slenska tv n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Íslenska tvö PowerPoint Presentation
Download Presentation
Íslenska tvö

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 18

Íslenska tvö - PowerPoint PPT Presentation


  • 205 Views
  • Uploaded on

Íslenska tvö. Framhaldsskólinn á Húsavík Ísl 203 Herdís Þ. Sigurðardóttir Kafli 1, bls. 12-21 og bls. 33-34. Úr Prologus Snorra-Eddu. 1. kafli Höfundur rekur sköpunarsöguna eins og hún er sögð í Biblíunni, þ.e. Fyrstu bók Móse.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Íslenska tvö' - marlie


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
slenska tv

Íslenska tvö

Framhaldsskólinn á Húsavík

Ísl 203

Herdís Þ. Sigurðardóttir

Kafli 1, bls. 12-21 og bls. 33-34

r prologus snorra eddu
Úr Prologus Snorra-Eddu
  • 1. kafli
    • Höfundur rekur sköpunarsöguna eins og hún er sögð í Biblíunni, þ.e. Fyrstu bók Móse.
    • Hann segir að í upphafi hafi Guð skapað Adam og Evu og frá þeim hafi ættir manna dreifst út um víða veröld.
    • Sumt fólk var gott og rétttrúað en annað stjórnaðist af girndum sínum.
    • Í tímans rás tók fólk að vanrækja trúna og svo fór að víðs vegar um heiminn þekkti fólk ekki lengur skapara sinn.
    • Þetta fólk leitaðist engu að síður við að skýra upphaf veraldarinnar og eðli hennar.
    • Víðs vegar í heiminum voru því búnar til mismunandi skýringar á sköpun heimsins og tilvist mannsins.
r prologus snorra eddu1
Úr Prologus Snorra-Eddu
  • 2. kafli
    • Til að skýra tilvist sína reyndu menn að átta sig á skipun veraldar.
    • Veröldin var því greind í þrjá hluta frá suðri í vestur og inn að Miðjarðarhafi:
      • Afríka
      • Enea (Evrópa)
      • Asía (þar er miðja heimsins)
r prologus snorra eddu2
Úr Prologus Snorra-Eddu
  • 3. kafli
    • Hér segir frá Trójumönnum.
    • Trója, sem höfundur segir að við höfum kallað Tyrkland, var í miðri Asíu.
    • Þar voru mörg konungsríki og konungur eins þeirra var Munon eða Mennon.
    • Munon átti konu að nafni Trojan.
    • Þau áttu soninn Tror sem við köllum Þór.
    • Afkomandi Þórs var Voden sem við köllum Óðin.
    • Kona Óðins hét Frigida en við köllum hana Frigg.
r prologus snorra eddu3
Úr Prologus Snorra-Eddu
  • 4. kafli
    • Óðinn hafði spádómsgáfu og spáði því að nafn hans myndi verða haft uppi um alla norðurálfu heims og tignað umfram alla konunga.
    • Hann gerði því för sína frá Tyrklandi og hafði bæði mikinn mannfjölda og miklar gersemar með sér.
    • Hvar sem Óðinn og félagar komu voru sagðar miklar sögur af þeim.
    • Þeir þóttu líkari goðum en mönnum.
    • Óðinn setti þrjá syni sína til landgæslu norður í Saxlandi:
      • Vedeg (Víðar)
      • Beldeg (Baldur)
      • Sigi (frá honum eru Völsungar komnir – frönsk ætt)
    • Frá þessum sonum Óðins eru miklar ættir komnar.
r prologus snorra eddu4
Úr Prologus Snorra-Eddu
  • 5. kafli
    • Óðinn kom svo norður til Reiðgotalands. Þar setti hann son sinn Skjöld til landgæslu.
    • Frá Skildi er komin sú ætt sem nefnist Skjöldungar. Það eru Danakonungar.
    • Síðan fór Óðinn til Svíþjóðar. Þar var fyrir Gylfi konungur.
    • Þegar Gylfi frétti af för Asíumanna, sem voru kallaðir æsir, bauð hann Óðni að hafa þau völd sem hann vildi.
