ethiek en ict
Download
Skip this Video
Download Presentation
Ethiek en ICT

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 83

Ethiek en ICT - PowerPoint PPT Presentation


  • 93 Views
  • Uploaded on

Scareware. Spam. Virus. Trackingcookies. Shredder. Worm. Rootkit. Botnet. Ethiek en ICT. Trojan horse. Cyberporn. Spyware. Opt-Out. Hackerwatch. Ethisch hacker digitale recherche security manager. Robbert Jan Beun Informatiekunde Universiteit Utrecht. Pedofielennetwerk.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' Ethiek en ICT' - stevie


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
ethiek en ict

Scareware

Spam

Virus

Trackingcookies

Shredder

Worm

Rootkit

Botnet

Ethiek en ICT

Trojanhorse

Cyberporn

Spyware

Opt-Out

Hackerwatch

Ethisch hacker

digitale recherche

security manager

Robbert Jan Beun

Informatiekunde

Universiteit Utrecht

Pedofielennetwerk

Cyberterror

Firewall

slide2

Wat is ethiek?

    • Ethiek in onze samenleving/ons leven.
  • Ethiek in de informatiemaatschappij
  • Ethische theorieën
slide4

Journals

    • Ethics and Information Technology
    • The ETHICOMP Journal
    • Jrn. of Inf., Comm. and Ethics in Society
    • Int. Rev. of Inf. Ethics
    • Int. Jrn. of Internet Ethics
    • Int. Jrn. of Techn. and Human Interaction
    • Jrn. of Hum. Mediated Communication
  • Slideshare
slide6

Stel het is verboden reclamemateriaal in colleges te verstoppen.

  • Stel ik heb de intentie een vriendje te steunen.
  • Stel jullie worden allemaal gelukkig van nieuwe sportschoenen.
slide7

Ik word gevraagd een programmaatje te schrijven die iedere email in Nederland of in de wereld onderschept en dat levert me een cent per email op. Ik moet die email dan doorgeven aan de staat der Nederlanden (of Korea/Iran?).

ethiek in wetenschap1
Ethiek in wetenschap
  • Nauwkeurigheid van resultaten.
  • Het interpreteren van data.
  • Het kopiëren van andermans werk.
  • Het veranderen van data.
  • Het zelf verzinnen van data.
ethiek in wetenschap2
Ethiek in wetenschap
  • Mag ik iemand uitlachen voor een experiment?
  • Mag ik iemand pijn doen voor een experiment?
  • Mag ik veiligheidsrisico’s nemen?
  • Mag ik …
moraal
Moraal

Geheel van normen en waarden in een samenleving of maatschappij

moraal1
Moraal

Zedelijke waardering van specifiek menselijk handelen

(hele Dikke van Dale)

Niveaus:

individueel, groep, organisatie, maatschappij

slide20

Soort uitspraken:

Je mag x

Je moet x

X is belangrijk

X is goed

X is slecht

de tien geboden
De tien geboden
  • Ik ben de Heer, de enige God
  • Misbruik niet de naam van de Heer
  • Heilig de dag des Heren
  • Eert uw vader moeder
  • Gij zult niet doden
  • Gij zult niet echtbreken
  • Gij zult niet stelen
  • Leg geen valse getuigenis tegen je naasten
  • (en 10) Begeer nooit iemands goed (huis, vrouw, knecht, …)
moraal in de taal
Moraal in de taal

Piet pakt de fiets

Piet steelt de fiets

liegen, bedriegen, vermoorden, beledigen, roddelen, terrorist, …

ethiek en waarheid
Ethiek en waarheid
  • In de ethiek draait het dus niet om ‘waarheid’ …
  • … maar om ‘goedheid’.
  • Dat is een andere dimensie.
slide25

Welke rol speelt rationaliteit?

