Pielegnowanie w chorobach nowotworowych jelita grubego.

Pielegnowanie w chorobach nowotworowych jelita grubego. PowerPoint PPT Presentation


  • 1954 Views
  • Uploaded on 04-02-2012
  • Presentation posted in: General

Jesli nie znasz ojca swej choroby, to pamietaj ze jej matka jest zla dieta.. Jelito grube intestinum crassum . Jelito grube ( intestinum crassum ) rozciaga sie od ujscia jelita cienkiego, gdzie znajduje sie zastawka kretniczo - PowerPoint PPT Presentation

Download Presentation

Pielegnowanie w chorobach nowotworowych jelita grubego.

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


1. Pielegnowanie w chorobach nowotworowych jelita grubego. mgr Marzena Kowalska

2. Jesli nie znasz ojca swej choroby, to pamietaj ze jej matka jest zla dieta.

3. Jelito grube intestinum crassum Jelito grube ( intestinum crassum ) rozciaga sie od ujscia jelita cienkiego, gdzie znajduje sie zastawka kretniczo – katnicza Bauhina, az do odbytu.

4. Jelito grube dzieli sie na: 1.Jelito slepe lub katnice ( caecum), Okreznice ( colon) Okreznice wstepujaca (colon ascendes) Okreznice poprzeczna ( colon transversum) Okreznice zstepujaca (colon descendens) Okreznice esowata ( colon sigmoideum)  Odbytnice ( rectum)

6. Rak jelita grubego (carcinoma colonis) Rak jelita grubego najczesciej umiejscawia sie 50% w odbytnicy 25% w esicy 25% reszta jelita Nowotwór najczesciej wystepuje u osób starszych.

7. Objawy kliniczne Zaleza od umiejscowienia procesu nowotworowego, jego zaawansowania oraz rodzaju rozrostu. Jezeli guz umiejscowiony jest w wyzszym odcinku jelita grubego, a wiec wstepnicy i poprzecznicy, objawy sa niecharakterystyczne: uczucie pelnosci, biegunki na przemian z zaparciami.

8. Objawy kliniczne Guz w nizszym odcinku jelita grubego powoduje zaparcia, stolce cienkie, uformowane jak olówki. Rak odbytu powoduje stale uczucie parcia na stolec; po defekacji chory ma uczucie niepelnego wypróznienia i po chwili odczuwa potrzebe oddania stolca.

9. Do innych objawów naleza: krwawienie utajone lub jawne stolce sluzowe wyczuwalny badaniem per rectum guz bóle w dole brzucha niezamierzone chudniecie wzdecia brzucha

10. Do innych objawów naleza: brak laknienia niedroznosc zmiana rytmu wypróznien naprzemienne biegunki i zaparcia powiekszenie watroby wyczuwalny przez powloki guz

11. EPIDEMIOLOGIA Polska nalezy do krajów o sredniej zachorowalnosci na nowotwory zlosliwe jelita grubego. Stanowia one okolo 8% wszystkich nowotworów u mezczyzn i 9% u kobiet. U mezczyzn jest nieco wieksza zachorowalnosci na raka odbytnicy niz okreznicy, u kobiet odwrotnie.

12. EPIDEMIOLOGIA W róznych rejonach swiata obserwuje sie istotne róznice w zachorowalnosci. Do krajów o najwiekszym ryzyku zachorowania na raka jelita grubego naleza Stany Zjednoczone i kraje Europy Zachodniej, natomiast najmniejszym kraje azjatyckie i afrykanskie.

17. ETIOPATOGENEZA

18. Czynniki srodowiskowe Sposób odzywiania - dieta bogata w krwiste mieso i tluszcze zwierzece, uboga w naturalne witaminy wapn i blonnik. Palenie papierosów. Brak wysilku fizycznego. Powtarzajace sie zaparcia. Wiek powyzej 50 lat Usuniecie pecherzyka zólciowego

19. Stany przed rakowe Pojedyncze polipy jelita grubego. Zespól Lyncha (dziedziczny rak jelita grubego niezwiazany z polipowatoscia) Inne zepoly polipowatosci – zespól Pentza- Jeghersa (zespól polipowatosci mlodzienczej). Choroby zapalne jelita grubego ? wrzodziejace zapalenie jelita grubego i choroba Lesniowskiego -Crohna.

20. Czynniki genetyczne Wiekszosc raków sporadycznych jelita grubego rozwija sie w wyniku nakladajacych sie mutacji genów supersorowych – APC , DCC, p 53. Prowadza one do rozrostu nablonka gruczolowego i powstania gruczolaka, a nastepnie do przemiany zlosliwej w wyniku inaktywacji onkogenów – K-ras

21. PATOMORFOLOGIA

22. Makroskopowo wyróznia sie cztery typy raka jelita grubego:   Typ polipowaty- rosnie egzofitycznie do swiatla przewodu pokarmowego. Tendencja do wystepowania ognisk martwicy jest niewielka. Naciek w scianie jelita rozwija sie powoli. Typ wrzodziejacy- penetruje stosunkowo szybko w glab sciany jelita w czesci centralnej i otoczony jest walkowatymi brzegami. Jego rozrost odbywa sie obwodowo. Rokuje gorzej niz typ polipowaty

23. Makroskopowo wyróznia sie cztery typy raka jelita grubego: Typ pierscieniowaty- zweza swiatlo jelita i doprowadza do jego niedroznosci, Wystepuje najczesciej w okreznicy esowatej i lewej polowie okreznicy. Typ rozlany- nacieka rozlegle sciane jelita, a sama blona sluzowa pozostaje przez dlugi czas nie zmieniona

