TÜRKÇE
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 8

TÜRKÇE PowerPoint PPT Presentation


  • 172 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

TÜRKÇE. Mehmet KOCA. Ayşe BAYAM Melike DUATEPE. Sunuindir.blogspot.com. KÖK-EK-KELİME YAPISI. KELİME:. Manası veya vazifesi bulunan ses veya ses topluluğudur. Kitap,ben,elbise,eyvah……. TÜRKÇENİN KELİME YAPISI. Kelime:KÖK+YAPIM EKLERİ+ÇEKİM EKLERİ.

Download Presentation

TÜRKÇE

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


T rk e

TÜRKÇE

Mehmet KOCA

Ayşe BAYAM

Melike DUATEPE

Sunuindir.blogspot.com


T rk e

KÖK-EK-KELİME YAPISI

KELİME:

Manası veya vazifesi bulunan ses veya ses topluluğudur.

Kitap,ben,elbise,eyvah…….

TÜRKÇENİN KELİME YAPISI

Kelime:KÖK+YAPIM EKLERİ+ÇEKİM EKLERİ

Kelimelerin kendi anlamlarıyla ilgili en küçük parçalarıdır.Kök daha küçük parçaya bölünmez.

KÖK:

Köklerde yapım eki bulunmaz,ancak çekim eki bulunur. Çünkü yapım eki köklerden yeni kelime (gövde) oluşturur.

Burada rengarenk kelebekler vardı.

Dilimizde kökler isim ve fiil olmak üzere ikiye ayrılır.

İSİM KÖK:

Nesneleri,kavramları karşılayan köklerdir.

Gün,ders,araba…….


T rk e

Nesnelerin hareketini karşılayan köklerdir.Bir kelimenin fiil kök olup olmadığını mastar eki (-mek,-mak) getirerek anlarız.

FİİL KÖK:

Gel(-mek),sus(-mak),çalış(-mak),say(-mak)……gibi.

Görünüş olarak hem isim hem fiil kök olabilen kelimeler vardır.Bazı yerlerde bunlara ortak kök denir.Aslında ortak kök yoktur.Çünkü her kelimenin cümle içindeki anlamı önemlidir.

Her yaz bana mektup yaz.

(1. yaz,isim kökü mevsim.2. yaz,fiil kökü yazma işidir.)

EKLER

Tek başına olmayan ve kullanılmayan,ancak köklerle birleşmek suretiyle kullanılan ve anlam kazanan ses yada ses birliklerine denir.


T rk e

Kelimelerin kök yada gövdelerine eklenerek durum, kişi, soru, zaman,çoğul gibi anlamlar katan;arasında anlam ilişkisi kuran,yeni kelimeler türetmeyen eklere çekim eki denir.

1.ÇEKİM EKLERİ:

Çekim ekleri,kelimelerde en sona gelen,eklerden sonra kullanılan unsurlardır.


T rk e

Tuz-luk-lar, Bil-gi-siz-miş-ler……

kök

Yapım

eki

Çekim

eki

kök

Yapım

eki

Yapım

eki

Çekim eki

Bazı istisnalar dışında çekim ekleri,yapım eklerinden önce kullanılmaz.

Gün-de-lik, Anne-m-siz……

kök

Çekim

eki

Yapım

eki

kök

Çekim

eki

Yapım

eki

A)İsim Çekim Ekleri:

İsimlere gelen,isimler ile isim soylu sözcükler arasında yada isimler ile fiiller arasında ilgi kuran eklere denir.

1.Hal Ekleri:

İsimleri isimlere,fiillere yada edatlara bağlı eklerdir.

İsmin hiçbir hal eki olmamış durumudur.

a)Yalın hali:

İnsan,dost,insan-ca……..

b)-e hali(yönelme):

Cümleye yönelme anlamı katar.

Bunları sana aldım.


T rk e

Derslerine gereken özeni gösterir.

c)-i hali(belirtme):

Cümleye belirtme anlamını katar.

Bu onu son görüşümüzdür.

Kitabı masaya bırakabilir misin?

d)-de hali(bulunma):

Cümleye bulunma anlamı katar.

Onun yazılarını gazetede görmüştüm.

Aradığın her şeyi burada bulabilirsin.

Sokakta oynayanların gürültüsü içeri geliyordu.

e)-den hali(ayrılma):

Cümleye ayrılık,uzaklaşma anlamı katar.

Pazardan kaldım bir tane,eve geldim bin tane.


T rk e

Yanlış hesap Bağdat’ta döner.

Hal eklerinin bu kullanımların da vardır.Yalnız bunlar da kelimelerin anlamını değiştirdiklerinden çekim eki değil,yapım eki görevi görürler.

Topraktan eşya(den) (yapım eki)

Candan arkadaş.

İsimlere eklenerek,onları çoğul duruma getiren eklerdir.(-ler,-lar) ekleriyle yapılır.

2.ÇOĞUL EKLERİ:

Kitap

Kitap-lar

Çiçek

Çiçek-ler

-ler,-lar ekleri isimlere çoğulluk dışında anlamlar da katabilir.

Gökteki yıldızlar kadar evimiz var.(Abartma)

Müdür Beyler sizi görmek istiyor.(Saygı)

Daha nice Fatih’ler yetiştireceğiz.(Benzerlik)


T rk e

İsimlerin sonuna gelerek benzerlik,görelik,gibilik ve fikir bildirme anlamı katar.Ünlü ve ünsüz uyumuna göre (-ce,-ca,-ça,-çe) şeklinde sözcüklere eklenirler.

3.EŞİTLİK EKİ:

Günlerceateşten gözünü açamadı.(Çokluk)

Sence bu işi nasıl almalıydı?

ÖZELLİKLERİ

1.

Benzerlik bildirir.

3.

Süre,çokluk anlamı katar.

Görelik anlamı katar.

4.

Birliktelik,beraberlik anlamı katar.

2.

6.

Zarf tümleci yapar.

5.

Küçültme,sınırlandırma bildirir.

(-ce,-ca) eşitlik ekleri küçültme ekleri ile karıştırılmamalı.

Yaşlıca bir adam yanımıza geldi.(küçültme)

Saatlerce orada bekledim.(Eşitlik)


  • Login