonlarının göğüs duvarına elle dokunarak ya da palpe ederek değerlen-dirme sanatıdır.

  35. Palpasyon 1. Trakea palpasyonu ve üst mediyastenin değerlendirilmesi 2. Deri ve derialtı dokuların muayenesi 3. Hemitoraksların solunuma katılımının (ekspansiyon)değerlendirilmesi 4. Göğüs duvarı titreşim muayenesi (vibrasyon torasik, taktil fremitus)

  36. Palpasyon • Hemitoraksların solunuma katılımının (ekspansiyon)değerlendirilmesi • Göğüs duvarı titreşim muayenesi (vibrasyon torasik, taktil fremitus)

  37. Palpasyon • Torasik ekspansiyon: Normal göğüs duvarı derin inspirasyon sırasında simetrik olarak genişler. Hastaya derin bir nefes aldırıldığı sırada başparmaklarınorta hattan uzaklaşma mesafeleri karşılaştırılır, normalde bu mesafeler eşittirve yaklaşık 3-5 cm kadardır.

  38. Palpasyon Torasik ekspansiyon

  39. Palpasyon • Torasik ekspansiyon: Pnömotoraks, ya da plevra sıvısı varlığında o taraf yarı göğüste genişleme vesolunuma yavaş katılma saptanır. Bu iki patolojide de mediyasten karşı göğüsyarısına itilir.

  40. Palpasyon • Vokal fremitus: Konuşan bir kişinin göğüs duvarı dinlendiğinde işitilen, vokal kordlardan yayılantitreşimlere vokal fremitusdenir. Bu titreşimler trakeobronşiyal ağaçtanaşağıya doğru yayılarak alveolleri ve akciğer parankimini geçerek göğüs duvarındanişitilir.

  41. Palpasyon • Tactile fremitus (Dokunsal titreşim): Palpasyon yapan elin aldığı titreşimlerdir. • Auditory fremitus ( İşitsel titreşim): Steteskop aracılığı ile alınan titreşimlerdir. * *Oskültasyonda ele alınacaktır.

  42. Palpasyon • Taktil fremitus (vibrasyon torasik)ise bu çıkan titreşimleriningöğüs duvarından palpasyonla hissedilerek değerlendirilmesi muayenesidir. • Toraks titreşim muayenesi için göğüs duvarı simetrik olarak palpe edilirkenhastadan “on-onbir” veya “araba-araba” gibi net titreşim yaptıran kelimelerdenbirini tekrarlaması istenir. • Muayene yapan hekim parmakların palmar yüzlerini ya da ellerinin ulnaryüzeylerini kullanarak karşılaştırmalışekilde muayene yapar.

  43. Torasik ekspansiyon Vibrasyon torasik: Ellerin ulnar yüzeyleri ile Vibrasyon torasik: Parmakların palmar yüzleri ile

  44. Göğüs duvarı titreşim (Taktil fremitus:Vibrasyon torasik)değişiklikleri Artma Pnömoni, bronş açık kalmak şartıyla akciğer tümörleri ya da kitleleri (kompresif atelektazi) , sıvının üst sınırındaki bronşu açık kollabe alan akciğer alanı (rölaksasyon atelektazisi) , akciğer enfarktüsü, peribronşiyal fibrozis, Diffüz: diffüz interstisyel fibrozis, asbestozis

  45. Göğüs duvarı titreşim (Taktil fremitus:Vibrasyon torasik)değişiklikleri Azalma Mukus tıkacı ya da yabancı cisimlerle tam bronşiyal tıkanma, pnömotoraks, plevral sıvı, plevra kalınlaşması Diffüz: Kronik obstrüktif akciğer hastalığı, kaslı ya da obez göğüs duvarı, larenks hastalıkları (ses kaynağında bozulma)

  46. Palpasyon • Plevral sürtünme fremitus’u • Plöreziye bağlı plevrada sellüloz/fibrinöz eksudasyon oluştuğunda, • Tüberküloz plörezi, üremi, pulmoner embolizm durumlarında,

  47. Perküsyon

  48. 1. Metod • Dolaylı-İndirekt • Perküte edilen – altta kalan:Sol orta parmağın distal inter-phalangeal eklemi • Perküsyon yapan – çekiç konumunda olan:sağ orta parmaktır ve hafif vuruş tarzı ile bu eylemi yapar. • Her bir muayene alanına ya da interkostalaralığa2-3 kez vurulur ve duyulan sesler simetrik, karşı göğüs alanındaki aynı alandaki perküsyon sesleri ile karşılaştırılır.

  49. 1. Metod • Dolaysız-Direkt • Tavsiye edilen Yukarıdan aşağı, önden arkaya, el parmaklarının pulpası ile vurularak yapılır. Özellikleüst lob patolojilerini değerlendirmek için klaviküla ortasına sağ elin ortaya da işaret parmağı ile vurularak yapılır.

  50. 2. Etkileyen faktörler • Toraks duvarının kalınlığı • Kostal kartilajların kalsifikasyonu • Hidrotoraks • Gazlı alveol • Alveoler tansiyon • Alveoler elastisite

More Related