predmet ekologija u saobra aju osnovi ekologije n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Predmet: EKOLOGIJA U SAOBRAĆAJU Osnovi ekologije PowerPoint Presentation
Download Presentation
Predmet: EKOLOGIJA U SAOBRAĆAJU Osnovi ekologije

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 19

Predmet: EKOLOGIJA U SAOBRAĆAJU Osnovi ekologije - PowerPoint PPT Presentation


  • 202 Views
  • Uploaded on

Internacionalni univerzitet u Travniku Saobraćajni fakultet. Predmet: EKOLOGIJA U SAOBRAĆAJU Osnovi ekologije. Van.prof.dr. Krsto Mijanović Asistent: mr Haračić Nedžad Travnik, 2011. SADRŽAJ. Ekologija Podjela ekologije Ekološka svijest Ekološki termini

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Predmet: EKOLOGIJA U SAOBRAĆAJU Osnovi ekologije' - elaina


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
predmet ekologija u saobra aju osnovi ekologije

Internacionalni univerzitet u Travniku Saobraćajni fakultet

Predmet: EKOLOGIJA U SAOBRAĆAJUOsnovi ekologije

Van.prof.dr. Krsto Mijanović

Asistent: mr Haračić Nedžad

Travnik, 2011

sadr aj
SADRŽAJ
  • Ekologija
  • Podjela ekologije
  • Ekološka svijest
  • Ekološki termini
  • Ekološki faktori
  • Ekologija i održivi razvoj
  • Ekološki problemi
  • Kyoto protokol
ekologija
EKOLOGIJA
  • Ekologija je znanstvena disciplina čiji se početak povezuje uz 1859. godinu, kada prirodni znanstvenik Charles Darwin u Londonu objavljuje svoju knjigu o evoluciji „O porijeklu vrsta“, u kojoj objašnjava razne evolucijske primjere (adaptacija, prirodna selekcija, borba za opstanak, izumiranje vrsta i sl.) na temelju međusobnih odnosa organizama i njihove interakcije s uslovima koji vladaju u okolišu.
  • Pod ekologijom podrazumijevamo ukupnu znanost o odnosima organizama prema okolnom svijetu, gdje u širem smislu mislimo na sve egzistencijalne preduslove. Ovi preduslovi su dijelom organske, a dijelom anorganske prirode.
ekologija1
EKOLOGIJA
  • U organske uslove egzistencije ubrajamo sve odnose organizama prema drugim organizmima s kojima dolaze u dodir i od kojih imaju obično ili koristi ili štete.
  • U anorganske uslove ubrajaju se fizikalna i kemijska svojstva njegovog staništa (klima, svjetlo, toplina, vlažnost i električni parametri atmosfere), anorganski oblici hrane, specifičnosti vode i tla itd.
podjela ekologije
PODJELA EKOLOGIJE
  • Danas ne postoji niti jedno područje znanosti ili tehnologije u kojem se nije razvila neka od specifičnih grana ekologije.
  • Najuobičajenija je podjela ekologije prema stepenu organizacije istraživanog sistema te prema veličini i ustrojstvu dijelova živih i neživih dijelova biosfere:
    • ekologija jedinke (autoekologija, idioekologija ili ekofiziologija);
    • ekologija vrste (demekologija ili populacijska ekologija);
    • ekologija životne zajednice (sinekologija, biogeocenologija, „sistemekologija“ ili ekologija sustava);
    • krajobrazna ekologija (geoekologija);
    • globalna ekologija (planetarna ekologija ili holekologija).
podjela ekologije1
PODJELA EKOLOGIJE
  • Postoji i podjela na:
    • terestičku (kopnenu) i akvatičku (limničku i marinsku) ekologiju - prema geofizičkim značajkama okoliša;
    • laboratorijsku i terensku ekologiju;
    • opću, poredbenu, teorijsku i primijenjenu ekologiju;
    • ekologiju mikroorganizama (mikrobiološka ekologija), bilja (fitoekologija), životinja (zooekologija) i ljudi (humana ekologija)- prema skupini organizama koji se istražuju.
ekolo ka svijest
EKOLOŠKA SVIJEST
  • Ekološka svijest, kao dio društvene svijesti, istorijska je i dinamična kategorija određena istorijskim stanjem i stepenom razvoja društva.
  • Ekološka svijest pojavljuje se istovremeno sa industrijskim razvojem, s težnjom usklađivanja industrijskog razvoja s mogućnostima okoliša.
  • Očuvanje okoliša zahtijeva sistemski pristup i koordiniranu akciju svih uključenih: međunarodnih organizacija, nacionalnih, regionalnih i lokalnih vlasti, privrednika, nevladinog sektora kao i pojedinaca.
