EKO 308
Download
1 / 40

EKO 308 ?ktisadi Planlama - PowerPoint PPT Presentation


  • 266 Views
  • Uploaded on

EKO 308 İktisadi Planlama. 2. Hafta: Makro Teori ve Makro Modeller. Girdi, Politika Değişikliği. Çıktı. Makro Ekonomik Modeller. Model. Kullanıcı. Sonuçlar. Teorik dayanaklar (taban). Teknik Spesifikasyon. İKTİSAT. EKONOMETRİ. 1. Basit bir “Makro Modele” Göz Atalım.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'EKO 308 ?ktisadi Planlama' - ifama


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
Eko 308 ktisadi planlama

EKO 308

İktisadi Planlama

2. Hafta:Makro Teori ve Makro Modeller


Eko 308 ktisadi planlama

Girdi,

Politika Değişikliği

Çıktı

Makro Ekonomik Modeller

Model

Kullanıcı

Sonuçlar

Teorik dayanaklar

(taban)

Teknik

Spesifikasyon

İKTİSAT

EKONOMETRİ


Eko 308 ktisadi planlama

1. Basit bir “Makro Modele” Göz Atalım

TRYM Modeli (Treasury Australia)

– ileriye doğru makroekonomik tahminlerde kullanılmaktadır

Model temel olarak geçmiş verilerle tahmin edilen makro ekonomik

ilişkilere dayanmaktadır.

“Tahmin” denklemler birbirlerine muhasebe özdeşlikleriyle

Bağlanmaktadır.

Model oldukça toplamsal(highly aggregated) ve basittir.


Eko 308 ktisadi planlama

Modelin Temelleri

Gelirin Devri Akım Şeması

Ulusal Gelir Muhasebe Özdeşliği

Gelir (Y) = Üretim (GSYİH) = Toplam Harcamalar (AE)

Y = Reel GSYİH = AE = C + I + G + NX

Gelir Belirleme Modeli


Eko 308 ktisadi planlama

Ekonometrik Yaklaşım

Genelden Başlayacak olursak:

Y = C + I + G + (X – M)

Tarihsel verilerin olması durumunda, bunlarla tahmin edilir

Genellikle doğrusal olmayan EKK yöntemiyle tahmin edilir


Eko 308 ktisadi planlama

Teoriye bakarak belirlenir

Ekonometrik teknikler

Kullanarak tahmin edilir.

C = 40765 + 0.873YD

Modelin dayandığı ekonomik teoriye göz atalım ve denklemleri tahmin etmek için neye ihtiyacımız olduğuna bakalım:

Kısa Dönem – “Yeni” Keynezyen İktisat

Genelden Özele Doğru Gidelim

Y = C + I + G + (X - M)

C = CA + cYD


Eko 308 ktisadi planlama

Mpc’nin değerini (c) tarihi verileri kullanarak tahmin edilir

- Yatay kesit verileri

YD = Y - T

Hazine

Vergiler = f(Gelir ve Politika)

Menkul Kıymet Borsa Endeksi?

Proxy ? = Tüketici Güven Endeksi

Y = C + I + G + (X - M)

C = CA + cYD

CA = f (Servet, faiz oranı, Tüketici Güveni vs……….)


Eko 308 ktisadi planlama

  • kapasite kullanımı

  • faiz oranları

  • reel ücretler - K/L oranı

Tarım dışı

Harcama politikası değişkeni

Tarım

iklim

“koşulları”

Y = C + I + G + (X - M)

Konut Olarak

Kullanılan Binalar

Özel Kesim

Kamu Kesimi

Stoklardaki değişmeler


Eko 308 ktisadi planlama

POLİTİKA

  • Ürün = f (tarım üretimi)

  • Diğer = f (dış ülkelerin büyümesi)

  • Yurtiçi Gelir (demand)

  • ithal malları fiyatı/ yurtiçi fiyatlar

Y = C + I + G + (X - M)


Eko 308 ktisadi planlama

denge”

Planlanan AE

AE=C+I+G+(EX-IM)

450

Reel GSYİH = Gelir

Bu model bizi nereye götürmektedir?



