slide1 l.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu szkolnictwo.pl PowerPoint Presentation
Download Presentation
Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu szkolnictwo.pl

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 17

Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu szkolnictwo.pl - PowerPoint PPT Presentation


  • 325 Views
  • Uploaded on

Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu www.szkolnictwo.pl.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu szkolnictwo.pl' - obert


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
slide1

Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu www.szkolnictwo.pl

Wszelkie treści i zasoby edukacyjne publikowane na łamach Portalu www.szkolnictwo.pl mogą być wykorzystywane przez jego Użytkowników wyłącznie w zakresie własnego użytku osobistego oraz do użytku w szkołach podczas zajęć dydaktycznych. Kopiowanie, wprowadzanie zmian, przesyłanie, publiczne odtwarzanie i wszelkie wykorzystywanie tych treści do celów komercyjnych jest niedozwolone. Plik można dowolnie modernizować na potrzeby własne oraz do wykorzystania w szkołach podczas zajęć dydaktycznych.

ameryka po udniowa po o enie geograficzne
Ameryka Południowa – położenie geograficzne
  • Ameryka Południowa – kontynent o powierzchni 17,8 mln km², co daje jej czwarte miejsce wśród kontynentów świata. Jej powierzchnia stanowi 11,6% powierzchni lądowej naszej planety.
  • Kontynent ten leży na półkulach południowej ( 4/5 powierzchni) oraz północnej ( 1/5 powierzchni) i zachodniej.
  • Od wschodu graniczy z Oceanem Atlantyckim, a od zachodu z Oceanem Spokojnym. (Morze Karaibskie oblewające Amerykę Południową od północy jest częścią Oceanu Atlantyckiego).
  • Od Antarktydy oddziela ją szeroka (950 km) Cieśnina Drakea.
  • Od północy, przez Przesmyk Panamski, graniczy z Ameryką Północną. Oba te kontynenty nazywane są też przez Europejczyków Nowym Światem.
skrajne punkty ameryki po udniowej
Skrajne punkty Ameryki Południowej
  • Najdalej wysunięte punkty kontynentu na stałym lądzie:
  • na północy – Przylądek Gallinas (12°25'N)
  • na południu – Przylądek Froward (55°54'S)
  • na zachodzie – Przylądek Parinas (81°22'W)
  • na wschodzie – Przylądek Branco (34°47'W)
  • Rozciągłość południkowa Ameryki Południowej wynosi 7 350 km,
  • Rozciągłość równoleżnikowa –

5 170 km.

Przylądek Gallinas

Przylądek Parinas

Przylądek Branco

Przylądek Froward

ukszta towanie powierzchni
Ukształtowanie powierzchni
  • Kontynent ma słabo rozwiniętą linię brzegową i charakteryzuje się dużą zwartością. Średnia odległość od morza wynosi około 540 km, a maksymalna około 1 600 km.
  • Łączna długość linii brzegowej wynosi około 28,7 tys. km, w tym na wybrzeża atlantyckie przypada 20 tys. km.
  • Półwyspy zajmują zaledwie 0,9% kontynentu,
  • Największe półwyspy to: Brunswick, Taitao.
  • Główne wyspy: Ziemia Ognista, Riesco, Santa Inés,
  • Wyspy zajmują - około 1%.
  • Największe wyspy występują w archipelagach Patagońskim, Falklandach i Galapagos.
  • Największą wyspą kontynentu jest Ziemia Ognista zajmująca 71,5 tys. km2.
  • W delcie Amazonki znajduje się największa aluwialna wyspa Ziemi (utworzona przez materiał niesiony przez rzekę) - wyspa Marajó.
  • Zatoki Ameryki Południowej, poza estuariami wielkich rzek, są szerokie i niezbyt głęboko wcięte. W południowej części Chile występują niezwykle malownicze wybrzeża fiordowe, np. Messier Channel w Chile - 1288 m – trzeci na świecie pod względem głębokości.
rze ba terenu
Rzeźba terenu
  • Ameryka Południowa jest kontynentem

o przewadze terenów nizinnych, średnia wysokość 655 m n.p.m.

