meteoroloj n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
METEOROLOJİ PowerPoint Presentation
Download Presentation
METEOROLOJİ

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 61

METEOROLOJİ - PowerPoint PPT Presentation


  • 412 Views
  • Uploaded on

METEOROLOJİ. Prof. Dr. M. Ali TOKGÖZ 20.EYLÜL.2010. METEOROLOJİ DERSİ. Meteorolojinin tanımı, önemi, ve gelişimi Meteorolojinin bölümleri ve uygulama alanları, atmosferin yapısı ve özellikleri. METEOROLOJİ :

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'METEOROLOJİ' - jerusha


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
meteoroloj

METEOROLOJİ

Prof. Dr. M. Ali TOKGÖZ

20.EYLÜL.2010

slide2

METEOROLOJİ DERSİ

  • Meteorolojinin tanımı, önemi, ve gelişimi
  • Meteorolojinin bölümleri ve uygulama alanları, atmosferin yapısı ve özellikleri
slide3
METEOROLOJİ :

Dünyamızı çevreleyen atmosfer içerisinde meydana gelen bütün olayları ve değişimleri inceleyen, bu olay ve değişimlerin ortaya çıkardığı sonuçları irdeleyen bilim dalıdır.

  • İnsanoğlu yaratıldığı günden beri meteoroloji ile iç içe olmuş ve kendini hava şartlarının içinde bulmuştur. Bu hava olaylarının olumlu yönlerinden yararlanmaya olumsuz yönlerinden de sakınmaya çalışmıştır.
  • Günümüzde insanoğlu işlerini, bugünkü ve gelecekteki hava durumunu dikkate alarak planlamaktadır.
slide4

Meteorolojinin Tarihi

Dünyada meteorolojik çalışmaların başlangıcı, M.Ö’ye kadar gider. Aristo M.Ö. 350 yıllarında kendi gözlemlerine dayanarak Meteorologica adlı eseri yazmıştır. Hindistan’da M.Ö. 400 yüzyılda yağmur ölçmelerinin yapıldığı bilinmektedir.

Meteoroloji biliminin geçmişi günümüzden 3000 yıl öncelerine kadar gitmesine rağmen asıl önemini Birinci Dünya savaşından itibaren kazanmıştır.

slide5

M.Ö. 5.yüzyılda Hipokrat tıbbi Meteoroloji konusunda raporlar yazmıştır.

M.Ö. 4.yüzyılda Aristo “Meteorologica” isimli bir eser yazıyor.

M.S. 5.yüzyılda nem ölçmeye yarayan ilk alet keşfediliyor.

M.S. 16.yüzyılda Leonardo Da Vinci nemliliği ölçen mekanik bir gösterge geliştiriyor.

Aynı yüzyılda Galilea sıcaklığı ölçen termometreyi buluyor.

M.S. 17.yüzyılda Toriçelli cıvalı barometreyi oluşturuyor.

M.S. 18. yüzyılda günümüzde kullanılan Fahrenheit, Celcius ve Reamour ıskalaları söz konusu araştırıcılar tarafından oluşturuluyor.

Aynı yüzyılda Woltman Anomometreyi (rüzgar hızını ölçen aleti) bulmuştur.

M.S. 19. yüzyılda Vicli mekanik barometreyi keşfetmiştir.

1945 yılında uzay çalışmalarında ilk meteorolojik radar kullanılmaya başlanmıştır.

1947 yılında uzaya ilk meteorolojik roket gönderilmiştir.

1960 yılından itibaren uzaya uydular gönderilmiştir.

slide6

Dünya Meteoroloj Teşkilatı ( WMO )

23. Mart. 1950 ‘ de Cenevre’de kuruluyor.

Ülkemizde

16.Yüzyılda İstanbul’da ilk gözlem evi kuruluyor.

1867’ de Kandilli gözlem evi kuruluyor.

