1 / 25

dr Michał Urbańczyk mur@amu.pl Katedra Doktryn Polityczno-Prawnych

Doktryny polityczno-prawne Temat nr 10 Doktryna społeczno-polityczna Kościoła katolickiego w XIX i XX wieku cz. I. dr Michał Urbańczyk mur@amu.edu.pl Katedra Doktryn Polityczno-Prawnych i Filozofii WPiA UAM Poznań.

ezra
Download Presentation

dr Michał Urbańczyk mur@amu.pl Katedra Doktryn Polityczno-Prawnych

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. Doktryny polityczno-prawneTemat nr 10 Doktryna społeczno-polityczna Kościoła katolickiego w XIX i XX wieku cz. I • dr Michał Urbańczyk • mur@amu.edu.pl • Katedra Doktryn Polityczno-Prawnych • i Filozofii WPiA UAM Poznań http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/81/Emblem_of_the_Papacy_SE.svg

  2. Doktryna społeczno-polityczna Kościoła katolickiego Takie zjawiska jak: • rozwój doktryny socjalistycznej, • wzrost znaczenia i popularności ruchów robotniczych, • procesy demokratyzacji, zmusiły Kościół katolicki do odejścia od dotychczasowych tradycyjnych treści (Grzegorz XVI i Pius IX) i spowodowały narodziny nowej doktryny: nauczania społecznego (Leon XIII i Pius XI), tj. katolickiej nauki społecznej.

  3. Doktryna społeczno-polityczna Kościoła katolickiego Leon XIII (Vincenzo Gioacchino Pecci) • „Rerum Novarum” http://www.rzeczynowe.pl/rerum_novarum_tekst_encykliki.html • pontyfikat 1878-1903, • reformator Kościoła, zapoczątkował politykę aggiornamento, tj. uwspółcześnienia Kościoła i jego doktryny, • sprawny dyplomata (przyczynił się do zakończenia Kulturkamfu w Niemczech, zawarł konkordat z Rosją wznowił stosunki dyplomatyczne z Belgią,, utworzył 248 (!) nowych diecezji (gł. w państwach Azji i Ameryki) http://pl.wikipedia.org/wiki/Leon_XIII

  4. http://pl.wikipedia.org/wiki/Leon_XIII Doktryna społeczno-polityczna Kościoła katolickiego Leon XIII • Rechrystianizacja świata poprzez powrót do nauk głoszonych przez Jezusa Chrystusa, • Neotomizm jako fundament nauczania, • Krytyka ideologii socjalistycznej, komunistycznej, • Socjalistyczna idea równości jest obietnicą nie do zrealizowania, • hasła socjalistów wywołują konflikty w społeczeństwie, • „… ani praca bez kapitału, ani kapitał bez pracy istnieć nie może …”

  5. Doktryna społeczno-polityczna Kościoła katolickiego Leon XIII • Protest przeciwko likwidacji własności prywatnej, • Własność pozbawiona właściciela jest rzeczą niczyją, • Zniszczy to autorytet, hierarchię społeczną oraz rodzinę, • Socjaliści tak naprawdę postulują zrównanie wszystkich ludzi w niedoli, • Własność prywatna to prawo naturalne, • Własność ma źródło w pracy ludzkiej, jest wiec wcześniejsza niż państwo,

  6. Doktryna społeczno-polityczna Kościoła katolickiego Leon XIII • Program upowszechnienia własności, • Postulat płacy rodzinnej, • Realizacja praw naturalnych: prawa do życia, do założenia rodziny, do utrzymania potomstwa i do posiadania własności, • Społeczeństwo oparte na idei solidaryzmu, • Liberalne ujęcie celów i zadań państwa, • subsydiarna (pomocnicza) rola państwa, które szanuje autonomie jednostki i pełni przede wszystkim funkcje arbitra i rozjemcy,

  7. Doktryna społeczno-polityczna Kościoła katolickiego Leon XIII • prawem naturalnym jest także prawo robotników do zakładania związków zawodowych (ale o katolickim charakterze), • zadania związków zawodowych: • - tworzenie kas pomocy wzajemnej, • - negocjowanie układów zbiorowych, • - wpływ na zmiany przepisów (wprowadzenie prawa do wypoczynku, poprawę losu kobiet i dzieci, zmniejszenie czasu pracy), • nie jest zadaniem związków zawodowych mieszanie się do kwestii czysto politycznych.

