kamu f nansmani anal z n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
KAMU FİNANSMANI ANALİZİ PowerPoint Presentation
Download Presentation
KAMU FİNANSMANI ANALİZİ

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 45

KAMU FİNANSMANI ANALİZİ - PowerPoint PPT Presentation


  • 301 Views
  • Uploaded on

KAMU FİNANSMANI ANALİZİ. Şubat 2012. I. KAMU MÜDAHALESİ SORUNU. Devlet varsa. En azından kamu kesiminin örgütlenmesi, yaşaması için bir kaynağa ihtiyacı olacak. (Dükkanı açık tutmak için) Yanı sıra ekonomik faaliyetlere müdahale etmek istiyorsa, bazı araçlara ve kaynaklara gerek duyacak.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'KAMU FİNANSMANI ANALİZİ' - danyl


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
kamu f nansmani anal z
KAMU FİNANSMANI ANALİZİ

Şubat 2012

R. HAkan ÖZYILDIZ

slide2
I. KAMU MÜDAHALESİ SORUNU

R. HAkan ÖZYILDIZ

devlet varsa
Devlet varsa...
  • En azından kamu kesiminin örgütlenmesi, yaşaması için bir kaynağa ihtiyacı olacak. (Dükkanı açık tutmak için)
  • Yanı sıra ekonomik faaliyetlere müdahale etmek istiyorsa, bazı araçlara ve kaynaklara gerek duyacak.
  • Vergi toplayacak, sağlık harcaması yapacak vb.
  • Ama devlet ekonomiye ne kadar müdahele etmeli?

R. HAkan ÖZYILDIZ

devletin ekonomideki rol
Devletin Ekonomideki Rolü
  • EKONOMİYE MÜDAHALE= İktisat ve maliye politikası kararları alınması , ekonomik ajanların faaliyelerini etkilemesi
  • Devlet neden bazı faaliyetlere girişir ?
  • Faaliyetleri zaman içinde niye değişir ?
  • Devlet ekonomideki rolünü daha iyi yapabilir mi?

R. HAkan ÖZYILDIZ

boks ma i
BOKS MAÇI
  • ROUND 1 (18 yy)
  • Merkantilism
  • A.Smith

Görünmez el

Round Piyasanın !!!

boks ma i1
BOKS MAÇI
  • ROUND 2
  • 18.yy da bile gelir dağılımı bozukluğu-işçi sınıfının durumu
  • R.Owen, Sismondi, K.Marx hatta Charles Dickens
  • İki kutuplu dünya SSCB nin etkisi

------- PİYASA BAŞARISIZLIĞI= Piyasanın kendinden bekleneleri yerine getirememesi----------

Round 2 –Devletin !!!

round 2 niye devletin oldu
ROUND 2 Niye Devletin Oldu ?
  • PARETO Etkinlik
      • Bireycilik (Bireyin mutlak refahı-Eşitsizlik sorunu değil) + Tüketicinin ( bireyin) egemenliği
  • Teorem 1 Ekonomi rekabetçi ise Pareto etkindir.
  • Teorem 2 Pareto dağılım birden fazla olabilir. (Refah yeniden dağıldığında yeni bir pareto optimuma ulaşılır- Her pareto etkin üretim dengesine serbest piyasada ulaşılır)
round 2
ROUND 2
  • Acaba öyle mi ? Piyasa hep başarılı mı ?
  • Hayır; gerçek hayatta pek öyle değil-Kapitalizm kriz ve eksik istihdam yaratıyor.
  • 1929 büyük bunalımı
  • Keynes’in görüşleri
round 21
ROUND 2
  • PİYASALAR NEDEN BAŞARISIZ (Veya Devlet niye müdahale etmeli)
      • Mülkiyet ve Sözleşme Güvencesi
      • Rekabet başarısızlığı ( tekelller, oligopoller)
      • Kamu malları (bireysel fayda < bireysel maliyet)
      • Dışsallıklar ( Negatif-Pozitif)
      • Eksik (Incomplete markets) (Bankacılık-Sigortacılık) (Kollektif açmazlar)
          • Yaratıcı ürünler
          • İşlem maliyetleri
          • Enformasyon asimetrisi
      • Bilgi noksanlığı
      • Makroekonomik istikrarsızlık
      • Özel sektör yetersizliği (Bizim gibi ülkelerde)
      • Gelir dağılımı adaleti
      • Baba devlet argümanı (Birey çıkarını her zaman bilemez-Devlet bilir)
round 3
ROUND 3
  • Devlet başarısızlığı
    • Sınırlı Bilgi
    • Piyasanın tepkisini ölçememe
    • Bürokrasinin yetersizliği
    • Siyaset kurumunun etkileri
    • Neo liberal yaklaşım- Devlet çıkarların örgütüdür.

