1 / 12

GÖKTÜRK DEVLETİ VE EĞİTİM

GÖKTÜRK DEVLETİ VE EĞİTİM.

lacey
Download Presentation

GÖKTÜRK DEVLETİ VE EĞİTİM

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. GÖKTÜRK DEVLETİ VE EĞİTİM

  2. M.S. VI. yüzyılın ortalarında Büyük Hun Devleti’nden sonra en büyük Türk devletini kurmuş ve kısa zamanda çok büyük bir alana yayılmışlardır. Göktürkler, Hunlar’ın devamı niteliğindedir. Göktürkler’in menşei hakkındaki tartışmalara bakıldığı zaman onların Hunların bir kolu olarak ortaya çıktıkları görülür. 542 yılından itibaren derece derece kuvvetlenmeye başlayan Bumin Kağan önderliğindeki Göktürkler’e Batı Wei devleti tarafından 545 yılında An-nuo-p’an-t’o adlı Soğd’lu bir elçinin gönderilmesiyle Göktürkler’le Batı Wei arasında resmi münasebet tesis edildi.

  3. Böylece Göktürkler resmen tanındı. Daha sonra devlet iç ve dış sebepler sonucunda Doğu ve Batı olmak üzere ikiye bölündü. Fakat Uygurlar ve Çinli’lerin baskıları sonucunda Doğu Göktürkleri 630 yılında, Batı Göktürkleri 659 yılında Çin egemenliğine girdiler. Doğu Göktürkler 50 yıllık bir aradan sonra Kutluk (İlteriş) adında bir önderin yönetiminde istiklal savaşı vererek tekrar bağımsızlıklarına kavuştular. Kutluk Kağan’ın ölümünden sonra kardeşi Kapağan, sonra da Kutluk Kağan’ın çocukları Bilge Kağan ve Kültegin yönetimi aldı. Bunların vezirleri Tonyukuk idi.

  4. O yıllarda Göktürkler en parlak dönemlerini yaşadılar. Tonyukuk 618 yılında, mahalli beyleri ve idarecileri kağanlığın memurları haline dönüştürmek için onlara çeşitli unvanlar verdi. Mahalli hâkimleri takip edebilmek amacıyla hükümet temsilcileri seçtirdi. Bu dönemde vergileri toplayan hâkimlerin yerlerine idareci olarak Türk beylerini getirtti.İlgili dönemin kaynakları incelendiğinde Göktürkler’de sistemli ve düzenli, merkezi sisteme bağlı, eyaletlerden ve onların yöneticilerinden oluşan bir devlet sisteminin olduğu anlaşılmaktadır.

  5. Bununla birlikte İç siyasi çekişmeler, Uygurlar ve başka toplumların isyanı, Çin’in izlediği bölücü politika sonunda, Göktürk’ler 745’te bağımsızlıklarını kaybettiler. Göktürk’ler güçlü bir devlet kurmakla kalmamış, Bizans ve Çin’i de yıldırmıştır. Uzun bir süre İpek yolunu elinde tuttuklarından dolayı gerek Çin gerekse Bizans devletleri, Göktürk’ler ile iyi ilişkiler kurmaya çalışmıştır

  6. GÖKTÜRKLERDE EĞİTİM • Göktürklerde eğitim, Hunlar’ınkine benzemektedir. • Eğitim töre içinde töre kanalıyla verilmektedir. • 38 harfli gelişmiş bir alfabeye sahip olmaları bazı yazılı eserler bırakmalarını sağlamıştır. ( Bu eserlerin en önemlisi; Orhun Anıtlarıdır M.S. 732) • Göktürklerde, sözlü töre bilgisi, yazı ile genişletilmiş ,bilgiler artmış ve yaygınlaşmıştır. • Göktürklerde de alp insan tipine büyük önem verilmiştir.

  7. Orhun Anıtları Hakkında Neler Biliyoruz? • 732 yılında Kültegin, 735 yılında Bilge Kağan ve Tonyukuk anıtları dikilmiştir. • Anıtlarda yaklaşık 6000 kelime vardır. • Türkçenin ilk yazılı belgeleri “Yenisey” mezar taşlarıdır. • Bu taşlar, Orhun anıtlarından daha eski olmakla birlikte tarihleri kesin olarak bilinememektedir. • O nedenle Orhun anıtları en eski yazılı belgeler olarak kabul edilir. • Anıtlar ilk defa, Danimarkalı dilbilimci Thomsen tarafından 1893 tarihinde okunmuştur. • Anıtlara yer alan bazı Çince yazılar, bunların kesin olarak tarihlenmesine yardımcı olmuştur.

  8. Orhun Anıtlarının Eğitim Açısından Önemi • Orhun anıtlarında; • Çinlilerin özellikleri, • Türklerin sosyal hayatı ve kişilik özellikleri, • Topluluklar arasındaki ihtilaflar, • Türk hükümdarlarının sahip olması istenen özellikler, • Tarihten çıkarılması gereken dersler, • Sonsuza kadar var olma arzusuna ilişkin bilgiler mevcuttur.

  9. HAZIRLAYANLAR • TOLGA YILDIRIM 133 • MURAT ÇELİK 174

More Related