n msmat og pr fager 30 mars 1 apr l sta lota um n msmat innra mat endurgj f einkunnir og vitnisbur l.
Download
Skip this Video
Download Presentation
Námsmat og prófagerð 30. mars – 1. apríl staðlota Um námsmat, innra mat, endurgjöf, einkunnir og vitnisburð

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 63

Námsmat og prófagerð 30. mars – 1. apríl staðlota Um námsmat, innra mat, endurgjöf, einkunnir og vitnisburð - PowerPoint PPT Presentation


  • 222 Views
  • Uploaded on

Námsmat og prófagerð 30. mars – 1. apríl staðlota Um námsmat, innra mat, endurgjöf, einkunnir og vitnisburð. MÞ. Dæmi um vitniburð í grunnskóla með 1.-7. bekk. 1. bekkur – Umsagnir (orðaður vitnisburður) 2.-4. bekkur – Bókstafir (Mg, G, S, Sl) 5.-7. bekkur – Tölur í heilum og hálfum (1-10).

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Námsmat og prófagerð 30. mars – 1. apríl staðlota Um námsmat, innra mat, endurgjöf, einkunnir og vitnisburð' - efrat


Download Now An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
n msmat og pr fager 30 mars 1 apr l sta lota um n msmat innra mat endurgj f einkunnir og vitnisbur
Námsmat og prófagerð30. mars – 1. apríl staðlotaUm námsmat, innra mat, endurgjöf, einkunnir og vitnisburð

d mi um vitnibur grunnsk la me 1 7 bekk
Dæmi um vitniburð í grunnskóla með 1.-7. bekk
  • 1. bekkur – Umsagnir (orðaður vitnisburður)
  • 2.-4. bekkur – Bókstafir (Mg, G, S, Sl)
  • 5.-7. bekkur – Tölur í heilum og hálfum (1-10).
  • Markviðmiðað: 80-100%, 60-79%, 40-59%, 0-39%.
  • Allt er þetta háð tilgangi, hvað er metið, hvernig er metið, hver metur, hvenær er metið og hvað á að gera með niðurstöður. Síðast en ekki síst háð því hvaða “pólitík”(skólastefna, hugmyndafræði) ræður ferðinni.
evesdropping
“Evesdropping...
  • Góður kennari er virkur og uppbyggjandi hlustandi, síspyrjandi, skráir hjá sér, rannsakar, ígrundar, heldur vel utan um gögn, “njósnar” um nemendur sína:
mat sk lastarfi
Mat á skólastarfi...
  • Skv. lögum um grunnskóla nr. 66/1995 á hver grunnskóli að gera áætlanir um mat á starfi sínu.
  • Gert er ráð fyrir að menntamálaráðuneytið geri úttekt á þessum sjálfmatsaðferðum á 5 ára fresti
mat sk lastarfi5
Mat á skólastarfi...
  • Matið á að fela í sér formlega og víðtæka upplýsingaöflun um skólastarfið sbr. leiðbeiningar um viðmið og matsþætti samkvæmt gátlista
  • Eðlilegt er að líta á skólanámskrá sem grundvöll að sjálfsmati, enda er þar gerð grein fyrir markmiðum skólastarfsins, inntaki, viðfangsefnum, kennsluaðferðum, námsmati, samstarfi við heimilin og aðra aðila o.fl.