3. Round Piyasanın !!!!!

round 4
ROUND 4

“ Devlet kanun ve düzeni sağlayacak adar güçlü iktisadi hayatı düzenleyemeyecek kadar güçsüz olduğu zaman optimaldir”

O halde;

  • Kamu yönetimin kapsamını daralmalı (kadro şişkinliği)
  • Kamu sektörünün kapsamı daralmalı
  • Devlet özel çıkar gruplarının baskısından arınmalı
  • Kural egemenliği
  • Siyasi baskıdan uzak kurullar kurulmalı

Round devam ediyor...

round 41
ROUND 4
  • Bilgi eksikliği hala devam ediyor
  • Bankacılık alanında fiyat rekabeti – Ahlaki çöküntü (müdahale etsen bir türlü-etmesen bir türlü)
  • SON KRİZE KADAR BU ROUND BERABERE GÖZÜKÜYORDU
  • Ancak, merkez bankalarının sınırsız müdaheleleri, devletin özel sektör bilançolarındaki bir çok olumsuz kalemi/zararı üstlenmesi SON RAUNDU TEKRAR DEVLETİN KAZANDIĞINI GÖSTERİYOR.
  • Acaba şu sonuç çıkar mı? Krizlere devlet müdahele etmeli, yoksa karışmamalı. Daha açıkçası: Karlar sermayedarın, zararlar devletin olmalı.
devletin ekonomide rol ve kamu m dahalesi sorunu
Devletin Ekonomide Rolü ve Kamu Müdahalesi Sorunu

Neden devlete ihtiyaç var?

Ekonomide kaynak kullanımı açısından büyüyen devlet

Gelişmiş ülkelerde genel yönetim harcamalarının GSYH’ya oranı ikinci dünya savaşı öncesi % 20’lerde iken bugün bu oranın % 50’lere yaklaşması

Gelişmekte olan ülkelerde de büyüme var ama bu kadar çarpıcı değil

R. HAkan ÖZYILDIZ

asil vekil li kisi principal agent
Asil Vekil İlişkisi (Principal/Agent)
  • Kamusal karar alma süreci ve odağında bütçe bir dizi asil vekil ilişkisine dayanmakta
  • Bir çok faaliyete ilişkin karar doğrudan kararı alan kişilerce değil yetki devredilenlerce alınır.
  • Amaçlar çelişmesi ve çıkar çatışması –Bilgi ve yaptırım kapasitesi
  • Sorun; asil vekil ilişkisinin etkinliği

R. HAkan ÖZYILDIZ

kamu dares m dahale etme ve y net m
KAMU İDARESİ : MÜDAHALE ETME VE YÖNETİM

R. HAkan ÖZYILDIZ

* The World Bank, a.g.e., s. 42

kolektif a maz sorunu 1
Kolektif Açmaz Sorunu (1)

Kolektif açmazlar sorunu:

Birey için rasyonel olan tercihlerin toplumsal olarak optimal olmayan sonuçlar yaratması

Bütçe süreci ve bir dizi asil vekil ilişkisi

Bütçe hakkı…

R. HAkan ÖZYILDIZ

kolektif a maz sorunu 2
Kolektif Açmaz Sorunu (2)
  • Fayda ile maliyetin farklılaşması ve faydanın toplumsallaşması
  • Maliyetten kaçınma ve bedavacılık problemi. Bireylerin katkıda bulunmayı başkalarına bırakması.
  • Ahlak kurallarından yazılı yasal düzenlemelere uzanan formel ve enformel kurallar ve devlete kolektif açmazları çözme yetkisi verme.