  • Wat is een morele uitspraak?
  • Wat is de oorsprong van onze moraal?
  • Welke verschillende moraalstelsels bestaan er?
  • Wat is goed?
  • Wat is kwaad?
  • Wat is vrijwillig?
  • Wat is schuld?
  • Wat is straf?
moraal en voeding
Moraal en voeding
  • Wat mogen we wel/niet eten?
  • Hoe moeten we het eten klaarmaken?
  • Hoe gaan we met dieren om?
  • Hoe gaan we met de aarde om?
  • Hoe verdelen we het voedsel?
moraal informatie en communicatie
Moraal, informatie en communicatie

Gij zult:

  • geen onware informatie verspreiden
  • alleen betrouwbare informatie verspreiden
  • geen informatie stelen
  • geen vertrouwelijke informatie doorgeven
  • geen mening opdringen
  • niet spieken
  • niet beledigen
  • niet roddelen
  • een vraag beantwoorden
  • een belofte nakomen
moraal is dynamisch
Moraal is dynamisch
  • Globalisering (religie, cultuur, economie)
  • Belangrijke gebeurtenissen
  • Digitale tijdperk
  • Concurrentie
    • Overnames, fusies, schaling, …
  • Stakeholders
  • ‘The urgent organisation’ (24/7)
  • Diversiteit

Dus ook verschuiving van waarden en normen.

slide38

ICT zorgt voor nieuwe (morele) vraagstukken

waarvoor geen pasklare antwoorden bestaan.

Ethiek in de informatie- maatschappij

slide39

De invloed van ICT op ons leven

  • Werkeloosheid
  • Criminaliteit
  • Onveiligheid
  • Verlies van
    • privacy
    • waardigheid
    • reputatie
    • autonomie
  • Fouten
  • Intellectueel eigendom
  • Vrijheid van meningsuiting
  • Geweld
vragen
Vragen
  • Wat is het belang van ethiek bij het ontwerpen van ICT?
  • Welke ICT-ontwikkelingen vind je ethisch onaanvaardbaar?
  • In hoeverre heeft internet het denken over ethiek veranderd?
  • Wat vind je van het inbouwen van rfid-chips?
  • Mogen software ontwikkelaars zonder toestemming software updaten?
  • Wat zijn de gevaren van online of virtuele therapieën?
slide41

Gebruik van facebookgegevens voor reclamedoeleinden

  • Postcodes van pedofielen op internet
  • Publiceren van de foto’s van de dief van je mobiele telefoon op internet

Een greep

slide42

UU gaat na welke websites studenten op Universiteitspc’s bekijken

ICT-Speelgoed ‘My secret Pal’ om geheimen bij kinderen te ontfutselen

Het inbouwen van persuasieve technieken in virtuele therapieën

stroomrekeningen it industrie en internet rijzen de pan uit
“Stroomrekeningen IT-industrie en internet rijzen de pan uit”
  • Spits:
    • Bedrijven besteden vaak al meer geld aan energie dan aan personeel
    • Uitstoot CO2 al bijna net zo groot als die van de wereldwijde luchtvaart
    • Hoeveelheid elektriciteit benodigd voor een individuele zoekopdracht is genoeg om een spaarlamp een uur te laten branden.
  • Wat vind je van deze ontwikkeling?
handleidingen

Handleidingen

‘How to commit suicide’

‘How to make a bomb’

‘How to make a virus’

‘Thinspiration’

echoscopie
Echoscopie
  • Verlengstuk van onze waarneming
  • Belangrijke ethische vraagstukken
  • Abortus?
    • wel/niet?
rfid chips
RFID chips
  • 22 november 2005, Computable:
    • VS keuren implantatie rfid-chips in patiënten goed
    • Producent schenkt scanners aan ziekenhuizen
  • 31 augustus 2007, Los Angeles Times:
    • Mag een werkgever zijn werknemers verplichten?
    • Nee zegt de Amerikaanse senaat.
    • Citywatcher.com doet dat voor medewerkers van secure data center.
  • Wat vind jij van het gebruik van RFID-chips bij mensen?
e coaching
e-Coaching
  • effectiviteit en betrouwbaarheid
  • kwaliteitsnormen
  • aansprakelijkheid en verantwoordelijkheid
  • gelijke toegang
  • kwantificering lichaam
  • privacy
  • autonomie vs. beïnvloeding

(Rathenau Instituut)

slide53
Proefschrift David Levy:

‘Intieme relaties met artificiële partners’

Als robots meer menselijk worden, zullen meer mensen op robots verliefd worden of een intieme relatie opbouwen

voorbeelden

Paro

iCat

Aibo

Yorisoi

Kokoro

Voorbeelden

Hiroshi Ishiguro

slide56
Kunnen we een relatie aangaan met robots?