  • Na obszary nizinne (do 200 m n. p. m.) przypada ponad 38% powierzchni, a na obszary położone ponad 2 000 m n. p. m. zajmują prawie 8,5% obszaru kontynentu.
  • Układ krain geograficznych ma charakter południkowy. Na zachodzie ciągnie się z północy na południe, na przestrzeni 9 tys. km, pasmo młodych gór fałdowych - Andów z najwyższym szczytem kontynentu - Aconcagua o wysokości 6 960 m n. p. m. Są one przedłużeniem Kordylierów z Ameryki Północnej.
  • Najniżej położonym terenem jest obszar Laguna del Carbon(105 m p.p.m.) na terenie Argentyny.
  • Największe wyżyny Ameryki Południowej to: Wyżyna Gujańska, Wyżyna Brazylijska, Wyżyna Patagońska,
  • Największe niziny to: Nizina Orinoko, Nizina Amazonki, Nizina La Platy,
budowa geologiczna
Budowa geologiczna
  • Ameryka Południowa jest częścią istniejącego na początku mezozoiku prakontynentu Gondwany, w skład którego wchodziły Afryka, Antarktyda, Ameryka, Madagaskar, półwysep Dekan i Półwysep Arabski.
  • W mezozoiku nastąpił rozpad Gondwany, co umożliwiło powstanie Oceanu Atlantyckiego oraz kształtowanie się osobnego lądu - Ameryki Południowej.
  • Głównymi jednostkami tektonicznymi Ameryki Południowej są: prekambryjska platforma zajmująca wschodnią i centralna część kontynentu, paleozoiczna płyta patagońska położona na południu kontynentu oraz kenozoiczny obszar Andów.
  • Ruch starej płyty kontynentalnej w kierunku zachodnim doprowadził do "przykrycia" cienkiej płyty oceanicznej. W konsekwencji tego ruchu wypiętrzyły się Andy, a w miejscach zanurzania się wschodnich brzegów płyt oceanicznych wytworzył się Rów Atakamski.
  • Na styku płyt zachodzą zjawiska trzęsienia ziemi, mające swe katastrofalne skutki w Chile, Peru i Ekwadorze.
  • W miejscach pęknięć skorupy ziemskiej występują wylewy law wulkanicznych. W ten sposób powstały liczne wulkany, np. Cotopaxi w Ekwadorze,
  • Ojos del Saladow Chile- najwyższy czynny wulkan Ziemi -  6 880 m n. p. m.

Obszary fałdowań prekambryjskich

Obszary fałdowań trzeciorzędowych ( alpidy)

Trzeciorzędowe i czwartorzędowe pokrywy osadowe

klimat ameryki po udniowej
Klimat Ameryki Południowej
  • Klimat Ameryki Południowej kształtowany jest przez masy powietrza równikowego i zwrotnikowego, a na południu również polarnego i antarktycznego.
  • Ważną rolę klimatyczną pełni bariera górska Andów, silnie ograniczająca wilgotne (na południu i północy) i suche (w części środkowej) masy powietrza, napływające znad Oceanu Spokojnego.
  • Na obszarze kontynentu występują wszystkie strefy klimatyczne - od równikowej po subpolarną.
  • Największa cześć Ameryki Południowej leży w szerokościach międzyzwrotnikowych, gdzie panuje klimat równikowy i zwrotnikowy.
  • Klimat równikowy i podrównikowy (z porą suchą i wilgotną) cechuje wielkie obszary północnej i częściowo środkowej części Ameryki Południowej.
  • Dalej na południe występuje klimat zwrotnikowy.Na wybrzeżu zachodnim, w rejonie pustyni Atakama, średnia roczna suma opadów zbliża się do ok. 50 mm.
  • Kolejne strefy klimatyczne - podzwrotnikowa i umiarkowana - obejmują coraz mniejsze obszary.
  • Klimat subpolarny cechuje niewielki, południowy skrawek kontynentu.
  • Na całym obszarze Ameryki Południowej występuje zjawisko piętrowości klimatycznej. W północnej części Ameryki Południowej (na Nizinie Amazonki) w ciągu całego roku panują wysokie temperatury (24-27°C) i występują obfite opady (na Nizinie Amazonki średnia roczna suma opadów wynosi do 4000 mm, w Kolumbii, na zachodnich stokach Kordyliery Zachodniej do 7000 mm), na południowych krańcach, na Ziemi Ognistej, średnie temperatury miesięczne wynoszą od 0° do 10°C.
klimat
Klimat

