b yoloj k formulasyon n.
Download
Skip this Video
Download Presentation
BÄ°YOLOJÄ°K FORMULASYON

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 62

BÄ°YOLOJÄ°K FORMULASYON - PowerPoint PPT Presentation


  • 236 Views
  • Uploaded on

BİYOLOJİK FORMULASYON. Prof Dr Süheyla Ünal İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı. Formulasyon niye gerekli?. Hasta neden dolayı acı çekiyor?. Formulasyon niye gerekli?. Hasta neden dolayı acı çekiyor? Nasıl tedavi etmeliyim?. Kim hasta?. Demografik bilgiler

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'BÄ°YOLOJÄ°K FORMULASYON' - nolcha


Download Now An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
b yoloj k formulasyon

BİYOLOJİK FORMULASYON

Prof Dr Süheyla Ünal

İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi

Psikiyatri Anabilim Dalı

slide2

Formulasyon niye gerekli?

  • Hasta neden dolayı acı çekiyor?
slide3

Formulasyon niye gerekli?

  • Hasta neden dolayı acı çekiyor?
  • Nasıl tedavi etmeliyim?
kim hasta
Kim hasta?
  • Demografik bilgiler
    • Kaç yaşında
    • Kadın mı, erkek mi?
    • Evli mi, bekar ya da dul mu?
    • Nerede yaşıyor?
    • Kimlerle yaşıyor?
    • Ne iş yapıyor?
nesi var
Nesi var?
  • Şimdi başvurmasına neden olan yakınmaları neler?
    • Biyolojik ve tanımlayıcı verilerin elde edilmesi
    • Belirtileri taradıktan sonra belirti filtresinden geçirilmesi
slide6

Belirti filtresi

  • Duygudurum
  • Anksiyete
  • Psikotik
  • Bilişsel
  • Bedensel
  • Madde ile ilgili
  • Kişilik
  • Diğer

(Ayırıcı tanıda yararlı)

slide7

Psikiyatrik belirti ve bulgular

İşlevsel

Organik

  • SSS hastalıkları
  • ansefalit, menenjit,
  • kafaiçi kanama, travma
  • sistemik hastalık
  • - elektrolit dengesizliği, üremi, metabolik, endokrin, enfeksiyon, hipertansiyon, hipoglisemi
  • madde
  • kötüye kullanım, bağımlılık
  • intoksikasyon, yoksunluk
  • Psikotik bozukluklar
  • Duygudurum bozukluğu
  • Anksiyete bozukluğu
  • Somatoform bozukluk
  • Disosiyatif bozukluk
  • Kişilik bozukluğu
  • Uyum bozukluğu
nas l hastalanm neler olmu
Nasıl hastalanmış? Neler olmuş?
  • Şimdiki hastalığın öyküsü
  • Psikiyatrik hastalık öyküsü
hastal n ve tedavisini etkileyen etkenler
Hastalığını ve tedavisini etkileyen etkenler
  • Madde kullanımı öyküsü
  • Aile öyküsü
  • Tıbbi hastalık öyküsü
  • Kullandığı ilaçlar
  • Allerjiler
muayene ve tetkikler
Muayene ve tetkikler
  • Mental durum muayenesi
  • Fizik ve nörolojik muayene
  • Tanısal tetkikler
mental durum muayenesi
Mental Durum Muayenesi
  • Bilinç bozukluğu
  • Dikkat bozukluğu
  • Algı bozukluğu
  • Bellek bozukluğu
  • Düşünce bozukluğu
  • Duygulanım bozukluğu
  • Davranım bozukluğu
  • Fokal beyin bulguları
bilin muayenesi
Bilinç muayenesi
  • Uyanıklık düzeyi
  • Farkında oluşluluk düzeyi
    • Zaman, yer, kişi yönelimi
dikkat bozuklu u
Dikkat bozukluğu
  • Uyaranları filtreleme, odaklanma, dikkati değiştirme
    • İlgili uyarana dikkati yoğunlaştırırken, ilgisiz uyaranları ihmal etme olanı
    • Dikkati değiştirme ve odaklama becerisi

Aşırı odaklanma- perseverasyon

Çabuk değiştirme- çelinebilirlilik artışı

dikkat bozuklu u1
Dikkat bozukluğu
  • Basit yönergeleri yerine getirememe
  • Teğetsel konuşma, soruyla ilgisi çok az olan yanıt alma
  • Dikkatin dağılması, odaklanma güçlüğü
  • İnsanlara ve nesnelere karşı aşırı uyarılmışlık durumu (hipervijilans)
  • Tepki zamanında değişiklik
dikkat muayenesi
Dikkat muayenesi
  • İstemli ve istemsiz dikkat muayenesi
  • Bazı sözcüklerin harflerini tek tek ileri ya da geriye doğru sayma
  • Bir dakika içinde hatırladığı hayvan isimlerini sayma
  • Alfabeyi sayma
  • 3’er 3’er ya da 7’şer 7’şer sayma
  • Haftanın günlerini geriye sayma
alg bozuklu u
Algı bozukluğu
  • Nesne ya da durumlara ilişkin yanlış odaklanma
  • Yanılsama
  • Görsel, dokunsal, işitsel varsanılar
bellek muayenesi
Bellek muayenesi
  • Kayıt belleği
  • Yakın bellek
  • Uzak bellek

