Elementy limnologii
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 29

Elementy limnologii PowerPoint PPT Presentation


  • 90 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Elementy limnologii. Dr inż.Małgorzata Loga. Zagrożenia/zanieczyszczenia wód powierzchniowych. zrzut substancji organicznych -deficyt tlenu eutofizacja - spowodowana dopływem biogenów, zmiana pH - zakwaszanie, zrzut substancji toksycznych np. pestycydy, metale ciężkie. Strefy jezior.

Download Presentation

Elementy limnologii

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Elementy limnologii

Elementy limnologii

Dr inż.Małgorzata Loga


Elementy limnologii

Zagrożenia/zanieczyszczenia wód powierzchniowych

  • zrzut substancji organicznych -deficyt tlenu

  • eutofizacja - spowodowana dopływem biogenów,

  • zmiana pH - zakwaszanie,

  • zrzut substancji toksycznych np. pestycydy, metale ciężkie


Strefy jezior

Strefy jezior

Litoral– strefa najpłytsza i najbliższa brzegu.Dolna granica litoralu jest granicą występowania roślinności. O zasięgu litoralu decyduje często zasięg przenikania słonecznego.

Sublitoral- strefa poniżej litoralu. Rośliny tu nie występują; opadają tu szczątki pochodzenia litoralnego; fauna jest uboższa niż w litoralu.

Pelagial – strefa otwartej wody. Toń wodna z zamieszkałymi w niej organizmami – fito- i zooplanktonem, nektonem.

Profundal – strefa poniżej sublitoralu. Jest to strefa głębinowa.


Stratyfikacja jezior

Stratyfikacja jezior

Epilimnion – temperatury epilimnionu są zależne od temperatury powietrza. Wody są dobrze wymieszane w wyniku działania wiatru, są jednocześnie dobrze natlenione i naświetlone.

Metalimnion – zwany też termokliną. Tu następuje gwałtowny spadek temperatury i wzrost gęstości wody

Hypolimnion – temperatura jest tu zwykle wyrównanaok.4C. Woda nie podlega mieszaniu, zwykle jest pozbawiona dostępu światła. Opadają tu zawiesiny z epilimnionu. Stężenie tlenu rozpuszczonego jest zwykle małe.


Dobowa dynamika termokliny

Dobowa dynamika termokliny


Powstawanie termokliny

Powstawanie termokliny


Sezonowa dynamika termokliny

Sezonowa dynamika termokliny


Sezonowa dynamika termokliny1

Sezonowa dynamika termokliny


Zanikanie termokliny

Zanikanie termokliny


Elementy limnologii

Klasyfikacja jezior ze względu na zmiany stratyfikacji

  • amiktyczne

  • meromiktyczne

  • holomiktyczne

    • oligomiktyczne

    • mononiktyczne

    • dimiktyczne

    • polimiktyczne


Elementy limnologii

Amiktyczne – zbiorniki przez cały rok pokryte lodem, których masy wód nie mieszają się w ogóle. Jeziora takie występują w strefie arktycznej i antarktycznej oraz wysokich górach.

Meromiktyczne– zbiorniki, których wody ulegają tylko częściowemu mieszaniu; głębokie warstwy wody nie są nigdy wymieniane, gdyż i) woda ze względu na znaczną zawartość rozpuszczonych soli ma dużą gęstość lub ii)jezioro jest całkowicie osłonięte od wiatru

Holomiktyczne – zbiorniki w których następuje pełne mieszanie wód podczas cyrkulacji. W zależności jak często zachodzi cyrkulacja :.................


Elementy limnologii

oligomiktyczne – w których wody w pełni mieszają się raz na kilka lat. Z powodu znacznej ich wielkości i związanej z tym podwyższonej zdolności do magazynowania ciepła, od aktualnych warunków klimatycznych zależy, czy dochodzi do całkowitego wymieszania

monomiktyczne – których woda ulega mieszaniu jeden raz w roku latem lub zimą, monomiktyczne zimne i monomiktyczne ciepłe

dimiktyczne– których wody mieszane są w ciągu roku dwukrotnie, są najliczniejszym typem miktycznym w strefie umiarkowanej

polimiktyczne– w których okresy pełnego mieszania powtarzają się wielokrotnie, nawet w rytmie dobowym


Procesy mieszania jezior

Procesy mieszania jezior


Dop yw z rzekami

Dopływ z rzekami

Dopływ rzeki Leysse do jez.Bourget


Gradienty zale ne od temperatury

Gradienty zależne od temperatury

Strefa trofogeniczna – strefa prześwietlona w której przeważa synteza substancji organicznych i produkcja tlenu (w znacznym stopniu pokrywa się z zakresem epilimnionu)

Strefa trofolityczna – strefa w której materia organiczna ulega rozkładowi a tlen jest wyczerpywany


Elementy limnologii

Klasyfikacja troficzna jezior

  • oligotroficzne

  • mezotroficzne

  • eutroficzne

  • dystroficzne


Jezioro oligotroficzne

oligotroficzne

roślinność przybrzeżna uboga

plankton i bentos ubogi

osady nieorganiczne

Jezioro oligotroficzne


Elementy limnologii

Klasyfikacja troficzna jezior

  • Oligotroficzne – zawartość biogenów bardzo mała. Limituje to produkcję biologiczna i utrzymuje ją na niskim poziomie. Szybkość rozkładu materii organicznej jest równa jej produkcji. Wody czyste, zawartość tlenu wysoka.

