Download
slide1 n.
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Kunnen we leren kiezen? PowerPoint Presentation
Download Presentation
Kunnen we leren kiezen?

Kunnen we leren kiezen?

120 Views Download Presentation
Download Presentation

Kunnen we leren kiezen?

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript

  1. Alumnidag 2006 Kunnen we leren kiezen? Jan Bransen

  2. Overzicht • Het lot van de filosoof • Leren • Maatstaf • Correcties • Kiezen • Van optie naar doel kunnen ‘redeneren’ • Kunnen dieren kiezen? • Goed kiezen is zelf kiezen • Een hedendaagse paradox?

  3. Wat doet een filosoof? • Werken aan intelligibiliteitsproblemen • Problemen die ontstaan doordat we een problematisch begrippenapparaat lijken te moeten gebruiken • Problematisch • Inconsistent, incoherent, onderbepaald, ambigu • Lijken te moeten • Normale, enige, optimale manier om het te hebben over...

  4. Het lot van de filosoof • Een filosoof is pas nodig op het moment dat een begrippenapparaat: • problematisch is m.b.t. een fenomeen • gebruikt moet worden m.b.t. dat fenomeen

  5. Het lot van de filosoof • Een filosoof is pas nodig op het moment dat een begrippenapparaat: • problematisch is m.b.t. een fenomeen • gebruikt moet worden m.b.t. dat fenomeen

  6. Het lot van de filosoof • Een filosoof is pas nodig op het moment dat een begrippenapparaat: • problematisch is m.b.t. een fenomeen • gebruikt moet worden m.b.t. dat fenomeen • Een ‘marketingprobleem’ • Als hij zich nodig maakt, maakt hij zich onmogelijk • Als hij zich nuttig maakt, maakt hij zich overbodig

  7. Het lot van de filosoof • Een filosoof is pas nodig op het moment dat een begrippenapparaat: • problematisch is m.b.t. een fenomeen • gebruikt moet worden m.b.t. dat fenomeen • Een ‘marketingprobleem’ • Als hij zich nodig maakt, maakt hij zich onmogelijk • Als hij zich nuttig maakt, maakt hij zich overbodig • Twee escape-routes (die hem eenzaam maken): • Bekritiseer het begrippenapparaat dat anderen gebruiken • Ontwerp een volkomen zelfstandig en gesloten begrippenapparaat (een eigen systeem)

  8. Wat ga ik vandaag doen? • U in verwarring achterlaten (u aan het denken zetten; oftewel mijzelf onmogelijk en overbodig maken) • Immers, het volgende is een feit: “We hebben allemaal leren kiezen” • Maar, dat kan helemaal niet, want • Als je weet wat ‘leren’ is, • En je weet wat ‘kiezen’ is, • Dan realiseer je je dat kiezen niet te leren is • U blijft zitten met de vragen: • Kunnen we dan niet kiezen? • Hebben we het niet geleerd? • Waar klopt de redenering niet?

  9. Leren • Competenties verwerven • Wat er voor nodig is: • Een beginpunt waarop de competentie afwezig is • Een maatstaf (‘competentie’ is immers een “succes-woord”) • Gevoeligheid voor correcties • Het vóórkomen van correcties • Corrigerende instanties • Niet meewerkende wereld • Adequaat kunnen reageren op correcties • Een eindpunt waarop de competentie verworven is

  10. Maatstaf • Dat wat geleerd moet worden, moet onderscheiden kunnen worden van wat het niet is • Een slechte performance moet onderscheiden kunnen worden van wat helemaal geen performance is • Voorbeeld: skiën

  11. Maatstaf • Dat wat geleerd moet worden, moet onderscheiden kunnen worden van wat het niet is • Een slechte performance moet onderscheiden kunnen worden van wat helemaal geen performance is • Voorbeeld: skiën

  12. Maatstaf • Dat wat geleerd moet worden, moet onderscheiden kunnen worden van wat het niet is • Een slechte performance moet onderscheiden kunnen worden van wat helemaal geen performance is • Voorbeeld: skiën

  13. Correcties • Je moet gecorrigeerd kunnen worden • Je moet correcties als instructies kunnen waarderen • Instructies moeten tot een verbetering in je performance aanleiding kunnen geven • Iets of iemand moet je kunnen corrigeren • het niet voldoen aan de maatstaf moet als een falen herkend kunnen worden, en dat moet aan de leerling bekend gemaakt kunnen worden • Leren is mogelijk in een ‘slechts natuurlijke’ wereld • Je kunt gecorrigeerd worden door het mislukken van je poging (“trial and error”) • Leren is veel makkelijker in een educatieve wereld • Daar wordt je gecorrigeerd door onderwijzers, die de competentie al verworven hebben, en het vermogen hebben tot ‘scaffolding’.

  14. “Trial and error”

  15. Kiezen: van optie naar doel

  16. Kiezen: van optie naar doel

  17. Kiezen: van optie naar doel

  18. Kiezen: van optie naar doel • Als het een competentie is die we zouden kunnen verwerven, dan moet er een ‘maatstaf’ zijn. • Wanneer is iets een kwestie van kiezen? • Het onderscheid tussen ‘slecht kiezen’ en ‘niet-kiezen’ moet intelligibel gemaakt kunnen worden. • 4 kenmerken: • Opties kunnen onderscheiden als opties • Een afweging kunnen maken: de opties kunnen ordenen m.b.t. relevante eigenschappen • De wenselijkheid van die eigenschappen kunnen vaststellen • Kunnen besluiten dat een optie niet langer een optie is, maar een doel dat nagestreefd zal worden.

  19. Kunnen dieren (of computers) kiezen? • De vraag is relevant, omdat we niet een te chauvinistisch maar ook niet een te liberaal begrip van ‘kiezen’ nodig hebben. • Chauvinistisch: aspecten van kiezen moeten niet te verstandelijk en ook niet te bewust opgevat worden. • Liberaal: we moeten niet een te groot ‘grijs’ gebied hebben. De Waal kiest zijn bedding niet.

  20. Wenselijkheid • Objectief of subjectief • Van ‘opties’ naar mijn doel • De goede keuze is mijn keuze • Kiezen gaat niet over de opties, maar over mij • Dit leidt tot een educatieve paradox • Hoe kan er sprake zijn van ‘correctie’, van ‘succes’, van ‘expertise’?

  21. Kunnen we leren kiezen? • Niet van elkaar • Anderen kunnen mij leren hoe zijkiezen, niet hoe ikmoet kiezen • Van onszelf? • Kunnen we onszelf corrigeren? • Hoe kunnen we onze eigen maatstaf zijn? • Is er een verschil tussen slecht kiezen en niet-kiezen? • Gaat het om een competentie die we kunnen verwerven?

  22. Verder lezen? • Via mijn website: www.ru.nl/pwo/bransen • Lot vd filosoof: • Hfd. 1 + 2 van Filosofie en Ironie • Leren: • Oratie Leiden: ‘Dat kunnen we zelf wel!’ • Kiezen: • ‘Normatief relevante zelf-kennis’, in Filosofie & Praktijk, 2000 • In het Engels is er nog veel meer te lezen.