Kuvvetler ve olu turdu u yer ek ller
Download
1 / 32

- PowerPoint PPT Presentation


  • 307 Views
  • Uploaded on

İÇ KUVVETLER VE OLUŞTURDUĞU YERŞEKİLLERİ. YERŞEKİLLERİNİN OLUŞUMU. Yer şekilleri iç ve dış kuvvetlerin ortak etkisiyle meydana gelmişlerdir. İç kuvvetler yeryüzü şekillerini oluştururken yapıcıdırlar, dış kuvvetler ise bu şekilleri ortadan kaldırmaya çalışan yıkıcı kuvvetlerdir. . İÇ KUVVETLER.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about '' - oleg


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript

Yer ek ller n n olu umu
YERŞEKİLLERİNİN OLUŞUMU

  • Yer şekilleri iç ve dış kuvvetlerin ortak etkisiyle meydana gelmişlerdir. İç kuvvetler yeryüzü şekillerini oluştururken yapıcıdırlar, dış kuvvetler ise bu şekilleri ortadan kaldırmaya çalışan yıkıcı kuvvetlerdir. 


Kuvvetler
İÇ KUVVETLER

Enerjisini yerin derinliklerinden alan (magmadan) ve yeryüzünün şekillenmesine olumlu yönde etkiye sahip olan kuvvetlerdir. İç kuvvetlerin oluşturduğu hareketlerin bütününe tektonik hareketler denir. 

Orojenez (Dağ Oluşumu)

Epirojenez (Kıta Oluşumu)

Seizma (Depremler)

Volkanizma


1 da olu umu orojenez hareketler
1-) DAĞ OLUŞUMU (OROJENEZ) HAREKETLERİ

a) Kıvrım Dağlar (Genç Dağlar) Dış kuvvetler yeryüzünü aşındırır. Aşındırılan parçalar denizlerde ve deniz kıyılarında birikir. Bu birikim alanlarına jeosenklinal alan denir. Binlerce metre kalınlıktaki bu tortul tabakalar yerkabuğu hareketleri ile yan basınca uğrar ve kıvrılarak su yüzeyine çıkar. Bu kıvrımların yüksek kısımlarına yani sıradağlara “Antiklinal”, çanak şeklindeki çukur yerlere ise “Senklinal” denir. 


Kuvvetler ve olu turdu u yer ek ller

Ülkemizde Yıldız Dağları, Kuzey Anadolu Dağları, Karasu–Aras Dağları ve Toroslar ile Ergene Havzası, İç Anadolu Düzlükleri kıvrılma sonucunda meydana gelmiştir.

Dünyamız oluşumundan beri üç büyük orojenez, yani dağ oluşumuna sahne olmuştur.


Kuvvetler ve olu turdu u yer ek ller

I. Jeolojik Zamanda oluşanlara Eski Kıvrımlar, III. Jeolojik Zamanda oluşanlara ise Genç Kıvrımlar denir.


Kuvvetler ve olu turdu u yer ek ller

I. Jeolojik Zamanda Kaledoniyen dağ oluşumu sırasında İskoçya ve Norveç'teki dağlar, I. Jeolojik Zamanın sonlarına doğru gerçekleşen dağ oluşum sürecinde Appalaşlar, Urallar ve Orta Ren Dağları, III. Jeolojik Zamandaki son dağ oluşumunda ise Alpler, Andlar, Kayalık Dağları ve Himalayalar ortaya çıkmıştır.


Kuvvetler ve olu turdu u yer ek ller

b)Kırılma İle Dağ Oluşumu İskoçya ve Norveç'teki dağlar, I. Jeolojik Zamanın sonlarına doğru gerçekleşen dağ oluşum sürecinde Appalaşlar, Urallar ve Orta Ren Dağları, III. Jeolojik Zamandaki son dağ oluşumunda ise Alpler, Andlar, Kayalık Dağları ve Himalayalar ortaya çıkmıştır. Eski kara parçaları ve eski kıtalar yan basınçlar etkisiyle kırılmayacak şekilde sertse bunlar kırılır. Bu kırık hattına fay denir. İki fay arasında oluşan yükseltilere Horst, çukurlara ise Graben denir.


Kuvvetler ve olu turdu u yer ek ller

Ülkemizde Biga, Kaz, Mandra, Yunt, Menteşe, Aydın, Bozdağlar birer horst;Menderes Ovaları, Gediz Ovası, Bakırçay ve Hatay Çukurluğu ise birer grabendir.


2 kita olu umu ep rojenez hareketler
2-) KITA OLUŞUMU (EPİROJENEZ) HAREKETLERİ Bozdağlar birer

Geniş yer kabuğu parçalarının yükselmesi ya da çökmesi şeklindeki yer hareketine epirojenez denir.Bu hareketler sonucunda kara ve deniz dağılışında büyük ölçüde değişebilir. Alçak alanları deniz basar.