24. OCENA HISTOLOGICZNA Gruczolakorak jelita grubego ze wzgledu na zakres zróznicowania komórek dzieli sie na cztery stopnie (G1-G4) - dobrze zróznicowany - srednio zróznicowany - zle zróznicowany - niezróznicowany

25. Klasyfikacja histologiczna wedlug WHO wyróznia siedem postaci raka Rak gruczolowy (adenocarcinoma). Rak gruczolowo-sluzowy (adenocarcinoma mucinosum). Rak sluzowo-komórkowy (adenocarcinoma mucocellulare) Rak plaskonablonkowy (carcinoma planoepithaliale)

26. Klasyfikacja histologiczna wedlug WHO wyróznia siedem postaci raka 5. Rak gruczolowo-plaskonablonkowy (carcinoma adenosquamosum) 6. Rak niezróznicowany (carcinoma nondifferentiatum). 7. Niesklasyfikowany

27. Rozsiew procesu nowotworowego moze nastepowac piecioma drogami Przez ciaglosc Przez sedymentacje w jamie otrzewnej Przez uklad chlonny Droga naczyniowa Przez inplantacje w czasie operacji

28. Klasyfikacja TMN T tumor M metastases N nodulus

29. Klasyfikacja kliniczno-patomorfologiczna TMN

30. Klasyfikacja Dukesa Stopien I A naciek obejmuje tylko blone sluzowa i podsluzowa. Stopien II B naciek obejmuje cala sciane, jednak bez zajecia wezlów chlonnych. Stopien III C1 oprócz zajecia calej sciany w wezlach chlonnych spotyka sie komórki rakowe. Stopien IV C2 zaawansowania to obecnosc przerzutów do innych narzadów.

31. Klasyfikacja Astlera-Collera

32. Rak okreznicy Rak okreznicy, jak wiekszosc nowotworów przewodu pokarmowego, nie daje przez dlugi czas charakterystycznych objawów klinicznych. Jednym z pierwszych objawów jest zmiana rytmu, ilosci i jakosci oddawanego stolca ( np. zaparcia na zmiane z biegunkami) oraz pojawienie sie krwi w stolcu.

33. Rak okreznicy Pózniejsze objawy to niedokrwistosc, utrata masy ciala i stopniowo nasilajace sie objawy niepelnej niedroznosci. Jako badanie skriningowe powszechna akceptacje zyskal test na krew utajona w stolcu Haemocult.

34. Objawy kliniczne raka prawej polowy okreznicy - niecharakterystyczny, trudny do okreslenia tepy ból w okolicy podbrzusza po stronie prawej w okolicy pepka i nadbrzusza; objawy sugerujace zapalanie wyrostka robaczkowego u osób starszych - stolec ciemny, brunatny lub zmieszany z krwia - niedokrwistosc - guz wyczuwalny w pod- lub sródbrzuszu po prawej stronie

35. Objawy kliniczne raka lewej polowy okreznicy - wzdecia i (lub) bóle o charakterze kolki - swieza jasnoczerwona krew pokrywajaca stolec - zmiana tzw. rytmu wypróznienia, zaparcia wymagajace uzycia srodków przeczyszczajacych, stolce zwezone (tzw. olowkowate) - niedroznosc podostra lub ostra (narastajace wzdecia, ból, nudnosci, wymioty)

36. Rak odbytnicy Rak odbytnicy (carcinoma recti) stanowi ponad 50% nowotworów jelita grubego i ok. 4% wszystkich rodzajów raka u czlowieka. Rozwija sie najczesciej u osób po 50 roku zycia, nieco czesciej u mezczyzn niz u kobiet (M/K=6/5) Histologicznie jest identyczny z rakiem okreznicy.

37. Rak odbytnicy Umiejscowienie anatomiczne nowotworu utrudnia usuniecia go od strony jamy brzusznej. Kanal miednicy mniejszej ogranicza zakres resekcji sasiadujacych tkanek, a w szczególnosci ukladu chlonnego. W celu uzyskania odpowiedniego marginesu zdrowych tkanek ze strony dystalnej czesto konieczne jest usuniecie zwieraczy odbytu i wytworzenie stomii w powlokach jamy brzusznej

38. Rak odbytnicy Mozna go latwo zdiagnozowac przez odbyt Dostep przez odbyt umozliwia zastosowanie w wybranych przypadkach róznych technik chirurgicznych w celu zachowania zwieraczy Zaawansowany rak odbytnicy moze naciekac narzady sasiednie, takie jak: gruczol krokowy, pecherz, macice i pochwe.

39. Rak odbytnicy Kierunek przerzutów droga chlonna zalezy od umiejscowienia guza. Rak umiejscowiony w górnej czesci odbytnicy daje przerzuty do wezlów chlonnych krezki odbytnicy i dalej wzdluz tetnicy odbytniczej górnej i krezkowej dolnej do wezlów chlonnych okoloaortalnych. Przerzuty z guzów nisko umiejscowionych kieruja sie na boki ku wezlom chlonnym pachwinowym i biodrowym.

40. Objawy   Krwawienie podczas oddawania stolca jest najwczesniejszym objawem. Kolejny objaw do zaburzenie oddawania stolca. Rak umiejscowiony w odcinku esico-odbytniczym rosnie okreznie i doprowadza do znacznego zwezenia swiatla jelita. Daje objawy wynikajace ze zwezenia, takie jak: wzdecia, gwaltowne odchodzenie gazów, zwezony stolec, kolki jelitowe.