( Kandilli Rasathanesi )

1937’de Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü

kuruluyor.

slide7
Meteorolojinin gelişmesine özellikle uçak ve radyonun icat edilmesinin büyük etkisi olmuştur. Günümüzde üretilen elektronik araçlarla bu gelişme son derece hızlanmıştır.
  • Günümüzde meteorolojiyle ilgisi olmayan bir alan neredeyse kalmamıştır. Askerlik, ulaştırma, inşaat, turizm, sağlık ve çevre gibi bütün alanlar meteorolojiyle ilgilenir.
slide8
Bugünkü çalışmalar, radyo, uçak, balon, roket, elektronik cihazlar, meteorolojik amaçlı yapay uydular ile çok daha ileri aşamalara gelmiştir.
  • Meteorolojinin tarımla ilişkisi çok eski çağlardan beri bilinmektedir. Özellikle ekonomisi tarıma dayalı ülkelerde tarımsal meteoroloji ayrı ve önemli bir yer tutmaktadır.
  • Meteorolojinin önemi anlaşıldıkça çalışmalarda verimliliği sağlamak amacıyla bölümlere ayrılmıştır. Bu bölümlerin hepsinde hava tahminleri temel rol oynamaktadır.
slide9
Bir ülkenin yada bölgenin Tarımsal üretim potansiyelini, enerji dönüşüm sistemi belirler. Enerji dönüşüm sistemini oluşturan unsurlar;

Güneş Enerjisi

Enerji Dönüşüm Sistemi

(FOTOSENTEZ)

Tarımsal Üretim

Yağışlar

Üretken Teknoloji

(Tarım Sistemi)

slide10

Meteorolojinin Uygulama Alanları

  • 1.Havacılık
  • 2.Kırsal ve Kentsel Yerleşim
  • 3.Ulaştırma
  • 4.Tıp
  • 5.Tarım
slide11
Dinamik Meteoroloji

Fiziksel Meteoroloji

Aeroloji

Sinoptik Meteoroloji

Tarımsal Meteoroloji

Aeronotik Meteoroloji

Deniz Meteorolojisi

Meteorolojinin Temel Bölümleri

slide12
Bunlardan başka meteorolojinin İstatistiki Meteoroloji, Hidro Meteoroloji, Tıbbi Meteoroloji, Radyo Meteorolojisi gibi dalları da vardır.

Ayrıca meteorolojik ve coğrafik açıdan bölgeleri mikro, mezo ve makro ölçekte inceleyen ve mikro meteoroloji, mezo meteoroloji ve makro meteoroloji olarak bilinen bilim dalları da vardır.

d nam k meteoroloj
DİNAMİK METEOROLOJİ

Atmosfer içerisinde meydana gelen hava hareketlerini ve ısı geçişini matematik ve fizik kanunlarıyla açıklamaya çalışır.

Dinamik meteoroloji hidrodinamik açıdan hareket ve kuvvetlerin dağılışını, termodinamik açıdan ısının dağılışını incelemektedir.

Amacı sayısal hava tahminleri yapabilmektir.

f z ksel meteoroloj
FİZİKSEL METEOROLOJİ

Atmosferde meydana gelen radyasyon, ısı, buharlaşma, yoğunlaşma, yağış, optik gibi fiziki olayların nedenlerini inceler.

aeoroloj
AEOROLOJİ

AERO (hava) ve LOGY (bilim) kelimelerinin birleşmesiyle anlam kazanan AEROLOGY (Aeroloji), hava bilimi anlamına gelip meteorolojinin en önemli dallarından biridir.

Atmosferi dikine olarak inceler. Mevcut hava gözlemlerinden yararlanarak gelecekteki hava durumunu tahmine çalışır. Bu çalışmaları, Radiozonda Meteorolojik radarlar, Dropwindzonda, Uçak Entegre Bilgi Sistemi, Sabit Seviye Balonları, Gemi Sondaj Sistemleri ve Meteorolojik Uydular vasıtasıyla yapar.

s nopt k meteoroloj
SİNOPTİK METEOROLOJİ

Aynı zamanda, aynı esaslara dayanılarak ülkelerde, bölgelerde ve kıtalardaki hava tahminleri elde etmek amacıyla meteorolojik gözlemlerin analizinin yapılmasıyla ilgilenir.

