400 likes | 525 Views
Stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5. Frits Pleiter. Indeling. R öntgenv erstrooiing Scannen van handbagage R öntgenfluorescentie Beta light IJkbron en huiddosis Vullen van injectiespuit met tetrofosmine Injectie van tetrofosfine Schildkliertherapie Bovine serium albumin
E N D
Stralingsbeschermingdeskundigheidsniveau 5 Frits Pleiter stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
Indeling • Röntgenverstrooiing • Scannen van handbagage • Röntgenfluorescentie • Beta light • IJkbron en huiddosis • Vullen van injectiespuit met tetrofosmine • Injectie van tetrofosfine • Schildkliertherapie • Bovine serium albumin • Scale in gaspijpen stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
muur 45 röntgentoestel werktafel Casusröntgenverstrooiing bedrijfsuren per week 10 h dosis per minuut op 1 m 1 mGy afstand focus-muur 2 m strooistraling op 1 m 0,1% in de voorwaartse richting is de verstrooiing een factor 10 minder afstand werktafel-bundelvlek = 22 m stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
Casusröntgenverstrooiing Bereken de jaardosis bij de werktafel. dosis per minuut op muur 1 / 22 = 0,25 mGy verstrooide dosis per minuut op 1 m 0,25 0,110-2 = 0,00025 mGy verstrooide dosis per minuut bij tafel 0,00025 / (22)2 = 0,00003 mGy bedrijfsuren per jaar 10 (h/wk) 50 (wk/j) = 500 h/j = 30 000 min/j dosis per jaar 0,00003 (mGy/min) 30 000 (min) = 0,9 mGy stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
Casusscannen van handbagage Linescan 215 X-ray scanner buisspanning 150 kV anodestroom 0,2 mA belichtingstijd 20 ms dosis per opname bagage 3 Gy personeel 0,003 Gy # opnames 10 per minuut stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
Casusscannen van handbagage Bereken de jaardosis van de beveiligingsbeamte. # opnames per jaar 10 (min-1) 60 (min/h) 2000 (h/j) = 12105 dosis personeel 12105 0,003 Gy = 3600 Gy = 3,6 mGy stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
Casusröntgenfluorescentie Innov-X XRF analyzer buisspanning 35 kV 15 kV anodestroom 0,01 mA 0,05 mA belichtingstijd continu continu 35 kV 15 kV trigger < 0,001 < 0,001 mGy/h 2,5 cm 560 560 mGy/h 10 cm 42 32 mGy/h 30 cm 3,7 2,9 mGy/h 90 cm 0,5 0,4 mGy/h 120 cm 0,3 0,2 mGy/h stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
Casusröntgenfluorescentie Innov-X XRF safety manual with operating instructions never point the instrument at another person never point the instrument into the air and perform a test never hold a sample in your hand and test that part of the sample stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
Casusröntgenfluorescentie stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
Casusröntgenfluorescentie Bereken de maximale huiddosis per jaar. aantal uren per jaar = 2000 h/j maximale huiddosis = 560 (mGy/h) 2000 (h/j) = 1 000 000 mGy/j Bereken de maximale jaardosis t.g.v. strooistraling. strooistraling op 1 m intreedosis / 1000 bij veldgrootte = 20 20 cm2 strooistraling op 1 m intreedosis / 100 000 bij veldgrootte = 2 2 cm2 maximale jaardosis 1 000 000 (mGy/j) / 100 000 = 10 mGy/j stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
Casusröntgenfluorescentie Bereken de maximale huiddosis per minuut. aantal minuten per uur = 60 min/h maximale huiddosis = 560 (mGy/h) / 60 (min/h) = 10 mGy/min Bereken de maximale dosis per minuut t.g.v. strooistraling. strooistraling op 1 m intreedosis / 1000 bij veldgrootte = 20 20 cm strooistraling op 1 m intreedosis / 100 000 bij veldgrootte = 2 2 cm2 maximale jaardosis 10 (mGy/min) / 100 000 = 0,0001 mGy/min stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
Casusbeta light getritieerd waterstofgas in plastic omhulling stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
3H (12,33 j) f = 1,00 Q = 0,0186 MeV 3He (stabiel) Casusbeta light radionuclide 3H activiteit 800 GBq per stuk maximale opslag 50 stuks toepassing noodsignalering einh(50) = 1,8 Sv/GBq inhalatie van getritieerd waterstofgas einh(50) = 18 mSv/GBq inhalatie van getritieerd waterdamp stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