  • Mezotroficzne – większy dopływ biogenów, wzrasta produkcja biologiczna, zwiększa się zawartość materii organicznej. Produkcja zaczyna przewyższać rozkład. Kumulacja osadów dennych, obniżenie stężenia tlenu przy dnie.


Jezioro eutroficzne

roślinność

przybrzeżna

bogata

bogaty

plankton

muł organiczny

Jezioro eutroficzne


Elementy limnologii

Klasyfikacja troficzna jezior

  • Eutroficzne – Jezioro bogate w biogeny. Duża produkcja biologiczna, produkcja przewyższa rozkład. Występuje masowy rozwój glonów w postaci zakwitów. Zwiększa się mętność i barwa. Wysoka kumulacja materii organicznej. Zwiększa się zawartość osadów dennych.Przy dnie występuje znaczny spadek stężenia tlenu (nawet warunki anaerobowe)

  • Dystroficzne – nadmiar substancji biogennych. Produkcja wielokrotnie przewyższa rozkład. Gwałtownie rośnie warstwa osadów dennych. Jezioro się wypłyca i przekształca w bagno.


Elementy limnologii

Czynniki wpływające na koncentrację tlenu

  • Typ miktyczny

  • Wielkość zapasu tlenu

  • Wielkość produkcji w epilimnionie

  • Tempo procesów rozkładu

  • (temperatura)


Przyczyny eutrofizacji

Przyczyny eutrofizacji

przyczyna

konsekwencje

drapieżnictwo

drapieżnictwo

niezrównoważony

dopływ/odpływ

biomasa

biomasa

produkcja

produkcja

eutrofizacja


Skutki eutrofizacji

Skutki eutrofizacji

  • wzrost zawartości fitoplanktonu oraz zmiany jego gatunków

  • wzrost zawartości zawiesin i spadek przezroczystości wody

  • wzrost warstwy osadów dennych

  • spadek zawartości tlenu

  • zmiana w liczebności i gatunkach ryb


Elementy limnologii

Kategoria troficzna

Fosfor całkowity mg/m3

Chlorofil a mg/m3

Widzialność krążka Secchiego m

Wartość średnioroczna

Wartość średnioroczna

Wartość maksymalna

Wartość średnioroczna

Wartość minimalna

Ultra-oligotrofia

< 4,0

< 1,0

<2,0

>12,0

>6

oligotrofia

< 10,0

<2,5

<8,0

>6,0

>3

mezotrofia

10-35

2,5-8,0

8-25

6-3

3-1,5

eutrofia

35-100

8-25

25-75

3-1,5

1,5-0,7

hypetrofia

>100

> 25

>75

<1,5

<0,7

Graniczne wartości parametrów dla różnych kategorii troficznych według klasyfikacji OECD (1982)


Elementy limnologii

Wskaźniki jakości wody i klasyfikacja

Wskaźnik jakości wody

Punkt pomiaru i moment

klasa I

klasa II

klasa III

średni % nasycenia tlenem

jez. stratyfikowane

lato

>40

>20

>5

tlen rozp. mgO2/dm3

jeziora niestratyfikowane

lato

ponad dnem

>4

>2

>1

ChZT ( Cr 2O7)

mg O2/dm3

j.s + j. n.s

lato

powierzchnia

<20

<30

<50

BZT mgO2/dm3

j.s + j. n.s

lato powierzchnia

<2

<5

<8

BZT mgO2/dm3

j.s

lato ponad dnem

<2

<5

<10

fosforany

j.s+j. n.s mgP/dm3

wiosna powierzchnia

<0,02

<0,04

<0,08

fosfor całkowity

j.s mgP/dm3

lato warstwa denna

<0,02

<0,04

<0,08

fosfor całkowity

j.s +j. n.s mgP/dm3

wiosna i lato średnia

<0,06

<0,15

<0,60


Elementy limnologii

Wskaźniki jakości wody i klasy czystości –cd.


Elementy limnologii

Wskaźniki jakości wody i klasy czystości –cd.


Elementy limnologii

podatność na degradację

wskaźnik

Kat I

Kat II

Kat. III

wsp. Schindler’a

głębokość średnia (m)

>10

>5

>3

powierzchnia zlewni + powierzchnia jeziora (m2)

-----------------------------------------------------

objętość jeziora (10 3 m3)

-----------------------------------

długość linii brzegowej (m)

> 4.0

> 2.0

> 0.8

objętość jeziora(m3)

% of procent wód startyfikowanych

> 35

> 20

> 10

powierzchnia aktywnego dna (m2)

-----------------------------------------

objętość hypolimniomu (m3)

< 0,1

< 0,15

< 0,30

% procent rocznej wymiany wody *

< 30

< 200

< 1000

< 2

< 10

< 50

Typ zagospodarowania zlewni **

> 60%

lasy

<60 % lasy

< 60% pola orne

> 60% pola orne


Ramowa dyrektywa wodna

Ramowa Dyrektywa Wodna

Dyrektywa 2000/60/EC Parlamentu Europejskiego i Rady Europy z dnia 23.XI. 2000r. określająca zakres obowiązków Unii w dziedzinie polityki wodnej.


  • Login