1 / 47

ÇOCUKLUK ÇAĞINDA OSTEOPOROZ:TANI ve TEDAVİ

ÇOCUKLUK ÇAĞINDA OSTEOPOROZ:TANI ve TEDAVİ. Başkan: Prof Dr Hülya GÜNÖZ Konuşmacılar: Dr Firdevs BAŞ Dr Filiz TÜTÜNCÜLER. İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Büyüme-Gelişme ve Pediatrik Endokrinoloji Bilim Dalı.

seoras
Download Presentation

ÇOCUKLUK ÇAĞINDA OSTEOPOROZ:TANI ve TEDAVİ

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. ÇOCUKLUK ÇAĞINDA OSTEOPOROZ:TANI ve TEDAVİ Başkan:Prof Dr Hülya GÜNÖZKonuşmacılar:Dr Firdevs BAŞ Dr Filiz TÜTÜNCÜLER İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Büyüme-Gelişme ve Pediatrik Endokrinoloji Bilim Dalı

  2. ÇOCUKLUK ÇAĞINDA OSTEOPOROZUN TANI ve TEDAVİSİNİN ÖNEMİ  Osteoporozun kökleri çocukluk çağında atılır  Çocukluk çağında optimal kemik kitlesi oluşumunun sağlanması, ileri yıllarda osteoporoz/osteopeni riskinin azaltılmasında yararlı etkiye sahiptir  Çocukluk çağındaki kronik hastalıklar ve onların tedavileri sırasında osteoporoz semptomatik bir hastalık olarak karşımıza çıkar  Erişkin yaşta osteoporoz prevalansı, morbidite ve mortalitesi yüksek olup artma eğilimdedir

  3. OSTEOPOROZ Tanımı Kemik kitlesinin azalması  Kemik yapısının bozulmasıKırık riskinin artması Kemik kırılganlığının artması

  4. Kemik Dokusu Organik matriks Kollajen matriks Non kollajen matriks Mineral matriks Hidroksiapatit +Ca tuzları (karbonat, PO4 ) Hücreler (osteoblast, osteoklast, kondrosit, osteosit, vb)

  5. Trabeküler Kemik Kortikal Kemik

  6. B. Faktörleri Hormonlar Hormonlar B.Faktörleri • PTH • Glukokortikoid • Kalsitonin • B.Hormonu • Tiroid Hor. • IGF-1,2 • FGF • PDGF • TGF-β • BMP’ler • HBGF •EGF • PTH/PTHrP • D3 vit. • Glukokortikoid • E2 • B.hormonu • İnsülin • Leptin •IGF-1 •PDGF •CSF Kemik Yapımı Osteoblast Kemik Yıkımı Osteoklast • Sitokinler • • IL-1,IL-6,IL-8,IL-11 • • TNFα veβ • Sitokinler • •IL-4 PGE2

  7. Osteoporoz OsteoklastOsteoblast Osteopetrozis Kemik dengesi

  8. Erkek Kız Kemik yoğunluğu (%) Yaş (yıl)

  9. Cinsiyet Kemik yapısı ve geometrisi Genetik Etnik grup Düşme tipi Hormonlar Beslenme Kemik kuvveti Kemik kitlesi Egzersiz Enerji Yaşam Şekli Boy Kemik Kalitesi Postural refleksler Tartı Püberte Hastalıklar İlaçlar

  10. Siyah E Siyah K Beyaz E Beyaz K Osteopeni Osteoporoz Yaş (yıl)

  11. Normal Osteoporoz

  12. OSTEOPOROZ NEDENLERİ Primer :İdyopatik juvenil osteoporoz Sekonder •Endokrin • Kollajen ve vasküler • Genetik hast.-kromozom anomalileri •Böbrek hastalıkları •Gastrointestinal sistem •Hematolojik-Onkolojik •İmmunolojik hast. • Kardiovasküler sistem •Solunum sistemi • Metabolik hast. •Besin eksiklikleri •İmmobilizasyon •İlaçlar •Organ transplantasyonu (steroid ve immunosup. kullanımı)

  13.  Hipogonadizm  Östrojen duyarsızlığı send.  Androjen duyarsızlığı send.  Büyüme hormonu eks.  Hipertiroidi  Santral diabetes insipidus  Cushing send  Primer hiperparatiroidi  Akromegali (hipogonadizm ile)  Hiperprolaktinemi  McCune Albright send  Tip 1 diabetes mellitus  Anoreksia nervosa Endokrin Nedenler

  14. Kollajen ve Vasküler Hastalıklar Osteogenezis imperfekta Romatoid artrit Sistemik lupus eritematozis Marfan sendromu

  15. Genetik Hastalıklar Kromozom anomalileri Turner sendromu Down sendromu Klinefelter sendromu  Diğer Ehler-Danlos Sendromu İskelet displazileri Hipofosfatazya Hiperfosfatazya Kutis laksa Serebro-okulo-fasio-iskeletal send.

