experimenteel onderzoek n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Experimenteel Onderzoek PowerPoint Presentation
Download Presentation
Experimenteel Onderzoek

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 21

Experimenteel Onderzoek - PowerPoint PPT Presentation


  • 138 Views
  • Uploaded on

Experimenteel Onderzoek. Basiskenmerken Settings Oorzaak en gevolg. Causaliteit. Gebeurtenis een kind valt in het water moeder springt haar kind achterna menigte kijkt toe hoe moeder en kind verdrinken . HOE KAN DIT ?. Mogelijk relevante variabelen Menigte Potentieel gevaar .

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Experimenteel Onderzoek' - deron


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
experimenteel onderzoek

Experimenteel Onderzoek

Basiskenmerken

Settings

Oorzaak en gevolg

causaliteit
Causaliteit
  • Gebeurtenis
    • een kind valt in het water
    • moeder springt haar kind achterna
    • menigte kijkt toe hoe moeder en kind verdrinken ...

HOE KAN DIT ?

Mogelijk relevante variabelen

Menigte

Potentieel gevaar

...

Onderzoeken of (en in welke mate) deze variabelen het gedrag kunnen verklaren gebeurt via experimenten

experimentele onderzoeksbenadering
Experimentele onderzoeksbenadering

Uitpluizen van oorzaak-gevolg relaties

DOOR

Zichtbaar maken van het effect van een systematisch en gecontroleerd variëren van een of meer variabelen

  • CAUSATION = VEROORZAKEN
  • wat veroorzaakt kanker
  • wat veroorzaakt dat iemand verslaafd wordt aan …
  • Vaak is het antwoord niet eenvoudig en is er niet 1 enkele oorzaak aan te wijzen
causaliteit en alledaagse kennis

Hoek  Niet meer op muur tekenen

Geen zin meer

Iets leukers gevonden

 Niet meer op muur tekenen

Causaliteit en alledaagse kennis

Voorbeeld: Een kind tekent op de muur en vliegt in de hoek. Later tekent het kind niet meer op de muur.

Alledaagse interpretatie

Alternatieve verklaringen

causaliteit volgens john stuart mill 1874
Causaliteit volgens John Stuart Mill (1874)
  • Methode van Overeenkomst (agreement)
    • opsporen van het ‘gemeenschappelijke’ in verschillende situaties waarin het gevolg zich voordoet(drink bier+water, wijn+water, jenever+water  water maakt dronken …)  gevaar: niet zien van relevante variabelen
  • Methode van Verschil (difference)
    • situaties vergelijken die slechts in 1 aspect verschillen(2 groepen gematchte ppn drug/placebo  verschil in RT wordt toegeschreven aan de drug)
  • Combinatie van Overeenkomst en Verschil
    • Agreement  hypothese (water maakt dronken)
    • Difference  hypothese toetsen (groep1 water, groep2 jenever  verkeerde variabele werd onderzocht)
  • Methode van Gelijktijdige variatie (concomitant variation)
    • Als 2 variabelen samen veranderen (cfr. correleren) dan zijn ze op-een-of-andere-manier causaal verbonden
methode van gelijktijdige variatie visies

X

Y

X

Y

Toeval

X

Y

X

Z

Y

Methode van Gelijktijdige variatie -- visies
  • Plutchik 1974)
    • methode is een veralgemening van de methode van verschil: hier met meerdere ‘waarden’ voor de ‘oorzaak’(RT in meerdere groepen die verschillende doses van de drug innamen vergelijken)
  • Anderen: gelijktijdige variatie  correlatie …

verklaringen voor gelijktijdige variatie

malaria zoektocht naar de oorzaak
Malaria - zoektocht naar de oorzaak

Geneeskunde : “OORZAAK” = element waar men het meest aan kan doen

  • Middeleeuwen: Slechte lucht in dal  Malaria (Mal-Aria) (Overeenkomst) mensen in de bergen hebben betere luchtdus: steden bouwen op top van bergen (vb Italië)
  • Introductie van kinine  Malaria “zit in de zieke”
  • Ontdekking van Malaria-parasiet (eind 19e E)  Parasiet  Malaria(Verschil) Malaria enkel bij dragers van parasiet
  • Ontdekking van Malaria-mugMug verspreidt parasiet  Malaria : mug bestrijden

