Modelowanie i modele
Download
1 / 24

Dr hab. Jerzy Supernat Instytut Nauk Administracyjnych Uniwersytet Wroclawski - PowerPoint PPT Presentation


  • 108 Views
  • Uploaded on

Modelowanie i modele. dr hab. Jerzy Supernat Instytut Nauk Administracyjnych Uniwersytet Wrocławski. Modelowanie i modele. Model przedstawia interesujący nas fragment rzeczywistości

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Dr hab. Jerzy Supernat Instytut Nauk Administracyjnych Uniwersytet Wroclawski' - cecile


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
Slide1 l.jpg

Modelowanie i modele

dr hab. Jerzy SupernatInstytut Nauk AdministracyjnychUniwersytet Wrocławski


Slide2 l.jpg

Modelowanie i modele

  • Model

  • przedstawia interesujący

    nas fragment rzeczywistości

    w uproszczony, ale zorganizowany sposób (w konkretnym przypadku relewantne informacje mogą zostać poddane strukturalizacji

    i formalizacji)

  • pozwala złożoną rzeczywistość lepiej zrozumieć


Slide3 l.jpg

Modelowanie i modele

Modelowanie i modele

Ekonomista Wiesław Sadowski (ur. 1922):

Model odzwierciedla interesujący nas fragment rzeczywistości z po-minięciem mniej istotnych elemen-tów tej rzeczywistości.

dr hab. Jerzy Supernat


Slide4 l.jpg

Modelowanie i modele

Prawnik Jacek Giezek (ur. 1958):

Wszelka dogmatyczna abstrakcja i odnosząca się do niej teoretyczna refleksja opiera się z natury rzeczy na modelowaniu.

Modelowanie jest w naszych kontaktach z otocze-niem wszechobecne (…) bo taka w istocie jest procedura spostrzegania oraz wartościowania ota-czającej nas rzeczywistości.

dr hab. Jerzy Supernat


Slide5 l.jpg

Modelowanie i modele

Socjolog Piotr Sztompka (ur. 1944):

Myślenie naukowe opiera się na ab-strakcji, odchodzeniu od konkretu.

Model to układ, który stanowi środek pośredniego poznania drugiego układu dzięki temu, że jest wobec niego analogiczny pod istotnym wzglę-dem, a równocześnie bardziej dostępny poznaw-czo.

dr hab. Jerzy Supernat


Slide6 l.jpg

Modelowanie i modele

Modelowanie i modele

Matematyk Karl Pearson (1857-1936):

Zadaniem nauki jest wyłącznie nauko-wy opis faktów, różniący się od opisu zwykłego tym, że ma to być opis eko-nomiczny i ujmować w możliwie pro-stej formie matematycznej jak najwię-cej faktów, pozwalając je rozumieć przy tym jak najmniejszym wysiłkiem.

dr hab. Jerzy Supernat


Slide7 l.jpg

Modelowanie i modele

Alexander Graham Bell (1847-1922):

Wiedza jest procesem gromadzenia faktów; mądrość bierze się

z ich uproszczenia (Knowledge is a process of piling up facts; wisdom lies in their simplification).


Slide8 l.jpg

Modelowanie i modele

Modelowy czy naukowy opis rzeczywistości nazy-wa się jeszcze w szczególności systemem.

Zdaniem prawnika Kazimierza Opałka (1918-1995) poprawny system nie oznacza prostego odwzoro-wania rzeczywistości, lecz:

„pewne konstrukcje myślowe, porządkujące i se-gregujące w określony sposób zjawiska rzeczywi-stości – nie wnoszące niczego nowego do rzeczy-wistości, lecz dające jej skoordynowany obraz w celu lepszego objęcia jej myślą i poznania”.

dr hab. Jerzy Supernat


Slide9 l.jpg

  • Modelowanie jest powszechnie wykorzystywane w procesach podejmowania decyzji.

  • Model:

  • pomaga podmiotowi podejmującemu decyzje zrozumieć problem decyzyjny

  • pobudza twórczość i ułatwia znalezienie możliwych sposobów rozwiązania problemu

  • pomaga ocenić możliwe kierunki działania


Slide10 l.jpg

Ludzie podejmują

decyzje nie w interakcji

z rzeczywistym problemem, lecz

w interakcji z modelami problemu decyzyjnego.

Stąd na ogół jest tak,

że w tej samej sytuacji decyzje różnych osób

nie są identyczne,

a często znacznie się różnią.


