Patrick wautelet
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 36

Internationale nalatenschappen: Overzicht van de Verordening 650/2012: PowerPoint PPT Presentation


  • 98 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Patrick Wautelet. Internationale nalatenschappen: Overzicht van de Verordening 650/2012:. Plan. 1) De Verordening: algemene principes 2) Toepassing van de Verordening: voorbeelden. I. Verordening 650/2012: algemene principes. Verordening Erfopvolging (650/2012)

Download Presentation

Internationale nalatenschappen: Overzicht van de Verordening 650/2012:

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Patrick wautelet

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

Patrick Wautelet

Internationale nalatenschappen:Overzicht van de Verordening 650/2012:


Internationale nalatenschappen overzicht van de verordening 650 2012

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

Plan

  • 1) De Verordening: algemene principes

  • 2) Toepassing van de Verordening: voorbeelden


I verordening 650 2012 algemene principes

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

I. Verordening 650/2012: algemene principes

  • Verordening Erfopvolging (650/2012)

    • Inwerkingtreding: 16 augustus 2012 (art. 84)

    • Toepassing: nalatenschappen opengevallen op en na 17 augustus 2015 (art. 83)

    • → In tussentijd: huidig recht blijft relevant


I verordening 650 2012 algemene principes1

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

I. Verordening 650/2012: algemene principes

  • In afwachting: toepassing van de nationale/internationale regels van het internationaal privaatrecht:

    • Nationaal IPR

      • NL: Boek 10 NBW

      • BE: WIPR (art. 77-84)

      • DE: §§ 25-26 EGBGB...

    • Internationale conventies:

      • Conventie Den Haag 1961 (vorm van testamenten)

      • Andere conventies (bv.: Nachlaβabkommen DE-TU 1929)


I verordening 650 2012 algemene principes2

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

I. Verordening 650/2012: algemene principes

  • Impact van de Verordening 650/2012 tegen 17 augustus 2015?

    • Geen enkele, als de nalatenschap openvalt vóór 17 augustus 2015...

    • Als de nalatenschap openvalt op of na 17 augustus 2015: volledige toepassing van de Verordening, zelfs op de daarvóór verworven akten/situaties


I verordening 650 2012 algemene principes3

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

I. Verordening 650/2012: algemene principes

  • bv.: een Belgische onderdaan woont in Spanje waar hij sinds 2010 van een vredig pensioen geniet, maar behoudt een onroerend goed in België

  • 2013: schenking van de naakte eigendom van het Belgisch onroerend goed, ten behoeve van zijn neef

  • Quid inbreng van de schenking naar aanleiding van de nalatenschap?

  • Erfrecht bepaalt de inbreng en de inkorting van giften (art. 80 § 1-10 WIPR/ art. 23 par. 2 onder i Verordening)


I verordening 650 2012 algemene principes4

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

I. Verordening 650/2012: algemene principes

  • Erfrecht?

    • Overlijden in april 2014: geen toepassing van de Verordening → onroerende nalatenschap geregeld door het Belgisch recht

      • Indien vereffening in België: recht van de plaats waar het goed zich bevindt (art. 78 WIPR)

      • Indien vereffening in Spanje: recht van de plaats waar het goed zich bevindt door terugverwijzing naar het nationaal recht van de erflater (art. 9-8 Burgerlijk Wetboek ES)

    • Overlijden in sept. 2015: toepassing van de Verordening → nalatenschap beheerst door het Spaans recht (gewone verblijfplaats van de erflater - art. 21)


I verordening 650 2012 algemene principes5

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

I. Verordening 650/2012: algemene principes

  • → Noodzakelijk de Verordening 650/2012 te beheersen om te anticiperen op haar toepassing op de toekomstige (maar vandaag voorbereide...) nalatenschappen


I verordening 650 2012 algemene principes6

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

I. Verordening 650/2012: algemene principes

  • Verordening 650/2012?

    • Burgerlijke benadering (geen fiscaal luik)

    • Geen eenheid van het erfrecht

    • Coördinatiebenadering: regels van het internationaal privaatrecht:

      • Toepasselijk recht

      • Bevoegdheid (rechtbanken en notarissen)

      • Verkeer - samenwerking (bv.: Europese erfrechtverklaring)


I verordening 650 2012 algemene principes7

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

I. Verordening 650/2012: algemene principes

  • Basisprincipes van de Verordening:

    • Bevoegdheid: gewone verblijfplaats (art. 4)

    • Erfopvolging geregeld door één recht - geen versnippering

    • Welk recht?