Brazylia – Rio de Janeiro

Argentyna - Buenos Aires

ro linno ameryki po udniowej
Roślinność Ameryki Południowej
  •   W Ameryce Południowej występuje stosunkowo regularny układ stref roślinnych. Główne zbiorowiska posiadają swoje lokalne nazwy.
  • Wielkie obszary zajmuje wilgotny, wiecznie zielony las równikowy (selwas), który na obszarach górskich przechodzi w kolejne formacje leśne, krzewiaste i trawiaste (paramo). Roślinność wilgotnych lasów równikowych szacuje się na 20-50 tys. gatunków.
  • Roślinność strefy podrównikowej jest bardzo zróżnicowana. Na obszarach otrzymujących stosunkowo najwięcej wilgoci występują formacje wilgotnych lasów mezofitycznych. Na obszarach uboższych w wilgoć występują kolczaste lasy bezlistne (caatinga) oraz formacje sawannowe, aż po formacje trawiaste (Ilano, campos limpos i in.).
  • W Andach występują formacje strefy zwrotnikowej - pustynie i półpustynie. Wśród nich ciekawą formacją są suche łąki górskie (puna).
  •  W strefie podzwrotnikowej, na zachód od Andów, występują lasy i zarośla twardolistne, na wschodzie zaś suche stepy, lasy i zarośla, a w pobliżu wybrzeża atlantyckiego - wilgotny step wysokotrawiasty(pampa).
  • W południowej części kontynentu, w strefie klimatu subpolarnego występuje roślinność tundrowa.

Roślinność Ameryki Południowej na ogromnych obszarach zachowała swój pierwotny charakter. Dotyczy to zwłaszcza lasów równikowych i wysokich gór. Lasy zajmują ponad 50% powierzchni kontynentu.

ro linno
Roślinność

Tundra

Roślinność wysokogórska

Lasy liściaste i mieszane strefy umiarkowanej

Roślinność śródziemnomorska

Lasy podzwrotnikowe iglaste

Lasy podzwrotnikowe zrzucające liście

W okresie bezdeszczowym

Lasy podzwrotnikowe suche i kolczaste zarośla

Wilgotne lasy równikowe

Namorzyny

Stepy

Sawanny

Pustynie

Stepy górskie

wilgotny wiecznie zielony las r wnikowy selva
Wilgotny, wiecznie zielony las równikowy - selva
  • Wilgotny las równikowy (las strefy równikowej, puszcza tropikalna, las deszczowy, las tropikalny) — charakterystyczna, wiecznie zielona formacja leśna strefy międzyzwrotnikowej. Występuje na ubogich glebach laterytowych, w klimacie przez cały rok jednostajnie gorącym i wilgotnym. Na skutek szybkiego rozkładu materii organicznej roślinność jest gęsta i bujna. Lasy te cechuje brak sezonowej rytmiki w życiu roślin, ogromne bogactwo gatunkowe drzew (na 1 hektarze lasu tropikalnego występuje ok. 200 gatunków drzew, podczas gdy w lesie strefy umiarkowanej dziesięciokrotnie mniej), wielowarstwowy układ drzewostanu oraz obfitość lian i epifitów. Drzewa mają proste, wysokie (do 80 m) pnie, dość pospolite jest zjawisko kauliflorii (kwiaty wyrastają bezpośrednio z pnia). Wnętrze lasu jest bardzo cieniste, wskutek czego słabo wykształca się warstwa krzewów i runa.

