1 / 23

Wizja i priorytety Strategii Rozwoju Województwa Dolnośląskiego

Rada Rozwoju Dolnego Śląska I Seminarium naukowe Pałac Łomnica, 2-4 II 2012 r. Roman Galar Politechnika Wrocławska roman.galar@pwr.wroc.pl. Wizja i priorytety Strategii Rozwoju Województwa Dolnośląskiego. Plan wystąpienia. Próba uzgodnienia poglądów Warunki brzegowe strategii

otis
Download Presentation

Wizja i priorytety Strategii Rozwoju Województwa Dolnośląskiego

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. Rada Rozwoju Dolnego Śląska I Seminarium naukowe Pałac Łomnica, 2-4 II 2012 r. Roman GalarPolitechnika Wrocławska roman.galar@pwr.wroc.pl Wizja i priorytety Strategii Rozwoju Województwa Dolnośląskiego

  2. Plan wystąpienia • Próba uzgodnienia poglądów • Warunki brzegowe strategii • Elementy wizji • Wybór priorytetów • Podsumowanie Odchylenie abstrakcyjne Problemy raczej niż rozwiązania

  3. Uzgadnianie pojęć • Dynamika procesów rozwoju • Zarządzanie przyszłością • Rozwój a priorytety • Pragmatyka a wartości • Województwo czy region? Znaleźliśmy się w sytuacji, w której myślenie korekcyjne i perspektywa gwoździa w bucie nie wystarczają. Bo już zbyt długo tak myśleliśmy.

  4. Dynamika procesów rozwoju • Poprawne politycznie, ale ahistoryczne stereotypy rozwoju:rewolucyjny„ewolucyjny” zrównoważonyniepowstrzymanyprognozowanyplanowanymodernizacyjnyna kredyt  itd. • Doświadczenie historyczne • Proces epizodyczny w czasie i przestrzeni • Na ogół zastój, możliwy regres (ekologia) • Okresy linearnego rozwoju i punkty zwrotne – ilość i jakość • Horyzont przewidywalności trendów • Rola kreatywnej destrukcji • Innowacyjne fundamenty rozwoju – innowacje przyrostowe, rekombinacyjne i przełomowe (Czarne Łabędzie) • Wolność i doskonałość – efektywnościowe blokady postępu • Rozwój regionalny • Właściwa skala przestrzenna • Opcja imitacyjna (modernizacyjna) – wyścigi wagoników kolejki linowej • Kwestia asertywności, inteligencji i inteligentów

  5. Zarządzanie przyszłością • Horyzont prognoz ekstrapolacja trendów do kolejnego punktu zwrotnego • Bariery nonsensu, granice wzrostu ucieczka od małych prognoz w duże (Polska w UE) • Militarna i korporacyjna wizja strategiijak niszczyć i zwyciężać, czy jak budować i trwać • Dylemat: strategia obronna czy manewrowastrategie planistyczne i adaptacyjne • Zbiór udanych strategii lekcja pokory • Pycha planistyczna i postulat opóźnionego planowania efekt Huty Katowice (autostrady?) • O strategiczną rezerwę mocy manewrowejludzie, pieniądze, przepisy, umiejętności (siły szybkiego reagowania)

  6. Rozwój a priorytety • Priorytety a harmonia rozwojuRozwój zrównoważony priorytetami? • Priorytetowe kierunki rozwojuProblem liderów czy zapóźnionych? • Narzucanie priorytetówKwestia inicjatywy strategicznej i eliminowania konkurentów • Komfort priorytetówUproszczony obraz świata i zredukowane pole wyborów • Priorytety i innowacjeFatalne doświadczenia historyczne (leki i AI/ tranzystor i PC) • Zagospodarowanie masy popriorytetowejDziedzictwo postindustrialne, obiekty postewentowe