Mogen we met robots trouwen?

Hebben robots wettelijke rechten?

Hoe moeten we robots behandelen?

  • Mogen we robots pijn doen?
  • Mogen we robots verkrachten?
  • Mogen we robots martelen?

Wie is verantwoordelijk voor de handelingen van robots?

Dienen robots als voorbeeld voor de manier waarop we mensen behandelen?

Wat is hierbij de rol van bewustzijn?

robots ethiek en oorlog
Robots, ethiek en oorlog

In welke situaties zijn autonome robots acceptabel?

Zouden robots een bevel mogen weigeren van mensen?

Wie is er verantwoordelijk voor dodelijke ongelukken?

asimovs moraal
Asimovs moraal
  • Een robot mag een mens geen letsel toebrengen of door niet te handelen toestaan dat een mens letsel oploopt.
  • Een robot moet de bevelen uitvoeren die hem door mensen gegeven worden, behalve als die opdrachten in strijd zijn met de Eerste Wet.
  • Een robot moet zijn eigen bestaan beschermen, voor zover die bescherming niet in strijd is met de Eerste of Tweede Wet.
subjectief relativisme
Subjectief relativisme
  • Iedereen beslist voor zichzelf wat goed of fout is
  • Er bestaat geen universele moraal
  • Voordelen?
  • Nadelen?
subjectief relativisme1
Subjectief relativisme

Voor

  • we komen toch nooit uit het abortusdebat

Tegen

  • iedereen kan doen wat hij wil
  • Hitler vs. Theresa, maakt niet uit
cultureel relativisme
Cultureel relativisme
  • Verschillende morele opvattingen tussen culturen
  • Wederom geen universele moraal
  • Voordelen?
  • Nadelen?
cultureel relativisme1
Cultureel relativisme

Voor

  • verschillende omstandigheden
  • tolerant tegenover ander culturen
  • wel afrekening

Tegen

  • er zijn toch kernwaarden
  • wat zijn de regels?
  • er kan nooit iets veranderen
  • cultuurconflicten?
  • traditie, niet redeneren
cultuur en normen geert hofstede
Cultuur en normen(Geert Hofstede)

Waardendimensies:

  • (on)gelijkheid
  • collectief vs. individu
  • man/vrouw verhouding
  • onzekerheid
  • korte/lange termijn gerichtheid
on gelijkheid
(On)gelijkheid

Machtsafstandindex:

Maleisië: 104 (1/2)

Slowakije: 104 (1/2)

Nederland: 38 (61)

Zweden: 31 (67)

Hoog: Aziatische landen, Oost-Europa, Zuid-Amerika

Laag: Nederland, Noord-Europa, Noord-Amerika

kleine machtsafstand
Kleine machtsafstand

Grote machtsafstand

  • Hiërarchie om praktische redenen ingesteld
  • Relatief kleine verschillen in inkomen
  • Ideale chef is bekwame democraat
  • Privileges en statussymbolen ongewenst
  • Hiërarchie weerspiegelt existentiële ongelijkheid
  • Meer toezichthoudend personeel
  • Ondergeschikten verwachten dat hun wordt verteld wat te doen
  • Kantoorwerk hogere status
kleine machtsafstand1
Kleine machtsafstand

Grote machtsafstand

  • Gebruik van macht legitiem en onderworpen aan normen van goed en kwaad
  • Politiek systeem wordt veranderd door regels te veranderen
  • Pluralistisch samengestelde regering op basis van verkiezingen
  • Kleine inkomensverschillen
  • Minder corruptie
  • Wie macht heeft, heeft gelijk
  • Vooral armere landen met kleine middenklasse
  • Macht gebaseerd op familie, vrienden, charisma of gebruik van geweld
  • Minder discussie, meer geweld in binnenlandse politiek
ge nteresseerd
Geïnteresseerd?