  8. Doktryna społeczno-polityczna Kościoła katolickiego Pius XI Pius XI (pont. 1922-1939) (Ambrogio DamianoAchilleRatti) • „Quadragesimo Anno” („Czterdzieści lat”, c.d. społecznej nauki Kościoła), http://www.opoka.org.pl/biblioteka/W/WP/pius_xi/encykliki/quadragesimo_anno_15051931.html • „Mit brennenderSorge” („Z palącą troską” – o położeniu Kościoła katolickiego w III Rzeszy), http://www.nonpossumus.pl/encykliki/Pius_XI/mit_brennender_sorge/ • „DiviniRedemptoris” („Przyobiecany Odkupiciel Boży”, o komnizmie radzieckim), http://www.nonpossumus.pl/encykliki/Pius_XI/divini_redemptoris/ • kontynuator myśli Leona XIII (neotomizm, solidaryzm, subsydiaryzm państwa), • krytyka socjalizmu i komunizmu, • brak potępienia faszyzmu w całości (jedynie pewne jego aspekty), http://it.wikipedia.org/wiki/Papa_Pio_XI

  9. Doktryna społeczno-polityczna Kościoła katolickiego Pius XI • Twórca tradycji rocznicowych encyklik (w 10-lecie „Rerum Novarum”) tworzących katolicjkanauke społeczną, • Twórca ustrojowej idei korporacjonizmu (system oparty na związkach pracowników i pracodawców danej branży), • Jedni i drudzy realizowaliby wspólny interes swego przedsiębiorstwa, • Samodzielność korporacji (w odróżnieniu od faszystowskiej idei podporządkowania och państwu),

  10. http://pl.wikipedia.org/wiki/Pius_XI Doktryna społeczno-polityczna Kościoła katolickiego Pius XI • wyłącznie subsydiarne funkcje państwa, • prawo do tworzenia związków zawodowych także niekatolickich, • zróżnicowanie nurtów socjalistycznych – wszystkie łączy oparcie się na materializmie, racjonalizmie i ateizmie, • „… nie można być równocześnie dobrym katolikiem i prawdziwym socjalistą … „ • radziecki bolszewizm to groźba końca cywilizacji chrześcijańskiej, • zawarcie konkordatu z III Rzeszą, • niepełna krytyka narodowego socjalizmu.

  11. Doktryna społeczno-polityczna Kościoła katolickiego Pius XII Pius XII (pont. 1939-1958) Eugenio Maria Giuseppe Giovanni Pacelli • „SummiPontificatus” (dot. ludzkiej solidarności i totalitaryzmu), http://www.opoka.org.pl/biblioteka/W/WP/pius_xii/encykliki/summi_pontificatus_20101939.html • „OptatissimaPax” (dot. publicznym modlitw o pokój) http://www.opoka.org.pl/biblioteka/W/WP/pius_xii/encykliki/optatissima_pax_18121947.html • personalizm chrześcijański, • poparcie dla demokracja i uznanie praw człowieka, • podkreślał znaczenie narodu, • idea pokoju integralnego, http://it.wikipedia.org/wiki/Papa_Pio_XII

  12. http://pl.wikipedia.org/wiki/Pius_XII Doktryna społeczno-polityczna Kościoła katolickiego Pius XII • w 1949 roku mocą dekretu Świętego Officjum nałożono ekskomunikę na komunistów, • nowe idee, które wyprzedzały reformę II soboru Watykańskiego, • personalizm chrześcijański – filozofia osoby ludzkiej, • Człowiek to unikatowy byt cielesno-duchowy, • Dbałość o rozwój swojej osobowości, • Rehabilitacja ludzkiej fizyczności,

  13. Doktryna społeczno-polityczna Kościoła katolickiego Pius XII • Promocja aktywnej postawy człowieka, • alternatywa dla liberalnego homo oeconomicusczy materialistycznego determinizmu Marksa, • Przekonanie o godności ludzkiej zaowocowało uznanie praw człowieka, • W 1942 roku ogłosił katalog praw człowieka m.in. : prawo do życia, posiadania rodziny i dzieci, prawo swobodnego wyboru stanu, prawo do prywatnej i publicznej czci Boga, prawo do pracy, prawo własności,

  14. Doktryna społeczno-polityczna Kościoła katolickiego Pius XII • zmienione ujecie prawa własności, • podmiotowy charakter własności, • wskazywanie na społeczną funkcję własności, dopuszczenie wywłaszczenia za odszkodowaniem dla celów społ. i gosp. • Udzielenie poparcia dla demokracji, • Demokracja to zrozumienie przez ludzi dobra powszechnego (bonumcommune), • Podkreślał znaczenie narodu i patriotyzmu (podstawa wspólnoty i braterstwa między ludźmi),

  15. Doktryna społeczno-polityczna Kościoła katolickiego Pius XII • koncepcja „społeczności międzynarodowej”, • odrębna, organiczna całość, ograniczająca suwerenność poszczególnych państw, • zwrócenie uwagi na państwa Trzeciego Świata, • idea pokoju integralnego – nie tylko powstrzymywanie się od wojny, ale szereg obowiązków pozytywnego działania, • podobnie jak jego poprzednicy uważał, iż odnowa wszelkich stosunków społecznych może nastąpić wyłącznie dzięki rechrystianizacji,

  16. Doktryna społeczno-polityczna Kościoła katolickiego Pius XII Krytyka Piusa XII: • duże ambicje polityczne • germanofil (b. nuncjusz apostolski w Niemczech), • brak potępienia i nałożenia (nawet po wojnie) ekskomuniki na faszystów i nazistów, do poczytania: • J. Cornwell, „Papież Hitlera. Tajemnicza historia Piusa XII”, Warszawa 2000. http://i51.fastpic.ru/big/2013/0217/d4/e5c500fd99c1f8377d5415cc06d347d4.jpg