Casusbeta light Stel dat de hele voorraad van 50 beta lights vermorzeld wordt en dat men 0,1% van de totale activiteit inademt. Bereken de effectieve volgdosis. totale activiteit 50 800 = 40 000 GBq inname 0,110-2 40 000 = 40 GBq E(50) = einh(50) A = 1,8 (Sv/GBq) 40 (GBq) = 72 Sv stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
Casusbeta light Stel dat de hele voorraad van 50 beta lights verbrandt en dat men 0,1% van de totale activiteit inademt. Bereken de effectieve volgdosis. totale activiteit 50 800 = 40 000 GBq inname 0,110-2 40 000 = 40 GBq E(50) = einh(50) A = 18 (mSv/GBq) 40 (GBq) = 720 mSv de interventielimiet is 750 mSv ! stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
137Cs (30 j) 1 f1 = 0,944 f2 = 0,056 f = 0,851 0,662 2 0,000 137Ba (stabiel) Q = 1,176 MeV Casusijkbron en huiddosis dikte 2 mm breedte 10 mm lengte 20 mm activiteit 370 kBq oppervlak 2 2 mm2 toepassing ijkbron ijkbron van 137Cs stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
Casusijkbron en huiddosis Bereken de equivalente huidosis als men de ijkbron met de vingers tegen de vlakke kant beetpakt. De handeling duurt 1 seconde. Gebruik de vuistregel voor uitwendige -besmetting in het boek van Van den Eijnde en Schouwenburg. verwaarloos absorptie in het materiaal van de ijkbron activiteit / oppervlak = 370 kBq / 0,04 cm2 = 9000 kBq/cm2 huiddosis = 2 (mGy/h per kBq/cm2) 9000 (kBq/cm2) / 3600 (s/h) = 5 mSv/s stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
Casusijkbron en huiddosis Een werknemer doet dit 2 keer per dag, het hele jaar door. Bereken de jaarlijkse huiddosis. aantal keren = 2 (per dag) 5 (d/wk) 50 (wk/j) = 500 per jaar huiddosis = 500 (per jaar) 5 (mSv) = 2500 mSv/j = 2,5 Sv/j dit is meer dan de jaarlimiet ! stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
99mTc (6,0 h) 0,143 1 0,141 2 0,000 99Tc (stabiel) Casusvullen van injectiespuit radiofarmacon C18H40O4P2 radionuclide 99mTc activiteit 600 MBq per keer tijd 0,5 minuut per keer aantal keren 1500 per jaar afstand tot huid 6 cm = 0,06 m toepassing hartscintigram = 0,023 Sv h-1 MBq-1 m2 stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
Casusvullen van injectiespuit tetrofosfine stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
Casusvullen van injectiespuit Bereken de equivalente huiddosis per jaar. de totale tijd van alle handelingen is t = 1500 0,5 = 750 min = 12,5 h doe eerst alsof het hele lichaam zich op 6 cm vanaf de activiteit bevindt E = A t / r2 = 0,023 (Sv h-1 MBq-1 m2) 600 (MBq) 12,5 (h) / (0,06 m)2 = 48 000 Sv = 48 mSv de effectieve dosis wordt bepaald door de equivalente huiddosis Hhuid = E / whuid = 48 / 0,01 = 4800 mSv = 4,8 Sv dit is (ver) boven de jaarlimiet ! stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
99mTc (6,0 h) 0,143 1 0,141 2 0,000 99Tc (stabiel) Casusinjectie van tetrofosfine radiofarmacon C18H40O4P2 radionuclide 99mTc activiteit 600 MBq toepassing hartscintigram = 0,023 Sv h-1 MBq-1 m2 einj(50) = 0,910-2 mSv/MBq injectie tijdens inspanning einj(50) = 1,110-2 mSv/MBq injectie tijdens rust stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
Casusinjectie van tetrofosfine angioscan met 99mTc aantal doorsneden in de lengterichting door het hart links is het tussenschot (septum) rechts is de wand van linker kamer (atrium) en boezem (ventrikel) aan de onderkant is de punt (apex) van het hart de donkere plek onderin wijst op slechte doorbloeding van de punt stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
Casusinjectie van tetrofosfine stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
Casusinjectie van tetrofosfine Bereken de effectieve volgdosis E(50) van de patiënt. E(50) = e(50) A = 0,910-2 (mSv/MBq) 600 (MBq) = 5,4 mSv stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
Casusinjectie van tetrofosfine Een uur na de injectie gaan patiënt en partner samen gezellig naar de bioscoop. Ze zitten 2 uur lang knus naast elkaar op een onderlinge afstand van 50 cm naar de film te kijken. Bereken de effectieve dosis E van de partner. verwaarloos het verval gedurende die drie uur (T½ = 6 uur) E = A t / r2 = 0,023 (Sv h-1 MBq-1 m2) 600 (MBq) 2 (h) / (0,5 m)2 = 110 Sv = 0,1 mSv stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