Sinoptik meteoroloji çalışmalarında ülkelerin meteoroloji kuruluşları sürekli ilişki içerisindedirler. Dünya Meteoroloji Teşkilatı'na (WHO) üye ülkeler sinoptik meteoroloji alanında geliştirilmiş metod ve teknikleri standart hale getirmek durumundadırlar.

tarimsal meteoroloj
TARIMSAL METEOROLOJİ

Basit bir tanımlama olarak meteorolojinin tarımla olan ilişkilerini inceler. Gelişen bitki ve hayvan organizmalarının fiziksel özellikleriyle uğraşan bilim dalı olup, bu ortamda meydana gelen fiziksel gelişmelerin incelenmesi ve aynı zamanda söz konusu fiziksel özelliklerle gelişmenin tarım yararına saptanan bulgularla etkilenmesini inceleyen bir bilim dalı olarak da tanımlanabilir.

Aynı zamanda atmosfer özellikle bitkilerin hava ile temasta olan kısımlarının geliştiği ortamın ısı rejimi ve toprak yüzeyi ile ilişkisini de inceler.

slide18

Tarımsal Meteorolojinin Uygulama Alanları

  • Toprak muhafaza ve sulama planlarına yardımcı olmak
  • Orman yangınlarıyla ilgili uyarılar.
  • Don tahminleri yaparak gerekli uyarılara ilişkin temel oluşturmak.
  • Ekim ve hasat tarihlerinin planlanması
  • Kırsal alanda işletme merkezinin seçimi ve yapıların projelendirilmesi
  • Zararlı böcek ve bitki hastalıkları denetimi
  • Bazı mikroklimatolojik değerlendirmeler; örneğin seraların planlanması, Bu konularda en çok ele alınan parametreler yağış ve sıcaklıktır.
aeronot k meteoroloj
AERONOTİK METEOROLOJİ

Meteorolojinin uçuş problemlerine uygulanmasını inceleyen bir bilim dalıdır.

den z meteoroloj s
DENİZ METEOROLOJİSİ

Meteorolojik elemanların denizlerle ve denizcilikle ilişkilerini inceler. Denizler üzerindeki iklim elemanlarıyla deniz suyu özelliklerini de inceler.

slide21

13000 km.

200 km.

Denizler

4 km.

ATMOSFERİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

Athmo

Nefes

Sphere

Küre

slide22

ATMOSFERİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

Atmosfer:Yerkürenin etrafını çevreleyen yoğunluğu yükseklikle azalan, kalınlığı tam olarak bilinmemekle beraber 100 km’ nin çok üzerinde olan gaz karışımına atmosfer denir.

Başka bir ifade ile atmosfer, yerküreyi çevreleyen, yerküreyle birlikte dönme hareketine katılan çeşitli gaz, sıvı ve katı parçacıklardan oluşan bir karışımdır.

slide23
Atmosferin üst sınırı; dünyamızın yerçekimi kuvveti ile diğer gezegenler arasındaki çekim kuvvetinin dengede olduğu yer olarak kabul edilir. Atmosferin etkisinin 190-200 km' den sonra yok denecek kadar azaldığı bilinmektedir.
slide24
Atmosfer, yerçekimi etkisiyle bir ağırlığa sahip olan değişik gazlardan oluşmaktadır. Gazların sahip olduğu bu ağırlık atmosfer içindeki maddeler üzerinde bir basınç şeklinde kendini göstermektedir. Buna hava basıncı denilmektedir.
slide25
Atmosferin Faydaları
  • Atmosfere güneşten gelen ultraviyole ışınlara karşı siper görevi yapar.
  • Atmosfer, sürtünme nedeniyle uzaydan gelen göktaşlarının parçalanmasını sağlar.
  • Güneşten gelen ışınların ve yansıyan ışınların tekrar uzaya dönmesini engeller.
  • Atmosfer hareketleri, gece gündüz arasındaki sıcaklık farkını azaltır. (Atmosfer hareketi olmasa idi gündüz 130 gece -150 oC olurdu)
  • Işınları yansıtıp dağıtarak gölge yerlerin güneş alan yerlere göre daha karanlık ve daha soğuk olmasını önler.
  • Atmosfer, ses iletiminin ve yanma olayının gerçekleşmesini sağlar.
  • Canlıların yaşaması için gerekli oksijen, karbondioksit, azot gibi gazları bünyesinde bulundurur.
slide26

ATMOSFERİN BİLEŞİMİ

a. Havada her zaman bulunan ve miktarı değişmeyen gazlar.

(Azot, Oksijen ve Asal gazlar)

b. Havada her zaman bulunan ama miktarı değişen gazlar.