  16. Gastrointestinal Sistem Hastalıkları İnflamatuar barsak hastalıkları(Crohn hast., Kolitis ülseroza) Malarbsobsiyon sendromları(Çölyak hast., kistik fibroz) Hepatobiliyer sistem hastalıkları Wilson hastalığı

  17. Hematolojik ve Onkolojik Hastalıklar  Anemi (talasemi, orak hücreli anemi )  Hemokromatoz  Hemofili-A  Lösemi  Lenfoma Nöroblastom  Solid tümörler

  18. Besinsel Eksiklikler  Kalsiyum  D vitamini  Malnütrisyon Zn,Cu eksiklikleri vb

  19. İmmunolojik Hastalıklar Sistemik mastositozis  Hiper-IgE sendromu Metabolik Hastalıklar Homosistinüri Lizinürik protein intoleransı Glikojen depo hast. Gaucher hast. Fenilketonüri Galaktozemi

  20. İlaçlar Glukokortikoid (sistemik veya inhaler) Antikonvülzifler (fenobarbital, fenitoin, valproik asid, karbamazepin, v.b) Kemoterapi (MTX, siklosporin, sisplatin, 6-merkaptopurin,v.b) GnRH analog tedavisi L-tiroksin tedavisi (aşırı tedavi) Heparin Radyoterapi Medroksiprogesteron

  21. Glukokortikoid ETKİ HEDEF DOKU Osteoblast Kemik yapımı ↓ Kemik hücreleri PTH reseptör ekspresyonu Osteoklast Gonadal hormonlar  Kemik kaybı ↑ Adrenal ve gonadlar PTH ↑ Paratiroidler Kalsiyum absorbsiyonu  Kemik yıkımı ↑ Barsak Böbrek Kalsiyum reabs.  Kaslar İskelet yükünün 

  22. Böbrek Hastalıkları Kronik böbrek yetersizliği Renal tubuler asidoz İmmobilizasyon Serebral felç Parapeleji Nöromusküler hastalıklar

  23. DEĞERLENDİRME Öykü Kırık öyküsü, ağrı,kas zaafı Beslenme öyküsü: Kalsiyum/ D vitamini alımı  Kronik hastalık öyküsü  İlaç kullanımı : GK, antikonvülzif ilaç, v.b  Aktivite durumu : Hareket azlığı  Ailevi eğilim

  24. Fizik Muayene Ölçümler – tartı azlığı, boy kısalığı Deformite Kronik hastalık bulgusu Dismorfik bulgular Skolyoz Cushing sendromu bulguları Kollajen hastalık bulgusu (hiperekstensibilite, mavi sklera)

  25. Laboratuvar Bulguları -1  Ca, P, alkali fosfataz  Kreatinin,Na, K, ALT, AST,Albumin, Total protein  Tam kan analizi  Eritrosit sedimentasyon hızı  Tam idrar analizi, kalsiüri  Dışkı analizi, antigliadin ve anti-endomysium antikorları

  26. Laboratuvar Bulguları -2  Sol el – el bileği grafisi  İskelet grafileri PTH , D vitamini  LH, FSH, E2, T  Tiroid hormonları Kemik yoğunluğu tayini

  27. Laboratuvar Bulguları -3 Gerekirse yapılabilecek tetkikler  Serum kortizolü, idrarda serbest kortizol düzeyi, deksametazon süpresyon testleri  Hb elektroforezi, serum demiri, ferritin  Kemik biyopsisi  Genetik çalışma (karyotip, moleküler çalışma vb)  Ayrıntılı metabolik hastalık tetkikleri vb

  28. Serum  Alk.fosfataz  Kemik alk. fosfataz  Osteokalsin (kemik Gla protein)  PICP, PINP Serum  Asit fosfataz  Telopeptidler İdrar  Ca Hidroksiprolin, hidroksilizin  Telopeptidler Kemik Yapım ve Yıkım Göstergeleri YIKIM YAPIM

  29. Kemik Yoğunluğu Ölçümü  Dual Enerjili X-ray Absorbsiyometrisi (DEXA) (1-3 mrad)(vertebra,kalça, femur boynu, radius,tüm vücut)  Tek Foton Absorbsiyometrisi (SPA) (2-5 mrad) (radius)  Kantitatif Bilgisayarlı Tomografi (QCT) (100-1000 mrad)(vertebra)  Kantitatif Ultrasanografi Taraması (QUS) (0 mrad) (kalkaneus)

