konaklama muhasebes 2012 2013 retim y l
Download
Skip this Video
Download Presentation
KONAKLAMA MUHASEBESİ (2012-2013 Öğretim yılı)

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 132

KONAKLAMA MUHASEBESİ (2012-2013 Öğretim yılı) - PowerPoint PPT Presentation


  • 269 Views
  • Uploaded on

KONAKLAMA MUHASEBESİ (2012-2013 Öğretim yılı). Öğr.Gör.Süleyman ERASLAN. İÇERİK. 1. TEMEL KAVRAMLAR VE TANIMLAR 1.1. Konaklama İşletmeleri Muhasebesi 1.2. Konaklama İşletmelerinin Özellikleri 1.3. Konaklama İşletmelerinde Yönetim Denetimi 2. ÖRGÜT YAPISI VE KULLANILACAK HESAP PLANI

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'KONAKLAMA MUHASEBESİ (2012-2013 Öğretim yılı)' - tayten


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
slide2
İÇERİK

1. TEMEL KAVRAMLAR VE TANIMLAR

1.1. Konaklama İşletmeleri Muhasebesi

1.2. Konaklama İşletmelerinin Özellikleri

1.3. Konaklama İşletmelerinde Yönetim Denetimi

2. ÖRGÜT YAPISI VE KULLANILACAK HESAP PLANI

2.1. Varsayılan Örgüt Yapısı

2.2. Kullanılacak Hesap Planı

slide3
3. GELİRLERİN VE YABANCI PARA HAREKETLERİNİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ

3.1. TL Cinsinden Olan Gelirlerin Muhasebeleştirilmesi

3.2. YP Cinsinden Olan Gelirlerin Muhasebeleştirilmesi

3.3. Yabancı Para Değişim İşlemlerinin Muhasebeleştirilmesi

slide4
4. MALZEME HAREKETLERİNİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ

4.1. Malzeme Hareketlerinin Kontrolü

4.2. Satın Almaların Muhasebeleştirilmesi

4.3. Üretimde (Dönemde) Kullanılan Malzemelerin Muhasebeleştirilmesi

4.4. Bölümlerden Depoya İade Edilen Malzemelerin Muhasebeleştirilmesi

4.5. Alıştan İadelerin Muhasebeleştirilmesi

4.6. Satılan Hizmet Maliyetlerinin Muhasebeleştirilmesi

4.7. Yiyecek İçecek Kontrolünde Kullanılan Bazı Teknikler

4.8. Malzeme Hareketleri İle ilgili Örnek – (7/A ve 7/B seçeneği)

slide5
5. SATIŞ ÜNİTELERİNDEKİ MAL HAREKETLERİNİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ

5.1. Ticari Mal Alışlarının Muhasebeleştirilmesi

5.2. Satılan Ticari Mallar Maliyetinin Muhasebeleştirilmesi

5.3. Mal Hareketleri ve Kasiyer Hesaplarının Muhasebeleştirilmesi

6. ÜCRETLERİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ

6.1. Genel Olarak Ücret

6.2. Konaklama İşletmelerinde Ücret Sistemleri

(Sabit ve Yüzdeli Ücret Sistemi)

6.3. Muhasebe Kayıtlarına Örnekler

slide6
7. DURAN VARLIK VE AMORTİSMANLARIN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ

7.1. Duran Varlık Kavramı

7.2. Amortisman Hesapları ve Kayıtları 

8. DÖNEM GİDERLERİNİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ

9. GENEL BİR ÖRNEK

1 genel b lg ler
1. GENEL BİLGİLER

 1.1. Temel Kavramlar ve Tanımlar

  Konaklama (Ağırlama) İşletmesi: Turistlerin/ konukların geçici konaklama, yiyecek, içecek ve diğer kişisel-sosyal ihtiyaçlarını karşılayan işletmelerdir.

  Konaklama Muhasebesi: Konaklama işletmelerinin gerçekleştirdiği mali nitelikli işlemlerin; tespit, tasnif ve kayıt edilerek; işletme ile ilgili kişi ve guruplara (işletme ilgililerine) raporlanmasını sağlayan muhasebe dalıdır, özel ihtisas muhasebesidir.

1 2 konaklama letmelerinin zellikleri
1.2. Konaklama İşletmelerinin Özellikleri

a) Maliyetler Açısından: Hizmetlerin büyük çoğunluğu insan emeğine dayandığından; personel maliyetleri, toplam maliyetler içinde önemli bir yere sahiptir. Bu maliyetler çoğunlukla sabit nitelikli olduklarından, fiyatlama kararlarını ve karlılığı olumsuz yönde etkilerler.

slide9
b) Mali Yapı Açısından: Fiziki tesislerin varlığı, toplam aktif içinde duran varlıkların payını artırır. Duran varlık maliyetlerinin dönem maliyetlerine yüklenmesini güçleştirir. Ayrıca, duran varlık edinmek için, uzun vadeli kredi kullanımı söz konusu ise, katlanılan faiz giderleri durumu daha da güçleştirir.
slide10
c) Fiyatlama Açısından: Sezonluk talep dalgalanmaları ve hizmet paketlerinin varlığı, ürün ve hizmetlerin fiyatlarının belirlenmesini zorlaştırır.