(CO2, Su buharı ve Ozon)

c. Havada her zaman bulunmayan gazlar.

(İyot bileşikleri, Amonyak, Kükürt ve Tozlar)

İlk 25 km. de %

Azot 78.08

Oksijen 20.95

Argon 0.93

CO2 0.003

Toplam 99.963

slide27
Atmosferi oluşturan gazların oranlan 90 km‘ ye kadar önemli bir değişiklik göstermez. 90 km‘ den sonra dikey hava hareketlerine rastlanmadığından ağır moleküller altta, hafif moleküller üstte yer alır.
atmosferde bulunan gazlar ve zell kler
ATMOSFERDE BULUNAN GAZLAR VE ÖZELLİKLERİ

OKSİJEN

Canlıların solunumu ve yanma olayı bakımından önemi büyüktür. Havadan biraz daha ağır olup suda erime özelliğine sahiptir.

Soğuk suda erime oranı daha fazladır. Hava ısındıkça sudaki oksijen havaya verildiğinden yaz aylarında havadaki oksijen miktarı az da olsa artar.

Bir insan bünyesi oksijenin kısmi basıncı 200 milibar olan bir havayı teneffüs etmeye alışmıştır. Bu kısmi basıncın düşmesiyle yani havadaki oksijen miktarının azalmasıyla insanlarda yorgunluk, uyku hali, görüş zayıflığı gibi haller görülür.

slide29
KARBONDİOKSİT

Havada % 0.03 oranında bulunmasına karşın miktarının azalıp, çoğalması klimatolojik koşullara önemli ölçüde etki yapar.

Havadaki CO2 miktarı, karalar üzerinde denizlere nazaran daha fazladır. Havada fazla oluşu havanın kirliliğini, az oluşu ise temizliğini gösterir.

CO2'nin başlıca kaynakları; solunum, yanma olayları, volkanlar, maden ocakları, maden suları ve bakteri artıklarıdır.

Denizler fazla miktarda bulunan CO2’i eritirler.

Suyun sıcaklığı arttıkça oksijende olduğu gibi CO2’de dışarıya verilir. Bu nedenle yaz aylarında havadaki CO2 miktarında artma görülür.

slide30
Yapılan hesaplamalar havadaki CO2 miktarının % 50 civarında azalması durumunda hava sıcaklığının 4-5°C azalacağını göstermektedir.

Bunun nedeni, CO2'in uzun dalga boyundaki ışınları emme ve saklama özelliğidir. 1900 yılından bu yana havadaki CO2 miktarında % 10'luk bir artış olduğu ve dolayısıyla dünyanın ısındığı ileri sürülmektedir.

slide31
SU BUHARI

Atmosferdeki su buharının kaynağı denizler, göller, akarsular ve nemli yüzeylerdir.

Su buharı, nem ve zamana göre hava içerisindeki miktarı en fazla değişen gazdır.

Hava sıcaklığı ile hava içerisindeki su buharı oranı arasında çok yakın bir ilişki vardır. Hava sıcaklığı arttıkça havadaki su buharı miktarı da artar.

slide32
SU BUHARININ FAYDALARI

Yağışların oluşmasını sağlar,

Atmosferde koruyucu bir örtü vazifesi görerek dünyanın çabuk soğumasını önler,

Havayı yumuşatarak nefes almamızı sağlar,

Cildin çatlamasını önler,

Hava içerisinde bakterilerin yaşamasını sağlar.

Su buharının fazla oluşu ise sıcaklık duygusu bakımından sıkın verir ve salgın hastalıkların yayılmasını kolaylaştırır.

slide33
Atmosferdeki su buharı

Enlem derecesine,

(ekvatorda %2-3 iken,kutuplarda 0.2’ye düşmektedir)

Mevsimlere,

(sıcak mevsimlerde soğuk mevsimlere göre fazla)

Gece ve gündüze,

(gündüzleri sıcsklık fazla olduğu için su buharı fazla)

Yüksekliğe ve

(yeryüzüne yakın kısımlarda fazla, yükseklikle azalır)

Coğrafi bölgelere göre değişir.

(deniz, göl ve akarsuların bulunduğu yerlerde fazla)

slide34
OZON

Atmosferde,19-45 km yükseklikte bir ozon katmanı varolup, yere yakın katmanlarda yok denecek kadar azdır.

