kapittel 5 mellomalderen i europa n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Kapittel 5. Mellomalderen i Europa PowerPoint Presentation
Download Presentation
Kapittel 5. Mellomalderen i Europa

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 7

Kapittel 5. Mellomalderen i Europa - PowerPoint PPT Presentation


  • 220 Views
  • Uploaded on

Kapittel 5. Mellomalderen i Europa. NYNORSK. Elevane skal kunne – presentere eit emne frå mellomalderen ved å vise korleis utviklinga er prega av brot eller kontinuitet på eit eller fleire område. Påbygging. Mellomalderen – periodisering. Tidleg mellomalder: 500 til 1000

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Kapittel 5. Mellomalderen i Europa' - brant


Download Now An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
kapittel 5 mellomalderen i europa
Kapittel 5. Mellomalderen i Europa

NYNORSK

Elevane skal kunne

– presentere eit emne frå mellomalderen ved å vise korleis utviklinga er prega av brot eller kontinuitet på eit eller fleire område

Påbygging

mellomalderen periodisering
Mellomalderen – periodisering

Tidleg mellomalder: 500 til 1000

– Europa på defensiven:

– Folketalet er lite

– Angrep frå mange kantar

– Små byar og lite handel

Høgmellomalder: 1000–1300

– Europa på offensiven:

– Handelen aukar, og byane veks

– Sjølvkjenslaaukar i takt med veksten på ulike område i samfunnet

Seinmellomalder: 1300–1500

– Periode prega av folketapet på grunn av svartedauden.

– På den positive sida blomstrar renessansekunsten i Italia og Nederlandene, og folk flest får høgare levestandard.

Påbygging

f ydalsystemet
Føydalsystemet:

Ein modell som vi kan bruke når vi skal forsøke å forklare

mellomaldersamfunnet.

Korleis?

– Samfunnet var bygd opp hierarkisk, som ein pyramide.

– Kongen på toppen. For å sikre seg lojalitet kunne han låne ut jord til mennene sine (feudum/len).

– Dei som lånte jord, blei kalla vasallar og var forplikta til å utstyre riddarar og delta i forsvaret av kongen.

– Domenejord: Godsherrens eiga jord, som han dreiv sjølv.

Bøndene måtte forplikte seg til å arbeide eit visst tal dagar på godset.

Påbygging

kvifor f ydalsystem
Kvifor føydalsystem?

– Kongane mangla pengar til å finansiere eigne hærar.

– Samfunnsordenen var innstifta av Gud.

– Frankarane under Karl den store bygde opp dette systemet først.

– Målet var å byggje ei sterk statsmakt, med ein konge på toppen av føydalpyramiden.

Påbygging

h gmellomalderen 1000 1300
Høgmellomalderen 1000–1300

Kvifor?

– Vendeplogen av jern gjorde fleire område dyrkbare, og jorda var mindre utsett for utpining. 

– Utviklinga av bogtreet, som hindra at hesten blei kvalt, gjorde han til eit viktig trekkdyr.  

– Rotasjonssystem hindra utpining av jorda. Treskiftebruk.

Resultat: 

– Auka vareproduksjon 

– Befolkningsvekst 

– Fleire kunne arbeide utanfor jordbruket 

– Byvekst og handel skaut fart

Påbygging

maktkamp verdsleg makt mot kyrkjemakt
Maktkamp: Verdsleg makt mot kyrkjemakt

– Paven: Ønskte full råderett over presteskapet og ville forfølgje brot på kristen lov.

– Meinte at kyrkja styrte i åndelege saker, mens kongen hadde autoritet i verdslege saker.

– Fridom til å utnemnebiskopar – investiturstriden.

– Kongen: Ønskte kontroll med presteskapet og ville sjølvutnemnebiskopar.

Påbygging

svartedauden
Svartedauden

– Byllepest frå Asia som herja i Europa 1346–1350.

– Kom på toppen av ei jordbrukskrise som hadde vaksesidantidleg på 1300-talet.

– Svartedauden reduserte befolkninga i Europa med mellom 30 % og 50 %.

– Mange meinte at pesten var ei straff frå Gud.

– Reduksjonen i folketalet førte til mangel på arbeidskraft.

– Adelen måtte gi bøndene betre vilkår til gjengjeld for arbeidskrafta deira.

– Resultat: Maktforholda i samfunnet endra seg. Bøndene fekk det noko betre.

Påbygging