      • Recht van de gewone verblijfplaats (art. 21)

      • Of recht gekozen door de erflater (art. 22)

    • Aanzienlijke invloed - toepassing van het erfrecht op alle erfkwesties (opvolging/overdracht goederen/vereffening-verdeling)


Ii de verordening 650 2012 in de praktijk voorbeelden

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

II. De Verordening 650/2012 in de praktijk: voorbeelden

  • Scenario 1: Dhr. Durant, een Belgisch onderdaan die in België woont, bezit een tweede verblijfplaats in Frankrijk

  • Alternatief: een Nederlands/Duits/Luxemburgs onderdaan bezit een tweede verblijfplaats in het zuiden - Italië, Spanje, Frankrijk, ...

  • Welk recht voor de erfopvolging?


Ii de verordening 650 2012 in de praktijk voorbeelden1

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

II. De Verordening 650/2012 in de praktijk: voorbeelden


Ii de verordening 650 2012 in de praktijk voorbeelden2

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

II. De Verordening 650/2012 in de praktijk: voorbeelden

  • Verordening?

  • Principe: gewone verblijfplaats (art. 21)

  • Voordelen?

    • Één recht voor het geheel van de nalatenschap (geen splitsing)

    • Gemeenschappelijke regel voor alle Lidstaten (behalve DK/UK/IRL)

    • Geen terugverwijzing (behalve indien derde staat)


Ii de verordening 650 2012 in de praktijk voorbeelden3

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

II. De Verordening 650/2012 in de praktijk: voorbeelden

  • Scenario 2: Dhr. en Mevr. Janssens, Belgische gepensioneerden, verblijven jaarlijks 6 maanden in Tarragona (ES) en 6 maanden in Lier (BE)

  • In Lier zijn de sociale betrekkingen nog zeer sterk (kinderen, kleinkinderen, vrienden, ...)

  • In Tarragona, investering in het lokale leven - Dhr. werkt als vrijwillig gids en op het festival Santa Tecla

  • Dhr. en Mevr. Janssens vragen zich af welk recht van toepassing is op hun nalatenschap


Ii de verordening 650 2012 in de praktijk voorbeelden4

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

II. De Verordening 650/2012 in de praktijk: voorbeelden

  • Principe: toepassing van het recht van de laatste gewone verblijfplaats van de erflater

  • Gewone verblijfplaats van Dhr. en Mevr. Janssens?

  • Geen definitie

  • Inleiding: overweging 23 → "nauwe en duurzame band met de betrokken staat"


Ii de verordening 650 2012 in de praktijk voorbeelden5

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

II. De Verordening 650/2012 in de praktijk: voorbeelden

  • Principes voor de bepaling van de gewone verblijfplaats?

    • Globale benadering - "oordeel over alle aspecten van het leven van de erflater in de jaren voor zijn overlijden en op het tijdstip van zijn overlijden..." (overweging 23)

    • Één gewone verblijfplaats

    • Fiscale woonplaats - grond van vermoeden, niet bepalend


Ii de verordening 650 2012 in de praktijk voorbeelden6

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

II. De Verordening 650/2012 in de praktijk: voorbeelden

  • Quid gewone verblijfplaats van Dhr. en Mevr. Janssens?

  • Overweging 24: als de erflater afwisselend in verschillende lidstaten heeft gewoond of van staat naar staat is gereisd zonder zich voor langere tijd in een ervan te vestigen → als de erflater onderdaan was van een van deze staten of in een van deze staten al zijn voornaamste goederen had, kunnen we rekening houden met zijn nationaliteit of de plaats waar deze goederen zich bevinden


Ii de verordening 650 2012 in de praktijk voorbeelden7

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

II. De Verordening 650/2012 in de praktijk: voorbeelden

  • In talrijke gevallen, geen probleem om de locatie van de gewone verblijfplaats te achterhalen-bv.:

    • Nederbelg/Fransman van België: gewone verblijfplaats in België, zelfs al behoudt hij een deel van het vermogen, activiteiten en familiebanden met land van oorsprong

    • 'Poolse Loodgieter' die 10 maanden per jaar in Frankrijk woont: emigrant om professionele reden die nauwe en duurzame band behoudt met land van oorsprong, behoudt gewone verblijfplaats in land van oorsprong indien gezinsleven en centrum van zijn belangen (overweging 24)


Ii de verordening 650 2012 in de praktijk voorbeelden8

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

II. De Verordening 650/2012 in de praktijk: voorbeelden

  • Probleem met locatie van de gewone verblijfplaats: wel reëel maar beperkt tot bepaalde situaties

  • Bv.: grens BE-DE:

    • Werk, school van de kinderen, sociale contacten, ...: DE

    • Fysieke verblijfplaats ('slaapgebied'): BE

  • Oplossing voor probleemsituaties → Rechtskeuze (infra)


Ii de verordening 650 2012 in de praktijk voorbeelden9

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

II. De Verordening 650/2012 in de praktijk: voorbeelden

  • Scenario 3: Dhr. Jean-Pierre Frieden, Luxemburgs onderdaan geëmigreerd naar Marokko waar hij sinds 13 jaar woont met zijn echtgenote, raadpleegt u

  • Dhr. Frieden voelt zich nog Luxemburger, maar de enige band met zijn vaderland: effectenrekening beheerd door een Luxemburgse bankinstelling

  • Dhr. Frieden heeft twee kinderen (meisje en jongen) uit een vorige relatie

  • Welk recht zal zijn erfopvolging beheersen?


Ii de verordening 650 2012 in de praktijk voorbeelden10

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

II. De Verordening 650/2012 in de praktijk: voorbeelden

  • Toepassing van de Verordening bij niet-Europese erfopvolging en toepasselijk recht van een derde staat?

  • Ja: Verordening niet beperkt tot enkel de 'Europese' erfopvolgingen

  • 'Universele' toepassing van de Verordening (art. 20) → zelfs al leidt dit naar de toepassing van het recht van de derde staat (gevolg: geen ondergeschikte plaats voor de toepassing van het nationaal IPR)


Ii de verordening 650 2012 in de praktijk voorbeelden11

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

II. De Verordening 650/2012 in de praktijk: voorbeelden

  • Bevoegdheid van de Europese autoriteiten om te beslissen over de erfopvolging?

  • Art. 10: bevoegdheid indien aanwezigheid goederen van de nalatenschap en andere voorwaarden

  • Luxemburg: bevoegdheid voor de hele nalatenschap aangezien erflater nationaliteit van die lidstaat bezit (art. 10 par. 1-a)


Ii de verordening 650 2012 in de praktijk voorbeelden12

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

II. De Verordening 650/2012 in de praktijk: voorbeelden

  • Recht van toepassing volgens Verordening? Toepassing van het recht van de gewone verblijfplaats (art. 21) → recht van Marokko

  • Marokkaans recht?

    • Erfrechtelijk statuut van de langstlevende echtgenoot in het Marokkaans recht weinig gunstig als de erflater afstammelingen nalaat: 1/8ste van het vermogen (art. 344 Wetboek van het Persoonlijk Statuut)

    • Probleem tussen afstammelingen: geprivilegieerde status van afstammeling van het mannelijk geslacht (art. 351(1) Wetboek)


Ii de verordening 650 2012 in de praktijk voorbeelden13

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

II. De Verordening 650/2012 in de praktijk: voorbeelden

  • Terugverwijzing?

    • In principe terugverwijzing uitgesloten

    • Uitzondering als erfrecht dat van een derde staat is en IPR van de derde staat naar het recht van een Lidstaat verwijst (art. 34-1-a)

  • In casu: art. 18 van het Dahir van 12.08.1913 over het burgerschap van buitenlanders in Marokko - erfopvolging wordt geregeld door het recht van de Staat waarvan de erflater de nationaliteit bezat → terugverwijzing naar het Luxemburgs recht


Ii de verordening 650 2012 in de praktijk voorbeelden14

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

II. De Verordening 650/2012 in de praktijk: voorbeelden

  • Scenario 4: een Frans onderdaan die sinds 5 jaar in België woont, verschijnt voor een Belgische notaris en wil een testament opstellen dat het grootste beschikbare deel nalaat aan een verdienstelijke neef die in Frankrijk woont

  • Niet uitgesloten dat Franse onderdaan zich op een dag opnieuw wil vestigen in Frankrijk of elders, ook al is hier momenteel geen enkel concreet voornemen toe


Ii de verordening 650 2012 in de praktijk voorbeelden15

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

II. De Verordening 650/2012 in de praktijk: voorbeelden

  • Testamenten en uiterste wilsbeschikkingen?

  • Principe: toepassing van het erfrecht (art. 23 par. 2 h: erfrecht regelt "het beschikbare deel van de nalatenschap, de wettelijke erfdelen en andere beperkingen van de vrijheid om bij uiterste wil te beschikken...")