Lees:

Geert en Gert Jan Hofstede

‘Allemaal andersdenkenden’

(uitgeverij Contact)

Of ga naar:

www.geert-hofstede.com/

het goddelijke commando
Het goddelijke commando
  • God als schepper van de wereld en de moraal
  • Goed is volgens de wil van God, slecht juist niet
  • Voordelen?
  • Nadelen?
het goddelijke commando1
Het goddelijke commando

Voor

  • God weet het het beste
  • God als ultieme autoriteit

Tegen

  • bestaat God wel?
  • hoe kennen we Gods wil?
  • is God wel zo goed?
  • verschillende opvattingen?
  • goed omdat God het wil of God gebiedt wat goed is
  • Er is dus nog iets buiten God dat goed is
immanuel kant 1724 1804
Immanuel Kant (1724-1804)
  • Morele wetten zijn universeel en rationeel
  • Mens bezit vrije wil
  • Essentieel is de achterliggende intentie
  • Cultiveren van onze goede wil
  • ‘Dutifulness’ (plicht)
  • Acties ‘gronden’ in goede morele regel
  • Categorisch imperatief
    • noodzakelijkheid, los van het doel
immanuel kant
Immanuel Kant

Categorisch imperatief:

‘Handel alleen volgens een regel waarvan u tegelijkertijd kunt verlangen dat ze tot algemene wet wordt verheven.’

Ook:

‘de mens is niet het middel, maar het doel’

‘de mens is de maat’

usability, transparantie

immanuel kant1
Immanuel Kant

Mag ik een belofte maken met de intentie die later te breken?

Mag ik liegen?

immanuel kant2
Immanuel Kant

Voor

  • rationeel
  • universeel
  • iedereen gelijk

Tegen

  • immorele regels toch toelaatbaar
  • conflicten bij regels
  • waarom aan deze wet gehoorzamen?
actie regel utilisme
Actie/regel-utilisme

Een actie/regel is goed voor zover hij het totale geluk verhoogt (en andersom)

Voordelen?

Nadelen?

Jeremy Bentham

John StuartMill

hoeveel mensen zijn de maat
Hoeveel mensen zijn de maat?
  • Stel 1 mens wordt gelukkig tegenover 10 mensen ongelukkig
  • Stel 10 mensen tegenover 10 mensen
  • Stel we moeten een nieuw systeem inbouwen, maar dat is veel werk voor bepaalde groep, maar een andere groep profiteert hiervan
    • wat is de speelruimte?
      • wat zijn de wettelijke kaders?
      • wat zijn de kaders van het bedrijf?
      • wat zijn de kaders van de afdeling?
      • moet/mag ik ongehoorzaam zijn? (pocket veto)
        • het geweten
het sociale contract
Het sociale contract

1. Vaststellen van morele regels

2. Een overheid die deze regels handhaaft

Acceptatie op basis van collectiviteit (niet imperatief)

Thomas Hobbs

Jean-Jacques Rousseau

de moraal is prefrontaal neuro ethiek
De Moraal is Prefrontaal (neuro-ethiek)

Erst kommt das Fressen dann kommt die Moral

Hersenbeschadigingen

Lobotomie

Dierengedrag

Liefde voor de eigen soort

Spiegelneuronen

Empathie

Aangeboren moraal

conclusies
Conclusies
  • ICT kan doordringen in alle facetten van ons dagelijks leven
  • ICT is niet intrinsiek ‘goed’ of ‘slecht’
  • ICT kan daarom sturend werken op onze handelingen, intenties en onze moraal
  • ICT kan zelf een moraal ‘bezitten’ (robots/agents)
  • Ontwerpers dienen zich bewust te zijn van de ethische gevolgen van hun ontwerp
ad