Slide11 l.jpg

Modelowanie i modele

Modelowanie i modele

Typologia modeli

  • konkretny i abstrakcyjny

  • statyczny i dynamiczny

  • deterministyczny i probabilistyczny

  • normatywny (preskryptywny) i opisowy (deskryptywny)

  • analogowy i symboliczny

dr hab. Jerzy Supernat


Slide12 l.jpg

Modelowanie i modele

Modelowanie i modele

  • Model konkretny i model abstrakcyjny

  • model konkretny jest repliką rzeczywistości

  • model abstrakcyjny jest syntetycznym ujęciem najbardziej istotnych elementów rzeczywistości

dr hab. Jerzy Supernat


Slide13 l.jpg

Modelowanie i modele

Modelowanie i mdele

Filozof Hans Reichenbach (1891-1953):

Istotne jest to, co musi się zawierać w uogólnieniu, jeśli ma być ono pra-womocne. Oddzielenie czynników is-totnych od nieistotnych jest równo-znaczne z początkiem wiedzy.

dr hab. Jerzy Supernat


Slide14 l.jpg

Modelowanie i modele

Modelowanie i modele

  • Model statyczny i model dynamiczny

  • model statyczny przedstawia rzeczywistość w ja-kiejś konkretnej chwili w oderwaniu od stosunków następstwa czasowego

  • model dynamiczny wykorzystuje czas jako pod-stawowy element opisu zjawiska w jego powiąza-niu ze zdarzeniami występującymi wcześniej i póź-niej

dr hab. Jerzy Supernat


Slide15 l.jpg

Modelowanie i modele

Modelowanie i modele

  • Model deterministyczny i probabilistyczny

  • model deterministyczny przedstawia wartość każdej zmiennej decyzyjnej przy pomocy jednej wielkości

  • model probabilistyczny wskazuje na możliwe za-kresy zmiennych w postaci rozkładów prawdopo-dobieństwa

dr hab. Jerzy Supernat


Slide16 l.jpg

Modelowanie i modele

Modelowanie i modele

  • Model normatywny i model opisowy

  • model normatywny służy ocenie dostępnych kie-runków działania i wskazaniu tego, który w danej sytuacji jest najlepszy, czyli optymalny

  • model opisowy (opisowy model werbalny) ogra-nicza się do przedstawienia pewnego fragmentu rzeczywistości bez próby jej oceny

dr hab. Jerzy Supernat


Slide17 l.jpg

Modelowanie i modele

Modelowanie i modele

  • Model analogowy i model symboliczny

  • wśród modeli analogowych, czyli modeli posłu-gujących się analogią, można wyróżnić:

    • analogowe modele werbalne

    • analogowe modele fizyczne

  • model symboliczny wykorzystuje symbole ma-tematyczne

dr hab. Jerzy Supernat


Slide18 l.jpg

Modelowanie i modele

Szczególne znaczenie

w podejmowaniu decyzji

mają modele

?

symulacyjne.

dr hab. Jerzy Supernat


Slide19 l.jpg

Modelowanie i modele

Każde modelowanie, o ile tylko naśladuje (imituje) rzeczywistość, jest symulacją.

Russell L. Ackoff

Maurice W. Sasieni:

Modele odzwierciedlają rzeczywistość, a symulacja ją imituje. (Models represent reality, simulation imitates it).


Slide20 l.jpg

W języku modelowania przez model symulacyjny rozumie się model matematyczny,

którym można manipulować w celu oceny skutków możliwych działań bez potrzeby uciekania się do obarczonych ryzykiem prób rzeczywistych.


Slide21 l.jpg

Modelowanie i modele

Modelowanie i modele

Posługując się językiem prakseologicznej teorii organizacji, można powiedzieć, że model symulacyjny pozwala na imanen-tyzację, czyli „zastępowanie prób fakty-cznych pseudopróbami wykonywanymi w myśli” (Tadeusz Kotarbiński).

dr hab. Jerzy Supernat


Slide22 l.jpg

Modelowanie i modele

Modelowanie i modele

Ponieważ manipulacja modelem polega na stosowaniu procedury opisującej relacje pomiędzy zmiennymi decy-zyjnymi, model symulacyjny można również nazywać mo-delem proceduralnym.

Steve Cooke, Nigel Slack:

In fact what are generally called simulation models should more properly be called procedural models, since the model is a procedure expressed in precise symbols. The term simulation actually refers to the method by which the model is used to make predictions.

dr hab. Jerzy Supernat


Slide23 l.jpg

Posługując się modnym językiem końca XX

i początku XXI wieku, można powiedzieć,

że model symulacyjny pozwala na swobodne eksperymentowanie

w świecie wirtualnym,

czyli w świecie, który

jest wykreowanym odzwierciedleniem świata rzeczywistego.


Slide24 l.jpg

Myśli końcowe

Essentially, all models are wrong, but some are useful.

George E. P. Box

Celestial navigation is based on the premise that the Earth is the centre of the universe. The premise is wrong, but the navigation works. An incorrect model can be a useful tool.

Kelvin Throop III


ad