slide1 n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
TEORIJSKE OSNOVE ANALIZE PowerPoint Presentation
Download Presentation
TEORIJSKE OSNOVE ANALIZE

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 51

TEORIJSKE OSNOVE ANALIZE - PowerPoint PPT Presentation


  • 166 Views
  • Uploaded on

1. TEORIJSKE OSNOVE ANALIZE. Pojam ispitivanja - Pod ispitivanjem poslovanja podrazumijeva se sprovođenje odgovarajućih radnji i postupaka u cilju donošenja suda i zaključka o objektu ispitivanja. Analitičko ispitivanje. Objekat (Predmet) ispitivanja najčešće je preduzeće

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'TEORIJSKE OSNOVE ANALIZE' - nairi


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
slide1

1

TEORIJSKE OSNOVE ANALIZE

analiti ko ispitivanje
Pojam ispitivanja

- Pod ispitivanjem poslovanja podrazumijeva se sprovođenje odgovarajućih radnji i postupaka u cilju donošenja suda i zaključka o objektu ispitivanja.

Analitičko ispitivanje
analiti ko ispitivanje1
Objekat (Predmet) ispitivanja

najčešće je preduzeće

faktori (interni i eskterni) koji utiču na poslovanje,

organizacione jedinice i funkcije,

ulaganja,

poslovni rezultat,

postupci i procedure i načini njihovog obavljanja

Analitičko ispitivanje
analiti ko ispitivanje3
Oblici ispitivanja se razlikuju prema:

Organima koji vrše ispitivanje

Vremenu kada se ispitivanje vrši

Intenzitetu ispitivanja

Načinu ispitivanja

Analitičko ispitivanje
analiti ko ispitivanje4
Zaintereisrani za rezultate ispitivanja su:

vlasnici kapitala,

upravljačke i poslovodne strukture,

zaposleni radniki,

kupci i dobavljači,

kreditori,

potencijalni investitori,

organi društeno političke zajednice,

statistički zavodi,

javnost itd.

Analitičko ispitivanje
analiti ko ispitivanje5
Definicija analize

Riječ "analiza" je grčkog porijekla (analysis) i znači raščlanjivanje ili rastavljanje neke složene materije na njene komponente sve do elemenata koji više nisu djeljivi.

Analiza je naučna metoda istraživanja a svrha joj je ispitivanje objekta koji se analizira. U svom sadržaju analiza obuhvata konkretne postupke raščlanjivanja i upoređivanja što istovremeno predstavlja dvije osnovne i najvažnije analitičke metode na kojima se zasnivaju sve druge analitičke metode ispitivanja.

Analiza je prema tome ispitivanje ali svako ispitivanje nije analiza. analizom dolazimo do spoznaje o kvalitetu i kvantiteu pojedinog analiziranog objekta ispitivanja.

Riječ "sinteza" je grčkog porijekla (Synthesis) i znači spajanje, sastavljanje, odnosno u naučnom istraživanju predstavlja postupke ispitivanja neke cjelovitosti u međusobnoj ovisnosti i povezanosti svih dijelova te cjeline. U procesu naučne spoznaje analiza i sinteza su, iako pojmovno suprotnog značenja, povezane i nedjeljive.

sinteza je svrha svake analize, bez nje je analiza samo konstatacija činjenica odnosno veličina koje su predmetom analize.

Analitičko ispitivanje
analiti ko ispitivanje6
Mogućnost da se ostvare ciljevi analize uvjetovana je raznim faktorima kao što su:

Osobom koja vrši analizu (eksterno i interno)

Vremenom koje je za to raspoloživo

Materijalom stavljenim na raspolaganje

Okolnostima pod kojim se vrši analiza

Analitičko ispitivanje
analiti ko ispitivanje7
ciljevi i zadaci analize mogu biti:

analizirati dinamiku

analizirati statiku

analizirati ekonomičnost

analizirati rentabilnost

analizirati produktivnost

analizirati koeficijent obrta

analizirati uspješnost poslovanja

analizirati bonitet poslovanja itd

Analitičko ispitivanje
analiti ko ispitivanje8
Analiza treba biti:

sistematska,

permanentna

dobro organizovana

treba da je provode educirani kadrovi

Analitičko ispitivanje
analiti ko ispitivanje9
objekat analize može biti:

predmet,

pojam,

pojavu,

organizacionu jedinicu

preduzeća

faktori (interni i eksterni) koji utiču na njegovo

poslovanje,

poslovne funkcije,

poslovne politike,

Finansijski rezultat i.t.d.

