noktalama aretler n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
NOKTALAMA İŞARETLERİ PowerPoint Presentation
Download Presentation
NOKTALAMA İŞARETLERİ

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 36

NOKTALAMA İŞARETLERİ - PowerPoint PPT Presentation


  • 452 Views
  • Uploaded on

NOKTALAMA İŞARETLERİ. Yazıda okumayı kolaylaştırmak için birtakım işaretler kullanılır.Nokta,iki nokta,virgül,noktalı virgül... Bunlara noktalama işareti denir.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'NOKTALAMA İŞARETLERİ' - venice


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
noktalama aretler

NOKTALAMA İŞARETLERİ

Yazıda okumayı kolaylaştırmak için birtakım işaretler kullanılır.Nokta,iki nokta,virgül,noktalı virgül... Bunlara noktalama işareti denir.

Bu işaretler bir yandan cümlenin yapısını,sözün bağlantı yerlerini açık olarak göstermeye; bir yandan da yazıda harflerle belirtilmeyen vurgu, gibi bir takım özellikleri bildirmeye yarar.

Noktalama işaretlerinin yerinde ve doğru bir şekilde kullanılması, konunun anlaşılması ve maksadın anlatılması bakımından çok önemlidir.

Belli başlı noktalama işaretlerini ve kullanıldıkları yerleri örneklerle inceleyelim.

n o k t a

N O K T A

Cümlenin sonuna konur.

Örnekler:

1- Saatler geçtikçe yollara daha mahzun bir ıssızlık çöküyordu.

(Reşat Nuri GÜNTEKİN, Çalıkuşu)

2- Bu gece eğlenceleri içlerine sinmedi.

(Reşat Nuri GÜNTEKİN, Bir Kadın Düşmanı)

3- Bugünün gençleri Dar Kapı’ yı okumalıdırlar.

(Ahmet Hamdi TANPINAR)

bir tak m k saltmalar n sonuna konur

Bir takım kısaltmaların sonuna konur.

Örnekler:

1-Alb. (Albay)

2- Dr.(Doktor)

3-Yard.Doç.(Yardımcı doçent)

4-Prof. (Profesör)

5- Alm.(Almanca)

Uyarı:

Ancak bazı kısaltmalarda nokta konulmaz.

Örnekler:

1- TBMM (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

2- TDK (Türk Dil Kurumu)

slide4

& Sayılardan sonra sıra bildirmek için “-ncı ,-nci” eklerinin yerine kullanılır.Örnekler: 3.(Üçüncü)15.(On beşinci)IV.(Dördüncü)II.Mehmet (İkinci Mehmet)2.Cadde (İkinci Cadde)Uyarı:Cadde ve sokak numaralarında nokta mutlaka kullanılmalıdır.Nokta kullanılmadığı takdirde yukarıdaki örneklerden 2(iki) adet cadde anlaşılır.

slide5

&Tarihlerin yazılışında gün ay ve yılı gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur.Örnekler: 03. 02. 1988UYARI:Tarihlerde ay adları yazı ile de yazılabilir. Bu durumda ay adlarından önce ve sonra nokta kullanılmaz.Örnekler;29 Mayıs 1453 3 Şubat 1988

slide6

&Bir yazının maddelerini gösteren rakam veya harflerden sonra okunur.Örnekler: I. 1.II. 2. B. b.&Saat ve dakika gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur.Örnekler:Tren 09.15’te kalktı. Tören 17.30’da, hükümet daireleri kapandıktan yarım saat sonra başlayacaktır. (Tarık BUĞRA)

matematikte arp i areti yerine kullan l r rnekler 4 5 20 6 7 42
Matematikte çarpı işareti yerine kullanılır.Örnekler:4.5=206.7=42
v r g l

(,)V İ R G Ü L

Art arda gelen aynı görevde olan(özneler,nesneler,tümleçler) kelimelerin ,kelime gruplarının arasına konur.

Örnekler:

1-Karada,havada,denizde yurdu savunurlar.

2-Teyzemler,dayımlar,halamlar gelmişti.

3-Dağları, ovaları ve ağaçları özlüyordu.

4-Sessiz dereler, solgun ağaçlar ,sarı güller

Dillenmiş ağızlarda tutuk dilli gönüller

(Faruk Nafiz ÇAMLIBEL)

slide9

,Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için kullanılır.Örnekler:1- Atlar soluyor,terliyor,dört nala koşuyordu.Fakat yol otomobillerle yasak olduğundan oda herkes gibi tramvaya biner, kimse kendisine dikkat etmez. Falih Rıfkı ATAY, Denizaşırı3- Gel demesi kolay, git demesi zordur.4-Yaşlar kurur, iniltiler durur, çukurlar dolardı.