41. Objawy Rak umiejscowiony w kanale odbytu rozwija sie w sasiedztwie zwieraczy, charakteryzuje sie bólami podczas oddawania stolca, uczuciem niepelnego wypróznienia i permanentnego parcia na stolec (pseudobiegunki). Czesto chory wydala czerwony sluz ( czerwona galaretka). Ból brzucha lub krocza jest objawem póznym.

42. Rak odbytu Ze wzgledu na umiejscowienie dzielmy na nowotwory brzegu odbytu i kanalu odbytu. W porównaniu z rakiem okreznicy i odbytnicy rak odbytu wystepuje niezwykle rzadko. Rak kanalu odbytu szerzy sie ku górze do dolnej czesci odbytnicy i nalezy go odrózniac od gruczolakoraków wywodzacych sie z tej okolicy. Przerzuty wystepuja w wezlach chlonnych pachwinowych.

43. Rak odbytu Rak brzegu odbytu rozwija sie w miejscu polaczenia skóry z dolna czescia blony sluzowej kanalu odbytu, pokrytej nablonkiem wielowarstwowym plaskim. Wystepuje 4 razy czesciej u mezczyzn, zwykle w postaci owrzodzenia badz tworu kalafiorowato- brodawkowego. Jest to zwykle wolno rosnacy, rogowaciejacy rak plaskonablonkowy dobrze zróznicowany.

44. DIAGNOSTYKA CHORÓB JELIT, ODBYTU I ODBYTNICY PODMIOTOWE wywiad dotyczacy: lokalizacji bólu obecnosci krwawienia wycieku z odbytu wypróznien (charakter i tryb) nietrzymania stolców rodzinnego wystepowania raka przebytych chorób zapalnych jelit wystepowania polipów jelita grubego

45. DIAGNOSTYKA CHORÓB JELIT, ODBYTU I ODBYTNICY PRZEDMIOTOWE dokladne zbadanie chorego ogladanie badanie palpacyjne per rectum USG brzucha ocenia watrobe - ogniska przerzutowe skierowanie do poradni kolonoproktologicznej

46. DIAGNOSTYKA CHORÓB JELIT, ODBYTU I ODBYTNICY RADIOLOGICZNE wlew cieniujacy z barytem lub gastrografina (pozwala na ocene patologii w obrebie jelita grubego) badanie pasazu jelitowego tomografia komputerowa (dgn uklad limfatyczny) rezonans magnetyczny

47. DIAGNOSTYKA CHORÓB JELIT, ODBYTU I ODBYTNICY ENDOSKOPOWE anoskopia (wziernikowania odbytnicy) rektosigmoidoskopia (wziernikowanie odbytnicy i okreznicy esowatej) kolonoskopia (wykonywane w diagnostyce calego jelita grubego az po zastawke Bauhina)

48. DIAGNOSTYKA CHORÓB JELIT, ODBYTU I ODBYTNICY LABORATORYJNE CEA antygen carcinoembrionalny i antygen alfa-fetoproteiny (markery nowotworowe) – oznacza sie zarówno przed rozpoczeciem leczenia jak i po nim. Stezenie CEA powyzej 20 ng/ml oznacza przerzuty do watroby badz brak skutecznosci chemioterapii

49. DIAGNOSTYKA CHORÓB JELIT, ODBYTU I ODBYTNICY badanie kalu na krew utajona (test dostepny w aptece) oznaczenie enzymów watrobowych, poziomu cholesterolu, wapnia, zelaza (dla oznaczenia stopnia niedokrwistosci z niedoboru zelaza w wyniku przewleklego krwawienia)

50. DIAGNOSTYKA CHORÓB JELIT, ODBYTU I ODBYTNICY CZYNNOSCIOWE czas pasazu jelitowego – test sluzacy do okreslenia przyczyn zaparc manometria (polega na pomiarze cisnienia w kanale odbytniczym (prawidlowe cisnienie wynosi 30 – 80 mm Hg)

51. Leczenie Chirurgiczne Adjuwantowe - wspomagajace, jest to substancja zwracajaca uwage organizmu na... Chemioterapia Teleradioterapia Objawowe (p/bólowe) Psychoterapia Leczniczo i paliatywnie

52. ODBYT BRZUSZNY –STOMIA Rodzaje stomii kolostomia, ileostomia

53. KOLOSTOMIA Operacyjne wyprowadzenie swiatla jelita grubego na powierzchnie brzucha, umozliwiajace wydalanie tresci jelitowej, gdy jest to niemozliwe droga naturalna.

54. KOLOSTOMIA Stomia jednolufowa Im wieksza czesc jelita grubego zostala zachowana, tym bardziej uformowany jest stolec.

55. KOLOSTOMIA Stomia odbarczajaca, petlowa, dwulufowa Jest to rodzaj rozwiazania tymczasowego

56. KOLOSTOMIA Ze wzgledu na lokalizacje anatomiczna wyróznia sie kolostomie na katnicy coecostomia poprzecznicy transversostomia esicy sigmostomia Tresc wydzielana przez sigmostomie i transversostomie przypomina normalny stolec, zas wydzielina coecostomii jest plynna.

57. KOLOSTOMIA Kolostomia wylaniana jest najczesciej po stronie lewej w dól od pepka (wyjatkiem jest coecostomia). Prawidlowa stomia powinna byc nieco wypukla (od 0,5 do 1,5 cm powyzej skóry).