sjá nánar Sjálfsmat skóla 1997

d mi um mats tti
Dæmi um matsþætti...
  • Námskráin og hinar skrifuðu áætlanir, námog kennsla
  • Reynsla og upplifun nemenda og annarra, sem er ekki endilega fyrirfram og formlega ákveðin og skráð, sbr. „dulin“ gildi og leikreglur skólans (norms and rules of the school game)
  • Starfsandinn, mórallinn, viðhorfin, viðmótið, skoðanirnar: Ethos = climate, atmosphere, spirit, attitude, beliefs, …
  • Stjórnun, starfsfólk, nemendur, námsmat, aðbúnaður, foreldrasamstarf…
slide7
Formlegt, altækt, áreiðanlegt, samstarfsmiðað, umbótamiðað, árangursmiðað, stofnana- og einstaklingsmiðað, lýsandi, greinandi, opinbert...
hvers vegna formlegt innra mat sk lastarfi innri st ur
Hvers vegna formlegt innra mat á skólastarfi? Innri ástæður:
  • Vænlegasta leiðin til að skólinn geti útskýrt stefnu sína og réttlætt gerðir sínar.
  • Tilgangurinn ræðst jafnan af því fyrir hvern (hverja) er metið: foreldra, fræðsluyfirvöld, nemendur, kennara, skólanefndir o.s.frv.
  • Skólastarfið er ófyrirsjáanlegt og síbreytilegt (dýnamískt). Eftir 5 ár hefur a.m.k. helmingur þess fólks sem starfar í 10 árganga skóla horfið á braut og nýir eru komnir í staðinn!
hvers vegna formlegt mat sk lastarfi innri st ur
Hvers vegna formlegt mat á skólastarfi?Innri ástæður:
  • Mat á skólastarfi er vænlegasta leiðin til að efla kennarastéttina og um leið sú einfaldasta til að auðvelda skólum að standa skil á vinnu sinni gagnvart ytra umhverfi á eigin forsendum

-Steinunn Lárusdóttir

  • Schools must speak for themselves: „Allir sem koma að stjórnun og starfi skóla ættu að fá tækifæri til að meta og gera grein fyrir frammistöðu skólans. Þar með taldir kennarar, nemendur, foreldrar og stjórnendur svo þeir geti svarað ytri aðilum.“

-John Macbeath, Strathclyde Univ.

hvers vegna formlegt mat sk lastarfi innri st ur10
Hvers vegna formlegt mat á skólastarfi?Innri ástæður:
  • Greining á stöðu, t.d. líðan nemenda á ákveðnum tímapunkti, viðhorfum, kunnáttu o.s.frv. Greining á stöðu áður en skólastarf hefst.
  • Stuðningur við skólastarf og þróun þess (Evaluation for school development). Endurgjöf (feedback).
  • Pólitískar ástæður. Ýmiss konar hagsmunir geta verið í húfi.
  • Forsendur ákvarðanatöku. Skipulagsbreytingar byggja oft á niðurstöðum mats.
  • Umbætur á námi og kennslu. Nýbreytni-skólaþróun
  • Greining og leiðsögn (diagnostic & formative) eða vottun og dómur (summative).
hvers vegna formlegt mat sk lastarfi ytri st ur
Hvers vegna formlegt mat á skólastarfi?Ytri ástæður:
  • Lagaákvæði sem byggja á pólitískum ákvörðunum.
  • Áhersla á upplýsingaskyldu og skilaskyldu (accountability) opinberra stofnana óx til muna með tilkomu nýrra laga á síðasta áratug, sbr. stjórnsýslulög (1994), grunnskólalög (1995) og upplýsingalög (1997).
  • >Neytendur þjónustunnar orðnir meðvitaðri um rétt sinn.
  • Krafa um samræmda upplýsingaöflun vegna alþjóðlegs samstarfs, sbr. OECD, Evrópusambandið o.fl.
n msmat
Námsmat

Námsmat (e.assessment, evaluation, n. vurdering):

  • Námsmat: Mat á námi, námsárangri og námsframvindu. Nær bæði til nemenda sjálfra, hegðunar þeirra, hugsunar og frammistöðu og einnig til verka þeirra, til dæmis skriflegra svara á prófum, hugverka eða handverka.

-D. Rowntree, N. Gronlund, W. Harlen, Ó.Proppé

  • Norman Gronlund: Mikilvægt er að greina að árangur sjálfs námsins annars vegar og hegðunarþátta hins vegar.
hugt k og skilgreiningar
Hugtök og skilgreiningar
  • Óhefðbundið/öðru vísi námsmat (Alternative assessment)
  • Rauntengt/Heildrænt námsmat (Authentic assessment)
  • Frammistöðumat (Performance-based assessment)
  • Alhliða námsmat/samþætt (Holistic / integrated)
  • Hefðbundið námsmat – t.d. Skrifleg próf (Traditional achievement assessment)
matst ki matsa fe ir
Matstæki - matsaðfeðir

Námsmöppur/vinnumöppur (portfolios):

  • Algengar undir merkjum óhefðb., rauntengds námsmats
  • Nemendamiðað, verk sem nemendur velja sjálfir metin.
  • Námsmöppur geta innihaldið margbreytileg verk nemenda allt eftir því hver tilgangurinn er hverju sinni.

