governance oude wijn in nieuwe zakken l.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Governance: oude wijn in nieuwe zakken? PowerPoint Presentation
Download Presentation
Governance: oude wijn in nieuwe zakken?

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 29

Governance: oude wijn in nieuwe zakken? - PowerPoint PPT Presentation


  • 136 Views
  • Uploaded on

Governance: oude wijn in nieuwe zakken?. Vijfde inleidende college governance. governance. Gouverneren is gewoon besturen Besturen is doelgericht beïnvloeden Zelfbestuur vanuit autonome positie was ooit uitgangspunt in gewone primitieve wereld

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Governance: oude wijn in nieuwe zakken?' - xuan


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
governance oude wijn in nieuwe zakken

Governance: oude wijn in nieuwe zakken?

Vijfde inleidende college governance

governance
governance
  • Gouverneren is gewoon besturen
  • Besturen is doelgericht beïnvloeden
  • Zelfbestuur vanuit autonome positie was ooit uitgangspunt in gewone primitieve wereld
  • High trust samenlevingen opgebouwd op basis van institutionalisering vertrouwen, vooral in onderwijssysteem e.d..
  • Regelsystemen die daarbij horen zijn geleidelijk verstatelijkt, van dwang voorzien en verbonden met geweldsmonopolie
centrale hypothese
Centrale hypothese
  • Voor aantal governance- concepten waaronder toezicht geldt een analoge dynamiek, dus voorspellingen:
  • Geleidelijke uitholling governance als institutie
  • Crisis onvermijdelijk tenzij tijdig onderkend
governance waarden
Governance waarden
  • Checks and balances centraal in besturing, dus rond bevoegde actor steeds een of meer toezichthouders
  • Toezien schept vertrouwen bij alle betrokkenen rond onder toezicht gestelde
  • Toezien verhoogt performance van onder toezicht gestelde

Dus transactiekosten samenleving door toezicht omlaag

governance als prothese
Governance als prothese
  • Prothese begrip van Sloterdijk: verhouding tot institutie: prothese is niet (zoals institutie) de maatschappelijke expressie van de deugd, maar het artefact dat de deugd overbodig maakt: het kinderdagverblijf is vervangend moederschap
  • Formalisering van integriteit, bijvoorbeeld in de vorm van een gedragscode, vernietigt integriteit als deugd
  • Governance is een prothese voor deugdzaamheid (en vernietigt dus mogelijk deugdzaamheid)
immunisering als levenswijze
Immunisering als levenswijze
  • Omgang met risico's van de soort die in onze samenleving dominant is (complex):
    • Anticipatie
    • Adaptatie en mitigatie
    • Veerkrachtontwikkeling
    • Immunisering (bijvoorbeeld door strenge standaarden voor boekhouding en verantwoording)

Protheses immuniseren

de positie van nederland
De positie van Nederland
  • In private sector gewoon meedobberen met de mondiale ontwikkeling
  • Immunisering van bestuurders en toezichthouders en accountants tot gevolg
  • In publieke sector soortgelijke ontwikkeling maar bovendien structurele trend democratie in de richting van monocentrische opvatting
democratie ontwikkeling
Democratie-ontwikkeling
  • Inde wereld twee theoretische hoofdvarianten: monocentrisch en pluricentrisch
  • Monocentrisch: meerderheidsregel domineert, dus parlement is baas van de staat, dus minister verantwoordelijk aan parlement, dus verticale verhoudingen
  • Pluricentrisch: checks and balances dominant, dus machtenscheiding, dus trias politica, dus ook horizontale verhoudingen
  • Nederland heeft pluricentrische traditie, maar die staat onder grote druk als gevolg van beweging politiek in de richting van personalisme en mediacratie
bureaucratie ontwikkeling nl
Bureaucratie-ontwikkeling NL
  • Control op de troon als gevolg van angst voor schandalen (mooi voorbeeld zgn hbo-fraude)
  • Innovatie komt onvoldoende van de grond vanwege risicomijding
  • Kosten toezicht en kwaliteitszorg schrikbarend hoog
  • Inhoudelijkheid verdwijnt geleidelijk
governance publieke sector nl
Governance publieke sector NL
  • Te onderscheiden externe en interne governance
  • Externe governance betreft de relatie tussen ministerie en zelfstandige organisatie in de publieke sector
  • Interne governance betreft tenminste de relatie tussen de organen van de zelfstandige orgnaisatie
externe governance
Externe governance
  • Ministerie oefent langs tal van wegen massieve gedetailleerde invloed uit:
    • Regelgeving vaak extreem gedetailleerd
    • Concessie of licentie met plancyclus
    • Benoemingen RvT en RvB
    • Financieel regime
    • Inspectie en accountancy
    • Incidenten
    • Goedkeuring iedere strategische beslissing