ekolo ka svijest1
EKOLOŠKA SVIJEST
  • Osnivanje i aktivan rad brojnih ekoloških udruženja u svijetu ukazuje na sve veći nivo ekološke svijesti civilnoga sektora.
  • Posljedice globalnih promjena u ekosferi utječu na svakog pojedinca, ali i svaki pojedinac svojim radom, potrošnjom, odnosno načinom života, u većoj ili manjoj mjeru utječe na promjenu globalne ekološke situacije.
  • Međunarodni projekat “Eko škole” ima za cilj podizanje ekološke svijesti kod građana.
ekolo ki termini
EKOLOŠKI TERMINI
  • Ekologija (Ecology) i okoliš (Environment) nisu istoznačnice, kako se to trenutno u praksi sve više koristi. Stoga radi lakšeg razumijevanja razlike između njih u nastavku je ponuđeno nekoliko definicija ovih pojmova.
  • Ekologijaje grana znanosti koja proučava distribuciju i učestalost živih organizama, te interakciju između organizama i njihovog okoliša.
  • Okolišpredstavlja komponente zemlje koje uključuju: (i) zrak, zemljište i vodu, (ii) slojeve atmosfere; (iii) organsku i anorgansku materiju i žive organizme; (iv) sisteme interakcije koji uključuju komponente koje se odnose na (i) do (iv); te socioekonomske, zdravstvene, kulturalne i druge stavke.
ekolo ki termini1
EKOLOŠKI TERMINI
  • BIOLOŠKA RAZNOVRSNOST-sveukupnost živih organizama koja obuhvata raznovrsnost unutar vrsta, između vrsta i ekosistema na određenom prostoru.
  • ČISTA TEHNOLOGIJA-tehnologija sa niskim nivoom emisije zagađujućih materija.
  • ČIŠĆA PROIZVODNJA-neprekidna primjena integralne preventivne okolinske strategije na proces, proizvod i uslugu radi povećanja sveukupne efikasnosti i redukcije rizika po ljude i okolinu.
  • DEPONIJA-mjesto gdje se vrši odlaganje otpada. Obično se razlikuju deponije komunalnog i deponije industrijskog otpada.
  • EFEKAT STAKLENE BAŠTE-porast temperature zraka u atmosferi izazvan stakleničkim gasovima.
  • EFLUENT-(1) svaki fluid ispušten iz izvora u okolinu; (2) voda ili otpadna voda ispuštena iz uređaja za prečišćavanje vode, industrijskih procesa ili taložnika.
ekolo ki termini2
EKOLOŠKI TERMINI
  • EKO-EFIKASNOST-mjera upravljačkog procesa čiji je cilj da se maksimizira efikasnost proizvodnog procesa, a minimizira negativne okolinske uticaje.
  • EKOLOŠKA NESREĆA-vandredni događaj ili vrsta događaja prouzrokovana djelovanjem ili uticajima koji nisu pod nadzorom i imaju za posljedicu ugrožavanje života ili zdravlja ljudi i u većem obimu nanose štetu okolini.
  • EKOLOŠKA ODRŽIVOST-održavanje komponenti i funkcija ekosistema za potrebe budućih generacija.
  • EKOSISTEM- funkcionalno jedinstvo životne zajednice i njenog staništa, odnosno žive i nežive prirode naodređenom prostoru.
  • EMISIJA-ispuštanje ili istjecanje materije u tečnom, gasovitom ili čvrstom stanju ili ispuštaje energije (buka,vibracija, radijacija, toplota) kao i mikrobiološka zagađivanja iz određenog izvora u okolinu.
ekolo ki termini3
EKOLOŠKI TERMINI
  • EROZIJA-razaranje Zemljine površine i odnošenje površinskog rastinjskog materijala putem mehaničkog dejstva spoljnih sila: vode, vjetra, kiše, talasa i drugih, kao i kemijskim djelovanjem atmosferske vode čime se mijenjaju i uništavaju tektonski oblici reljefa.
  • GRANIČNE VRIJEDNOSTI EMISIJE-postavljaju maksimalnu količinu zagađujuće materije koja smije biti ispuštena iz fabrike ili postrojenja, a određena je na bazi tehnoekonomskih kriterija
  • IMISIJA-(1) unos zagađujućih materija u receptore; (2) koncentracija materija na određenom mjestu i u određeno vrijeme u okolini.
  • INDUSTRIJSKI OTPAD-otpad iz tehnoloških procesa same industrije: može biti anorganski ili organski. Često sadrži metalne komponente, organske ili anorganske kiseline, polimere, kemikalije, ostatke boja, katrana, sapuna i dr.
ekolo ki termini4
EKOLOŠKI TERMINI
  • MAKSIMALNO DOZVOLJENA KONCENTRACIJA

koncentracija štetnih gasova, para i aerosola u zraku radnih mjesta koja ne prouzrokuje oštećenja zdravlja pri svakodnevnom osmočasovnom radu (pri normalnim klimatskim uslovima i neforsiranom disanju).

