antidepresan ila lar n s n fland r lmas ve etki d zenekleri n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Antidepresan ilaçların sınıflandırılması ve etki düzenekleri PowerPoint Presentation
Download Presentation
Antidepresan ilaçların sınıflandırılması ve etki düzenekleri

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 45

Antidepresan ilaçların sınıflandırılması ve etki düzenekleri - PowerPoint PPT Presentation


  • 766 Views
  • Uploaded on

Antidepresan ilaçların sınıflandırılması ve etki düzenekleri. Prof. Dr. Nevzat Yüksel GÜTF Psikiyatri Anabilim Dalı. 1- Monoamin oksidaz inhibitörleri a- Seçici olmayan ve geri dönüşsüz monoamin oksidaz inhibitörleri İproniazid İzokarboksazid Tranilsipromin Fenelzin.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Antidepresan ilaçların sınıflandırılması ve etki düzenekleri' - priscilla


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
antidepresan ila lar n s n fland r lmas ve etki d zenekleri
Antidepresan ilaçların sınıflandırılması ve etki düzenekleri

Prof. Dr. Nevzat Yüksel

GÜTF Psikiyatri Anabilim Dalı

antidepresan ila lar n s n fland r lmas
1- Monoamin oksidaz inhibitörleri

a- Seçici olmayan ve geri dönüşsüz monoamin oksidaz inhibitörleri

İproniazid

İzokarboksazid

Tranilsipromin

Fenelzin

b- Seçici ve geri dönüşsüz monoamin oksidaz inhibitörleri

Klorgilin

c- Seçici ve geri dönüşlü monoamin oksidaz inhibitörleri

Moklobemid

Brofaromin

Taloksaton

Befloksaton

Cimoksaton

Antidepresan ilaçların sınıflandırılması
s n fland rma devam
2- Trisiklik antidepresanlar

İmipramin

Desipramin

Klomipramin

Amitriptilin

Nortiriptilin

Dothiepin

Lofepramin

3- Seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI)

Sitalopram

Essitalopram

Fluoksetin

Fluvoksamin

Paroksetin

Sertralin

Zimelidin

Sınıflandırma (devam)
s n fland rma devam1
4- Serotonin ve noradrenali geri alım inhibitörleri(SNRI)

Venlafaksin

Milnasipran

Duloksetin

5- Serotonin geri alım inhibitörü ve 5-HT2 blokörleri(SARI)

Trazodon

6- Noradrenalin seçici geri alım inhibitörleri(NARI)

Reboksetin

7- Noradrenalin ve dopamin geri alım inhibitörleri(NDRI)

Bupropion

Minaprin

Sınıflandırma (devam)
s n fland rma devam2
8- Noradrenerjik ve spesifik serotonerjik antidepresanlar(NaSSA)