Eko 308 ktisadi planlama

Para Politikası Aktarım çalışalımMekanizması

Para Piyasası

Yatırım

Gelirin Belirlenmesi

Planlanan

AE

IR

IR

MS1

MS

IR0

AE (I1)

AE (I0)

IR1

I

ID

GSYİH

MD

I0

I1

Y0

Y1

Para Miktarı

Yatırım Harc.

Reel GSYİH = Y

Genişlemeci Para Politikası = MS

MS  IR  I  GSYİH


Eko 308 ktisadi planlama

Para Politikası Aktarım Mekanizması çalışalım

Para Piyasası

Yatırım

Ulusal Gelirin Belirlenmesi

Planlanan

AE

IR

IR

MS

MS1

MS

IR0

AE (I1)

AE (I0)

NX

IR1

I

ID

GSYH

MD

I0

I1

Y0

Y1

Y2

Para Miktarı

Yatırım Harc.

Reel GSYİH = Y

ER

Döviz Piy.

D for $A

S$A

AE

EX

ER0

Döviz kuru düş.

NX

ER1

IM

D$A

D$A

Qty $A

Kapalı Ekonomi

Dış Dünyaya Kapalı

Açık Ekonomi


Eko 308 ktisadi planlama

Para Politikası Aktarım çalışalımMekanizması

Para Piyasası

Yatırımlar

Gelirin Belirlenmesi

Planlanan

AE

IR

IR

MS

MS1

MS

IR0

Closed Economy

NO OVERSEAS SECTOR

MS  IR  I  GDP

ER  NX  GDP

AE (I0)

AE (I1)

NX

IR1

I

ID

GDP

MD

I0

I1

Y0

Y1

Y2

Para Miktarı

Yatırım Harc.

Reel GSYİH = Y

ER

Dış Dünya

D for $A

S$A

AE

Açık Ekonomi

EX

ER0

Döviz kuru düşer

NX

ER1

IM

D$A

D$A

Qty $A


Eko 308 ktisadi planlama

Para Politikası Aktarım Mekanizması çalışalım

Parasal Sektör

Yatırımlar

Gelir

Planlanan

AE

IR

IR

MS1

MS

MS

IR0

AE (I1)

AE (I0)

IR1

NX

I

ID

GDP

MD

I0

I1

Y0

Y1

Y2

Para Miktarı

Yatırım Harc.

Reel GSYİH = Y

Geri Besleme Etkisi (Feedback Effect)

GDP  MD (işlem saiki)


Eko 308 ktisadi planlama

Maliye Politikası Aktarım Mekanizması çalışalım

Gelirin Belirlenmesi

Para Piyasası

Yatırım Talebi

MS

G

AE

IR

IR:1

I

AE:0

IR:0

ID

MD:0

MD:1

Y:1

Y:1

I0

I1

Qty M

Reel GSYİH

Y:0

Dışlama Etkisi

Crowding Out

IR

G  AE  Y  MD  IR  I  AE   Y


Eko 308 ktisadi planlama

Maliye Politikası Aktarım Mekanizması çalışalım

Yurtiçi Dışlama Etkisi

G  AE  Y  MD  IR  I  AE   Y

Uluslararası Crowding Out

Dış Sektör

IR   D$A   ER  NX   AE   Y


Eko 308 ktisadi planlama

Faiz Oranı çalışalım

IS

Reel GSYİH

IS – LM – BP Modeli

  • IS Eğrisi:

  • AE ve IR arasındaki ilişkiyi gösterir

  • Bu ilişki negatiftir çünkü AE’nin bazı parçaları (I &C) faiz oranı ile negatif ilişkilidir

  • Eğim IR’nin esnekliğine bağlıdır

  • Toplam harcamaları(AE) arttırıcı herhangi bir şey (IR hariç) IS eğrisini sağa kaydırır.