Bu ozon katmanının ortalama yüksekliği ekvatorda 29 km, orta enlemlerde ise 22 km'dir. Ozon gaz olarak içinde hayatın gelişmesine olanak vermez ancak dünyamıza güneşten gelen ışınları emer.

slide35
Ultraviyole ışınlar vücutta D vitamininin oluşmasını sağlar. Ancak fazla oluşu hayatı yok edici bir etki yapar.

Ozon tabakası olmasaydı yeryüzüne yakın ultraviyole ışınlar 50 kat daha fazla olacaktı.

Atmosferin alt tarafında ozonun fazla olması havanın temiz oluşunu ifade eder.

Mevsimlere ve hava koşullarına göre ozon miktarı değişir.

slide36
AZOT

Havanın 4/5'ini oluşturan bu gaz renksiz, kokusuz ve tatsızdır. Azot tek başına canlıların yaşamasına olanak vermez. Ancak hava içerisinde iki önemli rolü vardır;

Oksijenle birleşerek onun yakma özelliğini hafifletir,

Bitkilerle birleşerek endüstri ve tarımda büyük yarar sağlayan nitrat ve nitritleri oluşturur. Havadaki azotu alamayan bitkiler, azot ihtiyaçlarını topraktaki azot bileşiklerinden kökleri yardımıyla karşılarlar.

atmosfer n katlari
ATMOSFERİN KATLARI

1. Gazlara göre

2. Kimyasal özelliklerine göre

3. Fiziksel ve kimyasal özelliklerine göre 4. Sıcaklığa göre sınıflandırılabilir.

gazlara g re
GAZLARA GÖRE
  • -Hidrojen katı uzayla içiçedir.
  • Helyum katında Helyumun %10’u ion halindedir.
  • - Atomik oksijen katında gazlar güneş
  • ışınlarının etkisi ile atomlara ayrılır.
  • Atom halindeki gazlar moleküler halde olan gazlardan daha hafif olduğu için atmosferin üst katlarındadır.
  • Moleküler oksijen katında, oksijen ve
  • azot moleküler halde bulunur.
k myasal zell kler ne g re
KİMYASAL ÖZELLİKLERİNE GÖRE
  • Heterosferde oksijen ve azot
  • dışında helyumda bulunur. Güneş ışınlarının etkisi ile atmosferin bileşimi değişkendir.
  • -Homosferde gazların hacimsel oranları değişmez.
f z ksel ve k myasal zell kler ne g re
FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLERİNE GÖRE

Sıcaklık 1000-2000 oC’ın üstündedir.

Üstte hidrojen altta helyum bulunur.

Sıcaklık yükseldikçe artar. İyonlar var.

Radyo dalgalarını iletir.

Üstünde iyonlar, altında ozon vardır.

Ultraviyole ışınların etkisi altındadır.

Ozon tabakasıdır.

sicakli a g re
SICAKLIĞA GÖRE

Meteorolojik açıdan önemli olan sınıflandırma sıcaklığa göre yapılan sınıflandırmadır.

Bu nedenle sıcaklığa göre atmosferin katmanlarını sırası ile inceleyeceğiz.

troposfer
TROPOSFER

Canlıların yaşamasına olanak sağlayan bu tabaka meteorolojik yönden de en önemli tabakadır.

Kalınlığı ekvator civarında 17 km, kutuplarda ise 7 km civarındadır.

Troposfer, atmosferin ağırlığının %75'ini, su buharının da % 90'ını ihtiva eder. En önemli özelliği yükseldikçe sıcaklığın doğrusal olarak azalmasıdır.

slide43
Sıcaklığın yükseklikle değişme oranına Lapse-Rate denir.

Bu tabakada sıcaklık her 100 m'de 0.65°C'lik düşme gösterir.

Bu değer sabit değildir. Hatta bazı durumlarda yükseldikçe sıcaklığın arttığı da görülebilir.

Bu duruma İnversiyon veya "sıcaklık tersimesi" denir.

Troposferde sıcaklık yükseklik ile azalıyor ise Pozitif Lapse-Rate, artıyor ise Negatif Lapse-Rate vardır, denir.