Skráning (record keeping):

  • Gátlistar (checklists), marklistar (rating scales), óformleg skráning (anecdotal notes), viðmiðatöflur (Rubrics)
matst ki matsa fe ir15
Matstæki - matsaðfeðir
  • Gátlistar (checklists)
  • Marklistar (rating scales)
  • Óformleg skráning (anecdotal notes)
  • Viðmiðatöflur (Rubrics)

Nokkur dæmi

Rubrics

pr fatri i valkostir
Prófatriði: Valkostir

Valið stendur milli:

  • Fjölvalsprófatriða (Selection-Type Items): krossaspurningar, rétt-rangt spurningar, pörunarspurningar og túlkunarverkefni.

Og

  • Innfyllingaratriða (Supply-Type Items): Stutt eyðufyllingasvör, stuttar ritgerðaspurningar, lengri ritgerðaverkefni.
fj lval t lkunarverkefni interpretive exercises
Fjölval: Túlkunarverkefni (Interpretive exercises)
  • Sett er fram einhvers konar kynningarefni, t.d. texti, tafla, graf, kort eða mynd og ýmis færni er metin út frá því með fjölvalsspurningu, t.d. greining, læsi á upplýsingar eða túlkun.
  • Kostir/styrkleikar: Mat auðvelt, auðveldasta leiðin til að meta “læsi” og ýmsa hæfni til að tengja sbr. PISA. Hægt að meta flókin “learning outcomes”
  • Ókostir/veikleikar: Erfitt að semja. Hætta á óáreiðanleika og lágu réttmæti, hætta á vísbendingum, reynir ekki á sköpun og gagnr. hugsun
d mi um t lkunarverkefni pisa ranns kn oecd
Dæmi um túlkunarverkefni í PISA rannsókn OECD

PISA 2002. http://www.pisa.oecd.org/dataoecd/43/54/33690904.pdf

t lkunarverkefni
Túlkunarverkefni

Að hverju þarf að huga við samningu túlkunarverkefna:

  • Velja kynningarefni sem hæfir þeim námsafrakstri(learning outcomes) sem á að meta.
  • Velja kynningarefni sem er hæfilega framandi.
  • Hafa efnið hnitmiðað og læsilegt.
  • Ekki hafa spurningar þannig að hægt sé að svara þeim út frá almennri þekkingu, án þess að horfa á kynningarefnið.
  • Fylgja má vinnureglum um fjölvalsverkefnaform.
fj lval krossaspurningar
Fjölval:krossaspurningar
  • Langalgengasta gerðin af prófatriðum
  • Má nota til að meta margvíslegan námsafrakstur (learning outcomes).
  • Eru vönduð prófatriði ef rétt er staðið að samningu og eru jafnan trygging fyrir miklum stöðugleika (áreiðanleika).
  • Veikleikar: Ekki ákjósanleg til að meta “higher-order thinking”. Erfitt að ná háu réttmæti með krossaspurningum einum saman. Erfitt að semja þær.
e li krossaspurninga
Eðli krossaspurninga

Krossaspurning samstendur af:

  • Stofni (Stem) sem gefur til kynna meginefni spurningarinnar, eitthvert vandamál sem þarf að bregðast við. Getur verið bein spurning eða ókláruð fullyrðing.