58. KOLOSTOMIA Coecostomia wykonywana jest jako zabieg ratujacy zycie u chorych z niedroznoscia jelita grubego w ciezkim stanie ogólnym. Coecostomia polega na wprowadzeniu do katnicy drenu Petzera i wyprowadzeniu go przez powloki.

59. KOLOSTOMIA Powiklania kolostomii Wczesne: niedokrwienie, krwawienie, obrzek, wpadniecie i wyjatkowo ewentracja przez otwór stomijny (wytrzewienie) Pózne: zwezenie, wypadanie, przepuklina okolostomijna, zmiany skórne wokól stomii

60. KOLOSTOMIA Kolektomia to czesciowe lub calkowite (totalne) chirurgiczne usuniecie jjelita grubego. Proktokolektomia to usuniecie jelita grubego razem z odbytnica.

61. KOLOSTOMIA Stomia ostateczna to stomia wyloniona po chirurgicznym usunieciu aparatu zwieraczowego odbytu, kiedy nie ma juz mozliwosci przywrócenia ciaglosci przewodu pokarmowego.

62. KOLOSTOMIA Stomia czasowa Istnieje teoretyczna mozliwosc odtworzenia ciaglosci, gdyz aparat zwieraczowy pozostaje nienaruszony. Ocenia sie, ze mniej niz 50% czasowych stomii ulega likwidacji.

63. ILEOSTOMIA Jest to operacyjne wyprowadzenie swiatla jelita cienkiego na powierzchnie brzucha, umozliwiajace wydalanie plynnej tresci jelitowej. Zazwyczaj umieszczana jest po prawej stronie brzucha, nieco ponizej pepka.

64. ILEOSTOMIA Widoczne podraznienia skóry spowodowane sa zawartoscia zracych enzymów w tresci wydostajacej sie z przetoki.

65. ILEOSTOMIA Najczesciej wykonuje sie w nastepstwie usuniecia calego jelita grubego razem z odbytem. Wylonienie ileostomii moze byc tez nastepstwem usuniecia fragmentu jelita cienkiego, np. z powodu jego nowotworu.

66. ILEOSTOMIA Ileostomia zazwyczaj wykonywana jest na stale, choc czasami, jezeli pozostawione sa zwieracze odbytu, mozliwe jest odtworzenie naturalnej drogi wydalania poprzez uformowanie z koncowej czesci jelita cienkiego wewnetrznego zbiornika (poucha) i polaczenie go z odbytem.

67. Pouch Wewnetrzny zbiornik jelitowy J, S lub W (w zaleznosci od ksztaltu zbiornika). Wewnetrzny zbiornik konstruuje sie z fragmentu jelita cienkiego i przylacza do odbytu. Takie rozwiazanie nie wymaga stomii, a stolec jest wydalany naturalna droga przez odbyt. Mozna je zastosowac tylko u osób, u których oszczedzono odbyt, poniewaz zbiornik taki moze funkcjonowac tylko z udzialem miesni zwieracza odbytu.

68. Pouch Operacje wykonuje sie w kilku etapach (jednym z etapów sa cwiczenia Kegla) pouchitis

69. Pouch Cwiczenia Kegla maja na celu wzmocnienie miesni zwieracza odbytu, a wiec miesni, które pozwalaja kontrolowac wypróznianie sie. Cwiczenia rozpoczyna sie przed operacja, a nastepnie wznawia sie je 3 tygodnie po operacji. Wykonuje sie je o dowolnej porze i w dowolnej pozycji, na stojaco, na siedzaco lub na lezaco, w czasie na przyklad pracy, jazdy samochodem, ogladania telewizji.

70. Pouch Cwiczenia polegaja na napinaniu i rozluznianiu miesni zwieracza odbytu tak jakbys próbowal powstrzymac wypróznienie; trzymac napiete przez 10 sek. Powtarzac to dziesiec razy - co stanowi jeden zestaw. Takich zestawów nalezy wykonac szesc do dziesieciu dziennie. Przed operacja zamkniecia stomii wykonuje sie pomiar sily miesni zwieracza odbytu.

71. Pielegnacja w szpitalu

72. POSTEPOWANIE PRZEDOPERACYJNE    

73. POSTEPOWANIE PRZEDOPERACYJNE Dokladne przygotowanie higieniczne (kapiel, umycie wlosów, umycie pepka). Podanie pacjentowi doustnie antybiotyku, wieczorem w dniu poprzedzajacym operacje i dozylnie tuz przed operacja. Poinformowanie pacjenta, aby pozostal na czczo (12 h przed operacja nie spozywac posilków, a plynów nie spozywac 6 h przed operacja).

74. POSTEPOWANIE PRZEDOPERACYJNE Przygotowanie pola operacyjnego, w operacjach odbytu nalezy okolice odbytu ogolic w promieniu 20cm. Poinformowanie pacjenta, aby wyjal protezy zebowe, szkla kontaktowe, sciagnal bizuterie, krótko obcial paznokcie i zmyl lakier do paznokci. Zalozyc zglebnik zoladkowy, cewnik Foleya, venflon.

75. POSTEPOWANIE PRZEDOPERACYJNE Zmniejszenie niepokoju, zapewnienie bezpieczenstwa po przez stala obecnosc przy pacjencie, wsparcie psychiczne. Sprawdzenie i skompletowanie calej dokumentacji lekarskiej i pielegniarskiej. Zalozenie przez pacjenta czystej bielizny operacyjnej. Wykonanie premedykacji - zasady. Przewiezienie na blok operacyjny.  