Sıcaklık yükseklik ile değişmiyor ise buna İzotermal Durum denir.

slide44
Havanın kuru olması durumunda her 100 m'de 1°C,

Havanın nemli olması durumunda her 150 m'de 1°C,

Havanın doymuş olması durumunda her 100 m'de 0,5°C sıcaklık azalması meydana gelir.

Yükseklikle sıcaklık azalmasının durduğu yere Tropopoz denir. Tropopoz; troposfer ile stratosfer arasında bir geçiş bölgesi olup kalınlığı bir kaç km'yi bulur.

Tropopoz'un yerden olan yüksekliği enlem derecelerine göre değişir

slide45
Enlem derecelerine göre yükseklikleri ve sıcaklıkları farklı olan tropopoz parçalarının isimleri şöyledir.

Tropikal tropopoz : 0-30 (-70°C)

Subtropikal tropopoz : 30-45 (ortalama sıcaklık - 56.5°C)

Polar tropopoz : 45-Kutup (-40°C)

stratosfer
STRATOSFER

Bu katmanda yatay hava hareketleri görülür. Sıcaklık yükseklikle artmaktadır. Yani negatif Lapse-rate vardır.

Yükseldikçe sıcaklık artışının nedeni katman içindeki ozon nedeniyledir.

Bundan dolayı bu tabakaya ozonosfer de denmektedir. Ozon güneşten gelen ultraviyole ışınları emerek bu tabakanın sıcak olmasını sağlar. Maksimum ozon miktarı 25 km'dedir.

slide47
Stratosfer 40-50 km'ye kadar devam eder. Kutuplarda kalın ekvator civarında daha incedir.

Yükseklikle sıcaklık artımının durduğu yere stratopoz adı verilir.

Stratopozda ortalama sıcaklık 0°C'ye yakındır, çok az miktarda su buharı vardır ve bu miktar atmosferdeki su buharının % 1'ine eşittir.

mezosfer
MEZOSFER

Bu katmanda sıcaklık yükseklikle azalır (pozitif lapse-rate). Yükseklikle sıcaklık azalmasının durduğu yere mezopoz denir.

Ortalama sıcaklık -90°C olup, atmosferin en soğuk yeridir. Burada buzla kaplı toz parçacıklarından oluşan bulutlar vardır.

termosfer
TERMOSFER

Bu katmanda yükseklik arttıkça sıcaklık önceleri yavaş sonraları hızlı bir şekilde artar.

Gazlar genellikle toz halinde bulunur.

Üst kısmında sıcaklık 1000-2000°C kadardır.

Gece ile gündüz arasındaki sıcaklık farkı çok fazladır (~ 600°C).

standart atmosfer
STANDART ATMOSFER

Atmosferin kuru olduğu kabul edilmiştir,

Ortalama deniz seviyesindeki basınç: 760 mmHg = 1013.25 milibar,

Ortalama deniz seviyesindeki hava sıcaklığı: 15°C,

Ortalama deniz seviyesindeki hava yoğunluğu: 1.225 kg/m3,

Yerçekimi ivmesi: 980.665 cm/sn2,

standart atmosfer1
STANDART ATMOSFER

Tropopoz'un ortalama deniz seviyesinden yüksekliği: 11 km,

Tropopoz'daki sıcaklık: -56.5°C,

Yükseklikle sıcaklık değişmesi:

Ortalama deniz seviyesinden 5 km aşağı ve 11 km yukarıya (tropopoz'a) kadar olan bölgedeki sıcaklık azalması her km'de 6.5°C'dir.

11-20 km'ler arası sıcaklık sabit kalmaktadır (izotermal durum).

20 km'den 32 km'ye kadar sıcaklık her km'de 1°C artar.

slide52

GÜNEŞ

Dünyamızın enerji kaynağı olan sıcak gazlardan oluşan gök cismidir. Samanyolu galaksisindeki 1014 (Yüz Trilyon) yıldızdan biridir. Dünyamıza 150 milyon km uzaklıktadır.

GÜNEŞ’İN TABAKALARI

Işık küre (Fotosfer): Kalınlığı 2000-3000 km’dir. Saydam Akkor halinde metalik gazlardan oluşur.

Renk küre (Kromosfer): Kalınlığı 10 000 km Parlak kırmızı renkli H ve Ca’ dan oluşur.