  7. Pragmatyka i wartości • Funkcjonalne i emocjonalne składowe regionufantom „regionu jako korporacji” • Długookresowe konsekwencje „real politik”kolonializm, totalitaryzmy, rynki finansowe • Nowoczesność i antropologia • Czy inteligencja da się zastąpić procedurami? • Czy wolny rynek może funkcjonować bez dekalogu? • Czy można „obiektywnie” uszczęśliwiać? • Czy „wieczna młodość” pozwoli uciec od cyklu życia? • Czy Homo Oeconomicus wyprze Homo Sapiens Sapiens? • Czy selekcja naturalna wytnie ludzi sukcesu? • Co przetrwa z aktualnej nowoczesności? • Wartości jako nośnik wiedzy nieskodyfikowanejdługookresowa eksperymentalna weryfikacja • Wartości jako najtrwalszy wskaźnik prognostycznynadzieja na renesans wartości przed zderzeniem cywilizacji

  8. Województwo czy region? • Co trwale łączy ziemię, ludzi i władzę? • Różne percepcje regionów • jako podsystemy hierarchicznego zarządzania • jako korporacje • jako narzędzia polityki (krajowej i unijnej) • jako formy dekompozycji przestrzennej • jako obszary atrakcji metropolii • jako platformy klastrów gospodarcz0 - innowacyjnych • jako generatory fali kulturowej • jako domeny post-feudalne • jako małe ojczyzny • Opcja pragmatyczna, województwa • wymiar instytucjonalny i realnyzanika w miarę rozwoju technologii informacyjnych i transportowych • Opcja sentymentalna, regiony • wymiar obywatelski i potencjalnytrwa bo odpowiada ludzkiej naturze (spójny świat do ogarnięcia doświadczeniem?)

  9. Warunki brzegowe • Świat, Zachód, Europa, Polska u progu zmiany przełomowejDramatyczne skrócenie horyzontu prognoz • Normalność jaką znamy raczej nie wróciSwoboda manewru ograniczona długiem i zanikiem przewagi innowacyjnej • Porażka i regres aktualnej globalizacji Spętane procedurami kultury wolności przegrywają z kulturami perfekcji • Wielka konwergencja3-4 razy więcej konsumentów, zmierzch uprzywilejowanej konsumpcji Zachodu • Uaktywnienie granic wzrostuEkologia wymusza ograniczenia konsumpcji – zmiana paradygmatu sukcesu • Strategiczny prymat demografiiOdwrót od programowego egoizmu i renesans wartości rodzinnych • Powrót realnej ekonomiiEkspansja czasu wolnego, ograniczenie sfery usług, wzrost aktywności społecznej • Globalna perspektywa politycznaWyzwolenie potencjału współpracy albo konflikt egoizmów • Perspektywa Regionalna • Czasy sponsoringu dobiegają końca • Restytucja strategicznej perspektywy pokoleniowej • Inteligencja adaptacyjna – główny atut w czasach niepewności • Strategia dla regionu – Mała Ojczyzna, oaza stabilności („zielona wysepka”)

  10. Elementy wizji • Domena działalności • Odpowiedzialność • Standardy sukcesu • Kluczowe kompetencje • Organizacja Schemat zaczerpnięty z Wikipedii

  11. Domena działalności • Realizacja zadań zleconych przez rząd RP • Zapewnienie odpowiednich usług publicznych • Harmonizowanie działań gmin i powiatów • Formowanie struktury przestrzennej regionu • Stymulowanie rozwoju regionu • Kształtowanie wspólnoty regionalnej jako bytu pożytecznie integrującego wspólnoty mniejsze i będącego pożyteczną częścią wspólnot większych

  12. Odpowiedzialność • Wobec mieszkańcówciepła woda & Co • Wobec społeczeństwastandardy rzetelności i przyzwoitości, nawyki kooperacji • Wobec przyszłego pokoleniaotwarte opcje wyboru i środki na ich realizację (długi!) • Wobec środowiskazostawić region w stanie nie gorszym niż się zastało • Wobec Polski, Europy i Cywilizacji przekazanie i wzbogacenie dziedzictwa kulturowego