76. Pielegnacja stomii  Pielegnacja stomii rozpoczyna sie w pierwszej dobie po operacji wg zasad: a skóre brzucha nalezy myc ciepla woda i delikatnym mydlem (pH 5,5), nie nalezy uzywac do zmywania spirytusu, eteru ani benzyny – powoduja podraznienia i wysuszaja skóre,

77. Pielegnacja stomii anie nalezy obawiac sie dotykania stomii i splukiwania blony sluzowej jelita woda, aosuszac skóre wokól stomii gaza lub delikatnym recznikiem, aprzy odklejaniu sprzetu stomijnego wykonywac wszystkie czynnosci delikatnie, nie uszkadzajac skóry.

78. POSTEPOWANIE POOPERACYJNE: Monitorowanie podstawowych funkcji zyciowych (cisnienie, tetno, cieplota ciala, oddechy, ocena barwy skóry i blon sluzowych, kontrola swiadomosci pacjenta). Prowadzenie karty pooperacyjnej. Podawanie pacjentowi zleconych leków przeciwbólowych i plynów infuzyjnych. Obserwacja rany, drenów i stomii - worek na stomii przezroczysty.

79. POSTEPOWANIE POOPERACYJNE: Jesli sa zaparcia, codziennie rano doustnie, 1 lyzke Psyllium z woda lub sokiem, dziala lagodzaco na zaparcia pooperacyjne oraz w naturalny sposób lagodnie rozluznia kanal stomii. Stosowanie nasiadówki co najmniej 4x dziennie, pozwala to utrzymac czystosc rany i zmniejsza dolegliwosci bólowe. Temperatura wody powinna byc zblizona do temperatury ciala. Nasiadówka nie powinna trwac dluzej niz 15min.

80. POSTEPOWANIE POOPERACYJNE: Stosowanie dzialan zapobiegajacych zaburzeniom ukladu oddechowego - fizjoterapeuci Przygotowanie do samoopieki od pierwszej doby. Dbanie o ogólny komfort chorego, poprzez umozliwienie kontaktu z rodzina, lekarzem, zapewnienie spokojnej atmosfery. Wspieranie psychiczne pacjenta, okazywanie zrozumienia i pomocy w rozwiazywaniu problemów. Zachecac pacjenta do ogladania swojej stomii

81. POSTEPOWANIE POOPERACYJNE: Stosowanie zywienia pozajelitowego. Poinformowanie pacjenta o stosowaniu odpowiedniej diety ubogo resztkowej. Pielegnacja drenów. Obserwacja ilosci i zabarwienia wydzieliny splywajacej przez dreny do zbiorniczków. Ocena zywotnosci stomii.

82. POSTEPOWANIE POOPERACYJNE: Kontrola stanu nawodnienia skóry. Obserwacja powrotu perystaltyki jelit po operacji (osluchiwanie stetoskopem, odchodzenie gazów, oddanie stolca). Wspóludzial we wczesnym uruchamianiu pacjenta po operacji zwracajac uwage na stan pacjenta.

83. POSTEPOWANIE POOPERACYJNE: Wspóludzial w zastosowaniu diety plynnej po powrocie perystaltyki jelit, odpowiednio od niewielkich ilosci do coraz wiekszych. Obserwacja pacjenta w kierunku stopnia tolerancji przewodu pokarmowego na wprowadzenie odzywiania droga fizjologiczna. Stosowanie profilaktyki przeciwzakrzepowej. Podawanie heparyny drobnoczasteczkowej zgodnie z obowiazujacymi zasadami i karta zlecen lekarskich.

84. Problemy pielegnacyjne w domu

85. Sprzet stomijny Na podst. Rozporzadzenie Ministra Zdrowia z dnia 10.05.2003 r., Dz. U. nr 85 z dnia 16.05.2003 r., od 1 stycznia 2004 r. obowiazuja jednolite limity miesieczne na sprzet stomijny w calej Polsce. - kolostomia - 300 zl - ileostomia - 400 zl - urostomia - 480 zl

86. Sprzet stomijny Wniosek na sprzet stomijny, wystawia lekarz specjalista lub lekarz POZ Wniosek wydawany jest na miesiac lub trzy miesiace. Musi byc on potwierdzony przez wlasciwa komórke organizacyjna NFZ. Na podstawie potwierdzonego wniosku chory moze odebrac osobiscie sprzet stomijny w wybranym przez siebie sklepie specjalistycznym.

87. Sprzet stomijny Zamiennie w ramach refundacji, mozna wybrac sobie srodki do pielegnacji nastepujacych firm: CONVATEC DANSAC COLOPLAST BRAUN

88. IRYGACJA STOMII W 1974 Hollister wyprodukowal pierwszy zestaw irygacyjny Irygacja to zabieg oczyszczajacy jelito grube ze stolca za pomoca wlewu, wykonywany codziennie co najmniej przez dwa tygodnie, nastepnie co dwa dni. Wytwarza odruch oddawania stolca o tej samej porze dnia, zapobiegajac niekontrolowanym wypróznieniom. Irygacje mozna rozpoczac okolo 4 miesiace po operacji.

89. IRYGACJA STOMII Irygacja trwa okolo 30 – 40 minut Zabieg ten, zwlaszcza poczatkowo musi byc wykonywany pod scislym nadzorem pielegniarki stomijnej. Bywa, ze osoby, które wykonuja irygacje nie musza nosic worków stomijnych, a stomie zabezpieczaja niewielkimi nakladkami - minikapy. Na noc zaleca sie nakladanie worków.