slide10

,Art arda gelen iki kelime arasında çıkabilecek anlam karışıklığını önlemek amacı ile bunların arasına konur.Örnekler:1- İhtiyar, bekçiyi çağırdı.Öteki, elini sakladı.2- Hırsız, kardeşini dövdü. Garson,çocuğu çağırdı. 3-İhtiyar, ağaca yaslandı.Küçük, elmaları kopardı.

slide11

,Uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş olan ögeleri belirtmek için konur.Örnekler:1-Kumandan, atını şahlandırarak ‘’hurra, hurra’’ diye kendisini alkışlayan keyifli halka boyun kırarak kabarıyordu.2-Saniye Hanımefendi, merdivenlerde oğlunun ayak seslerini duyar duymaz, hasretlisini karşılamaya atılan bir genç kadın gibi, koltuğundan fırlamış ve ona kapıyı kendi eliyle açmaya gelmişti. (Yakup Kadri KARAOSMANOĞLU, Panorama)

slide13

,Hitaplardan sonra kullanılır.Örnekler:1- Kıymetli Abiciğim,2-Sevgili Anneciğim,3-Değerli Kardeşim,4-Sayın Başkan,5-Kıymetli Öğretmenim,

slide14

,Sayıların yazımında ondalık bölümleri ayırmak için kullanılır. Örnekler: 20,730,85ve, veya bağlaçlarından önce ve sonra virgül kullanılmaz.Örnekler:1-Öğretmen sınıfa girdi ve konuşmaya başladı.2-Radyoyu açalım veya kapatalım.

n o k t a l i v r g l

(;)N O K T A L I V İ R G Ü L

;Cümle içinde virgülle ayrılmış tür veya grupları birbirinden ayırmak için konur.

Örnekler:

1-Pazardan elma,armut,muz;ıspanak,kabak,patlıcan aldım.

2-Erkek çocuklara Doğan,Mustafa,Orhan kız çocuklara ise Selcan, Burcu, Yonca gibi isimler verilir.

slide16

;Kendinden önceki cümleyle ilgi kuran ancak, yalnız, fakat, lakin,çünkü vb bağlaçlardan önce konur.Örnekler:1-Çok çalışıyor;fakat başarılı olamıyor.3-Bir millet ordusunu kaybedebilir,bağımsızlığını da kaybedebilir;ama dilini sakladıkça o millet yaşıyor demektir.

slide17

(;) Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için konur.Örnekler:1-Sevinçten, heyecandan içim içime sığmıyor; bağırmak, kahkalar atmak ağlamak istiyorum.2-Sabahtan beri bekliyorum ;ne gelen var, ne giden.3-İş işten geçti; artık gelse de olur.gelmese de.4-Eşek ölür,semeri;insan ölür,eseri kalır.UYARI:Noktalı virgülden sonra başlayan cümlelerin ilk harfi küçük yazılır.

k n o k t a

(:)İ K İ N O K T A

:Kendisinden sonra örnek verilecek cümlenin sonuna konur.

Örnekler:

1-Ömer Seyfettin’in en güzel eserleri şunlardır: Yalnız Efe, Kaşağı, Diyet, Falaka…

slide19

:Kendisinden sonra açıklama yapılacak cümlenin sonuna konur.Örnekler:1-Aklın ve ilmin üç büyük düşmanı vardır: Fenalık,cahillik ve tembellik.2-Derler:İnsanda derin bir yaradır köksüzlük; Budur alemde hudutsuz ve hazin öksüzlük (Yahya Kemal BEYATLI) 3-Cümlenin ögeleri üçe ayrılır: Özne,yüklem ve tümleçler.

slide20

Kütüphanecilik alanında yazar adı ile eser başlığı arasına konur.Örnekler:1-Don Kişot: Cervantes2-Muzffer İzgü: Lüp Lüp Makinesi3-Charles Dickens: Oliwer Twist4-Gülten Dayıoğlu: Akıllı Pireler

matematikte b lme i areti olarak kullan l r rnekler 40 5 8 150 2 75
(:)Matematikte bölme işareti olarak kullanılır.Örnekler: 40:5 = 8150:2 = 75
n o k t a1

(...) Ü Ç N O K T A

(...)Tamamlanmamış cümlelerin sonuna konur.

Örnekler:

1- Ne çare ki, çirkinliği hemencecik ve herkes tarafından görülüveriyordu da bu yanı ...

(Tarık BUĞRA, Dönemeçte)

2- Herkes savaşa gidiyordu:Gençler, yaşlılar, kadınlar ...

slide23

(...) Herhangi bir sebeple bitmemiş cümlelerin sonuna gelerek, anlamı okuyucunun düşüncesine bırakmak amacı ile kullanılır.Örnekler:1- Ona düşüncelerimi anlatabilsem ...2- Buraya öyle alıştım ki ...3- Onu öyle özledim ki ...4- Annemi bir görebilsem...

s o r u a r e t

?S O R U İ Ş A R E T İ

? Soru bildiren cümle veya sözlerin sonuna konur.

Örnekler:

1-Ne zaman tükenecek bu yollar,arabacı?