Kısa Bilişsel Muayene

WMS

duygulan m bozuklu u
Duygulanım bozukluğu
  • Uyarana uygun olmayan tepki
  • Apati, depresyon, anksiyete, öfke, ajitasyon, eksitasyon
d nce bozuklu u
Düşünce bozukluğu
  • Çağrışımlarda bozulma
  • Teğet konuşma
  • Perseverasyon
  • Somutlaştırma
davran m bozuklu u
Davranım bozukluğu
  • Hiperaktivite
    • psikomotor aktivite artışı, aşırı uyarılmışlık, huzursuzluk, eksitabilite
  • Hipoaktivite
    • Uyanıklık ve aktivitede azalma, ilgisizleşme, sessizleşme
y netsel i lev bozuklu u
Yönetsel işlev bozukluğu
  • Sohlberg & Mateer (2001)
    • Davranışı başlatma
    • Davranışı durdurma
    • Davranışı sürdürme
    • Düşünce ve davranışların organizasyonu
    • Düşünce üretme
    • Farkındalık (Davranışlarını izleme ve gerektiğinde uyarlama)
yatakba y netsel i lev testleri
Yatakbaşı yönetsel işlev testleri
  • Folstein’in Kısa Bilişsel Muayenesi
  • Birbirine ters yönergeler verme, go- nogo testleri
  • Saat çizme testi
n ropsikolojik testler
Nöropsikolojik testler
  • Bender- Gestalt testi (Görsel-motor performans)
  • Weschler Memory Scale
  • Wisconsin Card Sorting test
  • Stroop Test
  • Trail A ve B
n rofizyolojik testler
Nörofizyolojik testler
  • EEG
  • p50, p300
  • VEP, SEP
beyin g r nt leme y ntemleri
Beyin Görüntüleme Yöntemleri
  • Serebral anjiogram
  • Bilgisayarlı tomografi
  • MRG
  • MRs
  • PET
  • SPECT
laboratuvar tetkikler
Laboratuvar tetkikler
  • Rutin biyokimya
  • Elektrolit düzeyleri
  • CBS, sedim
  • İdrar tetkiki
  • Serolojik tetkikler
  • Hormon tetkikleri
  • İlaç düzeyleri, toksisite
  • Lomber ponksiyon, BOS tetkikleri
slide29

Tedavide öncelik sırası?

  • Organikbeyin bozukluğu
  • Madde kullanım bozukluğu
  • Psikotik bozukluk
  • Duygudurum bozukluğu
  • Anksiyete bozukluğu
  • Somatoform bozukluk
  • Disosiyatif bozukluk
  • Kişilik bozukluğu
  • Uyum bozukluğu

hiyerarşi

slide31

Ruh Sağlığı Bileşenleri

Çevresel

Etkenler

İlişkisel

yaşantılar

Beyin/Zihin

Genetik ve

nörobiyoloji

Davranış

Ruh

Sağlığı

slide34

Gen - Çevre Etkileşimi

Kimyasal maruziyet

Ruhsal hastalık

Enfeksiyon

Doğum defektleri

Gen Ekspresyonu

Sosyal Çevre

Davranış

gelişimi

Fizik çevre

Bakım

Beslenme

Büyüme

Tıbbi bakım

Üreme

slide35

Gen-Çevre Etkileşimi

replication &

chromatin assembly

chromatin

modifications

  • Yaşamı sürdürmek ve gelişmek için de çevresel uyaranlara uygun tepki göstermeyi gerektirir
    • epigenetik mekanizmalar
  • Türün devamı için DNA gereklidir
    • genetik yapı
slide36

4P modeli

Precipitating

Protective

Perpetuating

Predisposing

slide38
4P
  • Predispozan: (Yatkınlaştırıcı) genetik özellikler, doğum öncesi, doğum sonrası etkenler
  • Precipitating: (Tetikleyici)belirtilerin başlamasına yol açan etkenler
  • Perpetuating: (Sürdürücü) Hastalığı devam ettirici faktörler
  • Protective: (Koruyucu)Hastalıktan koruyucu etkenler
slide39