90. IRYGACJA STOMII Jest to dobry sposób na kontrolowanie wypróznien w odstepach 24 lub 48 godz. a nawet 72 godz. Zestaw do irygacji sklada sie z plastikowego zbiornika na wode z dluga rurka i druga krótsza rurka z regulatorem przeplywu wody oraz stozka. Niektórzy producenci oferuja zamkniete pojemniki, które maja tylko otwór sluzacy do wlewania biezacej wody.

91. IRYGACJA STOMII Inni oferuja pojemniki otwarte od góry, mozna je po kazdym uzyciu wysuszyc i latwiej je czyscic (mieszanka biezacej wody i zwyklego octu lub domowego wybielacza). Nalezy w ten sposób czyscic pojemnik i rurke ze stozkiem co najmniej raz w miesiacu. Zbiornik firmy Coloplast jest otwarty od góry i ma wbudowany termometr, który pokazuje temperature zarówno w °C jak i °F. Zbiorniki te zawsze maja podzialke co 0,5 l.

92. IRYGACJA STOMII Rekaw do irygacji - jest to dlugi matowy lub przezroczysty worek plastikowy, otwarty od góry i od dolu. Wystepuja jednoczesciowe i dwuczesciowe. Klamerki, które znajduja sie w zestawie oraz  srodek nawilzajacy.

93. IRYGACJA STOMII Haczyk w ubikacji do zawieszenia zbiornika z woda. Zbiornik z woda powinien byc tak powieszony na haczyku, aby jego dolna czesc znajdowala sie na wysokosci ramienia, kiedy pacjent stoi. Niektóre instrukcje mówia, zeby byl na wysokosci ramienia w pozycji siedzacej. Na rurce zawsze znajduje sie regulator przeplywu wody, na wypadek, gdyby woda plynela zbyt szybko.

94. IRYGACJA STOMII Kiedy bedzie po irygacji, potrzeba kilku chusteczek lub ligniny, aby sie wytrzec i maly woreczek plastikowy na zuzyty rekaw. W pierwszym tygodniu irygacji potrzeba czasu okolo 1 godziny i spokoju aby nauczyc sie zabiegu. Najlepiej rozpoczac w weekend.

95. IRYGACJA STOMII Przed irygacja poleca sie zjesc sniadanie, wypic kawe , herbate - jelito zareaguje na pokarm lepsza perystaltyka. Uzywamy biezacej wody o temperaturze ciala lub nawet nieco chlodniejszej. To pomoze troche podraznic jelito. Nigdy nie nalezy stosowac wody zbyt cieplej. Srodek nawilzajacy naklada sie na stozek.

96. IRYGACJA STOMII Rurke zbiornika nalezy odpowietrzyc. Irygacje rozpoczynamy od 0,5 litra wody stopniowo zwiekszajac do 1 litra (1,5 litra). Jezeli pojawi sie parcie na stolec wysuwa sie stozek, stolec wyplywa przez rekaw wprost do sedesu. Mozna powtórzyc irygacje (300 ml.) w celu uzyskania plynnego stolca. Toaleta ciala i mycie sprzetu.

97. IRYGACJA STOMII Nie wykonywac irygacji, kiedy aktywna jest choroba (wzjg, ch.Crohna lub zapalenie uchylka). Nie wykonuje sie irygacji, gdy wystapi biegunka Wypadanie stomii,  przepuklina okolostomijna moga utrudnic irygacje. Osoby przechodzace chemio- lub radioterapie nie iryguja sie przez okolo 6 tyg. Zazwyczaj w tym czasie system pokarmowy jest rozregulowany.

98. Worki stomijne Plytki nalezace do sprzetu dwuczesciowego moga pozostawac na skórze do tygodnia, a worki jednoczesciowe do trzech dni. Przy kolostomii mozna uniknac noszenia worków, jesli wykonuje sie irygacje Wówczas zamiast duzych worków wystarczaja niewielkie nakladki stoma caps - srednica 10 cm, okragly, filtr weglowy, 1 lub 2 czesciowy.

99. Worki stomijne Coloplast ma w ofercie zatyczki Conseal - nowoscia jest piankowa zatyczka, która wklada sie do stomii, okragla plytke przykleja sie do brzucha. Zaleta tej zatyczki jest to ze calkowicie redukuje odglosy i utrzymuje stolec. Braun Biotrol oferuje Iryfix: prostokatna zatyczke o wym. 8 x 6 cm. filtr weglowy - umieszcza sie w stomii.

100. Worki stomijne Braun Biotrol oferuje takze Petite, nieco mniejsze niz Iryfix, twardsze, wykonane z dwóch warstw, bardziej odstaja od ciala, sa w stanie utrzymac stolec. W ileostomii stale noszenie worków jest konieczne, poniewaz wydalanie stolca jest zupelnie niekontrolowane. Worek trzeba oprózniac kilka razy dziennie (przecietnie 4-6).

101. Dieta Osoby ze stomia nie musza utrzymywac specjalnej diety. Zaleca sie aby po operacji wprowadzac nowe pokarmy stopniowo, obserwowac jak organizm na nie reaguje i ewentualnie zrezygnowac czasowo z potraw gorzej tolerowanych. Obowiazuja znane reguly zdrowego zywienia: nalezy jesc regularnie, urozmaicony pokarm, jesc powoli i dobrze zuc.

