B l msel ara tirma y ntemler
Download
1 / 26

BILIMSEL ARASTIRMA Y NTEMLERI - PowerPoint PPT Presentation


  • 322 Views
  • Uploaded on

BİLİMSEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ. Araştırma Etiği. Prof. Dr. Mustafa Ergün AKÜ - Eğitim Fakültesi. BİLİMSEL ARAŞTIRMA ETİĞİ. "İlim tercüme ile olmaz, tetkikle olur." M.Kemal Atatürk, 1932. Bilimsel Araştırma Yöntemleri Prof.Dr. Mustafa Ergün AKÜ.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'BILIMSEL ARASTIRMA Y NTEMLERI' - lacy


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
B l msel ara tirma y ntemler

BİLİMSEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ

Araştırma Etiği

Prof. Dr. Mustafa Ergün

AKÜ - Eğitim Fakültesi


B l msel ara tirma et
BİLİMSEL ARAŞTIRMA ETİĞİ

"İlim tercüme ile olmaz, tetkikle olur." M.Kemal Atatürk, 1932

Bilimsel Araştırma Yöntemleri Prof.Dr. Mustafa Ergün AKÜ


Bir araştırma projesinin hazırlanma, önerilme, yürütülme, sonuçlandırılma ve sonuçların yayımlanması aşamasında görülen etiğe aykırı kabul edilecek davranışlar şunlardır:

Bilimsel Araştırma Yöntemleri Prof.Dr. Mustafa Ergün AKÜ


Uydurma (Fabrication): Araştırmada bulunmayan verileri üretmek, bunları rapor etmek veya yayımlamak.

Bilimsel Araştırma Yöntemleri Prof.Dr. Mustafa Ergün AKÜ


Çarpıtma (Falsification): Değişik sonuç verebilecek şekilde araştırma materyalleri, cihazlar, işlemler ve araştırma kayıtlarında değişiklik yapmak veya sonuçları değiştirmek.

Bilimsel Araştırma Yöntemleri Prof.Dr. Mustafa Ergün AKÜ


Uydurma, Yalan Yazma veya Yoktan Var Etme : şekilde araştırma materyalleri, cihazlar, işlemler ve araştırma kayıtlarında değişiklik yapmak veya sonuçları değiştirmek.Verilerin "saptırılması" veya varolmayan bilgilerin/verilerin "yoktan var edilmesi" (İngilizce'de fabrication, falsification "desk - research" veya "dry - lab", olarak isimlendirilir).

Bilimsel Araştırma Yöntemleri Prof.Dr. Mustafa Ergün AKÜ


A şekilde araştırma materyalleri, cihazlar, işlemler ve araştırma kayıtlarında değişiklik yapmak veya sonuçları değiştirmek.şırma (Plagiarism): Başkalarının fikirlerini, metodlarını, verilerini, yazılarını ve şekillerini sahiplerine atıf yapmadan kullanmak.

Bilimsel Araştırma Yöntemleri Prof.Dr. Mustafa Ergün AKÜ


Bilimsel korsanl şekilde araştırma materyalleri, cihazlar, işlemler ve araştırma kayıtlarında değişiklik yapmak veya sonuçları değiştirmek.ık (piracy) : Başka araştırıcıların verilerini (yazı, şekil, grafik, v.b.) kendi izni olmadan almak, ve kişinin kendi çalışmasının herhangi bir bölümüne yerleştirmek.

Bilimsel Araştırma Yöntemleri Prof.Dr. Mustafa Ergün AKÜ


Duplikasyon (Duplication): şekilde araştırma materyalleri, cihazlar, işlemler ve araştırma kayıtlarında değişiklik yapmak veya sonuçları değiştirmek. Aynı araştırma sonuçlarını birden fazla dergiye yayım için göndermek veya yayımlamak.

Bilimsel Araştırma Yöntemleri Prof.Dr. Mustafa Ergün AKÜ


Dilimleme (Least Publishable Units): şekilde araştırma materyalleri, cihazlar, işlemler ve araştırma kayıtlarında değişiklik yapmak veya sonuçları değiştirmek.

Bir araştırmanın sonuçlarını, araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde ve uygun olmayan biçimde parçalara ayırarak çok sayıda yayın yapmak.

Bilimsel Araştırma Yöntemleri Prof.Dr. Mustafa Ergün AKÜ


Desteklenerek yürütülen araştırmaların sonuçlarını içeren sunum ve yayınlarda, destek veren kurum veya kuruluşun desteğini belirtmemek.

Bilimsel Araştırma Yöntemleri Prof.Dr. Mustafa Ergün AKÜ


Araştırma ve makalede ortak araştırıcı ve yazarların yazılı görüş birliği olmadan, araştırmada ve makalede aktif katkısı bulunanların isimlerini çıkarmak veya yazarlıkla bağdaşamayacak katkı nedeniyle yeni yazar(lar) eklemek veya yazar sıralamasını gerekçesiz veya uygun olmayan bir biçimde değiştirmek.

Bilimsel Araştırma Yöntemleri Prof.Dr. Mustafa Ergün AKÜ


Araştırıcı ve ekibi beklediği değil, gözlediği sonuçlara olabildiğince objektif olarak yaklaşmayı bilmelidir. Kendi yanlılığını çürütecek tüm karşı düşünceleri araştırmalarında kullanmalıdır.

Neler yapılmalıdır?