Vaststelling: dikwijls is er genezing als men dat element wegneemt of onderdrukt

Malaria is  verdwenen, toch zijn er nog zieken en muggen...NOODZAKELIJKE en VOLDOENDE voorwaarden voor een epidemie zijn nog steeds niet gekend.

problemen met benadering van mill
Problemen met benadering van Mill
  • Oorzakelijkheid kan enkel vastgelegd worden indien geen alternatieve verklaringen voor het fenomeen bestaan dan degene die onderzocht werden
  • Methode van Mill levert geen NOODZAKELIJKE en VOLDOENDE voorwaarden

Causaliteit vereist

NOODZAKELIJKE VOORWAARDEN(om alcoholist te worden moet je alcohol gebruiken)

en

VOLDOENDE VOORWAARDEN(gehoorszenuw vernietigen maakt doof)

oorzaak is noodzakelijk en voldoende
OORZAAK is Noodzakelijk EN Voldoende
  • Enkel VOLDOENDE  andere oorzaken zijn mogelijk

(je kan op verschillende manieren doof worden)

  • Enkel NOODZAKELIJK  andere condities zijn wellicht vereist om effekt te hebben

(er zijn mensen die alcohol gebruiken zonder alcoholist te worden)

Een OORZAAK aanduiden impliceert een VOLLEDIGE verklaring van het fenomeen en blijft ALTIJD geldig

Wellicht kan men dit slechts uiterst zelden bereiken

popper 1968
Popper (1968)
  • Benadrukt het belang om te blijven zoeken naar alternatieve hypothesen en deze te weerleggen

Theorie: “depressie kan behandeld worden door psychotherapie”

50 gevallen bevestigen theorie

theorie is waar

Popper verwerpt dergelijke inductieve logica

Hoogst mogelijke status voor een theorie is“NOG NIET GEFALSIFIEERD”

deese 1972
Deese (1972)
  • Causaliteit ontstaat door een groot netwerk van voorwaarden die allemaal samen in een bepaalde mate vervuld moeten zijn om het gevolg te veroorzaken.

 onderzoek moet vele variabelen in hun onderling verband beschouwen

Causaliteit -- voorlopig besluit

  • Gedrag van organismen wordt door een veelheid van variabelen bepaald, zelden (of nooit) is er slechts 1 oorzaak
  • Onderzoek gericht op het vinden van de meeste van de interagerende oorzaken
psychologisch experiment
Psychologisch Experiment

Objectieve observatievan fenomenen die men doet plaatsvinden in een strict gecontroleerde omgevingwaarin een of meerdere factoren worden gevarieerd en alle andere constant worden gehouden

objectieve observatie
Objectieve observatie
  • Experimenter bias, onderzoekers zijn ook maar mensen, ...(vb 1ste indruk) onderzoeker moet er naar streven om zo weinig mogelijk de resultaten te beïnvloeden door al-dan-niet systematische fouten in de observatie
  • Daarom (Zimney, 1961)
    • Aanvaarden dat je fouten kan maken
    • Probeer te vinden waar in het experiment fouten kunnen optreden (alle stappen doorlopen)
    • Onderneem stappen om fouten te vermijden (procedures, instrumenten, …)
fenomenen die men doet plaatsvinden
Fenomenen die men doet plaatsvinden

“fenomeen” = openlijk observeerbaar gedrag

vb. bewegingen, verbale uitingen, responsen op een vragenlijst, fysiologische metingen, …

inwendige gebeurtenissen worden AFGELEID uit openlijk observeerbaar gedrag vb. geheugen, intelligentie, persoonlijkheid, … (>< Skinner: die bestudeerde enkel direct observeerbare S-R-relaties)