Eko 308 ktisadi planlama

AE çalışalım

Planlanan AE

Faiz Oranı

AE=C+I+G+(EX-IM)

IS

IS:1

450

Reel GSYİH

Reel GSYİH = Gelir

IS eğrisindeki kaymanın büyüklüğü, Toplam harcamaların (AE) alt parçalarını nasıl belirlediğinize bağlıdır


Eko 308 ktisadi planlama

LM çalışalım

Faiz Oranı

IS

Reel GSYİH

IS – LM – BP Modeli

  • LM Eğrisi:

  • Para piyasasının dengede olduğu IR ve Reel GSYİH bileşimlerini gösterir.

  • LM pozitif eğimlidir. Çünkü Reel GSYİH arttığında, para talebi artar (işlem saiki), MS sabit ise,faiz oranı (IR) yükselir

  • Eğim, para talebinin faiz esnekliğine bağlıdır

  • MS değişirse LM eğrisi kayar


Eko 308 ktisadi planlama

LM çalışalımEğrisinin Temeli

MS

G

IR

AE

IR:1

AE:0

MD:0

MD:1

Y:1

Reel GSYİH

Para miktarı

Y:0

Gelirin Belirlenmesi

Para Piyasası

IR:0

  • LM eğrisinin eğimi:

  • İşlem güdüsü ile para talebindeki değişim ve Y arasındaki ilişkiye ve

  • MD eğrisinin faiz esnekliğine bağlıdır.


Eko 308 ktisadi planlama

LM çalışalımEğrisinin Temeli

MS

G

AE

IR

IR:1

AE:0

MD:1

MD:0

Y:1

Reel GSYİH

Para Miktarı

Y:0

Gelirin Belirlenmesi

Para Piyasası

IR:0

  • LM eğrisinin eğimi:

  • MD ve Y arasındaki ilişki

  • MD eğrisinin eğimine (MD eğrisinin faiz esnekliğine) bağlıdır


Eko 308 ktisadi planlama

LM çalışalım

BP

Faiz Oranı

IS

Reel GSYİH

IS – LM – BP Modeli

  • BP Eğrisi:

  • Ödemeler dengesinin denk olduğu IR ve Reel GSYİH bileşimlerini gösterir.

  • Eğimi pozitiftir çünkü, Reel GSYİH arttıkça ithalat artar ve Cari işlemler dengesi açık verme eğilimine girer, dolayısıyla yabancı sermaye çekmek için yüksek IR ihtiyacı ortaya çıkar.

  • Eğim uluslar arası sermayenin hareketliliğine bağlıdır (hareketli ise daha yatık)

  • ER’deki değişimler BP eğrisini kaydırır (depreciation =sağa kayma)


Eko 308 ktisadi planlama

LM çalışalım

BP

Faiz Oranları

IS

Reel GSYİH

IS – LM – BP Modeli

  • Kısa Dönem Keynezyen Modelde bu eğrilerin her birinin denklemini tahmin etmek gerekir.

  • Şunları Tahmin Etmeye ihtiyaç Var:

  • eğimler

  • farklı etkiler sonucu kaymanın büyüklüğü

    • IS için bu AE’ye bağlıdır.


Eko 308 ktisadi planlama

LM çalışalım

BP

IR:0

Faiz Oranı

IS

Y:0

Reel GSYİH

IS – LM – BP Modeli

Politika Analizi

Devlet duble yol yapmak için harcamalarını arttırır


Eko 308 ktisadi planlama

LM çalışalım

X

BP

IR:0

Faiz Oranı

IS1

IS

Y:0

Reel GSYİH

IS – LM – BP Modeli

Politika Analizi:

Devletin yol yapımı harcamalarını (duble yol) arttırdığını varsayalım

Etkisi:

Bu IS eğrisini sağa doğru IS1e kaydırır.