  • NACIONALNI OKOLINSKI ZDRAVSTVENI PLAN-plan istovremenog postizanja okolinskih i zdravstvenih ciljeva na teritoriji države.
  • OČUVANJE PRIRODE-širi koncept strateških mjera usmjerenih ka zaštiti prirode.
  • OPASAN OTPAD-otpad koji i u malim količinama izaziva veoma štetne efekte na floru i faunu u dužem vremenskom periodu.
  • RECIKLAŽA-povrat u isti tehnološki proces u kome je otpad nastao (staro željezo u željezaru, prikupljeni papir u tvornicu papira itd.).
ekolo ki termini5
EKOLOŠKI TERMINI
  • SANITARNA DEPONIJA-način odlaganja otpada (smeća) gdje su podzemne i oborinske vode i zrak zaštićeni od zagađivanja, kao i od neželjenog prisustva životinja i ljudi.
  • STAKLENIČKI GAS-označava one gasovite sastavne dijelove atmosfere, kako prirodne tako i antropogene, koji apsorbiraju i ponovo emituju infracrvenu radijaciju i na taj način djeluju na efekat staklene bašte.
  • WIN-WIN TEHNOLOGIJA-(TEHNOLOGIJA DVOSTRUKE DOBITI), tehnologija ili pristup koji obezbjeđuje istovremeno korist po okolinu i ekonomsku dobit.
  • ZAGAĐIVAČ-postrojenje čije djelovanje posredno ili neposredno prouzrokuje zagađivanje okoline (ložište,saobraćajno sredstvo, tehnološko postrojenje…).
  • ZELENA LISTA-popis vrsta inertnog (neopasnog) otpada prema Direktivi o otpadu EU.
ekolo ki faktori
EKOLOŠKI FAKTORI
  • Ekološki faktori su značajne i promjenjive fizikalne, kemijske ili biološke veličine iz okoliša koje mogu pozitivno ili negativno djelovati na rast, razmnožavanje i gustoću populacije nekog organizma.
    • Abiotski faktori- sve nežive fizikalne i kemijske utjecajne veličine iz okoliša (temperatura, padavine i vlaga, svjetlost, vjetar, sastav i struktura tla, nadmorska visina, vodni režim podloge, nagib terena, klimatske promjene, kemizam okoliša i dr.);
    • Biotski faktori- proizlaze iz uzajamnih odnosa između organizmima (priogeni, virogeni, bakteriogeni, fitogeni, zoogeni, antropogeni), uzimajući u obzir prehranu, razmnožavanje, gustoću populacije, rasprostranjenost vrste, socijalno ponašanje, životnu dob, natalitet, mortalitet, simbiozu, nametništvo, i dr.
ekologija i odr ivi razvoj
EKOLOGIJA I ODRŽIVI RAZVOJ
  • Održivi razvojnajčešće se definira kao razvoj koji uvažava zahtjeve i potrebe sadašnjih generacija bez kompromisa za mogućnost budućih generacija da zadovolje svoje potrebe.
  • Tri su temeljna cilja na koja je usmjerena koncepcija održivog razvoja:
    • zaštita pojedinih sistema i trajno očuvanje izvornosti i raznolikosti prirodnih zajednica (zaštita i očuvanje kvalitete žive i nežive prirode),
    • zaštita i racionalna upotreba zraka, vode i tla te postizanje njihove ekološke stabilnosti,
    • zaštita i očuvanje krajolika.
ekolo ki problemi
EKOLOŠKI PROBLEMI
  • Ubrzani rast broja stanovnika, urbanizacija (nastanak i širenje gradova i gradskog načina života uslijedila pojavom industrijalizacije), ekološka izdržljivost zemlje (koliko Zemlja može prehraniti ljudi),
  • Razvoj saobraćaja
    • Zagađenja uslijed saobraćaja: ispuštanje štetnih plinova, buka, potrošnja fosilnih goriva, zagađenja mora, rijeka, jezera, ...)
    • Razvoj saobraćaja uzrokuje zagađenje atmosfere, mora, tla , buku
      • danas 500 milijuna vozila
      • 2030. – 1 mlrd. Vozila
    • U okeane se ispusti oko 10 mil. tona nafte (balstne vode, havarije, rafinerije, prijevoz) i 555 000 t ugljikovodika.
ekolo ki problemi1
EKOLOŠKI PROBLEMI
  • Razvoj poljoprivrede
    • Za dobivanje plodnih poljoprivrednih površina uništavaju se šume, nasipavaju mora, genetski modificiraju biljne i životinjske vrste, uništavaju ekosistemi, upotreba umjetnih (kemijskih) gnojiva
    • 1.5 mlrd. ljudi neuhranjeno
  • Prirodni uzročnici
    • Elementarne nepogode: poplave, potresi, vulkanske erupcije, požari, suše, orkanske oluje i vjetrovi, erozija tla ...
  • Onečišćenje zraka
    • Glavni uzročnici onečišćenja zraka su: ugljikovodici, ugljikov oksid, oksidi azota/dušika, sumporni dioksid, ostale tvari(čađa, dim, prašina...)
kyoto protokol
KYOTO PROTOKOL
  • Kyoto protokol - najvažniji svjetski dokument od industrijske revolucije, kojim su se najrazvijenije zemlje obavezale da će smanjiti emisiju štetnih gasova.
  • Predviđeno je da se do 2012 godine smanji emisija ugljen-dioksida (CO2) u atmosferu za 5,2%. Rast CO2 je glavni krivac za efekat staklenika i globalno zagrijavanje zemlje.
  • Planetu nismo naslijedili od naših predaka, već smo je posudili od naših potomaka.