og

  • Valmöguleikum með mögulegum lausnum á vandamálinu. Einn möguleikinn er réttur en hinir eru rangir svarmöguleikar eða villusvör (distractors).
e li krossaspurninga22
Eðli krossaspurninga
  • Sama krossaspurning getur innihaldið spurningu eða ófullkomna fullyrðingu í stofni. Það síðarnefnda er jafnan talið heppilegra.
  • Stundum er látinn felast sannleiki í öllum svarmöguleikum, en krossa á við “besta svarið”. Reynir meira á skilning og rökhugsun.
  • Svarmöguleikar ýmist þrír, fjórir eða fimm.
fj lval anna en krossaspurningar
Fjölval: Annað en krossaspurningar
  • Ef aðeins er um að ræða tvo svarmöguleika er heppilegra að nota rétt-rangt (True-False) spurningu.
  • Ef um er að ræða marga sambærilega þætti getur verið betra að nota pörunarspurningar (Matching exercise).
  • Ef verið er að meta greiningu, túlkun eða aðra flóknari þætti náms getur verið heppilegra að velja túlkunarverkefni(Interpretive exercise).
r tt rangt s verkefni
Rétt-rangt (S/Ó) verkefni
  • Mismunandi útfærslur til: Já/nei, sammála/ósammála, satt/ósatt eða jafnvel staðreynd/skoðun.
  • Stundum er um að ræða safn af skyldum S/Ó spurningum í sama prófverkefni. Hvað af eftirfarandi...
  • Heppilegt að nota S/Ó spurningar og biðja nemendur svo að rökstyðja svarið
p runarverkefni
Pörunarverkefni
  • Í raun afbrigði af krossaspurningaforminu.
  • Heppilegt er að skipta yfir í pörunarspurningar þegar sömu valmöguleikar eru síendurteknir í nokkrum krossaspurningum.
  • Ath. styrkleika og veikleika pörunarspurninga
p runarverkefni26
Pörunarverkefni

Að hverju þarf að huga við samningu pörunarverkefna:

  • Hafa prófatriðin einsleit, t.d. öll um vísindamenn og uppgötvanir þeirra.
  • Hafa möguleikana ekki of marga, innan við 10.
  • Hafa fjölda atriða í vinstri (forsendur) og hægri dálki (svör) ekki þann sama. Gefa má kost á fleiri en einni tengingu við sama svarmöguleika.
d mi um p runarspurningu
Dæmi um pörunarspurningu

Í dálki I eru fullyrðingar um persónur sem komu við sögu

við kristnitökuna á Íslandi. Í dálki II er nöfn nokkurra

persóna sem þá komu við sögu.

innfyllingaratri i supply type stutt sv r
Innfyllingaratriði (Supply type): Stutt svör
  • Meta vel hvort nemendur muna og/eða skilja.
  • Algengasta formið að nemendur fylli í eyður eða ljúki við fyllyrðingar.
  • Reynir aðeins meira (öðru vísi) á vitsmunalega hæfileika nemenda en fjölvalsspurningaformið
innfyllingaratri i supply type ritger ir
Innfyllingaratriði (Supply type): Ritgerðir
  • Gefa nemendum töluverðan sveigjanleika í að sýna þekkingu sína, skilning, ritfærni o.s.frv. Bjóða upp á skapandi og gagnrýna (higher order) hugsun.
  • Hér skiptir miklu að hafa á hreinu hvaða “learning outcomes” er verið að meta og setja svo viðmið í mati miðað við það.
  • Fer alveg eftir samhengi hversu skýr og nákvæm viðmið eru viðhöfð við mat.
  • Öllu jöfnu minni áreiðanleiki en í fjölvalsspurningum
innfyllingaratri i supply type sveigjanleg skapandi ritun
Innfyllingaratriði (Supply type): Sveigjanleg, skapandi ritun
  • Val prófatriða er algerlega háð tilgangi, því hvað átti að meta og hversu mikils áreiðanleika er krafist.
  • Tilgangur með skapandi ritunarverkefnum jafnt eins og öðrum skapandi og opnum (open-ended) verkefnum getur þess vegna verið að örva, hvetja og styðja við nám, en síður til að “mæla” árangur!
  • Fjölvalsformið hentar við mælingar, en sveigjanleg og skapandi ritun e.t.v. frekar til að örva og styðja við nám.
samr md vitpr f 20 ld
Samræmd „vitpróf” á 20. öld
  • Steingrímur Arason kynnir til sögunnar skrifleg próf með vísindalegum mælingaaðferðum 1921, hafði verið nemandi Thorndikes í New York.
  • Skólakerfið hallaðist mjög að samræmdum viðmiðum alla 20. öld með hlutlægum mælingum, skilgreindri einkunnagjöf og tilraunum til vandaðrar samræmdrar prófagerðar sem átti helst að leiða til staðlaðra prófa.
samr md vitpr f 20 ld32
Samræmd „vitpróf” á 20. öld
  • Eitt af aðalhlutverkum skólans er að þaulkynnast hverjum nemanda og uppgötva með öllum hugsanlegum ráðum, til hvers hann er bezt fallinn og hjálpa honum til að velja sér lífsstarf samkvæmt viti hans, hneigð og hæfni. Sérstök bók ætti að fylgja honum frá upphafi. Þar væri skráð ekki aðeins öll skólasaga hans, heldur og upplýsingar að heiman og úr umhverfinu. Þótt vitprófleysi ekki alla þessa þraut, eru þau einn sá meginþáttur, sem ekki má án vera.