Ekonomi artık dengede değildir. Dengeye doğru nasıl uyum sağlayacak?

İç ekonominin X’e doğru hareket ettiğini kabul edelim


Eko 308 ktisadi planlama

LM çalışalım

Dalgalı kur rejiminde, kur yükselir (uluslar arası crowding out) ve BP eğrisi BP:1’e kayar.

X

BP:1

IR:1

BP

IR:0

Faiz Oranları

IS

IS

Y:0

Y:1

Reel GSYİH

IS – LM – BP Model

X noktasında ödemeler dengesi denk değildir


Eko 308 ktisadi planlama

IS – LM – BP Framework çalışalım

  • IS-LM-BP modelini nasıl belirlediğimize ve BP-LM eğrilerinin eğimlerine bağlı olarak farklı sonuçlar elde edilir.

  • IS-LM-BP modeli sadece reel GSYİH, faiz oranı (IR) ve döviz kurundaki (ER) değişimlerin sonuçlarını verir

    • Hala model aşağıdaki değişkenlere ilişkin herhangi bir bilgi vermemektedir:

      • istihdam (işsizlik) veya

      • fiyatlar (enflasyon)


Eko 308 ktisadi planlama

Esnek Fiyatlar çalışalım: AD – AS Modeli

Fiyat Düzeyi

AD

Reel GSYİH

  • Toplam Talep (AD) Eğrisi

  • Dengede fiyatlar düzeyi ile toplam harcamalar (AE) arasındaki ilişkiyi gösterir.

  • Eğimi negatiftir:

  • uluslararası ikame etkileri

  • servet etkileri


Eko 308 ktisadi planlama

Esnek Fiyatlar çalışalım: AD – AS Modeli

AS

Fiyat Düzeyi

AD

Reel GSYİH

Toplam Arz (AS) eğrisi

Fiyat düzeyi ile ekonomideki firmaların arz etmeye hazır oldukları çıktı düzeyi arasındaki ilişkiyi gösterir.

Pozitif eğimlidir:yüksek çıktı düzeylerinde artan maliyetleri karşılamak ancak yüksek fiyatlar ile mümkündür

AS = MC (tüm firmalar)

Uyarı!

AS eğrisinin biçimi, eğimi ve yorumlanması

Oldukça ihtilaflı bir konudur.


Eko 308 ktisadi planlama

Esnek Fiyatlar Altında çalışalım: AD – AS Modeli

LM

X

IR:1

BP

Faiz Oranları

IR:0

IS

Fiyat Düzeyi

AS

IS

Y:0

Y:1

Reel GSYİH

AD

AD:1

Reel GSYİH


Eko 308 ktisadi planlama

P:1 çalışalım

P:0

AS

Y:0

Y:1

Fiyat Düzeyi

AD

AD:1

Reel GSYİH

Politika Analizleri

G (duble yol)

AD sağa kayar.

AD den AD:1

  • İstihdam

  • reel GSYİH büyümesi

  • üretkenlik büyümesi

  • ücretler (K/L ikame) bağlıdır.

İstihdam (işsizlik) hakkında ne söylenebilir ?


Eko 308 ktisadi planlama

  • diğer sosyal etkiler

  • reel GSYİH büyümesi

  • üretkenlik artışları

  • ücretler (K/L ikame)

  • Emek Piyasası Modeli

  • talep

  • arz

“tartışmalı”

İşsizlik (Unemployment)

İşsiz Sayısı

=

İşgücü

eksi

İstihdam


Eko 308 ktisadi planlama

Neler Eksik Kaldı? çalışalım

Ekonominin Ulusal Modelinin sadece kısa dönem etkilerini etkilerine bakmış olduk.

  • Aşağıdaki değişkenlerin değişmesi durumunda ortaya çıkacak etkileri tahmin

  • etmek olanaklıdır:

    • reel GSYİH

    • faiz oranları

    • döviz kurları

    • fiyat düzeyi

    • istihdam\işsizlik

    • Benzer biçimde : Bütçe sonuçlarını, Cari işlemler dengesine ilişkin

    • Bilgiler de verir.