  13. Standardy sukcesu • Poprawa profilu demograficznego i pozytywny, również jakościowo, bilans migracji • Umacnianie się prężnej, regionalnie zakorzenionej gospodarki • Wzrost odporności na zagrożenia ekonomiczne, przyrodnicze i społeczne • Kształtowanie się regionalnego systemu innowacyjnego • Relatywnie przyzwoity i bardziej wyrównany poziom konsumpcji • Poprawa stanu środowiska kulturowego i naturalnego • Przyrost kapitału ludzkiego i społecznego • Wzrost poziomu aktywności obywatelskiej • Kształtowanie się wyrazistej i pozytywnej tożsamości regionalnej • Umacnianie się strategicznego konsensusu – wspólnota wizji i aprobata dla wybranego wektora rozwoju Dolnego Śląska

  14. Kluczowe kompetencje • Łączenie wiedzy i pragmatyzmu • Sumienne zarządzanie majątkiem • Egzekwowanie odpowiedzialności moderowane empatią • Utrzymywanie balansu między konkurencją i kooperacją • Organizowanie współpracy regionalnych aktorów • Stymulowanie kultury eksperymentu (innowacje) • Udrażnianie komunikacji społecznej • Ekspresja interesów regionu i budowanie koalicji • Artykułowanie dobra wspólnego • Całościowe, stale aktualizowane rozeznanie sytuacji • Wiązanie działań bieżących z ogólną wizją rozwoju

  15. Organizacja System samorządowy województwa funkcjonujący na zasadzie pomocniczości nad układem gmin i powiatów DŚ w ramach RP i UE • Struktury proceduralne realizujące zadania bieżące, w tym zlecone przez organy RP i UE • Struktury operacyjne zarządzające infrastrukturą • Struktury zadaniowe wyłaniane w ramach „gry o region” • Struktury negocjacyjne integrujące działania gmin i powiatów w ramach subregionów • Struktury partnerskie współpracy interregionalnej krajowej i europejskiej • Struktury nieformalne regionalnego systemu innowacyjnego • Struktury konsultacyjne zaplecza ekspertalnego (zarządzanie przyszłością) • Struktury komunikacji społecznej

  16. Wybór priorytetów • Prymat endogennego nad egzogennym • Integracja funkcjonalna regionu • Regeneracja tkanki społecznej/wspólnotowej • Implementacja „Gry o region” • Ekspresja regionalnych interesów • Antypriorytety – lista TABU Priorytety naprawcze. Nadzieja, że prowadzą do stanu z mniejszą liczbą priorytetów

  17. Endogenne nad egzogennym • Od dotacyjnej do post-dotacyjnej fazy rozwoju. Refleksje: • przesztywnienia proceduralne – patologiczne relacje racji prawnych i realnych • cudze priorytety – na co wydawalibyśmy własne pieniądze? (dziwne innowacje, szkolenia, inżynieria społeczna) • cena kumulacji inwestycji – dominacja podaży  krach popytu, spirala długów • zaniechane reformy – cudze środki na rozwój, własne na zastój… • zęby darowanego konia: koszty utrzymania inwestycji, wyuczona bezradność • czy wiemy dosyć o bezdotacyjnych karierach Chin, Turcji, Brazylii? • znać proporcje: 7 lat dotacji dla RP = koszty ratowania 1 banku w GB • Rozwój za swoje • potrzeba własnej bazy podatkowej (jasne związki przyczynowo-skutkowe) • obniżanie barier przedsiębiorczości (patologie certyfikacyjne i przetargowe) • uczytelnienie sygnałów rynkowych (deformacje strefowe i dotacyjne) • Zmiana kompetencji i mentalności decydentów i administratorów • Renesans znaczenia reputacji firmy • Zakorzenianie biznesu w regionie • Nie tylko miejsca pracy – kapitalizm to również kapitaliści (tzw. „szacun”)

  18. Integracja funkcjonalna regionu • Komunikacja 0dtworzenie/modernizacja/uzupełnienie połączeń subregionalnych połączenia subregionów z metropolią połączenie ze Stolicą przejście na Czechy opcja post-samochodowa • Energetyka Zapobieganie blackoutomusuwanie energetycznych barier konkurencyjności podstawowa samowystarczalność regionalna niedotacyjna energetyka odnawialna • Usługi wyższego rzędukomplementarny system opieki zdrowotnej  sprzęg kształcenia wyższego z akademickim  dostępność usług sieciowych  rola metropolii; co za co? • Żywność wykorzystanie potencjału rolniczego regionu dywersyfikacja produkcji podstawowa samowystarczalność regionalna • Ład przestrzenny Dolny Śląsk funkcjonalny i estetyczny ograniczenie urbansprawli regresu w stronę ulicówek przywrócenie atrakcyjności krajobrazowej (Sudety!) • Ekologia sensowny kompromis między sferą bytową, gospodarczą i przyrodniczą szacunek dla natury, odporność na demagogię  status parku i ogrodu czy puszczy i bagien? reguła 20/80