    • Hvar sem æsir fóru var ár og friður og töldu menn að það væri þeirra vegna.
r prologus snorra eddu5
Úr Prologus Snorra-Eddu
  • 5. kafli (frh.)
    • Óðinn kaus sér bústað í Svíþjóð þar sem nefnist Sigtún.
    • Síðan fór hann til Noregs og setti son sinn Sæmund yfir ríki þar. Noregskonungar rekja ættir sínar til Sæmundar.
    • Óðinn setti svo Yngva son sinn sem konung yfir Svíþjóð. Frá honum eru komin sú ætt sem kallast Ynglingar.
    • Ætt Ása dreifðist um alla norðanverða Evrópu eins og sjá má af því að áhrifa tungumáls þeirra gætir víða á þessu svæði.
r gylfaginningu
Úr Gylfaginningu
  • Gylfi og Gefjun
    • Gylfi gefur Gefjunni land í ríki sínu að skemmtunarlaunum.
    • Gefjun á að fá eins mikið land og 4 uxar geta plægt á einum sólarhring.
    • Gefjun fær syni sína í uxalíki til að plægja fyrir sig.
    • Uxarnir taka stórt stykki úr landinu og flytja það á haf út.
    • Í stað landsins sem hvarf er nú Lögurinn (fornt nafn á vatninu Mälaren) í Svíþjóð.
    • Þar sem landið var sett niður nefndi Gefjun Selund (Sjáland).
r gylfaginningu1
Úr Gylfaginningu
  • Gylfi í gervi Ganglera í Ásgarði
    • Gylfi vill fá að vita hvers vegna ásafólk er svo kunnugt að allir hlutir fara eins og það vill.
    • Hann dulbýr sig sem öldung og kallar sig Ganglera.
    • Æsir hafa spádómsgáfu og vita því af þessu ráðabruggi Gylfa.
    • Þeir gera Gylfa sjónhverfingar svo honum birtist mikil höll, þ.e. Hávahöll.
    • Í höllinni eru þrjú hásæti.
      • Hár (situr í neðsta hásætinu)
      • Jafnhár (situr í miðsætinu)
      • Þriðji (situr í hæsta hásætinu)
    • Ganglera er borinn matur og drykkur og honum er tjáð að hann muni ekki fara úr höllinni án þess að verða fróðari.
r gylfaginningu2
Úr Gylfaginningu
  • Alfaðir
    • Gangleri spyr hver sé æðstur og elstur allra goða.
    • Hann fær þau svör að það sé Alfaðir.
    • Alfaðir hefur 12 nöfn í Ásgarði.
    • Hann er eilífur og almáttugur og skapari allra hluta.
    • Hann skapaði manninn og sér svo um að eftir jarðvistina fari góðir menn til vistar með sér á Gimli en slæmir menn fari til Heljar.
    • Áður en sköpun heimsins átti sér stað var Alfaðir með hrímþursum.
r gylfaginningu3
Úr Gylfaginningu
  • Niflheimur og Múspellsheimur
    • Gangleri spyr hvernig hafi verið umhorfs í veröldinni áður en heimurinn var skapaður.
    • Hann fær þau svör að mörgum öldum áður en jörðin var sköpuð hafi Niflheimur verið til
    • Í honum miðjum var brunnurinn Hvergelmir.
    • Þaðan féllu margar ár.
    • Múspellsheimur er enn eldri en Niflheimur.
    • Múspellsheimur er í suðurálfu og er brennheitur.
    • Surtur heitir útvörður Múspellsheims. Hann hefur logandi sverð sem hann mun sigra goðin með í ragnarökum.
r gylfaginningu4
Úr Gylfaginningu
  • Ymir
    • Gangleri spyr hverjir hafi byggt heiminn áður en mannfólkið varð til.
    • Hann fær þau svör að þegar árnar sem runnu úr Hvergelmi hafi verið komnar svo langt frá upptökum sínum að eiturkvikan í þeim hafi verið farin að frjósa, hafi norðurhluti Ginnungagaps tekið að fyllast af ís.
    • Suðurhluti Ginnungagaps var hins vegar brennheitur.
    • Hitinn bræddi ísinn og af honum bráðnaði kvikudropi sem varð að mannslíkama.