d) Nakit Hareketleri Açısından: İşletmenin değişik bölümlerinde çok sayıda kasa ve kasiyer bulunması, yabancı para hareketlerinin yoğun olması ve yabancı para cinsinden sağlanan gelirlere devletin çeşitli teşvikler uygulaması, kasa işlemlerini zorlaştırmaktadır.

slide11
e) Belge Düzeni Açısından: İşletmede çok fazla bölüm (departman) olması bu bölümlerde çok sayıda belge ve iç raporun günlük olarak düzenlenmesi, bunlara ek olarak müşteri hesaplarının sürekli güncellenmesi zorunluluğu, belgeleme sürecini karmaşıklaştırmaktadır.
1 3 konaklama letmelerinde y netim denetimi
1.3. Konaklama İşletmelerinde Yönetim Denetimi

Konaklama işletmelerinde, sunulan hizmet ve ürünlerin çeşitliliği ile orantılı olarak, örgüt yapıları da karmaşıktır. Böyle bir yapıda, yönetimin, objektif bir başarı değerleme yapması güçleşmektedir. Yönetimin başarı değerlemesi büyük oranda, yönetim denetiminin gereği gibi yapılmasına bağlıdır. Yönetim denetimi üçe ayrılarak incelenebilir:

slide13
a)Direkt Denetim (Supervising): İlk kademe yönetici (nezaretçi) tarafından, çalışanların yaptığı işlerin gözetlenmesi ve başarısının değerlendirilmesi.
slide14
b)Faaliyet Denetimi (Operating Control): İşletmedeki herhangi bir faaliyetin (örneğin, yemek üretimi, oda sunumu vb.), ekonomik açıdan başarılı olup olmadığının belirlenmesidir. Genellikle aynı işi yapan diğer işletmelerin ya da bölümlerin faaliyetleri ile sonuçları kıyaslama şeklinde yapılır. Örneğin, A otelindeki X yemeğinin maliyeti ile, B otelindeki X yemeğinin maliyetleri mukayese edilir. Kalite aynı olmak şartıyla, daha düşük maliyetle üretim yapan bölümün faaliyeti başarılı sayılır.
slide15
c)Sorumluluk Denetimi (Responsibility Control): İşletmedeki herhangi bir faaliyetten sorumlu yöneticinin (örneğin, otel müdürü, mutfak şefi vb.), söz konusu faaliyeti gerçekleştirmede, başarılı olup olmadığının belirlenmesidir. Genellikle sorumlu yöneticilerin yetkisinde olan maliyetleri veya gelirleri gerçekleştirme derecelerine göre yapılır.
slide16
Örneğin, B otelinde X yemeğinin maliyeti emsallerine göre yüksekse, B otelinde yemek üretim faaliyeti (ya da mutfak faaliyeti) başarısızdır. Buna karşın, faaliyetteki bu başarısızlık, personel maliyetlerinin yüksekliğinden kaynaklanıyorsa ve mutfak personeli ücretlerini mutfak şefi belirlemiyorsa, mutfak yöneticisi bundan sorumlu değildir.
slide17
Buna göre; bir konaklama işletmesinde herhangi bir faaliyet başarısız iken, bu faaliyetten sorumlu olan yönetici başarılı olabilir. Bunun tersi de doğrudur. Hem faaliyet, hem de sorumlu kişi başarılı veya başarısız da olabilir.
2 rg t yapisi ve kullanilacak hesap plani
2. ÖRGÜT YAPISI VE KULLANILACAK HESAP PLANI

2.1. Varsayılan Örgüt Yapısı

Konaklama işletmelerinin örgüt yapısının işletmenin türüne, hacmine ve yönetim şekline göre değişir. Bununla birlikte derslerde kolaylık sağlamak amacıyla varsayılan örgüt şeması ve işlemlerin yönü şöyledir.

slide19
Çeşitli bölümlerde sürekli olarak gerçekleştirilen gelir getirici işlemlerin belgeleri, ilgili oldukları bölümlerden Ön büro bölümüne getirilir. Ön büro da müşteri hesapları güncelleştirildikten sonra, söz konusu belgeler muhasebeye aktarılır.
slide20
Muhasebede bu belgeler birleştirilerek günlük gelir (hasılat) raporu düzenlenir. Bu rapora dayanılarak, gelir getirici işlemler toplu halde muhasebeleştirilir. Eğitim amacıyla işlemler ayrı ayrı muhasebeleştirilecektir. Varsayılan örgüt yapısı şöyledir:
2 2 kullan lacak hesap plan
2.2. Kullanılacak Hesap Planı

Konaklama işletmelerindeki muhasebe uygulamaları, Tekdüzen Muhasebe Sitemi (TMS) kapsamında olduğundan, kullanılacak hesap planının da tekdüzen hesap planına uygun olması gerekir. Bu nedenle derslerde Tekdüzen Hesap Planı (TDHP) kullanılacaktır.

slide23
Bu çerçevede ana hesaplar aynı kalmak koşulu ile, işletmeler kendi ihtiyaçlarına uygun yardımcı (alt) hesaplar açabilirler. Ders kapsamında kullanılacak alt hesaplar, aşağıdaki gibidir:
slide24
100 KASA HESABI