Mianserin

Mirtazapin

İdozoksan

9- Kısmi 5-HT1a agonistleri

İpsapiron

Gepiron

Buspiron

11- Benzodiazepinler

Alprazolam

Adinazolam

Zometapin

12- Diğerleri

- Tianeptin

Sınıflandırma (devam)
eski g r ler
Eski görüşler
  • Rezerpin etkilerinin gözlenmesi
    • Serotonin geri alım inhibisyonu
    • Noradrenalin geri alım inhibisyonu
geri al m inhibisyonu ve klinik etkiler
Geri alım inhibisyonu ve klinik etkiler
  • Mianserin ve mirtazapin geri alım inhibisyonu yapmaz.
  • Venlafaksin
    • Venlafaksinin serotonin taşıyıcısına afinitesi orta derecededir.
    • Norepinefrin taşıyıcısına afinitesi ise zayıftır.
  • Tianeptinin etkisi
merkezi sinir sistemi d zeyinde
Merkezi sinir sistemi düzeyinde
  • Lokus seruleus ve
  • Raphe çekirdekleri ve bağlantıları klinik etkide daha önem taşımaktadır.
h cresel d zeyde
Hücresel düzeyde
  • Hücre içi bilgi taşınması
  • Adaptif süreçler
  • Protein sentezi, genomik etkiler
serotonerjik d zenekler
Serotonerjik düzenekler
  • Akut etki serotonin geri alım inhibisyonudur.
    • Bu işlemi serotonin taşıyıcısının negatif allosterik modülasyonu yolu ile yapar.
    • Uzun süreli etki ise adaptif süreçleri başlatmalarıdır.
serotonin ta y c s nda
Serotonin taşıyıcısında
  • Serotonin
  • Sodyum
  • SSRI bağlama bölgeleri vardır.
ta y c ya
Taşıyıcıya
  • Sodyum bağlanması serotoninim bağlanmasını arttırır.
  • SSRI ise serotoninin taşıyıcıya bağlanma afinitesini azaltır.
serotonerjik n ronlarda
Serotonerjik nöronlarda
  • Presinaptik yerleşimli α2 adrenerjik reseptörler de bulunur. Bunlar ‘heteroseptörler’dir.
  • Bu reseptörler noradrenerjik uyarı yanında bulundukları serotonerjik nöronda serotonin salınımını da kontrol ederler.
  • α1 aracılığı ile noradrenerjik uyarı serotonin salınımını arttırır.
noradrenerjik uyar
Noradrenerjik uyarı
  • Kortikal etkiler inhibitördür.
  • Beyin sapındakiler eksitatördür.
raphe ekirde inden
Raphe çekirdeğinden
  • Frontal kortekse giden uyarılar duygudurumda önemlidir.
  • Mezokortikal alanlarda serotonerjik uyarı dopaminerjik aktiviteyi azaltarak apatiye neden olur (2a)
  • Bazal gangliyonlara giden uzantılar
    • Hareketlerin kontrolu (2a)
    • Obsesif kompulsif bozukluk belirtlerinden sorumludur.
raphe ekirde i devam
Raphe çekirdeği (devam)
  • Limbik alanlara giden uyaranlar ajitasyon, anksiyete oluşumu ve panik belirtilerinden ve kontrolundan sorumludur. (2a, 2c)
  • Hipotalamusa giden uyaranlar iştah ve yeme davranışının regülasyonunda önemlidir.
  • Beyin sapı uyku merkezlerine giden uyaranlar uyku regülasyonunda (uyku sorunları ve myoklonus) önem taşır.
raphe ekirde i devam1
Raphe çekirdeği (devam)
  • Spinal korda giden uyaranlar ile 2a inhibisyonu spinal refleksler ve cinsel yanıtları (örneğin orgazm ve ejekülasyon) kontrol eder.
  • Beyin sapı kemoreseptör trigger zona giden uzantılar bulantı ve kusmada önem taşır. (5-HT3)
periferik serotonerjik uyar lar
Periferik serotonerjik uyarılar
  • İştah
  • Gastrointestinal sistem motilitesi (5-HT3 ve 4)
ssri etkileri
SSRI etkileri
  • Geri alım bloku
  • Sinaptik aralıkta serotonin artar.
    • Bu artış Raphe çekirdeği hücre gövdelerinde daha fazla olur.
    • Presinaptik 1a uyarılır.
    • 1a down regülasyonu olur.
ssri etkileri devam
SSRI etkileri (devam)
  • Duyarsızlaşma geri bildirim düzeneğini bozar.
  • Salınım dizinhibe olur.
ssri etkileri devam1
SSRI etkileri (devam)
  • 5-HT2 duyarsızlaşması
  • Bu duyarsızlaşma yan etkilere tolerans gelişmesine katkıda bulunur.
  • Farklı ilaçlar farklı reseptörlerde farklı etkiler yol açabilir.
    • Klomipramin hayvanlarda hipokampusta postsinaptik 1a duyarlılaşmasına neden olur.