Taş küre (Corona): Renk küreden daha sıcaktır. Kalınlığı 682000 km’ dir.

slide53
GÜNEŞ
  • Yarıçapı: 695000 km (Dünyanın ekvator yarıçapının 109 katı)
  • Hacmi: 1408xl015 km3 (Dünyanın hacminin 1300000 katı)
  • Kütlesi: 1.9889 x 1033 gr (Dünya kütlesinin 333.4 katı)
  • Ortalama yoğunluğu: 1.41 gr/cm3
  • Yüzey sıcaklığı: 6000°K. Merkezine doğru artarak 8-40 milyondereceyi bulmaktadır.
slide54

LİTOSFER

Derine doğru sıcaklık. 1 oC/ 33 m artar

SİAL(Kabuk)

SİMA(Pirosfer)

Ateş küre

NİFSİMA

NİFE

çekirdek

60 km

1200

Silisyum

Magnezyum

6500 km

Nikel

Demir

1700

Nikel

Demir

Silisyum

Magnezyum

2000oC

DÜNYA

DÜNYA’NIN YAPISI

Atmosfer: Hava küre

Hidrosfer: Su küre

Litosfer: Taş küre

slide55

Güneşe olan uzaklık bakımından üçüncü, büyüklük bakımındanaltıncı gezegendir.

  • Ekvator yarıçapı 6378 km
  • Kutuplar arası yarıçap 6356 km
  • Dünyanın ortalama yarıçapı 6371 km
  • Yüzölçümü 510 100 934 km2
  • Ortalama yoğunluğu5.26 gr/cm3
d nyanin hareketler
DÜNYANIN HAREKETLERİ
  • Dünyanın ekseni etrafında dönüşü,
  • Dünyanın güneş etrafında dönüşü,
  • Dünyanın koniksel hareketi,
  • Dünyanın içerisinde bulunduğu güneş sisteminin hareketi,
  • Dünyanın içerisinde bulunduğu samanyolu ile birlikte hareketi.
slide57

1. Kendi ekseni etrafında hareketi

24 saatte olur. Buna 1 gün denir. Dönüş hızı ekvatorda 27 km/dakika, Türkiye’nin bulunduğu enlem kuşağında 20 km/dakika’dır. 21 Mart ve 23 Eylül’de güneş ışınları ekvatora dik gelir ve gece ve gündüz 12 saat olur.

21 Haziran’da kuzey yarım kürede, 21 Aralık’tada güney yarım kürede en uzun gün yaşanır.

slide58

2. Dünya’nın Güneş etrafındaki dönüşü:365 gün, 5 h, 48ı, 46ıı = 1 yıl

SONBAHAR

21 Aralık

23 Eylül

Y

A

Z

K

I

Ş

10 Ocak

149 milyon km

152 milyon km

1 Temmuz

21 Haziran

21 Mart

İLKBAHAR

slide59

Güneş ışınları yılda iki defa ekvatora, birer defada dönencelere dik gelir. Ekvatora dik gelmesine Ekinoks (21 Mart, 23 Eylül) denir.

Dünyanın ekseninin 23oC 27’ eğik olması nedeniyle, dünya güneş ışınlarını değişik açılar altında almakta ve farklı ısınmakta, bunun sonucu mevsimler oluşmaktadır.

slide60

Dönencelere dik gelmesine ise Solstis (21 Haziran, yaz solstisi; 21 Aralık, kış solstisi) denir.

21 Haziran

Yengeç D.

Kuzey yarımkürede ekvatordan 23o 27’ uzakta bulunan paralel dairesine yengeç dönencesi, Güney yarımkürede ekvatordan 23o 27’ uzakta bulunan paralel dairesine oğlak dönencesi denir.

21 Aralık

Oğlak D.

slide61
3.Dünyanın koniksel hareketi: Dünya ekseni etrafında koniksel hareket yapmaktadır. Bir devri 26000 yıldır.Bu hareketin nedeni yerçekimi kuvvetinin kutuplarda diğer yerlerden fazla olmasıdır. Meteorolojik yönden fazla önemli değildir.

4. Dünyanın güneş sistemiyle birlikte hareketi: Bu hareket saniyede 19.65 km lik bir hızla samanyolundaki vega yıldızına doğrudur.

5. Dünyanın samanyolu ile birlikte hareketi: Başka galaksideki yıldızlara doğru saniyede 280 km hızla ilerlemektedir.