Epirojenezde tabakaların durumu bozulmaz. Uzak sahalarda yükselmeler, alçalmalar olur. Epirojenez yer kabuğunun yaylanması olarakta adlandırılır. Epirojenik hareketler yerkabuğunun izostatik dengesinin bozulması ile meydana gelir.


Zostatik denge
İzostatik Bozdağlar birer Denge:

Katı haldeki yer kabuğunun sıvı haldeki Manto üzerinde batmadan kalabilmesine denir.

İzostatik Dengeyi Bozan Faktörler:

Karalarda aşınmanın, denizlerde birikmenin fazla olması,

İklim değişmeleri,

Dağ oluşumu hareketleri

Volkanizma ve an basınçlar


Kuvvetler ve olu turdu u yer ek ller

Ülkemizde Karadeniz ve Akdeniz Bozdağlar birer Havzaları’nın çökmesi, Toroslar, Kuzey Anadolu ve Batı Anadolu Dağları’nın yükselmesi, Ergene ve Adana Havzaları’nın (Çukurova) tortulanma alanı haline gelerek çökmesi epirojenez sonucudur.


3 volkan zma
3-) VOLKANİZMA  Bozdağlar birer

Yerin derinliklerindeki magmanın yeryüzünde veya yeryüzüne yakın derinliklerdeki faaliyetlerinevolkanizmadenir.

Volkanizma denilince daha çok yeryüzünde meydana gelen magmatik faaliyetler akla gelmektedir. Çünkü volkanik şekiller yeryüzünde oluşmaktadır.


Kuvvetler ve olu turdu u yer ek ller

Volkanizma sırasında magma katı, sıvı ve gaz halinde yeryüzüne çıkar. Çıkan sıvı maddelere lav, katı maddelere kül ve tüf denir. Gazlar ise; karbon, kükürt, azot, su buharı volkanizma ile çıkan malzemeler çıktığı yerde birikerek volkan konilerini oluşturur.Lavların akıcılığı az ise yükseltisi fazla olan volkan dağları oluşur. Bunlara kalkan volkanları denir. Örneğin: Ağrı Dağı.


Kuvvetler ve olu turdu u yer ek ller

Bazı yanardağlarda ana koni üzerinde oluşmuş yan koniler de olabilir. Bunlara parazit koni denir. Örneğin: Erciyes Dağı volkanik patlamalarla bazı volkanların tepe kısmı uçarak çok büyük çanak oluşur. Bu çanaklara kaldera denir. Örneğin: Nemrut Dağı.


Kuvvetler ve olu turdu u yer ek ller

Volkan konilerinin tepesinde bulunan çukurluğa  koniler de olabilir. Bunlara parazit koni denir. Örneğin: Erciyes Dağı volkanik patlamalarla bazı volkanların tepe kısmı uçarak çok büyük çanak oluşur. Bu çanaklara kaldera denir. Örneğin: Nemrut Dağı.krater denir.


Volkanizman n etkileri
Volkanizmanın Etkileri koniler de olabilir. Bunlara parazit koni denir. Örneğin: Erciyes Dağı volkanik patlamalarla bazı volkanların tepe kısmı uçarak çok büyük çanak oluşur. Bu çanaklara kaldera denir. Örneğin: Nemrut Dağı.

Tek dağlar oluşur.

Volkanik alanlar maden bakımından zengin olur.

Topraklar verimli olduğundan nüfus bu alanlarda fazladır.

Volkanların çevreleri verimli tarım arazileridir.


Yery z ndeki ba l ca volkanik b lgeler
Yeryüzündeki Başlıca Volkanik koniler de olabilir. Bunlara parazit koni denir. Örneğin: Erciyes Dağı volkanik patlamalarla bazı volkanların tepe kısmı uçarak çok büyük çanak oluşur. Bu çanaklara kaldera denir. Örneğin: Nemrut Dağı.Bölgeler

Atlas Okyanusunun orta kesimi,

Akdeniz ve çevresi,

Doğu Afrika,

Büyük Okyanus çevresi (en fazla bu bölgede görülmektedir. Bu sebeple buraya Pasifik Ateş Çemberi denir.) 


T rk ye dek ba lica volkan k da lar
TÜRKİYE’DEKİ BAŞLICA VOLKANİK koniler de olabilir. Bunlara parazit koni denir. Örneğin: Erciyes Dağı volkanik patlamalarla bazı volkanların tepe kısmı uçarak çok büyük çanak oluşur. Bu çanaklara kaldera denir. Örneğin: Nemrut Dağı.DAĞLAR

Doğu Anadolu Bölgesindekiler: Ağrı , Tendürek, Süphan, Nemrut

İç Anadolu Bölgesi: Erciyes, Hasan dağı Melendiz dağı, Karadağ , Karacadağ

Akdeniz Bölgesi: Hassa ve çevresi (Hatay)

Güney Doğu Anadolu Bölgesi: Karacadağ

Ege Bölgesi: Kula volkanları (En genç volkanik şekiller)  


4 deprem
4-) koniler de olabilir. Bunlara parazit koni denir. Örneğin: Erciyes Dağı volkanik patlamalarla bazı volkanların tepe kısmı uçarak çok büyük çanak oluşur. Bu çanaklara kaldera denir. Örneğin: Nemrut Dağı.DEPREM

Deprem, yerkabuğunda meydana gelen salınım ve titreşim hareketlerine denir.