Ii de verordening 650 2012 in de praktijk voorbeelden16

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

II. De Verordening 650/2012 in de praktijk: voorbeelden

  • Probleem: erfrecht = gewone verblijfplaats van de erflater "op het tijdstip van zijn overlijden" (art. 21 par. 1 in fine)

  • Gewone verblijfplaats kan worden verplaatst tussen het tijdstip van de uiterste wilsbeschikkingen en het overlijden


Ii de verordening 650 2012 in de praktijk voorbeelden17

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

II. De Verordening 650/2012 in de praktijk: voorbeelden

  • Oplossing? Rechtskeuze!

  • Verordening laat rechtskeuze toe door de (toekomstige) erflater (art. 22)

  • Rechtskeuze laat toe het recht vast te stellen dat toepasselijk is op de nalatenschap

  • Strikte beperkingen:

    • Keuze van één enkel recht (unitair recht)

    • Keuze slechts in het voordeel van het nationaal recht (vgl. art. 79 WIPR)


Ii de verordening 650 2012 in de praktijk voorbeelden18

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

II. De Verordening 650/2012 in de praktijk: voorbeelden

  • Verschillende hypotheses waarin rechtskeuze nuttig is:

    • Twijfel over gewone verblijfplaats (mobiele decujus)

    • Buitenlander gevestigd in België (bv.: Engelsman gevestigd in België - keuze van het Engels recht - testament aangepast aan de 'juridische cultuur' van de erflater)

    • Belg gevestigd in het buitenland


Ii de verordening 650 2012 in de praktijk voorbeelden19

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

II. De Verordening 650/2012 in de praktijk: voorbeelden

  • Clausule van rechtskeuze?

  • "Ik verklaar dat krachtens art. 22 van de Verordening erfopvolgingen 650/2012, mijn nalatenschap door het Belgisch recht zal worden geregeld. Ik bezit de Belgische nationaliteit op de dag van deze verklaring"


Ii de verordening 650 2012 in de praktijk voorbeelden20

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

II. De Verordening 650/2012 in de praktijk: voorbeelden

  • Scenario 5: Twee Duitse echtgenoten wonen in Eupen

  • Ze hebben een gezamenlijk testament opgesteld toen ze in Duitsland woonden ("Berlijns" testament: testament voorziet dat de langstlevende echtgenoot het geheel van de nalatenschap verkrijgt, dat iedere echtgenoot de andere aanduidt als algemene legataris, en dat de kinderen pas erven bij het tweede overlijden)

  • Echtgenote is eigenaar van een onroerend goed in Duitsland


Ii de verordening 650 2012 in de praktijk voorbeelden21

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

II. De Verordening 650/2012 in de praktijk: voorbeelden

  • Bij overlijden van de 1ste echtgenoot: quid geldigheid van het gezamenlijk testament?

    • Testament onderworpen aan het Belgisch recht (art. 21/23 Verordening)

    • Formele geldigheid van een testament onder de Verordening? Verwijzing naar de Conventie van Den Haag (art. 75 § 1 lid 2)


Ii de verordening 650 2012 in de praktijk voorbeelden22

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

II. De Verordening 650/2012 in de praktijk: voorbeelden

  • Probleem: noch de Verordening, noch de Conventie van Den Haag spreken zich uit over de rechtmatigheid (toelaatbaarheid) van het gezamenlijk testament - verschillende benaderingen:

    • België: geen rechtspraak; Belgische rechtsleer: wezenlijke kwalificatie meerderheid → erfrecht (aanvaardbaar onder Verordening?)

    • Frankrijk: Cass. 2013: vraag naar rechtmatigheid van een gezamenlijk testament is geen vraag omtrent de inhoud maar omtrent de vorm


Ii de verordening 650 2012 in de praktijk voorbeelden23

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

II. De Verordening 650/2012 in de praktijk: voorbeelden

  • Conclusie:

    • Nalatenschap van de erflater geregeld door het Belgisch recht

    • Lotsbestemming van het gezamenlijk testament onzeker - mogelijke invraagstelling:

      • Hetzij indien rechtmatigheid van het testament onderworpen aan het Belgisch erfrecht

      • Hetzij indien unilateraal karakter van het testament van openbare orde (art. 968 BW)


Ii de verordening 650 2012 in de praktijk voorbeelden24

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

II. De Verordening 650/2012 in de praktijk: voorbeelden

  • Oplossing: rechtskeuze - keuze voor Duits recht


Conclusie

CNUE Verordening erfopvolging 24 03 2014

Conclusie

  • Niet wachten tot 17 augustus 2015

  • Verordening kan internationale planning/vereffening vereenvoudigen

  • Goede praktijken voorbereiden:

    • Model rechtskeuzeclausule

    • Model van Europese Erfrechtverklaring

    • Coördinatie van de akten


  • Login