1 / 22

Launþegahreyfing í umhverfi hnattvæðingar: Ógnir og tækifæri Stefán Ólafsson Ársfundur ASÍ

Launþegahreyfing í umhverfi hnattvæðingar: Ógnir og tækifæri Stefán Ólafsson Ársfundur ASÍ Hótel Nordica 26. október 2006. Efnisyfirlit Markmið og árangur launþegahreyfingarinnar Nýmæli: Hnattvæðing og þekkingarþjóðfélag >>> Ógnir og tækifæri

petra
Download Presentation

Launþegahreyfing í umhverfi hnattvæðingar: Ógnir og tækifæri Stefán Ólafsson Ársfundur ASÍ

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. Launþegahreyfing í umhverfi hnattvæðingar: Ógnir og tækifæri Stefán Ólafsson Ársfundur ASÍ Hótel Nordica 26. október 2006

  2. Efnisyfirlit • Markmið og árangur launþegahreyfingarinnar • Nýmæli: Hnattvæðing og þekkingarþjóðfélag • >>> Ógnir og tækifæri • Breytingar grundvallarþátta þjóðfélagsins • Hlutverk íslenskrar launþegahreyfingar í • breyttu þjóðfélagsumhverfi • Niðurstaða

  3. Markmið og árangur launamanna- hreyfingar

  4. Helstu markmið launamanna • Tryggja samningsrétt • Hækka kaup • Stytta vinnutíma • Bæta önnur starfskjör • Þjóðfélagsleg réttlætismál • Velferðarríki • Jöfnuður> Allir njóti hagvaxtarins • Stöðugleiki> Friður í þjóðfélaginu • Framfarir> Skynsamlegar umbætur

  5. Árangur íslenskrar launþegahreyfingar • Tryggja samningsrétt> Hefur almennt tekist vel • Hækka kaup> Gekk lengi illa; hefur þó batnað • Stytta vinnutíma> Lítill árangur náðst-gera betur • Bæta önnur starfskjör> Margt hefur vel tekist • Þjóðfélagsleg réttlætismál> Afar stórt hlutverk: • Velferðarríkið íslenska væri sennilega álíka • veikburða og það bandaríska, ef ekki hefði • notið launþegahreyfingarinnar (sbr. félagsleg • laun í kjarasamningum, húsnæðismál, • lífeyrissjóðir, atvinnuleysistryggingar, o.fl....) • Blikur á lofti: Aukinn ójöfnuður sl. 10 ár

  6. Árangur íslenskrar launþegahreyfingar • Mikill árangur • Stórt hlutverk í þjóðfélaginu

  7. Stærð launþegahreyfinga á Vesturlöndum

  8. Ógnir og tækifæri: Hnattvæðing skapar ný þjóðfélagsskilyrði

  9. Þjóðfélagsbreytingar nútímans: Ógnir og tækifæri • Hnattvæðing • Ný tækni samskipta • Breytt þjóðmálastefna-markaðsvæðing • Ný skipan viðskipta og fjármála • Breytt hugarfar og lífshættir • Þekkingarhagkerfi • Leysir iðnríkið af hólmi

  10. Hvað felst í breytingunum? Fyrri hluti • Aukin tengsl, meira flæði, meiri hraði • Heimur stækkar og minnkar í senn >>> • Mest fyrir fjármagn og fyrirtæki, en minna fyrir almenning • Framleiðsla færist mikið til í heiminum >>> • Veiking iðnaðar í ríku löndunum –þjónustugreinar og viðskipti vaxa í staðinn = Mikil umskipti í atvinnulífi • Vinnumarkaðir verða alþjóðlegir – 1.500.000 verkamenn bætast við í samkeppnina á vestrænum mörkuðum • Þjóðríkið ekki sami grundvöllur mannlífs og stjórnunar • Leysa þarf vandamál á alþjóðavettvangi og með samstarfi • launþegasamtaka margra landa

