1 / 46

DOĞAL AİLE PLANLAMASI YÖNTEMLERİ

DOĞAL AİLE PLANLAMASI YÖNTEMLERİ. Doğurganlık Bilinci ve Doğal Aile Planlaması . Doğal aile planlaması yöntemleri siklusun fertil ve infertil dönemlerinde, doğal belirtileri gözleyerek gebeliğin planlanması ya da gebeliğin önlenmesine yarayan yöntemlerdir. (Dünya Sağlık Örgütü)

marlie
Download Presentation

DOĞAL AİLE PLANLAMASI YÖNTEMLERİ

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. DOĞAL AİLE PLANLAMASI YÖNTEMLERİ

  2. Doğurganlık Bilinci ve Doğal Aile Planlaması  • Doğal aile planlaması yöntemleri • siklusunfertil ve infertil dönemlerinde, • doğal belirtileri gözleyerek • gebeliğin planlanması ya da gebeliğin önlenmesine yarayan yöntemlerdir. (Dünya Sağlık Örgütü) • Doğal aile planlaması, çiftlerin doğurganlık bilincini gerektirir.

  3. Doğal aile planlaması yöntemleri • Servikal mukus ya da ovülasyon (Billings) yöntemi, • Bazal vücut ısısı yöntemi, • Servikalpalpasyon yöntemi, • Semptotermal yöntem (üçünün bileşimi) • Takvim yöntemi • Laktasyonelamenore metodu

  4. Etki Mekanizması • Kadın fertilite belirtilerini her gün izleyip, kaydeder. • Fertil günler belirlenir. • Gebelik istenmiyorsa, fertil günlerde cinsel ilişkiden kaçınırlar. DİKKAT! Sperm 48-72 saat Ovum 24-48 saat CANLI KALABİLİR

  5. Fertil Dönem • Fertilitenin en fazla olduğu dönem, ovülasyondan 5 gün önce başlar, ovülasyondan 2 gün sonra sona erer. • Gebe kalma olasılığı ovulasyon günü ile ondan önceki iki günde en üst düzeydedir. • Güvenli uygulama için; • cinsel perhiz süresi uzun tutulmalı • ya da bu sürede bariyer yöntemler de uygulanmalıdır.

  6. Etkililik • Doğal aile planlamasının etkililiği seçilen yönteme ve kullanıcının özelliklerine göre değişir. • Doğru uygulandığında; • Takvim yöntem %91, • Sempto-termal yöntem %98, • Servikal mukus ya da ovülasyon (Billings) yöntem %97 etkilidir. • Doğru uygulanmazsa etkililiği %80’e kadar azalabilir.

  7. Fertilite testleri • İdrarda LH piki tayini ve • Tükürük ya da servikal mukusta “eğreltiotu görünümü” ovülasyon gününü belirlemede etkilidir.

  8. DAP Kimler İçin Uygundur? • Fertilite belirtilerini tanıyıp kaydedebilen kadınlar, • Düzenli siklusları olan kadınlar. • Diğer yöntemleri kullanmak istemeyen çiftler • Bu yönteme eşiyle birlikte karar verenler, • Başka yöntemlerin kontrendike olduğu çiftler • Gebeliği sorun olarak görmeyecek çiftler

  9. DAP Kimler İçin Uygun Değildir? Doğal aile planlaması uygulamasının kesin kontrendikasyonu yoktur. • Gebeliğin kontrendike olduğu kadınlar, • Sürekli vajinal akıntısı olan kadınlar, • Adetlerinin arası düzensiz olan kadınlar, • Menopoz öncesi veya laktasyoninfertilitesi gibi özel durumlar

  10. DAP Kimler İçin Uygun Değildir? • Vücut ısısını artırabilen nedenler (Hastalık vb.) • Vajinasını incelemekten hoşlanmayan kadınlar, • Fertil günlerde cinsel ilişkiden kaçınmayı zor bulan çiftler • Cinsel konularda iletişim kuramayan veya kurmayan çiftler • Birden fazla cinsel eşi olan kadınlar.

  11. DAP Yönteme Özel Danışmanlık • Danışmanlık, yöntemi doğru kullanmaları için çok önemlidir. • Kişinin bu yöntemle ilgili deneyimleri değerlendirilmelidir • Danışmanlığa eşlerin birlikte katılması şarttır

  12. DAP Yöntemlerinin Olumlu Yönleri-I • Hiçbir sağlık riski yoktur. • Ucuzdur. • Her dönemde ve her durumda kullanılabilir. • Bir kere öğrenildi mi, yaşam boyu kullanılabilir. • Çiftlerin doğurganlık bilinci kazanmalarını sağlar. • Erkeğin de aile planlamasında katkısını, işbirliğini ve iletişimi sağlar.