Gelişim öyküsü

  • Her canlının çevreye uyumu özeldir
  • Erken çevresel yaşantılar korteksin gelişimini, nöral aktiviteyi ve organizasyonunu işlevsel ve yapısal olarak etkiler
  • Ruhsal hastalıkların birçoğu çevreye uyumsal bir yanıt olarak gelişir
normal geli im
Normal gelişim
  • Normal gelişim çevre uyaranlarının varlığını gerektirir
  • Genomun plastisitesi ve yeniden düzenlenebilir olması, çevresel uyaranlara uyum göstermeyi sağlamaktadır
  • Genetik etkinlik, yapısal olgunlaşma ve işlev arasında (DNA-RNA-Protein) iki yönlü bir ilişki bulunmaktadır
    • Genetik yapı bireyin davranışlarını ve yaşantılarını etkiler, bireyin yaşantıları da gen ifadesini etkiler
slide41

Gürültülü gelişim

  • Gelişim sırasındaki randomize olaylar fenotipte varyasyonlara neden olur
  • Geribildirim sistemleri bu sapmaları belirli sınırlarda tutmaya çalışır
hastal k geli im s reci
Hastalık gelişim süreci
  • Ancak sapmalar normal sınırı aştığında patolojik görünümler ortaya çıkmaya başlar.
slide43

“Uyumlandırılmış fenotip”

Barker Hipotezi

Hastalıkların fötal kökeni

Olumsuz intrauterin olaylar, doğum sonrasında yapısal/işlevsel/homeostatik programlarda kalıcı etki gösterir

  • Fetusun daha çok yaşama şansı
  • Yetişkin hastalıklarında artmış risk

Bagby SP

hastal a yatk nla t r c genler
Hastalığa yatkınlaştırıcı genler
  • 5-HT taşıyıcı genotipi
  • COMT genotipi
toksik etkenler
Toksik etkenler
  • Göbek kordonu kanında

287 kimyasal maddeden 217’si nörotoksik etkiye sahiptir

208’i hayvan testlerinde doğum defektlerine ve anormal gelişime yol açmıştır

slide49

Doğum öncesi stres modeli

Newsweek September 27, 1999

do um s ras ve sonras etkiler
Doğum sırası ve sonrası etkiler
  • Doğum komplikasyonları
    • Perinatal beyin hasarı
  • Doğum sonrası etkiler
    • Anne-bebek ilişkisi
    • Erken dönem travmatik yaşantılar

Yetişkin depresyonunda yapılan bir çalışmada çocuklukta kötü davranılmış kişilerin 5-HTT’sinde “s” alleli saptanmıştır (Caspi ve ark 2003)

ergenlik d nemi
Ergenlik dönemi
  • Gonadal/adrenal hormonlar, beyin gelişimini ilgilendiren genlerin ekspresse olmasını tetikler
  • Ergenlikte budanma %75 orana kadar artar
  • Ergenlikte budanma ve hormonal etkilerle prefrontal korteksin etkinliği zayıflar
stresli ya am olaylar
Stresli Yaşam Olayları
  • Stresli yaşam olayları, sürekli olarak yüksek dozda stres hormonlarının salınmasını sağlayarak organizmanın direncini azaltır
  • The Dexamethasone Suppression Test and Suicide Prediction
  • William Coryell, M.D., and Michael Schlesser, M.D.
hormonal etkenler
Hormonal etkenler
  • Hipotiroidi, hipertiroidi
  • Cushing, Addison hastalığı
  • Feokromastoma
  • Premenstrüel dönem
  • Doğum sonrası
madde kullan m
Madde kullanımı
  • Bağımlılık
  • Yoksunluk
kronik hastal klar
Kronik hastalıklar
  • Kanser
  • Enfeksiyonlar
  • Endokrin hastalıklar
  • Metabolik durumlar
  • Böbrek yetmezliği
  • Otoimmun hastalıklar
  • Nörolojik hastalıklar
toksik ajanlara maruziyet
Toksik ajanlara maruziyet
  • Madde kullanımı:Nörotoksik etkisi nedeniyle
  • Mesleki maruziyetler: Toluene, benzen vs
koruyucu etkenler1
Koruyucu etkenler
  • Sosyal destek
  • İlaçlar
    • Hastalığın tedavisi
    • Nöroprotektif etki
    • Epigenetik etki
  • Psikoterapi
    • Yeni sinaptik bağlantılar
biyolojik formulasyon
Biyolojik formulasyon
  • Etyolojik nedene ve problemlere yönelme
  • Eşlik eden hastalıkları/durumları saptama ve müdahale etme
  • Relapsları önleme
kaynaklar
KAYNAKLAR
  • Caspi A, Sugden K, Moffitt TE, Taylor A, Craig IW, Harrington H, McClay J, Mill J, Martin J, Braithwaite A, Poulton R. Influence of life stress on depression: moderation by a polymorphism in the 5-HTT gene. Science. Vol 301, 18 July 2003, 386-389.