1000 Ana Kasa – TL

1001 Ana Kasa – YP

1002 Ön Kasa – TL

1003 Ön Kasa – YP

1004 Market Kasa – TL

1005 Market Kasa – YP

slide25
101 ALINAN ÇEKLER HESABI

1010 Ana Kasa Çekleri – TL

1011 Ana Kasa Çekleri – YP

1012 Ön Kasa Çekleri – TL

1013 Ön Kasa Çekleri – YP

1014 Market Çekleri – TL

1015 Market Çekleri – YP

slide26
150 İLK MADDE VE MALZ. HS. – İMM

1500 Yiyecek Malzemeleri

1501 İçecek Malzemeleri

1502 İşletme Malzemeleri

..........................................

1509 Diğer Malzemeler

slide27
153 TİCARİ MALLAR HESABI

1530 Market Malları

1531 Butik Malları

..................................

1539 Diğer Mallar

182 ÖNBÜRO KONTROL HESABI

slide28
600 YURTİÇİ SATIŞLAR HESABI – YİS

6000 Oda Satışları

6001 Yiyecek Satışları

6002 İçecek Satışları

6003 Market Satışları

.......................................................

6009 Diğer Satışlar

slide29
621 SAT. TİC. MAL. MALİYETİ HESABI – STMM

6210 Satılan Market Malları Maliyeti

622 SATILAN HİZMET MALİYETİ HESABI - SHM

6220 Satılan Oda Maliyetleri

6221 Satılan Yiyecek Maliyetleri

6222 Satılan İçecek Maliyetleri

.....................................................

6229 Satılan Diğer Hizmetlerin Maliyetleri

slide30
740 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ HESABI – HÜM

7400 Oda Maliyetleri

74000 Direkt İlk Madde ve Malzeme maliyetleri

74001 Direkt İşçilik Maliyetleri

74002 Diğer Maliyetler

7401 Yiyecek Maliyetleri

74010 Direkt İlk Madde ve Malzeme maliyetleri

74011 Direkt İşçilik Maliyetleri

74012 Diğer Maliyetler

slide31
7402 İçecek Maliyetleri

74020 Direkt İlk Madde ve Malzeme maliyetleri

74021 Direkt İşçilik Maliyetleri

74022 Diğer Maliyetler

....................................................

7409 Diğer Hizmetlerin Maliyetleri

3 1 tl cinsinden olan gelirlerin muhasebele tirilmesi
3.1. TL Cinsinden Olan Gelirlerin Muhasebeleştirilmesi

ÖRNEK

1) 8.10.2007 Otelden ayrılan müşteri bir gecelik konaklama bedeli olan 5.000 TL’yi peşin olarak ödemiştir.

(% 10 KDV ayrıca hesap edilecek.)

2) 9.10.2007 Bir önceki örnekte tahsil edilen para ön büro sorumlusu tarafından ana kasaya teslim edilmiştir.

İSTENEN: Gerekli yevmiye kaydını yapınız, gelire ait hesabı defteri kebir ve yardımcı hesapta ayrıca gösteriniz.

slide35
ÖRNEK

1) 8.10.2007 Otelden ayrılan AYDEMİR A.Ş. işletmesine ait bir grup personelin 3 günlük konaklama bedeli olan 75.000 TL + % 10 KDV sözleşme gereği ilgili işletmenin hesabına kaydedilmiştir.

2) 12.10.2007 AYDEMİR AŞ söz konusu borcunu ödemek için otele bir ay vadeli çek veriyor.

3) 12.11.2007 İşletme çek bedelini muhatap bankadan tahsil ediyor.

Varsayım-1: Aracı bankadan 50 TL provizyon ödeyerek tahsil etseydi.

Varsayım-2: Kendi hesabı bulunan banka aracılığıyla tahsil etseydi. (Provizyon ödemediği varsayımına göre)

İSTENEN: Gerekli yevmiye kayıtlarını yapınız. Gelire ait hesabı yardımcı hesaplarda gösteriniz.

slide37
ÖRNEK

1) 15.10.2007 Otelden ayrılan müşteri, aşağıdaki hesabını kredi kartı ile ödemiştir.

- Oda bedeli : 150.000

- Yiyecek bedeli: 40.000

- İçecek bedeli : 10.000

- Haberleşme bedeli : 5.000

- Kuru temizleme bedeli : 2.000

- Diğer hizmetler bedeli : 3.000

Toplam : 210.000

% 10 KDV : 21.000

Genel Toplam: 231.000

  2) 18.10.2007 Kredi kartından doğan alacak %3 komisyon ödenerek ilgili bankadan tahsil ediliyor.

slide39
ÖRNEK

1) 15.10.2007 Otelden ayrılan müşteri, aşağıdaki hesabını kredi kartı ile ödemiştir.