Şimdi Sıra Uzun Dönem Uyum Mekanizmasına Geldi


Eko 308 ktisadi planlama

LR Büyüme çalışalım

Yolu

GSYİH

SR Shock

Uzun Dönem Dengesine Geri Dönüş

zaman

Uzun Dönemde Makro Modellerin Temel Özellikleri

LR - arz yanlı sınırlamalar söz konusudur

- ekonomi uzun dönem durağan dengesine geri döner.

SR - yeni Keynesyen karşılaştırmalı durağanlık

  • Hata Düzeltme Modeli

  • Salınımların azaldığı uyum süreci


Eko 308 ktisadi planlama

  • Uzun Dönem Uyum Süreci çalışalım

  • NAIRU Fikrine Dayanmaktadır

    • (Non Accelerating Inflation Rate of Unemployment)

    • Kapasite kısıtlarından dolayı Uzun dönem büyüme hızının bir sınırı olacaktır (enflasyonist eğilimlere yol açmayan)

    • “doğal” işsizlik oranı

Modelde Uzun Dönem (LR) dinamiği

Beklentilerin yer aldığı Phillips Eğrisine dayanmaktadır.


Eko 308 ktisadi planlama

Enflasyon Beklentilerinin Yer Aldığı çalışalımPhillips Eğrisi Modeli

Uzun Dönem

PhillipsEğrisi

Beklentiler = Gerçekleşen

 Beklentiler yerine geldi

Enflasyon Oranı (%)

A noktası dengeyi

göstermektedir

4%

(pe = 4%)

8%

Doğal

İşsizlik Oranı (%)

A

SRPC:1

(pe = 4%)


Eko 308 ktisadi planlama

Talep Yönetimi Politikaları ve İşsizlik çalışalım

7%

Enflasyon Oranı (%)

Genişlemeci para vemaliye politikaları – Talep çekişli enflasyon

3%

8%

Doğal işs.

İşsizlik oranı (%)

LRPC

B

Devlet harcamaları

arttırır (duble yol)

A

4%

SRPC (pe = 4%)


Eko 308 ktisadi planlama

Talep Yönetimi ve İşsizlik çalışalım

BEKLENEN ve GERÇEKLEŞEN enflasyon oranında eşitsizlik

7%

Enflasyon Oranı (%)

SRPC (pe = 7%)

İşçiler beklentilerini

yeni duruma uydururlar ()

3%

8%

Doğal İşs.

İşsizlik Oranı (%)

LRPC

B

C

A

4%

SRPC (pe = 4%)


Eko 308 ktisadi planlama

Rasyonel Beklentiler Hipotezi çalışalım

7%

Enflasyon Oranı (%)

SRPC (pe = 7%)

İşçileranında beklentilerini yukarı doğru uydururlar

8%

Doğal İşs.

İşsizlik Oranı (%)

LRPC

Sonuç:

Rasyonel Beklentiler Hipotezine göre, talep yönetimi politikaları işsizliği azaltma konusunda tamamıyla etkisizdir. Çünkü iktisadi birimler herhangi bir politika girişiminin enflasyonist sonuçlarını tahmin edebilirler.

Ekonomi Uzun dönem Phillips Eğrisinden (LRPC) ayrılmaz, kısaca eğrinin altında ve üstünde salınımlar gösterir

Rasyonel Beklentiler

İşçiler ve diğer iktisadi birimler geleceği mükemmel bir biçimde öngörebilirler.

Politika ilan edilir edilmez, genişlemeci politikanın enflasyon oranlarını arttıracağını bilirler ve hemen beklentilerini uydururlar

Hükümet işsizliği azaltmak için genişlemeci bir politika izleyeceğine ilişkin niyetini açıklar.

C

Ekonomi Başlangıçta A Noktasında dengededir

A

4%

SRPC (pe = 4%)