Bilimsel Araştırma Yöntemleri Prof.Dr. Mustafa Ergün AKÜ


Neler yapılmalıdır? sonuçlara olabildiğince objektif olarak yaklaşmayı bilmelidir. Kendi yanlılığını çürütecek tüm karşı düşünceleri araştırmalarında kullanmalıdır.

Kontrol ve deney gruplarından elde edilen veriler, kayıtlar ve diğer dökümanlar herşeyden önce çok iyi bir şekilde korunmalı ve saklanmalıdır (en az 5 yıl).

Bilimsel Araştırma Yöntemleri Prof.Dr. Mustafa Ergün AKÜ


Psikolojik, psikiyatrik sonuçlara olabildiğince objektif olarak yaklaşmayı bilmelidir. Kendi yanlılığını çürütecek tüm karşı düşünceleri araştırmalarında kullanmalıdır.ve bazı eğitim araştırmalarında bireye ait mevcut bilgilerin çok iyi gizlenmesi gerekir. Ancak bunların kime ait olduğu da bir liste halinde gizli bir yerde saklanmalıdır.

Neler yapılmalıdır?

Bilimsel Araştırma Yöntemleri Prof.Dr. Mustafa Ergün AKÜ


Araştırmada tüm bilgiler analiz edilmeli, bu analiz en uygun istatistik yöntemlerle yapılmalıdır. İstatistikler en doğru olan sonucu verebilmeli, “Bias” mantığı doğrultusunda istatistiklerle oynanmamalıdır.

Neler yapılmalıdır?

Bilimsel Araştırma Yöntemleri Prof.Dr. Mustafa Ergün AKÜ


Araştırıcı istatistik verilerin altında boğulmamalı, altta yatan gerçekler ve bilgi yakalanmalıdır.

Neler yapılmalıdır?

Bilimsel Araştırma Yöntemleri Prof.Dr. Mustafa Ergün AKÜ


Çalışmada varsayım tersine olan altta yatan gerçekler ve bilgi yakalanmalıdır.veri(ler) saklanıp değiştirilmemeli, bulgular ve yorumlarda dikkatlice değerlendirilmeli, çalışma makale haline gelirken aynen verilmelidir.

Neler yapılmalıdır?

Bilimsel Araştırma Yöntemleri Prof.Dr. Mustafa Ergün AKÜ


Rapor yazımında ve altta yatan gerçekler ve bilgi yakalanmalıdır. makalede etik açısından dikkat edilmesi gerekenler:

Tezin girişinde araştırmaya kaynak oluşturan düşüncenin ve varsayımın amacı, önce bu konuda yapılan benzer çalışmalar verilerek, tarih ve önem sırası belirtilerek özetlenmelidir. Önceki bir araştırmaya ait olan bir veri, araştırıcınınkendi verisi gibi sunulmamalıdır.

Bilimsel Araştırma Yöntemleri Prof.Dr. Mustafa Ergün AKÜ


Önceki araştırmacıların orijinal gözlem ve verilerinin kasıtlı olarak yok sayılması, önemli bir etik sorundur.

Bilimsel Araştırma Yöntemleri Prof.Dr. Mustafa Ergün AKÜ


Araştırmada kasıtlı olarak yok sayılması yöntem çok ayrıntılı yazılmalıdır. Çünkü aynı yöntemi kullanmak durumunda olacaklar, araştırmayı okudukları zaman aynı yöntemi kolaylıkla uygulayabilmelidirler. Yöntemin saklanmış bir yanı kalmamalıdır.

Bilimsel Araştırma Yöntemleri Prof.Dr. Mustafa Ergün AKÜ


Araştırmada alınan sonu kasıtlı olarak yok sayılmasıçların olduğu gibi verilmesi yanı sıra, sonucu olumsuz etkileyecek yan veriler de olduğu gibi verilmelidir. Sonucu ve yorumu olumsuz olarak etkileyecek veriler gizlenmemeli ve tartışılmalıdır.

Bilimsel Araştırma Yöntemleri Prof.Dr. Mustafa Ergün AKÜ


Bilimsel yan kasıtlı olarak yok sayılmasııltma (scientific misconduct) araştırmanın değerini veya güvenirliğini azaltan her türlü girişimdir.Disiplinsiz ve düzensiz araştırma (sloppy research) ile bilimsel yalancılık/yanıltma (fraud) kavramlarını birbirinden ayırmak gerekir.


Disiplinsiz ve düzensiz ara kasıtlı olarak yok sayılmasıştırma; araştırıcının araştırma planlanmasını, uygun metod seçimini, metodları uygulamasını, sonuçların analizini ve yorumunu bilmemesidir.


Bilimsel yan kasıtlı olarak yok sayılmasııltma, saptırma veya yalancılık (Fraud), araştırıcının bilinçli olarak ve amaçlı bir yaklaşımla çalışmanın metod veya sonuçlarını"kötü niyetle" saptırması ve değiştirmesi demektir.


Kaynaklar: kasıtlı olarak yok sayılması

Ertekin, Cumhur. Tıp Araştırmalarında "Etik" Üzerine. http://www.med.ege.edu.tr/norolbil/2000/NBD07800.html

Kansu, Emin; Ş.Ruacan. Bilimsel Yanıltmanın (Scientific Misconduct) : Türleri, Nedenleri, Önlenmesi Ve Cezalandırılması. Cumhuriyet -Bilim ve Teknik Dergisi. 28.10.2000

TUBİTAK Yönetmeliği. Madde 8

Bilimsel Araştırma Yöntemleri Prof.Dr. Mustafa Ergün AKÜ


ad