- Oda bedeli : 150.000

- Yiyecek bedeli:40.000

- İçecek bedeli :10.000

- Haberleşme bedeli :5.000

- Kuru temizleme bedeli :2.000

- Diğer hizmetler bedeli : 3.000

TOPLAM (1) : 210.000

- Servis % 15 : 31.500 (210.000 x 0.15 = 31.500)

- KDV % 10 : 24.150 (241.500 x 0.10 = 24.150)

TOPLAM (2) : 265.650 (210.000 + 31.500 + 24.150 = 265.650)

2) 18.10.2007 Kredi kartından doğan alacak %3 komisyon ödenerek ilgili bankadan tahsil ediliyor.

slide41
ÖRNEK

1) 15.10.2007 Günlük Gelir Raporu bilgileri aşağıdaki gibidir: Yarına devir dışındakiler kredi kartı ile tahsil edilmiştir.

- Oda bedeli : 150.000

- Yiyecek bedeli: 40.000

- İçecek bedeli : 10.000

- Haberleşme bedeli : 5.000

- Kuru temizleme bedeli : 2.000

- Diğer hizmetler bedeli : 3.000

TOPLAM (1) : 210.000

- Servis % 15 : 31.500

- KDV % 10 : 24.150

TOPLAM (2): 265.650

2) 18.10.2007 Kredi kartından doğan alacak %3 komisyon ödenerek ilgili bankadan tahsil ediliyor.

slide43
ÖRNEK

1) 08.10.2007 GÜLTUR Seyahat Acentesi, bir grup turist için 10.12.2007 tarihinden geçerli olmak üzere bir haftalık

rezervasyon yaptırmıştır. Otel yöneticileri GÜLTUR’ dan 30.000TL nakit teminat almışlardır.

2) 17.12.2007 Söz konusu turist grubunun oteldeki bir haftalık ağırlanmaları ile ilgili hesap özeti aşağıdaki gibidir.

Oda Bedeli : 100.000

Yiyecek Bedeli : 30.000

İçecek Bedeli : 10.000

Kuru Temizleme : 7.500

Haberleşme : 2.500

TOPLAM: 150.000

% 10 KDV: 15.000

Genel Toplam : 165.000

3) 18.12.2007 Söz konusu seyahat acentesinin teminatı geri verilmiştir.

4) 19.12.2007 Ön büro tahsilâtı ana kasaya devretmiştir.

İSTENEN: Gerekli yevmiye kayıtlarını yapınız.

slide44
Alınan Teminat: İşletmeye karşı çeşitli yükümlülüklerde bulunan kişi ve kurumların, bu yükümlülüklerini yerine getirmelerini garanti etmek amacıyla alınan değerlerdir.Seyahat acentesi müşteri gibi düşünülürse, bu durumda teminat yerine avans da düşünülebilir.

Alınan Avans: İşletmenin satacağı mal ve hizmet bedellerine mahsuben önceden aldığı değerlerdir. Acente ile Otel arasındaki ilişkiye bağlı olarak bu işlemler teminat veya avans olmaksızın da yapılabilir.

slide46
Varsayım-1: Acenteye satış üzerinden % 3 komisyon ödenseydi. (% 10 KDV ayrıca hesaplanacak)

Varsayım-2: Acente taahhüdünü yerine getirmeseydi.

Varsayım-3: Acente taahhüdünü yerine getirmesine karşın komisyon almasaydı.

slide48
ÖRNEK

1) 29.09.03 Otel konuklardan (müşterilerden) 100.000 TL rezervasyon avansı alınmıştır.

2) 08.10.03 Konuklar aşağıda belirtilen hesabı, avans mahsup edildikten sonra ödeyerek otelden ayrılmışlardır.

- Oda bedeli : 150.000

- Yiyecek bedeli:40.000

- İçecek bedeli :10.000

- Haberleşme bedeli :5.000

- Kuru temizleme bedeli :2.000

- Diğer hizmetler bedeli : 3.000

TOPLAM (1) : 210.000

- Servis % 15 : 31.500

- KDV % 10 : 24.150

TOPLAM (2) : 265.650

slide50
ÖRNEK

1) 29.09.03 Otel konuklardan (müşterilerden) 125.000 TL rezervasyon avansı alınmıştır.

2) 08.10.03 Konuklar otele gelip konaklamaktan vazgeçmişlerdir.

3 2 yp cinsinden olan gelirlerin muhasebele tirilmesi
3.2. YP Cinsinden Olan Gelirlerin Muhasebeleştirilmesi

Bir konaklama işletmesinde yabancı para hareketleri iki ana başlık altında toplanabilir.

a) Gelir getirici işlemler

b) Değişim (Change) işlemleri

slide53
ÖRNEK

1) 15.10.2007 Otelden ayrılan bir grup müşterinin hesabı aşağıdaki gibidir:

- Oda bedeli : 2.000

- Yiyecek bedeli : 1.000

- İçecek bedeli : 650

- Diğer : 400

TOPLAM : 4.050

%10 KDV : 405

GENEL TOPLAM : 4.455

Müşteriler, 3.000 $ vererek hesabı kapatıyor. (Cari kur 1$=1,5 TL) Müşterinin hesabı kapatılarak parasının üstü TL olarak ödeniyor.

slide54
2) 16.10.2007 Ön büro 3.000 $’ı ana kasaya teslim ediyor.

