spr k i endring fr runer til sms n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Språk i endring – frå runer til sms PowerPoint Presentation
Download Presentation
Språk i endring – frå runer til sms

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 17

Språk i endring – frå runer til sms - PowerPoint PPT Presentation


  • 1095 Views
  • Uploaded on

Språk i endring – frå runer til sms. I verda blir det snakka om lag 6000 språk Nokre språk døyr ut, medan den store språka styrkjer stillinga si Nye ord og uttrykk har vi m.a. frå filmar , musikk, fagspråk frå datateknologi og oljebransje, amerikansk kultur og ungdomsmiljø

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Språk i endring – frå runer til sms' - page


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
spr ket endrar seg

I verda blir det snakka om lag 6000 språk

  • Nokre språk døyr ut, medan den store språka styrkjer stillinga si
  • Nye ord og uttrykk har vi m.a. fråfilmar, musikk, fagspråk frå datateknologi og oljebransje, amerikansk kultur og ungdomsmiljø
  • Talemålet – det språket vi snakkar
  • Skriftspråket – det språket vi skriv
  • Lånord – ord som kjem fråeitframand språk
Språket endrar seg
fleirkulturelt samfunn

Auka innvandring gjev språkvariasjon frå alle verdsdelar

  • Tospråkleg = har norsk som sitt andrespråk, morsmålet er ikkje norsk
  • Språket vert rikare på ord og uttrykk, variasjon av uttale og setningsmelodi
  • Nye ord i matvegen: nan – brød, taco, sushi, guacamole, tapas
  • Noreg har eksportert ord til andre land:

fjord, ski, slalåm

  • Gjett kvar desse orda kjem får: Admiral,

algebra, alkohol, damask, lilla, madrass,

magasin, safran, siffer, siruup, sukker,

tariff

Fleirkulturelt samfunn
spr kendringar

Politikarane bestemmer kva for endringar som skal inn i dei norske ordbøkene

  • Språkrådet – Norsk språknemnd (1952)
  • Utfordring å verne om det norske språket, pgapåvirkingfrå andre språk, særleg engelsk
  • Norvagisering – å fornorske skrivemåten: kaps – caps, breikdans – break dance, skvåsj – squash
  • Alternativet til norvagisering er å finne eit norsk ord: Brainstorming – idémyldring, snowbord – snøbrett.
  • Kva med teambuildingog computer?
  • Det finst stadig enkelte endringar i dialektar, t.d. skarre-r og skj-lyd.
  • Vert skriftspråket påverka av sms – språk?
Språkendringar
slang

Typisk ungdomsspråk, ofte spesielt tilknytta eit miljø

  • Kebabnorsk – slangspråk blant ungdom i Oslo, prega av innvandrarspråket
  • Lissom, asså, at, vel, bare, så
  • Slanguttrykka har kort levetid, men varer dei lenge nok kan dei få plass i ordbøkene. T.d. ålreit, tøff, sporty.
  • Kan ord endre meining? Kva med ordet respekt?
Slang
samisk spr k og kultur

Å halde på språket er viktig for identiteten

  • Tre hovudgrupper samisk: sørsamisk, lulesamisk og nordsamisk
  • Språk, kultur og identitet høyrer saman
  • Samane er busette på tvers av landegrensene og språket er viktig for å halde den samiske befolkninga saman
  • Samiske born og ungdom har rett på opplæring i sitt eige språk, same kvar i Noregdei bur
  • Seks kommunar høyrer til samisk forvaltningsområde (tospråklege)
Samisk språk og kultur
omsetje spr k

Omsetje ord for ord.

  • Norske ord og uttrykk kan ikkje alltid omsetjast ord for ord: «Its not onlyonly, butbut», to be apple-handsom, owls in themoss, to be highonthepear
  • Stor utfordring å omsetje filmspråket
  • Svenskar, danskar og nordmenn har tradisjonelt klart å forstå kvarandre.
  • Gjendikting tek meir omsyn til mottakarspråket. Meiniga og uttrykket i teksten må behaldast, det kan vere humor og ordspel, rim og rytme som gjev utfordringar. Temaet skal vere det same
Å omsetje språk
spr kutviklinga i noreg

Runeskrift før ca 750 (omkring 200 innskrifter i Noreg)

  • Ein form for grafitti eller sms
  • I samband med magi

(funn på våpen og reiskapar)

  • Norrøntca 750 – 1350
  • Det latinske alfabetet kom med kristendommen, det avløyste runene
  • Vikingane eksporterte ord til utlandet
  • Aust-nordisk (svensk og dansk) og vest-nordisk

(norsk – og seinare islandsk og færøysk)

  • Norrøn tid fram til svartedauden kring 1350
Språkutviklinga i Noreg
slide11

Mellomnorsk tid (1350 – 1550)

- nedgongstider etter svartedauden

- norsk skriftspråk vert trua frå dansk, svensk

og tysk

- fellesnordisk union

Dansketida (1550 – 1814)

- Noreg vert ein del av Danmark

- dansk skriftspråk – norske dialektar

- overklassa - danna daglegtale

  • Unionsoppløysing 1814

- Eiga grunnlov

- Krav om eige norsk skriftspråk

spr kdebatt

Talemål: dialektar og danna daglegtale (liknande dansk, med norsk tonefall)

  • Skriftspråk: dansk
  • Debatt for alvor i 1830 – åra
  • Tre språksyn: Halde på dansk, fornorske dansk, eit heilt nytt norsk
Språkdebatt
halde p dansk

Rådande syn hos embetsmennene

  • Ville halde tett kontakt med kulturnasjonen Danmark
  • Johan Sebastian Welhaven (1807 – 1873)
Halde på dansk
fornorske dansk

Henrik Wergeland (1808 – 1845)

  • Brukte særnorske ord for å skildre natur og kultur i diktinga si
  • Ville ta i bruk norske ord og uttrykk i det danske språket
  • Fleire ville ta i bruk skriftspråket dersom det likna meir på talemålet
  • Knud Knudsen
  • Asbjørnsen og Moe
Fornorske dansk
nytt norsk skriftspr k

P.A. Munch (historikar, 1810 – 1863)

  • Lage eit nytt skriftspråk ut frådialektar og norrøne former der det var naturleg
  • Ivar Aasen (1813 – 1896) laga landsmålet etter denne modellen rundt 1850
Nytt norsk skriftspråk
to likestilte m lformer i 1884

Ivar Aasen

  • Landsmål
  • Nynorsk
  • Noregs mållag 1906
  • Knud Knudsen
  • Riksmål
  • Bokmål
  • Riksmålsforbundet 1907
To likestilte målformer i 1884
korleis vil spr ket endre seg i framtida

Lånord og påverknad frå utlandet

  • Bokmål
  • Nynorsk
  • Ulovlege og lovlege ord

Kjelde: Kontekst basisbok, Gyldendal, 2006

Korleis vil språket endre seg i framtida?