R. HAkan ÖZYILDIZ

bu sorunlar a ma
Bu sorunları aşma (!)
  • Formel ve enformel kurallar
  • Uzlaşma niteliğindeki durumlar
  • Mevcut kurumların optimallığı ve sorunları çözme yeteneği
  • Kurumlar ya da kurallar iş yapma biçimini nasıl etkiler/değiştirir
  • Kamu politikalarının şekillenmesinde kurum ve kurallar ve gücü elinde bulunduranlar

R. HAkan ÖZYILDIZ

bu sorunlar a ma1
Bu sorunları aşma (!)
  • Devlet bu sorunları çözen bir kurumsal yapı
  • Siyasi ve yönetsel sorumlulukların ne düzeyde yerine getirildiği kurumlara ve bu bu kurumların niteliklerine bağlıdır.
  • Seçilenin kendi seçmenine çıkar sağlaması
  • Devletin yönetim kapasitesinin yüksek olması hem siyasi hem de yönetsel sorumluluklarını yetkinleştirir.

R. HAkan ÖZYILDIZ

bu sorunlar a ma2
Bu sorunları aşma (!)
  • Kollektif açmazla başlayan süreçte sorunları çözme:
    • Öncelikler oluşturma ve uzlaşma becerisi ile makul bir dengenin sağlanması (siyasi olgunluk düzeyi)
    • Yürütmenin ihtiyari yetkileri ve bunları dizginleyen kurumlar (keyfiyet, siyasi rekabette gücü kullanma gibi)
    • Kamu mallarının üretimine önem verme (tekil çıkarlar ve rantlara kurban etmeme)

R. HAkan ÖZYILDIZ

her in ba politika olu turma planlama ve b t eleme
Her İşin Başı: Politika Oluşturma, Planlama ve Bütçeleme

Yönetimsel Başarı: Başarılı Bir Ulusal Plan ve Strateji Dokümanı

  • Toplumsal tercihlere ve ihtiyaca göre politika oluşturulması,
  • Oluşturulan politikaların öncelikler ve kısıtlar çerçevesinde planlara (programlara) yansıtılması
  • Planlanan hizmet programlarının bütçeler ile yaşama geçirilmesi
  • Stratejik önceliklere göre dağıtılan kaynakların etkin kullanımı

Temel sorunlar: Bu aşamalar arasındaki bağlantının etkin bir şekilde kurulamaması

Uygulamanın program ve hedeflerden uzaklaşması (hesap verebilirlikten uzaklaşma-kaynakların etkinsiz kullanımı)

R. HAkan ÖZYILDIZ

b t e ve kamu pol t kalari
BÜTÇE VE KAMU POLİTİKALARI
  • Tarih boyunca bütçesel reformların bize gösterdiği, bütçenin kamu sektörü faaliyetlerinin sonuçları üzerinde üç farklı düzeyde bir etkiye sahip olduğu gerçeğidir, bunlar;

Düzey 1:Toplam mali disiplin

Düzey 2:Stratejik önceliklere göre kaynakların dağıtımı ve kullanımı

Düzey 3: Programların gerçekleştirilmesinde ve hizmetlerin sağlanmasında verimlilik ve etkinlik

R. HAkan ÖZYILDIZ

kamu sekt r n nas l tan mlar z
Kamu sektörünü nasıl tanımlarız?

Bir çok kavram var; devlet, kamu sektörü, genel yönetim, merkezi yönetim, bütçe gibi..

Bunların karşılaştırılabilir standart tanımlarına ihtiyaç var..

Farklı ülkelerde farklı dönemlerde bu tanımlar değişebilir, kapsam değişebilir …

R. HAkan ÖZYILDIZ

ulusal ekonomi ve kamu sekt r
Ulusal Ekonomi ve Kamu Sektörü

Mali Olmayan

Şirketler

Mali Şirketler

Genel Yönetim

Kar Amacı

Olmayan

Kuruluşlar

Hanehalkı

Kamu Sektörü

SNA93 ve ESA95’e göre ulusal ekonomi beş alt sektöre ayrılarak analiz edilmektedir.

Buradaki temel amaç ekonominin yapısını ve kamu sektörünün bu yapı içinde diğer aktörlerle ve kendi arasındaki ilişkisini görmektir.