3) 30.10.2007 3.000 $ bir döviz bürosunda TL ye çevriliyor. (Cari kur 1$= 1,6 TL)

İSTENEN: Gerekli yevmiye kayıtlarını yapınız. Hâsılat yöntemi kullanıldığını varsayınız.

Gerekli yevmiye kayıtlarını yapınız. Aralıklı envanter yöntemi kullanıldığını varsayınız.

VARSAYIM-1: 30.10.2007 tarihindeki kurun 1,45 TL olduğunu düşünerek YP satış kaydını yapınız. HY

VARSAYIM-2: 30.10.2007 tarihindeki kurun 1,45 TL olduğunu düşünerek YP satış kaydını yapınız. AEY

3 3 yabanc para de i im lemlerinin muhasebele tirilmesi
3.3. Yabancı Para Değişim İşlemlerinin Muhasebeleştirilmesi

ÖRNEK:

1) 14.10.2007 Yabancı para değiştirme işlemlerinde kullanılmak üzere Ana Kasadan Ön Kasaya 4.000 TL veriyor.

2) 14.10.2007 Ön büro değişim işlemleri aşağıdaki gibidir.

EURO 1.400 * 1.25 TL = 1.750 (840 Euro çek.)

DOLAR 1.250 * 1.60 TL = 2.000

3.750

slide60
3) 22.10.2007 Ön büro elindeki TL ve yabancı paralarla birlikte çeki ana kasaya teslim ediyor.

4) 23.10.2007 Söz konusu seyahat çeki bir aracı bankada 5 TL provizyon ödeyerek TL’ye çevriliyor. Cari kur = 1,3

5) 31.12.2007 Yabancı para kurları şöyledir: Euro = 1,35 TL ve $ = 1,70 TL

İSTENEN

1- Gerekli kayıtları yapınız.

2- Yabancı paralı işlemlerden doğan kar-zararı otel yönetimi açısından yorumlayınız.

NOT: Dönem içi yabancı para işlemlerinde “Hâsılat yöntemi” kullanılmaktadır.

slide63
NOT: Sene sonunda eldeki yabancı paralar satılmadığından, kur artışından oluşan karlar kesinleşmiş değildir. Bu nedenle ihtiyatlılık/temkinlilik kavramı gereğince işletmenin gerçek karını hesaplamada kullanılmamalı. Ancak söz konusu tutar mali kara (matrah) ilave edilmezse işletme vergi cezası alacağından özün önceliği kavramına göre bu muhtemel kar kayıtlara alınır. Ancak işletmenin kar dağıtım politikası, yatırım stratejileri gibi önemli kararlarında dikkate alınmamalı.
slide64
Varsayım-1: 4. maddede ki kur 1,15TL’dir. Bu değişikliği dikkate alarak örneği tekrar çözünüz.
slide68
Malzeme: İşletme faaliyetlerinin sürekliliğini sağlamak amacıyla kullanılan, fiziki varlığa sahip olan ve stoklanabilir değerlerdir. Malzeme kavramına yakın anlamda kullanılan Ticari Mallar, alındığı gibi satıldıklarından malzeme ile aynı anlamda değildir. Duran varlıklar, otelde uzun süreli kullanılacak olduğundan bu kapsama alınmazlar.
slide69
Bir otel işletmesinde malzeme hareketleri
  • Satınalma (Talebin Belirlenmesi, İhale vs.)
  • Muayene ve Kabul
  • Depolama
  • İlgili bölümlerde kullanma
  • Ödemenin yapılması vb. başlıklarda incelenebilir.
4 1 malzeme hareketlerinin kontrol
4.1. Malzeme Hareketlerinin Kontrolü

Malzeme hareketlerinin kontrolü iki başlık altında incelenebilir.

Geleneksel (Klasik) Kontrol = Malzemelerin miktar, fiyat, tutar, kalite, alış koşulları, depolama koşulları vb. şekillerde kontrol edilmesidir.

slide71
İç Kontrol Sistemi = İç kontrol oteldeki para ve paraya çabuk dönüşen değerlerin bulunduğu yerler ve sorumlu kişiler itibari ile en az suiistimal olabilecek şekilde tasarlanmasıdır.

Buna göre malzeme hareketlerinde iç kontrol;

  • Satın alanlarla ödeyenler farklı olmalıdır.
  • Satın alanlarla depolayanlar farklı olmalıdır.
  • Depolayanlarla malzemeyi kullananlar farklı olmalıdır.
  • Satın alanlarla teslim alanlar farklı olmalıdır.
malzeme hareketleri kontrol sistemi uygulama rne i
Malzeme Hareketleri İç Kontrol Sistemi Uygulama Örneği

Rüya oteli yiyecek içecek müdürü 1 Mayıs 2002 tarihinde aniden istifa etmiştir. Otelin genel müdürü yiyecek içecek müdürünün önemli miktarda et çaldığından şüphe etmektedir. Otel depo kayıtlarını sürekli envanter yöntemine göre tutmakta ise de, gerek mutfak gerekse depo kayıtları yiyecek içecek müdürünün sorumluluk ve denetimindedir.

slide73
Rüya oteli mutfakta kullandığı etleri karkas (bütün gövde) halde satın almaktadır. Karkas etler amaca göre değerlendirilerek et yemekleri üretilmektedir. Bir et yemeğinin servisinde ortalama 200 gr. et bulunmaktadır. Etlerin üretilecek yemek türüne göre işlenmesi sonucu %20 fire oluşmaktadır. Yiyecek içecek müdürü istifa eder etmez yapılan bir fiziki sayımın sonuçlarından ve bir önceki yılın denetlenmiş finansal tablolarından aşağıdaki veriler derlenmiştir.
slide74
Bilanço . Fiziki Sayım

31.12.2001 01.Mayıs.2002

Et 1600 kg. 800 kg.