Wilgotny las równikowy - Ekwador

ameryka po udniowa kraj pochodzenia wielu smako yk w
Ameryka Południowa – kraj pochodzenia wielu smakołyków
  • Ameryka Południowa jest jednym z najważniejszych obszarów pochodzenia roślin uprawnych takich jak:
  • kukurydza,
  • ziemniaki,
  • bataty,
  • maniok,
  • pomidory,
  • papryka,
  • kakaowiec,
  • kauczukowiec brazylijski,
  • ananasy.

pomidory

Pozyskiwanie soku z kauczukowca

kakaowiec

fauna ameryki po udniowej
Fauna Ameryki Południowej
  • Świat zwierzęcy Ameryki Południowej charakteryzuje się występowaniem niewielkiej liczby ssaków kopytnych i drapieżnych.
  • Ciekawymi przedstawicielami drapieżnych kotów są puma i jaguar.
  • Liczną grupę stanowią natomiast małpy szerokonose (wyjce, czepiaki) i gryzonie.
  • Jednym z najciekawszych rzędów są szczerbaki z mrówkojadami, pancernikami i leniwcami.
  • Z przedstawicieli wielbłądowatych na uwagę zasługuje dziko żyjący guanako, od którego wywodzi się prawdopodobnie lama domowa i alpaka.
  • Kontynent południowoamerykański zamieszkują trzy spośród czterech występujących na świecie gatunków tapirów.
  • W Andach Środkowych i Południowych żyje klika gatunków szynszyli.
  • Wśród bogatego świata ptaków na uwagę zasługują kondory, strusie amerykańskie, kusaki i kolibry.
  • Z gadów należy wymienić węże dusiciele - boa oraz wśród jaszczurek - legwany.

Alpaka

wody ameryki po udniowej
Wody Ameryki Południowej
  • Ok. 85% powierzchni Ameryki Południowej należy do zlewiska Oceanu Atlantyckiego. Należą tu największe rzeki Ameryki Południowej.
  • Dorzecze Oceanu Spokojnego zajmuje 7 % kontynentu.
  • Obszary bezodpływowe zajmują 8%.
  • Średni odpływ rzeczny wynosi około 11 tys. km3, co stanowi niemal 30% rocznego odpływu wszystkich rzek świata.
  •  Najpotężniejszą rzeką naszej planety jest płynąca w Ameryce Południowej Amazonka, która ma (6 516 km długości),
  • Oprócz Amazonki największymi rzekami kontynentu są: Paraná (4 700 km), Madeira (4 100 km), So Francisco(2 900 km), Japurá(2 820 km),Tocantis(2 700 km), Paragwaj(2 550 km) i Orinoko (2 500 km).
  • Najdłuższą rzeką zlewiska Oceanu Spokojnego jest Loa (440 km).
  • Wśród niewielkiej liczby jezior wymienić należy:
  • Maracaibo – największe jezioro Ameryki Południowej, położone w północno – zachodniej Wenezueli,
  • Patos,
  • Titicaca – największe wysokogórskie jezioro na Ziemi.
najwy szy wodospad wiata
Najwyższy wodospad świata

Najwyższy wodospad świata

(wpada do Río Churún, dopływu rzeki Caroni),

Położony w Wenezueli, na wyżynie La Gran Sabana.

Jego wody wypływają ze stoku Płaskowyżu Auyan Tepui.

Wysokość wodospadu wynosi ok. 979 metrów.

Dokładna wysokość została ustalona przez National Geographic Society w 1949.

Wodospad Salto Ángel jest jedną z największych atrakcji wenezuelskiego Parku Narodowego Canaima.

slide17

Jezioro to położone jest w Andach, na terenie Peru i Boliwii. Jest to największe wysokogórskie jezioro świata. Jego powierzchnia wynosi ponad 8 tysięcy km 2. Titicaca jest także najwyżej położonym jeziorem żeglownym świata ( 3812 m n.p.m. ) Jego przeciętna głębokość wynosi od 140 do 180 m (maksymalna 281). Ma 190 km długości i 80 km w najszerszym miejscu. Zamieszkujący jego brzegi Indianie utrzymują się głównie z turystyki i rybołówstwa.

Amazonka

Jezioro Titicaca

Rzeka ta ma 6 516 km długości, dorzecze zajmuje obszar 7,2 mln km2. Jest to największa rzeka świata. Rzeka ta niesie z sobą olbrzymie ilości wody. Mierzony przy jej ujściu przepływ wynosi 120 tys. m3/s, tj. trzykrotnie więcej niż Kongo - druga po Amazonce rzeka na świece pod względem przepływu Wody Amazonki wysładzają wody Oceanu Atlantyckiego na odległość 400 km od ujścia rzeki.