Steingrímur Arason 1948

samr md vitpr f 20 ld33
Samræmd „vitpróf” á 20. öld
  • Ýmist stuðst við hópbundna („relatífa“) túlkun niðurstaðna og einkunnagjöf...
samr md vitpr f 20 ld34
Samræmd „vitpróf” á 20. öld
  • ...eða námskrárbundna/markmiðabundna („absolúta“) túlkun niðurstaðna og einkunnagjöf.
  • Nefndarálit 1972 er hallast frekar að þessu af því „obbi seinfærra nemenda á naumast möguleika á öðru en lágum einkunnum“ í hópbundna kerfinu „...og því er líklegt, að kerfið meini þeim námshvatningu, sem önnur kerfi gætu hugsanlega miðlað.“
samr md vitpr f 20 ld35
Samræmd „vitpróf” á 20. öld
  • Árin 1977 til 1984 var notast við einkunnakerfið A, B, C, D og E og lagað að normaldreifingu þannig að einkunnina A fengu 7%, B fengu 24%, C fengu 38%, D fengu 24% og E fengu 7%.
  • Núgildandi reglugerð frá 2000: Samræmdar einkunnir og námsþáttaeinkunnir.
  • Til stuðnings við túlkun á frammistöðu nemenda getur framkvæmdaaðili birt og notað einkunnakvarða er veita gagnlegar og túlkanlegar upplýsingar um kunnáttu og stöðu nemenda til viðbótar við samræmdar einkunnir og námsþáttaeinkunnir.
gildi samr mdra pr fa og hrif washback sk lastarf
Gildi samræmdra prófa og áhrif (washback) á skólastarf
  • Kostir: Trygging þess að allir fáist við mikilvæga þætti í námi, viðhalda almennum gæðum (standards), tækifæri til samanburðar á árangri, tryggja stýringu og eftirlit, tækifæri til að skoða stöðu menntunar í landinu, t.d. að gefa skólum tækifæri að bera árangur sinn við árangur annarra, sterk ytri hvatning (mótivasjón).
  • Gallar: Samanburður og röðun geta haft skaðleg áhrif á nám og námsáhuga, stuðla að stöðlun og einsleitni náms, rýra möguleika skóla og einstaklinga til að rækta sérkenni sín og sérstæða hæfileika, í andstöðu við einstaklingsviðmið, tilhneiging til að líta á niðurstöður sem algild, vísindaleg sannindi.
hva gerist svarta kassanum inside the black box
Hvað gerist í „svarta kassanum“? (Inside the black box)

Input

Output

Áhrif frá pósitívisma, raunhyggju og atferlishyggju: Nám er röklegt, línulegt og mælanlegt

Áhrif frá rökhyggju og hugsmíðihyggju: Nám er flókið, ófyrirséð, afstætt og erfitt að meta

flokkun blooms og f l vitsmunasvi stigbundi kerfi
Flokkun Blooms og fél... Vitsmunasvið - stigbundið kerfi