Muhasebe kayıtlarının incelenmesi sonucu 2002 yılının ilk dört ayında 25.500 kg. et satın alındığı ve aynı süre içinde 90.000 porsiyon et yemeği (yahni, tas kebabı, köfte vs.) satıldığı saptanmıştır.

slide75
İSTENENLER

1) Yiyecek içecek müdürü tarafından çalınan (eğer çalındıysa) et miktarı ne kadardır?

2) Otele iç kontrol sisteminde bazı değişiklikler yapmayı tavsiye eder misiniz? Açıklayınız.

slide76
250 gr etle % 20 fire çıkınca 200 gr et kalıyor.

Kullanılan Et Mevcudu 26.300 kg

250 gr * 90.000 porsiyon – 22.500 kg. et (-) Kullanılması Gereken Et Mevcudu 22.500 kg

Açık (Çalınan Et Miktarı) 3.800 kg

Dönem başı et mevcudu 1.600 kg.

Dönem içi et alışları 25.500 kg.

(-) Envanter 800 kg

Kullanılan Et Mevcudu 26.300 kg

slide77
2) İç kontrol sisteminin değiştirilmesi uygun olur. Depo kayıtlarının yiyecek içecek müdürünün sorumluluğundan alınması zorunludur. Farklı birimler, aynı kişinin sorumluluğuna verilmemeli.
4 2 sat n almalar n muhasebele tirilmesi
4.2. Satın Almaların Muhasebeleştirilmesi

Açıklama: İç kontrol sisteminin etkinliği açısından tüm malzemelerin depoya girilip, depodan ilgili bölümlerin isteğine göre çıkışı yapılması gerekir. Ancak işin gereklilikleri ve pratik olmak açısından çabuk bozulabilecek yaş sebze-meyve ve taze balık gibi bazı malzemeler satın alındığında doğrudan ilgili üniteye teslim edilebilir.

slide80
ÖRNEK

1) 18.10.2007 300.000 TL’lik yiyecek malzemesi veresiye alınıyor. %10 KDV ayrıca hesap edilecektir.

2) 28.10.2007 100.000 TL’lik meyve ve sebze alınmıştır. %10 KDV ayrıca hesap edilecektir.

Doğrudan mutfağa verilmiştir.

4 3 retimde d nemde kullan lan malzemelerin muhasebele tirilmesi
4.3. Üretimde (Dönemde) Kullanılan Malzemelerin Muhasebeleştirilmesi

ÖRNEK

28.10.2007 Ambardan çekilen malzemelerin müfredatı aşağıdaki gibidir.

  • Yiyecek Malzemesi : 150.000
  • İçecek Malzemesi : 50.000
  • Temizlik Malzemesi : 100.000 (% 20 mutfak, kalanı odalar içindir.)
slide84
ÖRNEK

28.10.2007 Mutfakta kullanılmak üzere 250.000 TL sebze ve meyve alınmıştır. %15 KDV dâhildir.

4 4 b l mlerden depoya ade edilen malzemelerin muhasebele tirilmesi
4.4. Bölümlerden Depoya İade Edilen Malzemelerin Muhasebeleştirilmesi

ÖRNEK

31.10. 2007 Odalar bölümünde kullanılmayan 30.000 TL’lik temizlik malzemesi depoya iade ediliyor.

4 5 al tan adelerin muhasebele tirilmesi
4.5. Alıştan İadelerin Muhasebeleştirilmesi

ÖRNEK

15.03.2007 Otel 100.000 TL’lik malzemeyi Satıcı firmaya iade ediyor. Toplam bedel mahsup ediliyor.

4 6 sat lan hizmet maliyetlerinin muhasebele tirilmesi
4.6. Satılan Hizmet Maliyetlerinin Muhasebeleştirilmesi

ÖRNEK

31.112.2007 Otelin genel geçici mizanındaki bazı veriler şöyledir:

740 HÜM HS.Borç bakiyesi 250.000 TL

600 YİS HS. Alacak bakiyesi 300.000 TL

İSTENENLER

1- Satılan hizmet maliyetini hesaplayarak ilgili hesaba kaydediniz.

2- Kar/Zararı hesaplayarak kaydediniz.

