Slam yet etk s ndek t rk edeb yati ge d nem edeb yati 10 19 yy
Sponsored Links
This presentation is the property of its rightful owner.
1 / 20

İSLAMİYET  ETKİSİNDEKİ TÜRK EDEBİYATI (GEÇİŞ DÖNEMİ EDEBİYATI ) (10.-19.yy) PowerPoint PPT Presentation


  • 124 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

İSLAMİYET  ETKİSİNDEKİ TÜRK EDEBİYATI (GEÇİŞ DÖNEMİ EDEBİYATI ) (10.-19.yy).

Download Presentation

İSLAMİYET  ETKİSİNDEKİ TÜRK EDEBİYATI (GEÇİŞ DÖNEMİ EDEBİYATI ) (10.-19.yy)

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


SLAMYET ETKSNDEK TRK EDEBYATI (GE DNEM EDEBYATI ) (10.-19.yy)


  • Trkler onuncu yzyldan itibaren kitleler halinde slamiyet'i kabul etmeye balamlardr. slam kltrnn etkisiyle yavaa yava yeni bir edebiyat ortaya kmtr. Kendine zg nitelikleri ve kurallaryla Divan Edebiyat adn verdiimiz dnemin oluumu 13.. yzyla kadar gelir. Daha sonra bu edebiyat anlay 19.yzyla kadar etkin bir ekilde varln srdrr.


  • Dier yandan, slamiyet'ten nceki Szl Edebiyat Dnemi, slam kltrnn etkisiyle ieriinde kk deiimlere urayarak Halk Edebiyat adyla geliimini srdrr. Yani, bir anlamda Halk Edebiyat dediimiz edebiyat, slamiyet'ten nceki edebiyatmzn slam uygarl altndaki yeni biimleniidir. Oysa Divan Edebiyat tamamen dinin etkisiyle ekillenmi bir edebiyattr.


  • Trklerin Mslman olduunu kabul ettiimiz 10.yzylla, Divan edebiyatnn balangc olarak kabul edilen 13. yzyl arasnda slamiyet'in etkisi altnda verilmi olan, bir anlamda gei dnemi rnlerimiz saylan eserler yer almaktadr.


LK SLAM RNLER

  • KUTADGU BLG: Eserin ad mutluluk veren bilgi anlamna gelir. Yazar, Yusuf Has Haciptir.


  • Karahanllar zamannda (XI. yzyl-1070) yazlm, ideal bir devlet ynetiminin nasl olmas gerektii zerinde durulmutur. Esrin dilinde henz Arapa ve Farsa etkisi yoktur. Birimi beyit, ls aruz, kalb fe u ln/fe u ln /fe uldr. Bilinen nshas, bugn Fergana, Viyana ve Msrda bulunmaktadr.


DVAN LUGAT-T TRK:

  • Eserin ad, Trk Dilinin toplu(genel) Szl anlamna gelir. Adndan da anlalaca gibi, eser bir szlktr; Araplara Trkeyi retmek amacyla yazlmtr.


  • Bundan dolay, Trkenin Arapa karsnda savunulduu bir eser olarak deerlendirilir. Eserde Trke szcklerin anlamlar Arapayla aklanmakta ve her maddeden sonra birtakm Trke metinler rnek olarak verilmektedir.


Kagarl Mahmut

  • tarafndan XI. yzylda yazlan eserin asl nemi de, ite bu derleme Trke metinlerden ileri gelmektedir. Eserine bir de Trk illerinin haritasn koyan Kagarl Mahmut, Trke szcklerin aklamalarn yaparken drt yze yakn drtlkten oluan iirlerle ataszlerini (sav) rnek olarak verir.


  • Divan- Lgat-it Trk, Trk dilinin ana eseri, Trk edebiyatnn ve folklrnn bir hazinesi olarak kabul edilmektedir.


Edebiyatmzda aruz lsnn ilk kullanld eser olarak kabul edilmektedir.

  • Eserde adaleti, akl, saadeti ve devleti temsil eden drt kahramann evresinde gelien olaylarla yazar, devlet idaresinin ve sosyal dzenin nasl olmas gerektiini anlatr. Hakaniye Trkesiyle yazlm olan eserde 7500 civarnda Trke szck Arapa olarak aklanmtr. Ayrca Trk boylarnn dilleri ve Trk illeri hakknda bilgi verir.


ATABETL-HAKAYIK:

  • 12. yzylda Edip Ahmet tarafndan aruz ls (ehname) vezni) ve drtlklerle yazlmtr. Eserin ad Hakikatler Basama anlamndadr..


  • Hakaniye Trkesiyle yazlm olan eserde, bilginin fayydas, cehaletin zararlar, cmertlik, cimrilik, iyi ve kt huylar anlatlarak halka yararl olmak amac gdlmtr. Dini-ahlaki bir eserdir. Edip Ahmetin bu eseri yazarken Kutadgu Biligden etkilendii bilinmektedir


DVAN-I HKMET:

  • 12. yzylda Ahmet Yesevi tarafndan drtlklerle ve hece lsyle yazlm dini, tasavvufi ve retici bir eserdir.


  • Drtlklerin her birine hikmet ad verilmi ve bu hikmetler Orta Asya ve Anadoluda yaylarak halk derinden etkilemitir. Yesevilik tarikatnn da kurcusu olan Ahmet Yesevi daha sonra Anadoluda kurulan pek ok tarikata kaynak olmutur.


  • Orta Asya ve Trk boylarnn bulunduu blgelerde yzyllarca sevilerek okunan Bakrgan Kitabnn yazar olan Sleyman Ata da, Ahmet Yesevinin haleflerinden biridir.Onun eseri de dini, tasavvufi ve retici iirlerden olumaktadr.


DEDE KORKUT HKAYELER

  • Ouz Trklerinin Rum, Abaza ve Grclerle yaptklar savalara ait destani hikayelerdir. Halk arasnda sylene sylene 14.yzylda son eklini alm ve 15. ve 16. yzylda yazya geirilmitir.


  • Hikayelerin yazar belli deildir. Dede Korkut hikayeleri on iki hikaye ile bir nszden olumaktadr. Desten geleneinden halk ykclne gei dnemi rnleridir.


  • Hikayelerde olaylar nesir, kahramanlarn duygu ve dnceleri nazmla dile getirilmitir. Ar bir dil kullanlm, olaanst olaylar yer verilmitir


  • Trkenin canl ve doal anlatm gzelliini gsteren hikayelerde ses tekrarlar da ska yer almaktadr.

  • Dede Korkut hikayelerinin tek ve tam nshas Almanyada Dresden Ktphanesindedir.


  • Login