R. HAkan ÖZYILDIZ

ekonomi politikas n n ama ve ara lar aras ndaki eli kiler
Ekonomi Politikasının Amaç ve Araçları Arasındaki Çelişkiler

AMAÇ

OLASI SONUÇLAR

Yüksek GSYH büyümesi

Enflasyonun düşürülmesi

İşsizliğin azaltılması

Dışticaret açığının düşürülmesi

Enflasyonda yükselme, istihdam artışı

GSYH gerilemesi yüksek oranlı işsizlik

GSYH büyümesi, enflasyonda yükselme

İç tüketimde, yatırımda (GSYH’de) düşme

makroekonomik ama lar ve ara lar
Makroekonomik Amaçlar ve Araçlar

MAKROEKONOMİK AMAÇLAR

MAKROEKONOMİK ARAÇLAR

Üretimin Artırılması

Yüksek ve sürekli bir GSYH büyümesi

İşsizliğin Azaltılması

Yüksek ve sürekli bir istihdam

Enflasyonun Giderilmesi

Fiyatlar genel düzeyinin istikrarının sağlanması

Ödemeler Dengesinin İstikrarı

Dışticaret ve cari işlemler dengelerinin ve döviz kuru

İstikrarının sağlanması

Maliye Politikası Araçları

Kamu giderleri ve vergi araçları

Para Politikası Araçları

Para arzı ve faiz oranının denetimi

Gelirler Politikası Araçları

Heterodoks şok önlemler

Dışticaret Politikası Açıkları

Tarifeler, kotalar, vb. İle dışticaretin caydırılması veya

özendirilmesi, kur yönetimi

slide33

Maliye Politikası

Para Politikası

Finansal Sektör Politikası

Faiz Dışı Fazla

Bütçe Açığı

Kamu Borcu

Politika Faizi

Faiz Koridoru

Zorunlu Karşılıklar

Rezerv Politikası

Döviz Depo Piyasası

Sermaye Yeterliliği

Likidite Yeterliliği

Kredi/ Değer Düzenlemesi

R. HAkan ÖZYILDIZ

slide34

Firmalar

Bankalar

Vergi

Vergi

Mal+Hizmet

Bedeli

Faiz

Ücret+Faiz

Sbv

Bütçe

Borç

Vergi

Faiz

Borç

Borç

Hane Halkları

Faiz

Borç

Merkez Bankası

Dış Dünya

Faiz

Bütçe Gelir Giderleri ve Finansmanı

slide35
R. HAkan ÖZYILDIZ

Muhasebat Genel Md. (erişim Haziran 2009)

lkem zde devlet m dahales ve kamu f nansmani
ÜLKEMİZDE DEVLET MÜDAHALESİ VE KAMU FİNANSMANI
  • 1950 Temsili Demokrasi ve borç sorununun başlangıç noktası olarak ele alınabilir.
  • Planlı Kalkınma Dönemi Kamu Finansmanı Konusu ile İlgilenmemiştir. (Plana göre Bütçe yapılmıştır)
  • 1980 sonrası dönemm siyasi yasakların kalkması ve finansal serbestleşme ile birlikte kamu finansmanı sorunlarını ağırlaştırmıştır.

R. HAkan ÖZYILDIZ

rekabet ne sonu lara yol a yor temsili demokrasilerin sorunu
Rekabet Ne Sonuçlara Yol Açıyor?Temsili Demokrasilerin Sorunu
  • Aşırı Harcama Eğilimi
  • Borçlanma
  • Borç problemi
  • TÜRKİYEDE BUNLAR GEÇMİŞTE ÖNEMLİ KAMU FİNANSMANI SORUNLARINA YOL AÇMIŞTIR

R. HAkan ÖZYILDIZ

bu fark nereden geld
BU FARK NEREDEN GELDİ ?

R. HAkan ÖZYILDIZ

fark buradan geld
FARK BURADAN GELDİ
  • Kur farkları kamu borç stokunun üzerinde ciddi etkide bulunmaktadır.(10.7) Reel değer kazanma stoku üzerindeki etkiyi yavaşlatmaktadır.
  • Bankacılık sektörünün (kamu+özel) katkısı (1.2 puan – 2001 itibariyle 11 puan)
  • Dış Proje Kredileri 1 puan
  • Senyoraj borç stokunun artış hızını yavaşlatmıştır.(?)
  • Özelleştirme borç stokunun artış hızını yavaşlatmada başarısız olmuştur.
  • Sonuçta borç stoku sadece ölçülebilen kamu açığından dolayı artmamakta ona yakın tutarlarda kamu hesaplarına yansıtılamayan işlemlerden dolayı da artmaktadır.

R. HAkan ÖZYILDIZ