3- Eldeki verilere göre Gelir Tablosu’nu düzenleyiniz.

slide90
3............ OTELİ ............... DÖNEMİNE AİT

GELİR TABLOSU

(Kısmi Verilerle)

NET SATIŞLAR 300.000

( - ) SATIŞLARIN MALİYETİ (250.000)

Satılan Hizmet Maliyeti

BRÜT SATIŞ KARI 50.000

slide91
ÖRNEK

Otelin 2007 Yılı malzeme hareketlerine ait veriler şöyledir:

- Odalar bölümü 900.000 TL (Tamamı Temizlik malzemesi)

- Yiyecek bölümü 8.400.000 TL (500.000 TL’si Temizlik malzemesi)

- Diğer bölümler 600.000 TL (500.000 TL Temizlik , Kalanı Kırtasiye)

TOPLAM 9.900.000 TL

NOT: Malzemelerin tamamı dönem içinde tükenmiştir.

slide92
İSTENENLER:
  • Depo çıkış kaydını yapınız.
  • SHM kaydını yapınız.
  • Dönemde 12.200.000 TL gelir olduğunu varsayarak, Kar/Zarar kayıtlarını yapınız.
  • 690 Dönem K/Z hesabını, ilgili bilanço hesaplarına devrediniz. (Vergiyi % 20 olarak alınız)
  • Eldeki verilere göre gelir tablosunu düzenleyiniz.
slide95
5............ OTELİ ............... DÖNEMİNE AİT

GELİR TABLOSU

(Kısmi Verilerle)

NET SATIŞLAR 12.200.000

( - ) SATIŞLARIN MALİYETİ (9.900.000)

Satılan Hizmet Maliyeti

BRÜT SATIŞ KARI 2.300.000

DÖNEM KARI 2.300.000

( - ) DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜK. (460.000)

DÖNEM NET KARI 1.840.000

slide96
VARSAYIM: Bir önceki örnekte, Satışların 9.200.000 TL olduğunu varsayarak, çözümü yenileyiniz.
slide97
5............ OTELİ ............... DÖNEMİNE AİT

GELİR TABLOSU

(Kısmi Verilerle)

NET SATIŞLAR 9.200.000

( - ) SATIŞLARIN MALİYETİ (9.900.000)

Satılan Hizmet Maliyeti

BRÜT SATIŞ ZARARI (700.000)

DÖNEM ZARARI (700.000)

( - ) DÖNEM KARI VERGİ VE

DİĞER YASAL YÜK.

DÖNEM NET ZARARI (700.000)

4 7 yiyecek ecek kontrol nde kullan lan baz teknikler ara sinav
4.7. Yiyecek İçecek Kontrolünde Kullanılan Bazı Teknikler (ARA SINAV)

Yiyecek içecek servise sunulduktan sonra, belirli yöntemlerle; otelin genel bütçesine sağladığı katkı, maliyetini karşılama oranına, beğenilme oranı gibi faktörlere göre bir kontrol daha yapılır. Bu amaçla en çok kullanılan yöntemler şunlardır:

slide99
a) Yüzde analizi Yöntemi: Belirli bir yiyecek için katlanılan maliyet ile bu yiyecekten elde edilen gelir arasındakiyüzdenin belirlenmesidir.

Bu yöntem, bir sorun varsa, sorun hakkında genel olarak bilgi verir.

Yöntem, otelin standart kabul ettiği bir oran kullanılarak uygulanabileceği gibi, dönemler arası mukayese yapılarak da uygulanabilir.

slide100
NOT: Oranın 0’a (sıfıra)yaklaşması işlerin iyiye gittiğinin, 1’e yaklaşması ise kötüye gittiğinin bir işareti sayılabilir.

Diğer bir ifadeyle, oran azaldıkça maliyet azalıyor ya da gelir artıyor demektir.

slide101
b) Mönü Karması Yöntemi: Servise sunulan yiyecek/içeceklerin, konuklarca ne ölçüde/ne oranda beğenildiğinin hesaplanmasıdır.
slide102
c) Katkı Payı Yöntemi: Servise sunulan yiyecek/içeceğin, otelin genel bütçesine sağladığı katkının, yüzde olarak hesaplanmasıdır. Satılan her bir hizmetin, sabit maliyetlere sağladığı katkı ölçülmektedir.
slide103
ÖRNEK: ABC Otelinin yiyecek/içecek bölümüne ait gelir ve maliyetlere ilişkin bazı veriler şöyledir:

2007 Şubat 2007 Ocak 2006 Şubat

Net Satışlar 54.000 53.000 46.000

Yiyecek 36.000 33.000 29.000

İçecek 18.000 20.000 17.000

SHM 20.000 (*) 22.000 20.000

Yiyecek 13.000 15.000 14.000

İçecek 7.000 7.000 6.000

slide104
(*) Açıklama:

Yiyecek Malz 10.000

İçecek Malz 5.000

Garson Ücreti 2.000

Yiyecek İçecek Müd 2.000 Her iki bölüme eşit olarak yüklenecektir.

Barmen Ücreti 1.000

20.000

slide105
İSTENEN: Her bir döneme ait maliyet yüzdelerini hesaplayarak, sonuçları değerlendiriniz.
slide107
ÖRNEK

Uzay Otelinin restoranında en önemli üç yemeğe ilişkin veriler aşağıdaki gibidir.