  11. Hvað felst í breytingunum? Seinni hluti • Markaður styrkist > Fjármálaöfl styrkjast >>> • Atvinnurekendur verða sterkari • Launþegafélög veikjast = breytt samningsstaða stétta • Lýðræðiskerfið veikist – andstaða gegn ríkishlutverki • Velferðarríkið á undir högg að sækja – lágskattasamkeppni • Aukinn ójöfnuður tekna og eigna hefur fylgt í kjölfarið • Aukin fátækt? Aukin stéttaskipting? • Sótt er að ávinningum launþegahreyfingar: • Launakjörum • Vinnutíma • Réttindum og jöfnuði

  12. Breytt staða launþega • Samkeppni við láglaunalöndin leiðir til: • Þrýst er á þjóðir að bjóða sig niður, þ.e. á félagsleg undirboð • Almennum vinnulaunum er þrýst niður • Þrengt er að velferðarríkinu • Dregið er úr jöfnunaráhrifum skatta • Þrýst er á nútímaleg vinnuskilyrði • Mikilvægi launamannafélaga eykst á nýrri öld, ef tryggja á að hagvöxtur skili sér til almennings

  13. Tækifærin: Hvað þarf launþega-hreyfingin að gera fyrir almenning?

  14. Tækifæri framtíðarinnar • Halda samningsstöðunni • Bæta og lífga ímynd • Gera enn meira gagn • Þjóðarsáttin skilaði kaupmáttarárangri • Halda þeirri leið áfram – ef fært • Nýtt: Stytta vinnutíma – Auka framleiðni • Bæta fjölskylduskilyrði (vinna-heimili) • Bæta velferðarríkið • Auka jöfnuð (skatta-, launa- og bótamál) • Bæta lífeyriskerfið (ellilífeyri, örorku- • lífeyri, auka skilyrði fyrir virkni í samfél.)

  15. I. Stytta vinnutíma – Auka framleiðni Heildarfjöldi vikulegra vinnustunda. Allir virkir 2002-2004. Heimild: ISSP kannanir

  16. II. Skattastefnan jók ójöfnuð 1993-2004 Róttækasta hægri stefnan í skattamálum á Vesturlöndum

  17. Ísland: Ójöfnuður jókst hvert árfrá 1995 til 2004 Gögn frá Ríkisskattstjóra

  18. Tekjuskipting í Evrópu 2004 Ísland 1995 og 2004 Ísland er ekki lengur í hópi skandinavísku þjóðanna

  19. IV. Bæta lífeyriskerfið Lífeyriskjörin eru ekki nógu góð Tekjur lífeyrisþega með fullan rétt, sem % af fyrri tekjum, eftir skatta og bætur, m.v. núverandi kerfi lífeyrissjóða, almannatrygginga og skatta. Hálf laun Verkamanna- Meðallaun Tvöföld verkamannalaun allra verkam.laun % % % % Ísland 96 66 54 57 OECD-ríkin 84 69 64 59 Heimild: OECD 2005: Pensions at a Glance

  20. Niðurstaða • Margt hefur áunnist • Launþegahreyfing skiptir afar miklu máli • Verja þarf og bæta það sem fyrir er • Kaupmátt, jöfnuð, lífeyriskjör, þjóðfélagið • Samkeppni frá erlendu lággjaldavinnuafli • ógnar kjörum almennings á Íslandi • Taka upp stór hagsmunamál almennings • Styttingu vinnutíma og hagræðingu • Breyta skattastefnu – minnka ójöfnuð á ný • Efla velferðarríki • Bæta þarf ímynd og þekkingu

  21. Takk fyrir!

  22. Staða íslenskrar launþegahreyfingar • Styrkleikar: • Stór hreyfing • Mikilvæg skipan heildarsamtaka • Fagleg og ábyrg • Veikleikar: • Pólitískt bakland sundrað • Íhaldssöm stofnun • Daufleg ímynd

More Related