  13. DAP Yöntemlerinin Olumlu Yönleri-II • Cinsel ilişki sıklığının belirlenmesinde kadının görüşüne yer verir. • Kadının üreme organlarındaki sorunları erken fark etmesine yardımcı olur. • Kişinin üreme fonksiyonları konusunda bilgilenmesine katkısı olur. • Dini ve ahlaki değerlerden etkilenmez. • İnfertil çiftlerde ovülasyonu saptamak için de kullanılabilir.

  14. DAP Olumsuz Yönleri • Etkinliği, çiftin kurallara kesin olarak uyma isteğine bağlıdır. • Bazı durumlarda kullanımı zordur • Vajinal enfeksiyonlar • Emzirme dönemi • Yüksek ateş

  15. DAP Olumsuz Yönleri • CYBE’lara karşı koruyuculuğu yoktur. • Cinsel perhiz ya da ek yöntem gerektirir. • Kullanım eğitimi üç ay sürer. • Çok iyi danışmanlık gerektirir.

  16. Fertilite Belirtilerine Dayanan Yöntemler • Servikal Mukus Yöntemi (Billings Ovülasyon Metodu) • Bazal Vücut Isısı Yöntemi • Servikal Palpasyon Yöntemi

  17. Kadın, vajinal salgısını her gün kontrol eder ve her akşam kayıt eder: Servikal Mukus Yöntemi Adet kanaması bittikten sonraki birkaç günde mukus gözlenmez. Sonra yapışkan, koyu kıvamlı, pürtüklü çok az mukus salgılanmaya başlar. Ovulasyon yaklaşırken mukus artar, incelir ve rengi berraklaşır, elastik ve kaygan olur, vajinada ıslaklığa neden olur. Ovulasyondan sonra mukus azalır, yapışkan ve pürtüklü olur, vajina kuru hissedilir.

  18. Servikal Mukus Yöntemi Vajinada ıslaklığın hissedildiği ilk günden başlayarak, kaygan, ince ve bol mukusun bitiminden sonraki üç güne kadar cinsel perhiz veya ek yöntem kullanılır.

  19. Bazal Vücut Isısı Yöntemi-I • Ovülasyondan sonra vücut ısısı 0,2°C-0,5°C arasında yükselir ve bir sonraki menstrüasyona kadar (yaklaşık 11-17 gün) yüksek kalır. (Termal kayma) • Ovülasyon, muhtemelen ilk ısı yükselişinden önceki gün gerçekleşir.

  20. Bazal Vücut Isısı Yöntemi-I • Bazal vücut ısısı, hassas bir termometreyle, menstrüelsiklus boyunca, • her sabah yataktan kalkmadan önce, • ortalama aynı saatlerde ve • tercihan oral yoldan ölçülür. • Tarih belirtilerek bir çizelgeye kaydedilir.

  21. Adetin ilk 10 gününde ölçülen “normal” ısıların en yükseği belirlenir. En yüksek olanının 0,1°C üstünden bir çizgi çekilir. Bu çizgiye “ısı çizgisi” denir. İnfertil dönem, ısı çizgisi üzerinde art arda gelen üçüncü yüksek ısının (termal değişim) kaydedilişinin akşamı başlar. Bazal Vücut Isısı Yöntemi-III

  22. Bazal Vücut Isısı Yöntemi-IV • İnfertil dönem başladıktan sonra, kadının ısı ölçmeye devam etmesine gerek yoktur. • Bazal vücut ısısı, hastalık, stres, düzensiz uyku, antibiyotik kullanımı, ölçüm hatası ve benzeri birçok durumdan etkilenebilir.

  23. ServikalPalpasyon Yöntemi-I • Kadın, serviksteki değişiklikleri belirler. • Servikalpalpasyon; • menstrüasyon dönemi dışında her gün • mümkünse gece yatmadan önce, • her seferinde aynı pozisyonda iken yapılmalıdır.

  24. ServikalPalpasyon Yöntemi-I • Muayeneden önce tırnakları kısa, eller temiz olmalıdır. • Serviksin kıvamı; • yumuşakkenalt dudağın iç kısmı • sertken burun ucunun ortası gibi hissedilir.

  25. Servikal palpasyon

  26. Servikal palpasyon • Kadın, ilk değişiklikleri belirlediği andan serviksi kolayca hissettiği, serviksin sert ve osun kapalı olduğu zamana kadar fertil sayılır. • Çift, çocuk sahibi olmak istemiyorsa, fertil günlerde cinsel ilişkide bulunmamalıdır. • Bu yöntemin semptotermal yöntemin en güvenilir parametresi olduğu belirtilmektedir

  27. Semptotermal Yöntem • Semptotermal yöntem, servikal mukus, bazal vücut ısısı ve servikalpalpasyon yöntemlerinin birleşimidir. • Her üç yöntemin birleşimi olduğundan diğerlerinden daha etkilidir. • Adet kanaması durduktan sonra, ovulasyondan önce, infertil kuru günlerde iki günde bir cinsel ilişkide bulunulabilir.