SATIŞLAR B. FİYAT SATIŞ MİKTARI TUTAR

Arnavut Ciğeri 1$ 10.000 Porsiyon 10.000 $

Izgara Köfte 5 $ 4.000 Porsiyon 20.000 $

Peruhi (mantı) 2 $ 2.500 Porsiyon 5.000 $

16.500 Porsiyon 35.000 $

slide108
MALİYETLER B. MALİYET SATIŞ MİKTARI TUTAR

Arnavut Ciğeri 0.2 $ 10.000 Porsiyon 2.000$

Izgara Köfte 2 $ 4.000 Porsiyon 8.000$

Peruhi (Mantı) 0.4 $ 2.500 Porsiyon 1.000$

16.500 Porsiyon 11.000$

Ek Bilgi: Diğer yiyeceklerin satışından elde edilen gelir yedi ayrı çeşit yemek için 2.500 porsiyon karşılığı 15.000 $ dır. Bunların maliyeti ise 10.000 $ dır. Buna göre Toplam Satış Tutarı = 35.000 + 15.000 = 50.000 $ olacaktır.

slide109
İSTENEN

1) Üç önemli yemeğe ait beğenirlik yüzdelerini hesaplayarak sonucu değerlendiriniz.

2) Üç önemli yemeğin katkı yüzdelerini hesaplayarak sonucu değerlendiriniz.

3) 1 ve 2 ‘de bulunduğunuz sonucu göre genel bir değerlendirme yapınız.

slide114
1) Üç önemli yemeğe ait beğenirlik yüzdelerini hesaplayarak sonucu değerlendiriniz.

2) Üç önemli yemeğin katkı yüzdelerini hesaplayarak sonucu değerlendiriniz.

3) 1 ve 2 ‘de bulunduğunuz sonucu göre genel bir değerlendirme yapınız.

4) Otelin toplam maliyet yüzdesini hesaplayınız. Yönetim oranın % 10 artırılmasını istemektedir. Buna göre toplam maliyet veya toplam gelirdeki değişimi ve yönünü hesaplayınız.

4 8 malzeme hareketleri le lgili rnek 7 a ve 7 b se ene i 6 may s 09
4.8. Malzeme Hareketleri İle İlgili Örnek (7/A ve 7/B Seçeneği) (6 Mayıs 09)

ÖRNEK:

1) Otelin yiyecek bölümü (mutfak) malzeme hareketleri aşağıdaki gibidir.

01.12.2002 Önceki aydan kalan stok 3.000.000 TL

05.12.2002 Depodan çekilen malzeme 4.000.000 TL

13.12.2002 Depodan çekilen malzeme 1.500.000 TL

13.12.2002 Depoya iade edilen malzeme 2.500.000 TL

19.12.2002 Depodan çekilen malzeme 5.000.000 TL

24.12.2002 Depodan çekilen malzeme 2.000.000 TL

slide119
NOT: Doğrudan ilgili üniteye teslim edilen malzemelerin tutarı, 7.500.000 TL + % 10 KDV kadardır.

2) 31.12.2002 mutfakta yapılan sayımda 1.500.000 TL’lik malzeme olduğu anlaşılıyor

3) Aynı döneme ait mutfak bölümü geliri 52.000.000 TL + % 10 KDV’dir. (Servis bedeli eklenebilir)

slide120
Açıklama: Dönem sonu %20 vergi hesap edilecektir.

Yiyecek bölümü gelirlerinin kontrolünde yüzde yöntemi kullanılmaktadır.

Buna göre %40’lık oran (+ / - ) %2 sapma ile olağan kabul edilmektedir.

slide121
İSTENENLER

1) Gerekli yevmiye ve kebir kayıtlarını yapınız. (7/A Seçeneğine göre)

2) Kar/Zararı hesaplayınız, ilgili kayıtları yapınız.

3) Maliyet yüzdesini hesaplayarak sonucu değerlendiriniz.

4)a) Maliyet üzerinden kar oranını hesaplayınız.

b) Gelir üzerinden kar oranını hesaplayınız.

slide122
Varsayım-1: 7/B Seçeneğine göre Gerekli yevmiye ve kebir kayıtlarını yapınız

Varsayım-2: 7/A Seçeneği ve Standart Maliyet Yöntemine Göre gerekli kayıtları yapınız.

a) Standart HÜM’ün 20.000.000 TL veFili HÜM’ün 19.000.000 TL olduğunu varsayınız.

b) Standart HÜM’ün 20.000.000 TL Fili HÜM’ün 22.500.000 TL olduğunu varsayınız.

slide124
2- STMM = DBMM + DİMM - DSMM

= 3.000.000 + (20.000.000 – 2.500.000) – 1.500.000

= 19.000.000

slide130
Varsayım -2: 7/A Seçeneği ve Standart Maliyet Yöntemine Göre gerekli kayıtları yapınız.

Standart Maliyet Yöntemi - 7/A Seçeneğine Göre

Aynı örnekte otelin hizmet üretim maliyetini standart hesaba göre belirlendiğini ve 20.000.000 TL olarak hesaplandığını varsayarsak:

Standart HÜM => 20.000.000

Fiili HÜM => 19.000.000

Sapma -1.000.000 (Olumlu Sapma/Maliyet Tasarrufu)

ad