Uitzonderingen: in sommige sectoren domineert streven naar autonomie, vaak gemengd met marktwerking, en vindt geleidelijke vergroting van vrijheid plaats

gevolgen externe governance
Gevolgen externe governance
  • Dominantie verticale relatie
  • Vaak onvoldoende aandacht voor overige stakeholders
  • Hoge transactiekosten
  • Innovatie gecompliceerd
  • Traagheid
  • Afhankelijkheid van politieke modes
interne governance
Interne governance
  • RvT ex lege intern toezichthouder, maar mede schildfunctie tgo ministerie
  • Tevens eis van empathie met positie minister, ook als minister geen reciprociteit betracht
  • Daardoor verhouding tussen RvB en RvT ook complexer dan normaal
vrijheid
vrijheid
  • Discretionair vermogen vaak noodzakelijk geacht voor topkwaliteit
  • Disciplinering via governance en control vaak gemotiveerd door noodzaak tot beëindiging oneigenlijke privileges elitaire professionals
  • Op achtergrond waarschijnlijk ook steeds de legitimiteit van de sturende instanties aan de orde, die inhoudelijk geen partij zijn
governance private sector
Governance private sector
  • Commissies die tot codes komen en zelfbinding veroorzaken
  • Peters (1997) en Tabaksblat (2003)
  • Comply or explain
  • In code zowel principes als concrete bepalingen
  • Wetgeving als wapen achter de hand: strategische dreiging
bezoldigingsbeleid
bezoldigingsbeleid
  • Betaal zoveel dat je bekwame bestuurders krijgt
  • Sytematiseer vast en variabel deel
  • Wees transparant
  • Specifieke bepalingen over opties
  • Beperkingen in beggingsvrijheid
raad van commissarissen
Raad van Commissarissen
  • Taak is toezicht
  • Profielschets
  • Reglement
  • Competentie-eisen
  • Opleidingen
  • Max 5 commissariaten per persoon
  • Audit-, remuneratie- en benoemings-en selectie-commissie
algemene vergadering van aandeelhouders
Algemene vergadering van aandeelhouders
  • Moet invloed kunnen doen gelden
  • Verbod van allerlei constructies die aandeelhouder tot lame duck maken
  • Moet rvc kunnen beinvloeden
verantwoording over governance
Verantwoording over governance
  • Aandeelhouders kunnen RvB enRvC ter verantwoording roepen voor wijze waarop code is gehanteerd
  • Zij kunnen alle rechten gebruiken om naleving af te dwingen
  • Uitgegaan van two-tierstructuur
slide20
Oecd
  • Guidelines on corporate governance algemeen (2004)
  • Guidelines on corporate governance of state-owned enterprises (2005)
  • Non-binding
waarom guidelines voor soe
Waarom guidelines voor SOE
  • Op zich zelf belangrijk
  • Maakt SOE ook aantrekkelijker voor privatisering
redenen voor state ownership
Redenen voor state-ownership
  • Natuurlijk monopolie
  • Regionaal ontwikkelingsbeleid
  • Industriebeleid
  • Productie collectieve goederen

(in NL ook wel rol voor SOE als voortrekker/controlegroep, bijv. Haags aannemersbedrijf)

redenen voor verandering
Redenen voor verandering
  • Globalisering van markt
  • Deregulering
  • Ideologische ontwikkeling
complicaties soe
Complicaties SOE
  • Oneigenlijke bescherming (kunnen niet failliet gaan)
  • Verantwoordelijkheid voor performance in handen van een keten van actoren zonder heldere rolverdeling
wie vallen onder guidelines
Wie vallen onder guidelines?
  • Ondernemingen met rechtspersoonlijkheid
  • Er moet sprake zijn van commerciele activiteiten
  • Ook van toepassing bij gedeeltelijke staatseigendom
onderdelen
onderdelen
  • Wettelijk en bestuurlijk kader
  • De staat als eigenaar
  • Gelijkwaardige behandeling van aandeelhouders
  • Transparantie
  • Verantwoordelijkheden bsturen en interne toezichthouders van SOE
wettelijk en bestuurlijk kader
Wettelijk en bestuurlijk kader
  • Creeer level playing field
        • SCHEID EIGENAARSROL EN ANDERE ROLLEN, IHB DIE VAN REGULATOR (MARKTMEESTER) OF LEVERANCIER
de staat als eigenaar
De staat als eigenaar
  • Creeer een competente, binnen de overheid zelfstandige eenheid die als eigenaar optreedt
  • Specificeer je doelen als eigenaar zorgvuldig naar de onderneming
  • Geef volledige operationele autonomie aan de onderneming
  • Wees niet te wispelturig
transparantie
Transparantie
  • Leg de verschillende rollen aangaande de onderneming goed uit aan het grote publiek