131I (8,0 d) 0,365 Q = 0,971 MeV 0,000 131Xe (stabiel) Casusschildkliertherapie radiofarmacon NaI radionuclide 131I activiteit 600 MBq toepassing behandeling hyperthyroïdie = 0,066 Sv h-1 MBq-1 m2 eing(50) = 22 mSv/MBq ingestie van NaI stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
Casusschildkliertherapie Bereken de effectieve volgdosis E(50) van de patiënt. E(50) = e(50) A = 22 (mSv/MBq) 600 (MBq) = 13 200 mSv = 13,2 Sv Zal de patiënt schildklierkanker oplopen als gevolg van deze behandeling ? waarschijnlijk niet, de schildklier wordt kapot gestraald de dosis op de rest van het lichaam is aanzienlijk kleiner stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
Casusschildkliertherapie Bereken de equivalente dosis per uur op 1 meter vanaf de patiënt vlak na de inname van de activiteit. H = A t / r2 = 0,066 (Sv h-1 MBq-1 m2) 600 (MBq) 1 (h) / (1 m)2 = 40 Sv Na hoeveel tijd is de equivalente dosis per uur op 1 meter gedaald tot 20 Sv ? na 1 T½ = 8 d H = 40 / 2 = 20 Sv 70% van de activiteit wordt binnen 24 uur via de urine uitgescheiden na 1 dag is de equivalente dosis per uur op 1 meter 0,30 40 = 12 Sv stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
Casusschildkliertherapie De patiënt wordt uit het ziekenhuis ontslagen als de equivalente dosis per uur op 1 meter gedaald is tot 20 Sv. Die avond gaan patiënt en partner naar bed en slapen een gat in de dag. Bereken de effectieve dosis die de partner in 9 uur oploopt. ga uit van een onderlinge afstand van 0,5 meter E = 20 (Sv/h op 1 m) t / r2 = 20 (Sv/h) 9 (h) / (0,5 m)2 = 720 Sv = 0,7 mSv stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
Casusbovine serum albumin radiofarmacon eiwit-oplossing gebufferd met 0,05 M natriumfosfaat pH = 7,5 radionuclide 125I werkplek C-laboratorium activiteit 60 MBq stock in chemicaliënkast 1,5 MBq per experiment in zuurkast toepassing groei van celcultures einh(50) = 1,410-8 Sv/Bq jodium in dampvorm stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
Casusbovine serum albumin stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
Casusbovine serum albumin Mag de stock-voorraad bewaard worden in een chemicaliënkast in een C-laboratorium ? opslag p = -1 C-laboratorium q = 2 plaatselijke afzuiging r = 1 Amax = 0,02 10 p+q+r / einh(50) = 0,02 102 / 1,410-8 = 1,4108 Bq = 140 MBq activiteit stock-voorraad = 60 MBq het mag dus wel stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
Casusbovine serum albumin Mag het experiment worden uitgevoerd in een NEN-gekeurde zuurkast van het C-laboratorium ? vluchtig nuclide p = -3 C-laboratorium q = 2 gekeurde zuurkast r = 2 Amax = 0,02 10 p+q+r / einh(50) = 0,02 101 / 1,410-8 = 1,4107 Bq = 14 MBq activiteit per experiment = 1,5 MBq het mag dus wel stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
Casusscale in gaspijpen stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
222Rn (4 d) 218Po (3 min) 214Pb (27 min) 214Bi (20 min) 214Po (0,2 ms) 210Pb (22 j) 210Bi (5 d) 210Po (138 d) 206Pb (stabiel) Casusscale in gaspijpen E (MeV) d½ (mm) 214Pb 0,30 (19%) 0,35 (37%) 8,5 214Bi 0,61 (46%) 11,5 1,12 (15%) 1,77 (16%) 20 210Pb 0,05 (4%) 0,5 210Po 0,80 (0,001%) stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
Casusscale in gaspijpen dag 1 * tijd (uur) 1 cm 0,0 673 cps 0,5 346 cps 1,0 166 cps 1,5 63 cps * netto onder trap na afblazen stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
Casusscale in gaspijpen tijd (uur) 1 cm 30 cm 50 cm 100 cm 200 cm dag 1 * 0,0 997 cps 78 cps 48 cps 1,0 390 cps 37 cps 16 cps 2,0 123 cps dag 2 ** 16,0 359 cps 17,5 359 cps 88 cps 28 cps 21,0 ≈390 cps 88 cps 48 cps 13 cps 21,0 63 cps *** * netto buitenkant pijp ** netto boven sludge *** netto boven sludge, met handschoen tussen sludge en monitor stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
Casusscale in gaspijpen stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5
Casusscale in gaspijpen stralingsbescherming deskundigheidsniveau 5