Nýmyndun – skapandi hugsun

Mat – gagnrýnin hugsun

Greining

Greining

Beiting

Skilningur

Þekking - minni

hva st rir einkunnagj f
Hvað stýrir einkunnagjöf?
  • Fáar hefðir eru jafnrótfastar og kennsla hefðbundinna námsgreina og einkunnagjöf í þeim.
  • 100 stiga skali var algengur: “Fallinn með 4,9!”
  • Jafnvel 1000 stiga skali: Aðaleinkunn 5,64
  • Vangaveltur um hvort stætt væri á að nota svo nákvæman einkunnakvarða?
  • Hver var tilgangur slíks mats? Hvað var metið? Hvernig var metið? Hvernig var unnið úr niðurstöðum matsins?
hva st rir einkunnagj f40
Hvað stýrir einkunnagjöf?

Til að mat, t.d. próf, standist kröfur:

  • ...þarf einkunnin (vitnisburðurinn) fyrir það að gefa traustar og heiðarlegar upplýsingar um það hversu vel nemandi hefur náð tökum á því sem hann átti að læra (learning outcomes).
  • ...þarf einkunn að vera í góðu samræmi við þá stefnu sem skólinn hefur sett sér í námsmati og einkunnagjöf.
  • ...þarf það að vera fjölbreytt og hafa sem hæst réttmæti. Einkunn byggist á margs konar matsniðurstöðum og gögnum.
hva st rir einkunnagj f41
Hvað stýrir einkunnagjöf?

Hefðir stýra birtingu og búningi einkunna:

  • Gronlund um bandaríska einkunnagjöf: A, B, C, D, F.
  • Ísland: Einkunnakvarðinn 1-10 algengastur
  • Hvernig sem birtingin er, þá þarf hún að

a)Byggjast á gefnum viðmiðum (hópmiðað, markviðmiðað o.s.frv.),

b)fela í sér skýrar upplýsingar um þau matsgögn sem liggja að baki og vægi þeirra.

c)fela í sér upplýsingar um hvernig gætt verður réttmætis og að matið gefi áreiðanlegar og “heiðarlegar” upplýsingar.

grundv llur einkunnagjafar
Grundvöllur einkunnagjafar

Tölulegar einkunnir geta átt sér tvenns konar grundvöll:

  • A)Markmið og námsþættir (learning outcomes) sem viðmið (e. absolute grading = markmiðabundnar einkunnir).
  • B)Hópurinn sem var metinn, t.d. bekkurinn, árgangurinn, allt landið...(e. relative grading = samanburðareinkunnir eða raðeinkunnir).

...

  • Nemandinn sjálfur og framfarir hans (ónávæmur grundvöllur við einkunnagjöf).
samanbur areinkunnir relative
Samanburðareinkunnir (relative)

Einkunnir: Hlutfall nemenda

markmi abundnar einkunnir
Markmiðabundnar einkunnir

Kostir:

  • Einkunnir endurspegla beint hæfileika nemenda án samanburðar við aðra
  • Flestir, jafnvel allir nemendur geta “skorað hátt” ef þeir leggja sig fram og kennsla er góð

Gallar:

  • Viðmið geta verið óljós og því erfitt að treysta á eink.
  • Viðmið og prófatriði geta verið breytileg og því misþung og mismikilvæg.
samanbur areinkunnir
Samanburðareinkunnir

Kostir:

  • Auðvelt að lýsa raðeinkunnum og túlka þær
  • Einkunnir greinandi og hjálpa því við að spá um getu nemenda og velja t.d. inn á næsta skólastig.

Gallar:

  • Erfitt er að ákveða dreifingu sem er réttlát og eðlileg
  • Merking einkunna getur verið breytileg eftir því hver geta hópsins í heild er.
  • Hægt er að gefa einkunnir án þess að ljóst sé hvað nemandi gat.
einstaklingsvi mi
Einstaklingsviðmið
  • Freistandi er að gefa börnum sem eiga við námserfiðleika háar einkunnir fyrir að bæta sig, leggja sig fram og ná framförum miðað við eigin stöðu.
  • Meginvandi: Það ruglar merkingu einkunna almennt og ber því að forðast.
  • Velja frekar aðrar leiðir fyrir endurgjöf og námshvatningu.
a tengja saman absolute og relative einkunnir
Að tengja saman “absolute” og “relative” einkunnir

Lágmarksþekking, skilningur og færni metin:

  • Þá er eðlilegt og reyndar óhjákvæmilegt að skilgreina vel námsþætti (learning outcomes) og prófa úr þeim með “absolute” leiðinni.