  17. Doktryna społeczno-polityczna Kościoła katolickiego Jan XXIII Jan XXIII (pont. 1958-1963) Angelo Giuseppe Roncalli • „Ad Petricathedram” („ Na Stolicę Piotra”, zwołanie soboru powszechnego) http://www.opoka.org.pl/biblioteka/W/WP/jan_xxiii/encykliki/ad_petri_29061959.html • „Mater et Magistra” („Matka i mistrzyni”, encyklika rocznicowa c.d. społecznej nauki Kościoła) http://www.opoka.org.pl/biblioteka/W/WP/jan_xxiii/encykliki/mater_magistra_15051961.html • „Paceminterris” („Pokój na ziemi”, o stosunkach międzynarodowych) http://www.opoka.org.pl/biblioteka/W/WP/jan_xxiii/encykliki/pacem_in_terris_11041963.html http://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_XXIII

  18. Doktryna społeczno-polityczna Kościoła katolickiego Jan XXIII • II Sobór Watykański (mimo funkcjonowania dogmatu o nieomylności papieża) i stworzenie kościała soborowego, • dalsze uwspółcześnienie doktryny Kościoła, • początek epoki ekumenizmu w Kościele (apel „Do drogich odłączonych braci”, powstanie Sekretariatu ds. Jedności Chrześcijan), • nowy pastoralny (zamist doktrynalnego) styl encyklik (od „Mater et Magistra”),

  19. Doktryna społeczno-polityczna Kościoła katolickiego Jan XXIII • „Mater et Magistra” wskazywała na dynamiczne przemiany współczesnego świata („znaki czasu”), • Krytyka ideologii niepełnych i błędnych, fragment o ideologiach, które już się rozwiały, jak mgła w słońcu, • Wskazanie na prześladowanie ludzi wierzących w systemie komunistycznym, • Krytyka liberalnej idei państwa „nocnego stróża”,

  20. Doktryna społeczno-polityczna Kościoła katolickiego Jan XXIII • Subsydiarna funkcja państwa, ale zwiększone jego zadania o sferę socjalną, • Pozytywna ocena procesu uspołeczniania, • Podkreślenie znaczenia pracy ludzkiej (nie jest wyłącznie towarem), • Apel o zminimalizowanie dysproporcji między państwami bogatymi a biednymi, • Zachęta dla katolików do aktywności i działania w sferze publicznej, • Tolerancja względedm innych postaw, ale bezkompromisowość w obronie swych własnych,

  21. Doktryna społeczno-polityczna Kościoła katolickiego Jan XXIII • w „PaceminTerris” zawarto katalog praw i obowiązków człowieka podobny do katalogu Deklaracji Praw Człowieka, • zdecydowane poparcie demokratycznych rozwiązań ustrojowych, • Podkreślenie konieczności zabezpieczenia socjalnego dla najuboższych, • Połączenie roli inicjatywy i własności prywatnej oraz socjalnej funkcji państwa, • ONZ jako powszechna władza publiczna.

  22. Personalizm chrześcijańskiEmmanuel Mounier (1905-1950) • „Co to jest personalizm?”, • „Wprowadzenie do egzystencjalizmów” • in. humanizm integralny • główny przedstawiciel lewicy katolickiej, francuski działacz społeczny, publicysta i filozof, • założyciel pisma „Ésprit”, • popierał stronę republikańską w czasie wojny domowej w Hiszpanii, • był przeciwnikiem faszyzmu i rządu Vichy, • spędził ponad rok w więzieniu za kontakty z francuskim ruchem oporu. http://wordonfire.org/getmedia/cc58afc2-9e8d-468d-a65c-3cb084d4eba9/Mournier.aspx

  23. Personalizm chrześcijańskiEmmanuel Mounier (1905-1950) • próba odpowiedzi na kryzys chrześcijaństwa w dobie społeczeństwa masowego, kryzysu kapitalizmu i rozkwitu faszyzmu, • irracjonalistyczny niepokój poszukiwania, • szczęście człowieka jest w rękach Boga, ale człowieka dzieli od Boga ogromny dystans, • „osoba jest raczej obecnością niż bytem”, • Krytyka chrześcijaństwa „mieszczańskiego, które cechuje kult niemocy, tchórzostwa,

  24. Personalizm chrześcijańskiEmmanuel Mounier (1905-1950) • Jest ono ogarnięte żądzą pieniądza i ulega procesom alienacji, • „mieszczanin jest człowiekiem, który stracił sens bytu”, • odrodzenie religii przyniesie związanie chrześcijaństwa z ruchem socjalistycznym, • Te marksistowskie koncepcje, które są słuszne, tak naprawdę pojawiały się już od dawna w autentycznym chrześcijaństwie, • Rewolucja społeczna to przede wszystkim rewolucja duchowa.

  25. Koniec cz. I

More Related