  30. Osteoporozun Tanımı (kemik yoğunluğu ile) Erişkin (DSÖ ‘ye göre) T Skoru  < - 2.5 SD Osteoporoz  - 1 ve – 2.5 SD arası Osteopeni Çocuk ve adolesan (Cassidy JT. Clin Exp Rheumatol 1999;17:245–250) Z Skoru  < - 2.0 SD Osteoporoz  - 1.0 ve – 2.0 SD arası Osteopeni

  31. DEXA YÖNTEMİ Düşük radyasyon Doğru ve kesin sonuç (tanı değeri çok yüksek)  Kalibrasyonu ve uygulama kolaylığı Riskli kişilerin taranması

  32. DEXA Sonuçlarının Yorumlanması-1 BMC : Kemik mineral içeriği :Hidroksiapatit (gram) BMD : Kemik mineral yoğunluğu: Hidroksiapatit (gr/cm2) T skoru :Ölçülen BMD-Genç erişkin ort.BMD Genç erişkin SD Z skoru:Ölçülen BMD-Yaş ve cins-ort.BMD Toplum SD

  33. DEXA ile Kemik Yoğunluğunun Değerlendirilmesi-2 Z skoru düzeltilmesi Boy kısalığı Boy yaşı çizelgeleri  Volumetrik yoğunluk (gr/cm3) BMD x [ 4 / (π x genişlik)]=BMDx11.5 Püberte gecikmesi Kemik yaşı çizelgeleri

  34. RS 16 6/12 yaş, E • 3 yıldır ALL tanısı ile izlenmekte • Sol diz ağrısı • 9 ay önce başlamış • 3 ay önce sol diz ameliyatı olmuş • Kemik yoğunluğu ölçümü L1- L4 arası BMD z skoru : - 3.5 SG 16 yaş, K • Boy kısalığı + Turner send. stigmatları • Miks gonadal disgenezi • İlave tanılar : Hashimoto tiroiditi + Çölyak hast. • Kemik yoğunluğu : L1-L4 BMD z skoru : - 4.6

  35. İŞ 16 6/12 yaş , K 4 yaşından beri JRA tanısı ile izlenmekte  Glukokortikoid kullanımı  Boy kısalığı ve gecikmiş puberte (+)  Kemik yoğunluğu L1-L4 z skoru : - 4.6 ASO, 13 8/12 yaş, K Bel ağrısı, oturup kalkmada güçlük ve tekrarlayan kırık öyküsü var  İlk kırık 6 aylıkta, toplam 7 kez kırığı olmuş  Mavi sklerası var Osteogenezis İmperfekta (tip 1)  Kemik yoğunluğu çok düşük

  36. VÇ 16 2/12 yaş, K Prematüre, spastik diparezi, epilepsi nedeniyle izlenmekte  6 yaşından beri antikonvülzif alıyor (difenilhidantoin)  Tekerlekli sandalyeye bağımlı  Kemik yoğunluğu L1- L4 z skoru : - 3.0 SI 16 4/12 yaş, E 3-4 yaşlarında iken skolyozu farkedilmiş  Skolyoz nedeniyle 7 kez ameliyat olmuş  Son operasyon sonrası, 1 yıl önce parapleji gelişmiş  Marfan sendromu  Kemik yoğunluğu: tüm vücut BMD z skoru : - 7.12

  37. MFÖ, 15 10/12 yaş , E  1 yaşından itibaren ishal şikayeti var  Glukokortikoid + azathiopurin kullanımı  Boy kısalığı + püberte gecikmesi  Tanı : Crohn hastalığı  Kemik yoğunluğu L1 – L4 z skoru : - 6.1 CA, 6 11/12 yaş (Başvuru yaşı), E  3.5 yaşında KBY tanısı konmuş  4 yaşında hemodiyaliza başlanmış ve aynı yıl böbrek transplantasyonu  Transplantasyon nedeni : GK + İmmunosupresif tedavi  Ağır boy kısalığı  Kemik yoğunluğu : Tüm vücut BMD z skoru : - 3.66

  38. MC 7 yaş •  Ağır büyüme geriliği • 2.5 yaşından itibaren yürüme kabiliyeti kaybolmuş • Tanı : Opsismodisplazi + Tubulopati • Ağır osteoporoz : kemik yoğunluğu z skoru : - 6.2

More Related