102. Dieta Przy ileostomii nalezy pic okolo 2 litry, poniewaz slabsze jest wchlanianie w jelicie cienkim, jelito dopiero musi sie „nauczyc” wchlaniac wode. Picie zbyt malej ilosci wody powoduje szybkie odwodnienie, oslabienie, zle samopoczucie, uczucie ciaglego zmeczenia i latwej meczliwosci. Powoduje zarówno zaparcia, jak i biegunki. Najlepiej pic niegazowana wode mineralna, soki, ziolowe herbatki, kawe i zwykla herbate. Alkohol nie jest zabroniony, ale niewskazany.

103. Dieta Zamiast 2-3 duzych posilków dziennie spozywac 4-6 mniejszych posilków. W przypadku usuniecia fragmentu jelita cienkiego, pacjenci moga miec równiez problemy z wchlanianiem pokarmów (skrócone jelito ma mniejsze mozliwosci trawienne). Im wieksza czesc jelita zostala usunieta, tym wieksze powoduje to zaburzenia (zespól krótkiego jelita).

104. Dieta Gdy pozostawiony kawalek jelita cienkiego nie jest w stanie przyswajac pokarmów w ilosci wystarczajacej do zycia, konieczne jest zywienie pozajelitowe -dozylne.

105. Dieta Jesli problemem sa nadmierne wydzielanie gazów i nieprzyjemnych zapachów, mozna unikac produktów: brokuly, brukselka, fasola, groch, grzyby, kalafior, kapusta, kukurydza, napoje gazowane, ogórki, piwo, szpinak. Produkty, które moga powodowac nieprzyjemne zapachy: brokuly, brukselka, cebula, czosnek, jajka, kalafior, kapusta, ryby, szparagi, niektóre przyprawy.

106. Biegunka Pod pojeciem "biegunka" rozumiemy stan, gdy stolec wyraznie zmienil konsystencje na rzadsza niz dotychczas i jest go znacznie wiecej. Tresc wydobywajaca sie z ileostomii zawsze jest pólplynna. Pierwsze tygodnie po operacji jest nawet bardzo rzadka, z czasem jelito cienkie "uczy sie" wchlaniac wode i stolec jest gestszy.

107. Biegunka Przy ostrej biegunce, gdy stolec jest rzadki prawie tak jak woda, nalezy skontaktowac sie z lekarzem, gdyz grozi to odwodnieniem. Biegunki moga byc spowodowane zatruciem pokarmowym, bledem zywieniowym (ciezkostrawne potrawy), piciem zbyt malej ilosci wody.

108. Biegunka W przypadku biegunki nalezy zwiekszyc ilosc wypijanych plynów. Dieta powinna wówczas zawierac pokarmy, które zageszczaja stolec, np. ryz, banany, ser, kluski, grzanki. Unikac potraw rozluzniajacych stolec: piwo i inne alkohole, ostre przyprawy, swieze owoce (z wyjatkiem bananów) i warzywa, zielony groszek, szpinak, suszone sliwki.

109. Zaparcia Zaparcie u ileostomika najczesciej jest spowodowane bledem zywieniowym lub niestrawnoscia. Ileostomia przestaje wydalac stolec, nastepuje wzdecie brzucha i odczuwa sie silny ból kolkowy, naplywajacy falami. Zaparcie moze trwac od kilkunastu godzin do kilku dni, zazwyczaj mija samoistnie.

110. Zaparcia Blokade moga powodowac niektóre produkty spozywcze, jednak w duzym stopniu zalezy to od indywidualnych mozliwosci jelita. W czasie trwania zaparcia nalezy ograniczyc jedzenie, pic duzo wody, soki ze wszystkich owoców mozna pic bez ograniczen. Bardzo pomocne moze byc masowanie lub delikatne uciskanie brzucha, a takze cwiczenia - "brzuszki" lub przysiady.

111. Zaparcia Wykonac irygacje. Wprowadzic do jadlospisu surowe jablka, popcorn, pomarancze, mandarynki, grejpfruty, grzyby, orzechy, wiórki kokosowe, mak, szczypiorek. Przy dluzej trwajacych zaparciach konieczne jest udanie sie do lekarza, gdyz moze to spowodowac nawet skret jelit.

112. Ubranie Koniecznosc noszenia worków nie ma wiekszego wplywu na sposób ubierania sie. Trudno co prawda polecac obcisle dzinsy, ale poza tym nie ma przeszkód, zeby nosic co kto lubi. Worki sa niewielkie i niewidoczne pod ubraniem. W przypadku doboru stroju kapielowego warto pamietac, ze strój wzorzysty lepiej niz jednokolorowy zamaskuje nierównosci.

113. Kapiele Mozna brac prysznic i kapac sie wannie zarówno z workiem jak i bez. Woda nie powoduje odklejania sie worków. Nie moze tez dostac sie do jelita przez stomie, gdy kapiemy sie bez worka.

114. Podrózowanie Dobra zasada jest zabierac w podróz wiecej sprzetu niz sadzimy, ze bedzie nam potrzebne. W przypadku podrózy samolotem, sprzet nalezy miec zawsze przy sobie, w bagazu podrecznym. Nie zostawiac sprzetu w nagrzanym samochodzie, bo klej moze sie rozpuscic.

115. Seks Stomia nie musi i nie powinna wplywac na zycie seksualne. Przede wszystkim, nie nalezy sie obawiac, ze mozna stomie uszkodzic w czasie stosunku. Jedynym problemem moze byc przelamanie oporów przed przyznaniem sie do stomii.