Æðri námsþættir, sjálfstæð vinnubrögð,

“higher-order-thinking skills”:

  • Nánast engin takmörk og alltaf hægt að bæta sig. Þá er e.t.v. eðlilegt að meta með “relative” aðferðinni.

Í þessu sambandi er eðlilegast að setja skýra stefnu

innan skólans um viðmið við námsmat.

a tengja saman mismunandi einkunnir
Að tengja saman mismunandi einkunnir

Einkunnir Bjarna:

  • Próf (50%) : 5, þ.e. 0,5*5 = 2,5
  • Vinnubók (15%) : 8, þ.e. 0,15*8 = 1,2
  • Heimavinna (10%) : 7, þ.e. 0,1*7 = 0,7
  • Vetrareinkunn (25%) : 7, þ.e. 0,25*7 = 1,75
  • Samtals einkunn: 2,5+1,2+0,7+1,75 = 6,15 eða 6,0 sem þýðir að 57,5-63,4% markmiða hafi verið náð.
g og r ttl t einkunnagj f
Góð og réttlát einkunnagjöf
  • Upplýsa nemendur og aðstandendur um einkunnakerfið sem er notað og hvernig það er hugsað.
  • Halda einkunnum fyrir námsárangur sér og hegðun, einstaklingsframförum eða öðrum ytri áhrifaþáttum sér.
  • Byggja á sem víðtækustum gögnum og tryggja þannig réttmæti einkunna og túlkunar á þeim.
  • Huga vel að vægi þátta sem liggja að baki einkunn.
  • Velja viðeigandi viðmið, markviðmið og/eða hópviðmið.
  • Endurskoða einkunnir sem eru á mörkum t.d. undir 5
  • Loks: Samræmdar tölulegar einkunnir skiljast vel, en ekki alltaf viðeigandi að nota þær í námsmati.
g og r ttl t einkunnagj f51
Góð og réttlát einkunnagjöf
  • Hafa í huga: Einkunnir gegna stóru hlutverki sem áhugahvöt, hvati til að standa sig og halda áfram námi.
  • Ekki nægir því að gefa nemendum og forráðamönnum þeirra eina tölu eða bókstaf. Æskilegra er að hafa jafnframt tilbúinn lista með nánari upplýsingum
  • Einnig er gott að hafa sýnishorn af verkum nemenda við höndina, t.d. sýnismöppu (portfolio) eða eitthvað sambærilegt, sýnishorn af könnunum, verkefnum, sjáflsmati o.s.frv.
me altal og vegi me altal
Meðaltal og vegið meðaltal
  • Oft er spurt um meðaleinkunn þegar fólk leitar að viðmiðum.
  • Nota má vegið meðaltal ef gefið er meðaltal nokkurra misstórra hópa og finna á heildarmeðaltal.
  • Dæmi: Í X-bekk eru 20 nem. og meðaleink. 8,5. Í Y-bekk eru 12 nem. og meðaleink. 6,0. Í Z-bekk eru 10 nem. og meðaleink. 4,0. Hver er heildarmeðaleinkunnin?
me altal og vegi me altal53
Meðaltal og vegið meðaltal
  • Ekki rétt að láta alla hópa vega jafnt í svona tilvikum, þ.e. (8,5+6+4)/3=6,2
  • Heldur taka tillit til hópastærða:

(8,5 * 20 + 6 * 12 + 4 * 10)/(20+12+10)=6,7

me altal og vegi me altal54
Meðaltal og vegið meðaltal

A-bekkur: Fjöldi 11 Meðaleinkunn 5,6

B-bekkur: Fjöldi 18 Meðaleinkunn 6,5

C-bekkur: Fjöldi 29 Meðaleinkunn 7,8

  • Berið saman meðaltal annars vegar óvegið og hins vegar vegið.
einkunnadreifing
Einkunnadreifing
  • Þótt tvö gagnasöfn (t.d. einkunnir tveggja bekkja) hafi sama meðaltal geta þau verið gjörólík hvað varðar dreifingu.
  • Til eru ýmsar aðferðir til að lýsa dreifingu, sú algengasta er að reikna staðalfrávik (standard deviation), sem segir okkur hvernig einkunnir dreifast kringum meðaltalið.
  • Skoðum tvo hópa:
    • a) 4, 5, 6, 7, 8
    • b) 2, 4, 6, 8, 10
einkunnadreifing56
Einkunnadreifing
  • a) Meðaltal : (4+5+6+7+8)/5 = 30/5 = 6
  • b) Meðaltal : (2+4+6+8+10)/5 = 30/5 = 6

Staðalfrávik reiknað skv. formúlu:

  • Staðalfrávik a er s = 1,58
  • Staðalfrávik b er s = 3,16 þ.e.
  • Mun meiri dreifing um meðaltalið í b en í a.
yngdarstig og greiningarh fi
Þyngdarstig og greiningarhæfi

Þyngdarstig prófspurningar:

  • Fæst með því að skoða hve mörg % nemenda svara henni rétt. Nóg t.d. að skoða 10 efstu og 10 neðstu í 27 manna bekk.

Greiningarhæfi (greinihæfni) prófspurningar:

  • Fæst með því að bera saman fjölda í hærri hópi og lægri hópi sem svöruðu rétt. Hér er líka nóg að skoða 10 og 10.
yngdarstig og greiningarh fi58
Þyngdarstig og greiningarhæfi

Dæmi:

  • 20 af 27 nemum í F-bekk við KHÍ svöruðu spurningu þannig:
  • Þyngdarstig 13/20 þ.e. 65%
  • Greiningarhæfi (8-5)/10 = 3/10 =0,3
skyndik nnun 1
Skyndikönnun - 1

Fimm listaverk fengu eftirfarandi meðaleinkunnir á

skalanum 1-4:

  • Verk A: Eink 1,56 – staðalfrv. 0,84
  • Verk B: Eink 3,19 – staðalfrv. 0,87
  • Verk C: Eink 2,57 – staðalfrv. 1,10
  • Verk D: Eink 2,72 – staðalfrv. 1,08

Hvaða verk með hæsta einkunn? Hvaða einkunn fengi það á skala 1-10?

Hvaða einkunn var mestur einhugur um? Hvað minnstur?

skyndik nnun 2
Skyndikönnun - 2

20 af 30 nemendum svöruðu krossaspurningu þannig:

Þyngdarstig?

Greiningarhæfi?

Hve góðir voru svarmöguleikarnir?

skyndik nnun 3
Skyndikönnun - 3

Egill litli er metnaðarfullur og vill flýta sér að verða stór.

  • Hann merkir hæð sína á hurðakarm, en stígur alltaf upp á þröskuldinn án þess að taka tillit til þykktar hans í mælingunni. Réttmæti? Áreiðanleiki?
  • Hann mælir hæð sína við flaggstöng úr málmi utan húss jafnt um sumar sem um vetur. Réttmæti? Áreiðanleiki?
  • Hvort er forsenda hvors, áreiðanleiki eða réttmæti?
skyndik nnun 4
Skyndikönnun - 4

Þrír systkinahópar vega þannig:

Hópur A: 12 kg, 15 kg, 45 kg og 50 kg

Hópur B: 10 kg, 12 kg, 15 kg

Hópur C: 14 kg, 20 kg, 24 kg, 30 kg, 68 kg.

  • Hvort verður hærra, vegið meðaltal eða óvegið?
  • Reiknið vegið og óvegið meðaltal.
skyndik nnun 5
Skyndikönnun - 5

Ræðið og komist að niðurstöðu um æskileg viðmið og

grundvöll einkunnagjafar:

  • Markviðmiðað mat og einkunnir tengdar beint við markmið og námsþætti (learning outcomes)
  • Hópmiðað mat og samanburðareinkunnir
  • Einstaklingsviðmið, framfarir og vinnusemi einstaklingsins