(Faruk Nafiz ÇAMLIBEL,Yolcu ile Arabacı)

Uyarı:

Soru vurguyla belirtildiği zaman da soru işareti kullanılır.

Örnek:

* Gümrükteki memur başını kaldırdı: Adınız?

slide25

?Bilinmeyen yer, tarih ve benzeri durumlar için kullanılır.Örnekler:1- Yunus Emre(1240?-1284), (Doğum yeri:?)2-Babaannemin doğum tarihi (1901?-1972), (Doğum yeri:?)

slide26

? Bir bilginin şüpheyle karşılandığı veya kesin olmadığı durumlarda yay ayraç içinde soru işareti kullanılır.Örnekler:1- Ankara’dan Konya’ya bir buçuk saatte (?) gitmiş.2- 1496(?) yılında doğan Fuzuli...3- Zaten onun ne kadar bilgili(?) olduğu konuşmasından anlaşılıyor.

slide27

?N o t l a r1- Uyarı:Soru bildiren cümle veya sözlerde bazen cevabın ne olacağı sözün gelişinden belli olur. Bu tür cümle ve sözlerin sonunda da soru işareti kullanılır.Örnekler:1- Haksız mıyım? Liderler içinde Atatürk gibisi var mı?2- Yoksa bu sözümde yalan var mı?3- Sen İstanbul’a gitmeyecek miydin?4- Türkçe’den beş almamış mıydın?

n l e m a r e t

! Ü N L E M İ Ş A R E T İ

Sevinç, kıvanç, acı korku, şaşma gibi duyguları anlatan cümlelerin sonuna konur.

Örnekler:

1- Ne mutlu Türküm diyene!

(Mustafa Kemal ATATÜRK)

2-Gurbet o kadar acı

Ki ne varsa içimde

Hepsi bana yabancı

Hepsi başka biçimde !

(Kemalettin Kami Kamu)

slide29

! Seslenme, hitap ve uyarı sözlerinden sonra konur.Örnekler:1- Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz, ileri! (Mustafa Kemal ATATÜRK)Uyarı:Ünlem işareti, seslenme ve hitap sözlerinden hemen sonra konulabileceği gibi cümlenin sonuna da konulabilir.Örnek:* Arkadaş, biz bu yolda türküler tuttururken Sana uğurlar olsun ... Ayrılıyor yolumuz!

t i r n a k a r e t

(‘’ ‘’) T I R N A K İ Ş A R E T İ

(‘’ ‘’) Başka bir kimseden veya yazıdan olduğu gibi aktarılan sözler tırnak içine alınır.

Örnek;

* Dil ve Tarih - Coğrafya Fakültesinin ön cephesinde Atatürk’ün “ Hayatta en hakiki mürşit ilimdir” vecizesi yer almaktadır.

Uyarı:

Aynen alınmayan söz ve yazılar tırnak içinde gösterilemez.

slide31

(“ ’’)Tırnak İşaretiUyarı: Tırnak içindeki alıntının sonunda bulunan işaret (nokta, soru işareti, ünlem işareti v.b. ) tırnak içinde kalır.Örnek:* “Akıl yaşta değil baştadır.”atasözü yüzyılların tecrübesinden süzülüp gelen bir gerçeği ifade etmiyor mu?

zel olarak belirtilmek istenen s zler t rnak i ine al n r rnek yeni bir bar taarruzu ba lad
(“ ”) Özel olarak belirtilmek istenen sözler tırnak içine alınır.Örnek:* Yeni bir ‘’barış taarruzu ‘’ başladı.
slide33

(“ ”) Tırnak İşaretiUyarı:Tırnak içine alınan sözlerden sonra kesme işareti kullanılmaz.1- Bugünün gençleri “Dar Kapı” yı okumalıdırlar.

t e k t i r n a k

(‘ ’) T E K T I R N A K

(‘’) Tırnak içinde verilen ve yeniden tırnağa alınması gereken bir sözü belirtmek için kullanılır.

Örnek:

* ‘’ Şinasi’ nin ‘ safi Türkçe ‘ ile yazdığını söylediği şiirlerden sonra vardığı bu konuşulan dil fikri şüphesiz ki ondan gelen en büyük kazancımızdır”.

y a y a y r a

( ( ) ) Y A Y A Y R A Ç

( ( ) ) Cümlenin yapısıyla doğrudan doğruya ilgili olmayan açıklamalar için kullanılır.

Örnek:

*Anadolu kentlerini,köylerini(Köy sözünü de çekinerek yazıyorum.) gezsek bile görmek için değil,kendimizi göstermek için geziyoruz.

Uyarı:

Hakkında açıklama yapılan söze ait ek, ayraç kapandıktan sonra yazılır.

Örnek:

*Yunus Emre (1240?-1320)’nin...

te ekk rler
TEŞEKKÜRLER…

HAZIRLAYAN: TÜRKÇE

ÖĞRETMENİ İLKSEN UYSAL