Depremin kaynağını aldığı yere iç merkez (Hiposantr), yeryüzünde buna en yakın noktaya da dış merkez (Episantr) denir. Episantr depremin en şiddetli hissedildiği yerlerdir. 


Olu umlar na g re depremler
Oluşumlarına Göre koniler de olabilir. Bunlara parazit koni denir. Örneğin: Erciyes Dağı volkanik patlamalarla bazı volkanların tepe kısmı uçarak çok büyük çanak oluşur. Bu çanaklara kaldera denir. Örneğin: Nemrut Dağı.Depremler

A)Çökme Depremler: Karstik alanlarda yeraltında kayaların erimesiyle oluşan boşlukların, mağaraların tavanlarının çökmesiyle meydana gelen depremlerdir. Etki alanları dardır. Akdeniz Bölgesi’nde yaygındır.

B)Volkanik Depremler: Volkanizma faaliyetleri sırasında oluşan depremlerdir. Etkin volkanların çevresinde görülen depremlerdir. Etki alanları dardır. (Yeryüzünde görülen depremlerin %17’si bu tür depremlerdendir.)

C)Tektonik Depremler: Yerkabuğunun iyice oturmamış kırık alanlarında görülen en yaygın, en şiddetli depremlerdir. (Yeryüzünde görülen depremlerin %81’i bu tür depremlerdendir.)


T rk ye dek deprem b lgeler
TÜRKİYE’DEKİ DEPREM koniler de olabilir. Bunlara parazit koni denir. Örneğin: Erciyes Dağı volkanik patlamalarla bazı volkanların tepe kısmı uçarak çok büyük çanak oluşur. Bu çanaklara kaldera denir. Örneğin: Nemrut Dağı.BÖLGELERİ

Kuzey Anadolu Deprem Kuşağı: Saroz körfezinden başlar, Marmara denizinden geçtikten sonra Kuzey Anadolu Dağları’nın güneyini takip ederek Van Gölü’nün kuzeyine doğru uzanır.

Batı Anadolu Deprem Kuşağı: Güney Marmara’dan başlar Ege Bölgesindeki çöküntü ovalarını takip eder.

Güney Anadolu Deprem Kuşağı: Hatay’dan başlar, Güney Anadolu Toroslarını takip ederek Van Gölü’nün güneyine doğru devam eder.


T rk ye de deprem r sk az olan yerler
TÜRKİYE’DE DEPREM RİSKİ AZ OLAN YERLER koniler de olabilir. Bunlara parazit koni denir. Örneğin: Erciyes Dağı volkanik patlamalarla bazı volkanların tepe kısmı uçarak çok büyük çanak oluşur. Bu çanaklara kaldera denir. Örneğin: Nemrut Dağı.

Tuzgölü çevresi

Mardin çevresi

Zonguldak

Yıldız Dağları

Saruhan-Menteşe

İç Anadolu’nun kuzeyi, Karaman çevresi

Kırşehir

Sultan Dağları


D nya zerindeki deprem b lgeleri
Dünya Üzerindeki Deprem Bölgeleri koniler de olabilir. Bunlara parazit koni denir. Örneğin: Erciyes Dağı volkanik patlamalarla bazı volkanların tepe kısmı uçarak çok büyük çanak oluşur. Bu çanaklara kaldera denir. Örneğin: Nemrut Dağı.

Atlas Okyanusunun orta kesimi,

Akdeniz ve çevresi

Büyük Okyanus çevresi (En fazla bu bölgede görülmektedir. Sebebi katı haldeki yerkabuğunun (Sial) ince ve zayıf olmasıdır.)


Deprem tehlikesinin az oldu u yerler
Deprem Tehlikesinin Az Olduğu Yerler koniler de olabilir. Bunlara parazit koni denir. Örneğin: Erciyes Dağı volkanik patlamalarla bazı volkanların tepe kısmı uçarak çok büyük çanak oluşur. Bu çanaklara kaldera denir. Örneğin: Nemrut Dağı.

1. Kuzey Batı Avrupa - Grönland Adası

2. Asya'nın kuzeyi (Sibirya)

3. Kanada'nın Kuzey Doğusu

4. Güney Afrika

5. Avustralya


H azirlayan fatih yavuz 12 d 1069

H koniler de olabilir. Bunlara parazit koni denir. Örneğin: Erciyes Dağı volkanik patlamalarla bazı volkanların tepe kısmı uçarak çok büyük çanak oluşur. Bu çanaklara kaldera denir. Örneğin: Nemrut Dağı.AZIRLAYANFatih YAVUZ12-D 1069