  19. Regeneracja tkanki społecznej • Trwanie i rozwój regionu jako opcja wspólnotowaIndywidualiści wyjadą gdzie im lepiej • Perspektywa społeczna Region dla homo sapiens sapiensczy dla homo consumensis? • Rozwój kapitału społecznego • Edukacja obywateli przed edukacją pracowników (lepsi pracownicy) • Przekaz archetypu cywilizacyjnego i kulturowego (wartości) • Moderowanie konkurencyjności współpracą (zaufanie) Refleksja: stawka li tylko na kapitał ludzki to finansowanie drenażu mózgów • Baza dla GOW / eksperymentalnej ekonomii • Niezbędna baza różnorodności (ograniczenia dla efektywności unifikacyjnej) • Niezbędna przestrzeń dla zachowań eksploracyjnych (ograniczenia procedur) • Samorząd w roli partnera • Jak słuchać i kogo • Jak wyważać interesy pokoleń • Jak przekonywać ludzi • Jak wyzwalać aktywność i inicjatywę

  20. Implementacja „Gry o region” • Poszerzanie bazy rozwojowej regionupartnerstwa na rzecz regionu • Gra o sumie niezerowej współpraca nad konkurencją • Gra otwarta bez typowania zwycięzców • Mobilizacja inicjatywy otoczeniastymulowanie zaradności i przedsiębiorczości • Wspomaganie gotowych sobie pomóc likwidacja premii za bezradność • Koalicja elit triady: gospodarka – nauka – samorząd fundament regionu innowacyjnego

  21. Ekspresja regionalnych interesów • Stymulowanie aktywności w ramach funkcjonalnych subregionów (ziemi?) • Polskie „poziomki” interregionalne(Ziemie Zachodnie, Odra, Korytarz A4) • Wspólne przedsięwzięcia z sąsiadami (energetyka, transport, turystyka…) • Region jako element samouczącego się systemu adaptacyjnego (Polski i Europy) • Rzecznik interesów Polski regionalnej • O przejrzyste i konsekwentne określenie funkcji regionów na zasadzie pomocniczości • O prorozwojowe zdefiniowanie bazy podatkowej • O przestrzeń dla żywej inteligencji – deproceduralizacja

  22. Antypriorytety / lista tabu • Rozproszone działania, o funkcjonalności zamrożonej do lepszych czasów (np. kawałki dróg do nikąd) • Inwestycje w obiekty, których nie sposób będzie utrzymać (np. infrastruktura rozproszona na wsi) • Działania niosące korzyści w skali jednej gminy lub jednego powiatu (klientyzm zamiast pomocniczości) • Działania uzasadnione presją nie argumentami (ruchy jednej sprawy) • Światowy „szpan” (tzn. inwestycje 100/100, gdy można by 20/80) • Kosztowne inwestycje w tanią popularność (np. igrzyska dla „gawiedzi”) • Oderwane od realiów inwestycje prestiżowe (typu: „Polak potrafi!”) • Wdrażanie wymierających trendów (np. walka z „globalnym ociepleniem”) • Uszczęśliwianie ludzi (zamiast usuwania przyczyn frustracji)

  23. Podsumowanie • Region gotowy na przyszłość (adaptacyjny) • Region dla przyszłych pokoleń (odddłużony) • Region gospodarny (rozwój za swoje) • Region oryginalny (innowacyjny) • Region obywatelski (społeczeństwo, nie masy) • Region macierzysty (pozytywne emocje) • Region użyteczny (wewnętrznie i zewnętrznie) • Region stabilny („zielona wysepka”?) • Region na dorobku (nie na zakupach!)

More Related