  28. Semptotermal Yöntem • Vajinanın ıslandığı hissedildiğinde veya mukusa rastladığında fertil aşama başlar. Gebe kalmamak için bu dönemde cinsel ilişkide bulunulmaz. • Hem zirve gününde hem de “termal değişim dönemi”nde cinsel ilişkide bulunulmaz.

  29. Takvim Yöntemi-1 • Menstrüel siklusun fertil ve infertil günlerini hesaplamak için matematiksel formüllere dayanan doğal bir yöntemdir. • 6 aylık bir gözlem süresi gerekir.

  30. Takvim Yöntemi İçin Gereklilikler • Düzenli menstrüelsiklus • Ovülasyonun genellikle bir sonraki menstrüelperiyoddan önceki 14. günde olduğu, ancak 11. ve 17. günler arasında da olabileceği varsayımı;

  31. Takvim Yöntemi İçin Gereklilikler 3.Yumurta ovülasyondan sonraki 14-24 saat arasında döllenebileceği varsayımı; 4.Spermin, kadının vajinal kanalı ve/veya uterusunda ancak 24-72 saat canlı kalabileceği varsayımı.

  32. Takvim Yöntemi-2 Ovulasyon

  33. Takvim Yöntemi-3 “ 14 ± 3 gün” Ovulasyon

  34. Takvim Yöntemi-4 “ 14 ± 3 gün” Ovulasyon “ - 3 gün”

  35. Takvim Yöntemi-5 “ 14 ± 3 gün” Ovulasyon “ + 1 gün” “ - 3 gün”

  36. 26 ila 32 gün uzunluğunda siklusu olan kadınlar Her siklusun 8-19’uncu günlerinde korunmasız cinsel ilişkiden kaçınabilen eşler Cinsel yönden bulaşan enfeksiyonlara maruz kalmayan çiftler. Takvim Yöntemini Kimler Kullanabilir?

  37. Emzirme ve Gebeliğin Önlenmesi Laktasyonalamenore yöntemi(LAM), annenin emzirme döneminde emzirmeyle ilgili bazı koşullara uyarak laktasyonamenoresini bir aile planlaması yöntemi olarak kullanmasıdır.

  38. Etki Mekanizması • İnsanda laktasyon, ovülatuvar siklus üzerine etki ederek, kadının ovülasyonu ve adet görmesini baskılayarak gebelikten korunmayı sağlar. Etkililiği • Doğru kullanılırsa %99.5 • Doğru kullanılmadığında %98

  39. Tam Emzirme Koşulları: • Bebeğin altı aydan küçük olması, • Annenin adet görmemesi, • Bebeğin gündüz ve gece her istedikçe, sık aralıklarla (6-10 kez) ve en az dört dakika emzirilmesi, • Bebeğin beslenmesinin en az %85’inin anne sütüyle sağlanması.

  40. LAM Yönteminin Olumsuz Yönleri • Korunma doğumdan hemen sonra başlar. • Kadını en az 6 ay süreyle etkili bir şekilde korur. • Cinsel ilişkiyi etkilemez. • Yan etkisi yoktur. • Doğaldır ve kullanılması kolaydır. • Ücretsizdir. • Anne ve çocuk sağlığı açısından yararlıdır. • Emzirmeyi destekler ve çocuğun gelişmesini sağlar.

  41. LAM Yönteminin Olumsuz Yönleri • Belirli bir süreyle sınırlıdır; normal koşullar altında, doğumdan sonraki ilk 6 ayda etkilidir. • Bütün koşullar yerine getirilmediği zaman gebeliğin önlenmesinde etkili olmaz. • Koşullardan biri değiştiğinde kullanmak üzere bir başka yöntem (kondom, spermisit gibi) hazır bulundurulmalıdır. • Etkili olması için nasıl uygulanması gerektiği kolayca anlaşılmayabilir. • CYBH’lerden korumaz. • HIV ve hepatit anne sütüyle bulaşabilir.

  42. LAM Yönteminin Sınırlılıkları • HIV enfeksiyonu • Emzirme sırasında ilaç kullanımı • Yeni doğmuş bebeği etkileyen şartlar • Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı koruma sağlamaz.

  43. LAM Yönteme Özel Danışmanlık • İdeal olarak, anne adayına gebelik kontrolleri sırasında aile planlaması konusunda yol gösterilmeli, yöntemlere ilişkin bilgi verilmelidir. • Anneler, emzirmeye özendirilmeli ve desteklenmelidir.

  44. LAM Yönteme Özel Danışmanlık • Anne sütünün • hem bebek, hem de anne açısından önemi, • doğru emzirme tekniği, • meme bakımı açıklanmalı, • varsa sorunlar çözümlenmelidir. • Emzirmenin doğumdan hemen sonra başlaması gerekir. • Anne sütü hem yaşam için gerekli besleyici maddeleri içerir, hem de çocuğa bağışıklık sağlar.

More Related