116. Seks W rzeczywistosci, tak jak i w innych sprawach w kontaktach miedzyludzkich, wszystko zalezy od umiejetnosci rozmawiania i zdolnosci wzajemnego zrozumienia sie. Faktem jest, ze mozna miec udane zycie seksualne ze stomia, tak jak mozna miec nieudane zycie seksualne bez stomii.

117. 10 wskazówek, które pomoga zapanowac nad workami 1. Trzeba wypróbowac rózne rodzaje worków i róznych producentów, zanim pacjent zdecyduje sie na jeden typ. Jesli worki jednoczesciowe zawodza, nalezy spróbowac dwuczesciowych i na odwrót. 2. Jesli plytka kwadratowa przyklejona jest tak, ze krawedz jest równolegla do ziemi, spróbowac zmienic orientacje plytki na skórze tak, zeby to przekatna plytki byla równolegla do ziemi.

118. 10 wskazówek, które pomoga zapanowac nad workami 3. Dokladnie nalezy przyciac otwór w plytce, zeby przylegal do stomii. Nie moze byc zbyt maly, bo wtedy plytka nie przylega dokladnie i tresc jelitowa moze pod nia podciekac. Jesli bedzie za duzy, to wydzielina bedzie draznila skóre wokól stomii. Generalnie otwór w plytce powinien miec taka sama srednice jak stomia. 4. Jesli na skórze sa nierównosci lub faldy, mozna spróbowac wyrównac je pasta uszczelniajaca.

119. 10 wskazówek, które pomoga zapanowac nad workami 5. W przypadku podraznien skóry dobrze dziala pasta uszczelniajaco-gojaca. 6. Przed naklejeniem worka skóre wokól stomii dobrze jest przemyc czysta woda, najlepiej bez zadnych srodków. Nie nalezy tez uzywac zadnych kremów. Jesli na skórze zostaly pozostalosci starej plytki, mozna je usunac przy pomocy plynów lub chusteczek specjalnie przeznaczonych do przemywania skóry.

120. 10 wskazówek, które pomoga zapanowac nad workami 7. Przed naklejeniem plytki skóra musi byc idealnie wysuszona. Mozna sobie pomóc suszarka do wlosów, byle nie przesadzic z temperatura i sie nie poparzyc. 8. Po naklejeniu plytki i nalozeniu worka, nalezy plytke docisnac reka i przytrzymac tak przez okolo minute. Ma to na celu rozgrzanie plytki i lepsze przyczepienie jej do skóry. Przed naklejeniem na skóre plytke mozna wlozyc na chwile pod pache, zeby sie troche rozgrzala.

121. 10 wskazówek, które pomoga zapanowac nad workami 9. W przypadku stomii plaskich warto wypróbowac plytek wkleslych, tzw. convex. Sa znacznie drozsze, ale powinny sie trzymac dluzej na skórze i moga byc bardziej niezawodne. 10. Jesli problemy nie znikaja, najlepiej spotkac sie z pielegniarka stomijna. Mozna spróbowac kontaktowac sie z infoliniami producentów sprzetu, gdzie dyzuruja pielegniarki stomijne.

122. Sprzet dodatkowy gaziki ulatwiajace czyszczenie skóry z tresci jelitowej i resztek sprzetu stomijnego pasty, kremy, pudry, gaziki gojace podraznienia pasty uszczelniajace, kleje tzw. "druga skóra" gaziki zwiekszajace przyczepnosc worków stomijnych

123. Powiklania ileostomii Dermatologiczne Tresc wydostajaca sie z ileostomii, zawiera duze ilosci kwasów zólciowych i soku trzustkowego, które niszcza (trawia) skóre w okolicy przetoki. Dlatego ileostomicy, duzo czesciej niz pacjenci posiadajacy inne stomie, moga miec problemy z nadzerkami skóry wokól stomii oraz nieszczelnoscia sprzetu stomijnego.

124. Powiklania ileostomii Podraznienia skóry wokól stomii moga byc spowodowane tez miejscowymi reakcjami alergicznymi na skladniki plytki worka stomijnego lub srodków pomocniczych (past, pudrów itp.). Uczulenia na sprzet stomijny zdarzaja sie jednak coraz rzadziej, nowoczesny sprzet wykonywany jest z substancji hypoalergicznych.

125. Powiklania ileostomii Chirurgiczne Niedokrwienie stomii Martwica stomii (zwykle spowodowana jej niedokrwieniem) Wypadanie stomii (zwiazane najczesciej z niewlasciwym jej przymocowaniem do powlok brzusznych)

126. Powiklania ileostomii Wpadanie (wciagniecie) stomii - moze byc spowodowane niedostatecznym "uwolnieniem" jelita w trakcie operacji, a w efekcie nadmiernym jego napieciem (wciagniecie nastepuje w tym przypadku juz w okresie pooperacyjnym). W pózniejszym okresie wpadanie stomii moze byc skutkiem znacznego wzrostu masy ciala, blokada stomii, przepuklina. Powiklanie to bardzo utrudnia zaopatrzenie przetoki w sprzet stomijny, a czasami zmusza do interwencji chirurgicznej.

127. Powiklania ileostomii Zakazenie okolostomijne Przetoka okolostomijna Przepuklina okolostomijna (wystepuje znacznie rzadziej niz przy kolostomii)

128. KONIEC

  • Login