    • Mannslíkaminn var nefndur Ymir. Þaðan eru ættir hrímþursa komnar.
    • Ymir var illur eins og allri hrímþursar.
    • Þegar hann svaf, svitnaði hann.
    • Þá uxu maður og kona undir vinstri hönd hans.
    • Annar fótur Ymis gat svo son við hinum.
r gylfaginningu5
Úr Gylfaginningu
  • Auðhumla og upphaf Óðins
    • Gangleri spyr nánar út í Ymi.
    • Hann fær þau svör að næst þegar hrímið draup af völdum íss og hita hafi kýrin Auðhumla orðið til.
    • Úr spenum hennar runnu fjórar mjólkurár sem Ymir nærðist á.
    • Sjálf nærðist kýrin á því að sleikja hrímsteina en þeir voru saltir.
    • Fyrsta daginn sem hún sleikti steinana kom úr þeim mannshár.
    • Næsta dag varð til mannshöfuð.
    • Þriðja daginn varð til maður sem kallaður var Búri.
    • Búri giftist Bestlu og eignaðist með henni soninn Bor.
    • Bor og Bestla eignuðust þrjá máttuga syni:
      • Óðin
      • Vilja
r gylfaginningu6
Úr Gylfaginningu
  • Ymir drepinn – Bergelmir
    • Gangleri spyr út í samskipti Ymis og Bors.
    • Honum er svarað að synir Bors hafi drepið Ymi.
    • Úr sárum Ymis rann svo mikið blóð að öll ætt hrímþursa drukknaði nema Bergelmir og fjölskylda hans.
    • Af því hyski eru því hrímþursaættir komnar.
r gylfaginningu7
Úr Gylfaginningu
  • Sköpun heimsins
    • Synir Bors tóku hræið af Ymi og settu það í mitt Ginnungagap.
    • Af því gerðu þeir svo jörðina.
    • Blóðið varð að sjó og vötnum en beinin að björgum.
    • Tennur, jaxlar og brotin bein urðu að grjóti og urðum.
    • Úr haus Ymis gerðu þeir bræður himininn og festu hann yfir jörðina með fjórum skautum.
    • Á hvert skaut settu þeir dverga sem heita Austri, Vestri, Norðri og Suðri.
    • Neista og lausa járnmola úr Múspellsheimi settu bræður á miðjan Ginnungahimin, bæði að ofan og neðan til að lýsa upp himin og jörð.
    • Þeir komu jafnframt skipan á gang himintungla.
r gylfaginningu8
Úr Gylfaginningu
  • Sköpun heimins, frh.
    • Samkvæmt heimsmynd þessari er jörðin kringlótt og utan um hana liggur sjórinn.
    • Á ströndinni búa jötnar en innar búa Æsir í borg sem gerð er úr brám Ymis.
    • Borg þessi nefnist Miðgarður.
    • Heila Ymis köstuðu Æsir upp á himininn og kölluðu ský.
r gylfaginningu9
Úr Gylfaginningu
  • Sköpun mannanna (bls. 33-34)
    • Gangleri spyr hvaðan mennirnir séu komnir.
    • Honum er svarað að þegar synir Bors gengu með ströndinni hafi þeir fundið tvö tré.
    • Þeir tóku trén og sköpuðu af þeim menn.
    • Fyrsti bróðirinn gaf trjánum önd (anda) og líf.
    • Annar bróðirinn gaf trjánum vit og hreyfigetu.
    • Þriðji bróðirinn gaf trjánum útlit, mál, heyrn og sjón.
    • Karlmaðurinn var látinn heita Askur en konan Embla.
    • Þau fengu bústað undir Miðgarði og frá þeim er mannkynið komið.
r gylfaginningu10
Úr Gylfaginningu
  • Sköpun mannanna (bls. 33-34)
    • Æsir gerðu sér borg í miðju heimsins. Hún er kölluð Ásgarður eða Trója.
    • Kona Óðins er Frigg Fjörgynsdóttir og frá þeim hjónum er ætt ása komin.
    • Óðinn er kallaður Alfaðir þar sem hann er faðir allra goða og manna og skapari heimsins.
    • Jörðin er bæði dóttir Óðins og kona. Með henni á hann fyrsta son sinn, Ásaþór.
    • Ásaþór hefur mikinn styrk.