ssri aras ndaki farklar
SSRI arasındaki farklar
  • NE geri alım bloku
  • DA geri alım bloku
  • 2c agonist etki
  • Antikolinerjik etki
  • 5-HT3 üzerindeki etkiler
  • σ reseptörlerine etkisi
  • Nitrik oksit sentaz üzerine etkisi
  • CYP enzim sistemi üzerindeki etkileri
ssri a yan t al nanlarda
SSRI’a yanıt alınanlarda
  • Yorgunluk
  • Apati
  • Konsantrasyon yetisinde azalma
  • Dikkat bozukluğu
  • Yönetici işlev bozuklukları devam edebilir.
  • Bu belirtiler noradrenalin yetersizliğine bağlıdır.
  • Bu olgulara NRI eklenmesi yanıtı arttırır.
lokus seruleus zerinde antidepresan ila lar n etkileri
Lokus seruleus üzerinde antidepresan ilaçların etkileri
  • Antidepresan ilaçlar lokus seruleus aktivitesini baskılarlar.
tedavide temel yakla mlar
Tedavide temel yaklaşımlar
  • Belirtilerin kontrolu sorunu kalıcı biçimde çözmez.
  • Yineleme önemli bir sorundur.
  • Uzun vadede amaç korunma olmalıdır.
n ks depre me
Nüks-depreşme
  • Akut dönem geçtikten sonra belirtilerin yinelemesidir.
  • İki ay iyi kalan bir hastada belirtilerin yinelemesi ise “yineleme, rekürens” olarak bilinir.
lac n kesilmesinin ard ndan
İlacın kesilmesinin ardından
  • Yinelemenin en sık olduğu dönem ilk 3-6 aydır.
hasta ile ileti im
Hasta ile iletişim
  • Bilgilendirme işbirliğini arttırır.
    • Tedavi süresi
    • Öncül belirtiler
    • Daha önceki yinelemeler hakkında bilgi alınmalı ve gerekli uyarılarda bulunulmalıdır.
temel tedavi
Temel tedavi
  • İlaçtır.
  • Birçok olguda
    • Destekleyici ve/veya
    • Bilişsel tedavi gerekir.
la se imi
İlaç seçimi
  • Hastaya özgü olmalı
la se imi1
İlaç seçimi
  • Daha önce kullanılan ilaçlar
  • Eşlik eden ve antidepresana bağlı kötüleşebilecek tıbbi durumlar
  • İlaç etkileşmeleri
  • İlacın kısa ve uzun sürede yan etkileri
  • Atağın özellikleri
  • Depresyonun alt tipi, baskın belirtiler
  • Hekimin ilaçla olan deneyimi
  • Birinci derece akrabaların ilaca yanıt öyküsü
  • Hastanın seçimi
  • İlacın kısa ve uzun vadede etkinliği
  • İlacın güvenliği
  • Uygulamanın basit veya karmaşık oluşu
  • Tedavinin maliyeti gibi özellikler
la se imi2
İlaç seçimi
  • Genellikle SSRI’lar ilk seçenektir.
  • Yanıt % 50-75 kadardır.
  • Bu oranlar yanıltıcı olabilir.
  • Gerçek oran çok daha az olabilir.
la se imi3
İlaç seçimi
  • İkinci ilaç farklı etki düzeneğinde bir ilaç olmalıdır.
  • Bazen 2. bir SSRI denemek rasyonel sayılmaktadır.
la se imi4
İlaç seçimi
  • Ajitasyon ve huzursuzluğu olan hastalarda sedasyon yapan antidepresan ilaçlar (mirtazapin, fluvoksamin, sitalopram) retarde ve inhibe depresyonlarda ise uyarıcı etkili antidepresan ilaçlar (fluoksetin, sertralin, essitalopram) ilk seçenek olmalıdır.
la se imi5
İlaç seçimi
  • Atipik özellikler (aşırı yeme, aşırı uyuma)
    • Fluoksetin
    • Sertralin
    • Moklobemid
la se imi6
İlaç seçimi
  • Melankolik özellikler (ilgi ve zevk azlığı yanında belirgin psikomotor retardasyoın, ve vejetatif belirtiler)
    • Paroksetin
    • Venlafaksin
la se imi7
İlaç seçimi
  • Anksiyete ön planda ise
    • SSRI
    • Venlafaksin
    • Mirtazapin
tedavi a amalar
Tedavi aşamaları
  • Akut dönem: Belirtilerin kontrol altına alınması
  • Sürdürüm dönemi: Düzelmeyi izleyen 16-20 haftalık dönem
  • İdame dönemi: 2 yıl, 3-5 yıl (??).
bipolar olgularda
Bipolar olgularda
  • Antidepresanlar tek başına verilmez.
  • Verildiğinde de olağan dozların yarısı dozlar seçilmelidir.
  • Belirtilerin kontrol altına alınmasından sonra da makul bir sürede kesilmelidir.
ya l lar
Yaşlılar
  • Düşük dozda başlanmalı
s rd r m dozu
Sürdürüm dozu
  • Akut dönem dozu olmalıdır.
la kesimi
İlaç kesimi
  • 4-6 aya yayılarak kesilmelidir.