Onderzoeker manipuleert variabele(n) en gaat na welke fenomenen daardoor plaatsvinden

strict gecontroleerde omgeving
Strict gecontroleerde omgeving
  • de mogelijke invloed van alle niet-gemanipuleerde variabelen moet uitgesloten worden (anders kunnen oorzakelijke verbanden nooit aangeduid worden)
waarin een of meerdere factoren worden gevarieerd en alle andere constant worden gehouden
Waarin een of meerdere factoren worden gevarieerd en alle andere constant worden gehouden
  • een variabele wordt gevarieerd over een bepaalde range en het effect van die variatie op de respons wordt geregistreerd
  • alle andere variabelen worden constant gehoudenom hun mogelijk effect te elimineren. Dit is noodzakelijk om de oorzaak van het effect op de respons variabele te bepalen.
  • vb. test naar verband tussen lengte van een woordenlijst en de leersnelheid (aantal nodige trials) vereist controle van motivatie, moeilijkheid, bekendheid van woorden, ...
experimentele benadering
VOOR

CONTROLE van variabelen

invloeden elimineren

constant houden

random assignment

matching

MANIPULATIE van variabelen

onderzoeker kan intensiteit van variabelen doseren

BRUIKBAARHEID

empirie : het werkt en bevindingen blijken lang stand te houden

TEGEN

ARTIFICIEEL / STERIEL

veralgemening naar “echte” wereld ??

Bannister (1966): “experimenten missen elke externe validiteit”

Underwood (1959): “beschouw resultaten als hypothesen die in “echte” wereld getoetst moeten worden

COMPLEX

TIJDROVEND

opzet en uitvoer

briefing / debriefing

Experimentele benadering

}

LABO

Voorlopig blijft de experimentele benadering een van de betere beschikbare methoden

voorbeeld experiment van wellman et al 1981
Voorbeeld -- Experiment van Wellman et al. (1981)

Hypothese: “Fenylpropanolamine (PPA) remt eten doordat dier zich slecht voelt eerder dan door eetlust te remmen”

  • 40 albino ratten
  • 6 dagen training: water van die dag binnen de 30 min opdrinken
  • dag 7: water vervangen door 0.1% saccharine-oplossing en toedienen van injectie: at random placebo, 10, 20 of 40 mg/kg PPA.
  • Dag 8 - 12: ratten kunnen kiezen tussen water en saccharine-oplossing, consumptie wordt geregistreerd.
  • Controle
  • externe invloeden : Labo (individuele draadhokken, licht, temperatuur, …)
  • hoeveelheid drinken/dag : random assignment
  • dorst: beperking van 30 min drinken per dag
  • dosis PPA: volgens lichaamsgewicht

Veralgemening naar mensen toe??

veldonderzoek experimenteel onderzoek in een levensechte setting
Veldonderzoekexperimenteel onderzoek in een levensechte setting

zoveel mogelijk variabelen worden gecontroleerd of gemanipuleerd

Voorbeeld: Freedman & Fraser.

Gaan mensen die eerder zijn ingegaan op een klein verzoek gemakkelijker in op een groter verzoek?

Klein verzoekEnkele vragen beantwoorden ivm gebruik van huishoudproducten

Groot verzoek (na 3 dagen) Groep mannen binnenlaten om  2 uur producten te classeren

Kenmerken van dit veldexperiment

Natuurlijke setting

Manipulatie van variabelen: Klein+Groot of enkel Groot

Random selectie van huisvrouwen uit telefoonboek

veldonderzoek voor en tegen
VOOR

Natuurlijke setting

TEGEN

Gebrek aan controle

Veldonderzoek: voor en tegen

Tunnell (1977): Veldonderzoek verdient meer aandacht en moet gericht zijn op:

Natuurlijk gedragvb snelheid bij vertrekken bij groen licht

Natuurlijke omgevingvb eigen wagen

Natuurlijke behandelingvb voetganger staart naar bestuurder

laboratorium onderzoek voor en tegen
VOOR

Controle van alle externe variabelen (of toch de meeste)

TEGEN

Onnatuurlijke setting

Laboratorium onderzoek : voor en tegen

Laboratoriumonderzoek en veldonderzoek hebben tegengestelde sterkten en zwakten