1 / 24

FILOZOFIA NOWOŻYTNA XVIII wiek– pocz. XX wieku

FILOZOFIA NOWOŻYTNA XVIII wiek– pocz. XX wieku. Historia etyki (z elementami historii filozofii). Fryderyk Nietzsche (1844-1900). Główne (wybrane) dzieła: De Laertii Diogenis fontibus 1868/1869 Narodziny tragedii albo Grecy i pesymizm 1872 Niewczesne rozważania 1873–1876

meryl
Download Presentation

FILOZOFIA NOWOŻYTNA XVIII wiek– pocz. XX wieku

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. FILOZOFIA NOWOŻYTNA XVIII wiek– pocz. XX wieku Historia etyki (z elementami historii filozofii)

  2. Fryderyk Nietzsche (1844-1900)

  3. Główne (wybrane) dzieła: De LaertiiDiogenisfontibus1868/1869 Narodziny tragedii albo Grecy i pesymizm 1872 Niewczesne rozważania 1873–1876 Ludzkie, arcyludzkie 1878–1879 Wiedza radosna 1882–1887 To rzekł Zaratustra 1883–1885

  4. Poza dobrem i złem 1886 Z genealogii moralności 1887 Zmierzch bożyszcz, czyli jak się filozofuje młotem,1888 Antychrześcijanin. Przekleństwo chrześcijaństwa 1888 Ecce homo 1888 Wola mocy. Studia i fragmenty 1901

  5. Nietzsche, z wykształcenia filolog klasyczny, przez jakiś czas profesor języka greckiego i literatury na uniwersytecie w Bazylei, poza fascynacją antykiem, studiami teologicznymi i filozoficznymi, interesował się muzyką.

  6. W filozofii pozostawał pod wpływem Artura Schopenhauera, z którym polemizował i Fryderyka Albertą Langego (Historia materializmu i krytyka jego znaczenia dla teraźniejszości 1866).

  7. Jeśli idzie o sposób ujmowania kultury pozostawał pod wpływem Jacoba Burckhardta (Kultura odrodzenia we Włoszech 1860). Początkowo widoczna idealizacja greckiego antyku i uznanie pozytywnej roli religii w kulturze.

  8. Kultura – jedność stylu artystycznego we wszystkich przejawach życia narodu. Rdzeń kultury: twórczość artystyczna. Kultura pełni funkcję integrującą w stosunku do narodu. Cel historii: pojawianie się genialnych twórców kultury.

  9. W dziele Narodziny tragedii albo Grecy i pesymizm (1872) odchodzi od metody stosowanej przez filologów klasycznych i przedstawia interpretację greckiej kultury jako zdeterminowanej przez ścieranie się dwóch żywiołów: dionizyjskiegoi apollińskiego. Tragedia stanowi syntezę i pogodzenie tych żywiołów

  10. Żywioł dionizyjski: wzruszenie, upojenie, nastrój, samozapomnienie, tendencje anarchistyczne, brak idei wyższego sensu życia (muzyka, poezja liryczna, zrodzone z pieśni i chóru satyrów, który stanowił początki tragedii).

  11. Żywioł apolliński: zdolność tworzenia fikcji, pozoru, kreacja, dążenie do harmonijnych wizji i obrazów, zasada indywidualizacji, utrwalania instytucji politycznych (eposy Homera).

  12. Teza „Bóg umarł” to stwierdzenie odnoszące się do procesu sekularyzacji społeczeństw zachodnich. Konsekwencje tej tezy to odrzucenie: • dualizmu metafizycznego • transcendentnej podstawy wartości • obiektywności poznania i prawdy.

  13. Skutkiem negacji istnienia Boga jest nihilizm: • bierny - niemożliwość ustalenia obiektywnego systemu wartości (buddyzm) • czynny - odrzucenie wszelkich wartości obiektywnych. Wartości istnieją w otaczającej rzeczywistości. a nie poza nią. Nietzsche opowiada się za nihilizmem czynnym.

  14. Życie – cała rzeczywistość jako ogół nieuporządkowanych działań i przemian. Człowiek jest częścią życia i nie ma wobec niego dystansu. Życie jest poza dobrem i złem. Śmierć jest częścią życia. Wszystko jest naturalne.

  15. Wola mocy Za dążeniami ludzkimi kryje się wola mocy. Na tej drodze możliwe jest demaskowanie „przesądów” (dążenia do szczęścia, dobra, poświęcenia i innych ideałów) jaloprzejawów woli mocy. Jest ona istotą życia.

  16. Wola mocy to dążenie do panowania. Wola życia to dążenie do przetrwania.

  17. Wola mocy wyraża się w formułowaniu ideałów i wartości. Człowiek jest twórcą wartości. Silna wola mocy: tworzenie nowych ideałów. Słaba wola mocy: wiara w obiektywizm nauki, w sztukę dla sztuki.

  18. Tragiczność życia ludzkiego polega na tworzeniu nowych ideałów i niszczeniu starych. Z tym wiąże się koncepcja wiecznych nawrotów (nawiązanie do Heraklita i stoików) w związku z niewyczerpalnością energii przenikającej życie.

  19. Dwa rodzaje moralności: Moralność dostojna - świadome, spontaniczne tworzenie wartości i norm przez ludzi silnych (nadczłowiek) przepojonych etosem rycerskim, arystokratycznym. Dostojni udzielają pomocy innym, dochowają przyjaźni, walczą z wrogami Ich nastawienie jest egoistyczne. Oczekują, iż inni podporządkują się im.

  20. Posługują się dychotomicznym systemem wartości wyrażającym ich dominującą pozycję: dobre vs. liche dostojne vs. mierne silne vs. słabe

  21. Moralność niewolnicza – zmierza do zabezpieczenia interesów masy słabych, pochwala współczucie, litość, pokorę i serdeczność.

  22. W moralności niewolniczej przejawia się resentyment, czyli uczucie zawiści i zazdrości. Jest on udziałem ludzi o słabej woli mocy. Ma naturę reaktywną. Wyraża się w sprzeciwie i negacji tego, co samoistne i niezależne.

  23. Resentyment przeciwstawia się temu, co rzeczywiste, kreuje świat nierzeczywisty, urojony, nieosiągalny ideał. Resentyment jest podłożem różnych koncepcji etycznych o charakterze represyjno-restrykcyjnym: ascetyzmu i altruizmu.

  24. Immoralizm Trzy etapy w sposobie oceny wartości czynów: • przedmoralny– ocena skutków • moralny – ocena intencji czynu • immoralny – ocena działalności jednostki, w której ujawnia się wola mocy. (Z. Kuderowicz, Nietzsche, Warszawa 1976)

More Related