Analitičko ispitivanje
analiti ko ispitivanje10
Osnovni preduslovi ispitivanja

da postoji preglednost područja ispitivanja

s obzirom na organizaciju poslovanja

s obzirom na organizaciju evidencije

da je podloga za ispitivanje pouzdana

da li je podloga sastavljena u skladu sa RS, zakonima ili uobičajenom dobrom poslovnom praksom

da li se vode propisane knjige

da li postoji interna kontrola

da li se poslovanje revidira svake godine

da li je bilo negativnih mišljenja revizora

da li je bilo sudskih sporova koje preduzeće vodi i slk.

da su organi ispitivanja u svojoj ocjeni nezavisni

ispitivač ja zavisan od uticaja:

veličine preduzeća (veće preduzeće pretpostavlja bolju organizaciju interne kontrole, bolju organizaciju računovodstva i sl)

organizacije preduzeća (posebno organizacija računovodstva)

vrste preduzeća prema privredoj grani (ne postoje jedinstvene recepture za analizu preduzeća iz raznih privrednih djelatnosti)

ispitivač mora biti samostalan prilikom donošenja suda o ispitivanom objektu

ispitivač bi trebao biti samostalan i prilikom izbora metoda ispitivanja

ispitivač bi trebao biti samostalan i prilikom izbora saradnika

da je ispitivanje ekonomično

da se sa što manje troškova ostvari što bolje ispitivanje

ekonomičnost ispitivanja direktno zavisi od nalogodavca odnosno od zahtjeva nalogodavca (da li će ispitivanje biti po svaku cijenu detaljno ili neće)

ekonomičnost zavisi i od kvalifikovanosti i stručnosti ispitivača kao i njegovog iskustva

ekonomičnost ispitivanja zavisi i od rezultata koji se dobiju ispitivanjem

Analitičko ispitivanje
analiti ko ispitivanje11
ispitivač po završenom postupku ispitivanja mora donijeti sud ili ocjenu o objektu kojeg je ispitivao

za donošenje suda ispitivač primjenjuje određeni radni postupak

donošenje suda može biti:

direktno – kada je ispitivaču omogućen uvid u činjenično stanje

indirektno – kada ispitivaču nisu dostupne sve informacije iz dokumentacije pa je u tom slučaju potrebno prikupljati dodatne informacije

zakon postepenosti –

traži od ispitivača da prije donošenja suda izvrši procjenu valjanosti podloge za ispitivanje

ispitivač donosi niz parcijalnih sudova

nakon razmatranja parcijalnih sudova donosi cjelokupni sud ili ocjenu

sud o ispitivanom objektu može biti:

dijalektički – u sebi uključuje kritički tj alternativni sud (ispravno ili neispravno) – lakši

analitički – ističe stepen ili gradaciju nekog stanja ili boniteta (dovoljno, nedovoljno, dobro

ili vrlo dobro) – teži

Analitičko ispitivanje
analiti ko ispitivanje12
Vrste analize poslovanja

interna i eksterna

sveobuhvatna i parcijalna

statička i dinamička

kvantitativna i kvalitativna

stalna i povremena

ostale vrste analize

Analitičko ispitivanje
analiti ko ispitivanje13
Vrste analize poslovanja

interna i eksterna

sveobuhvatna i parcijalna

statička i dinamička

kvantitativna i kvalitativna

stalna i povremena

ostale vrste analize

analiza strukture

analiza razvoja

analiza odstupanja

analiza zavisnosti

analiza rezultata

Analitičko ispitivanje
analiti ko ispitivanje14
POJAVNI OBLICI ANALIZE

analiza bilansa

kompleksna analiza

analiza vrijednosti

analiza troškova upotrebne vrijednosti

Analitičko ispitivanje
analiti ko ispitivanje15
Pretpostavke za analizu

raznovrstnost preduzeća prema bitnim značajkama

brzini obrta

veličini zarade

potrbama za investicijama, materijalom ili radnom snagom

karakterističnim načinom proizvodnje

tehničko tehnološkim rješenjima proizvodnje

stepenu izgradnje kapaciteta i starosti preduzeća:

jednoobraznost evidencije

u knjigovodstvu u kontnom planu

u šemama finansijsih izvještaja

u šemama kalkulacija

pripreme za analizu

procjene i otpise

korekturne stavke

stavke evidencije

Rezerve

Analitičko ispitivanje
organizacija i tehnika analize
Metode analize

osnovne metode

metoda raščlanjivanja

metoda upoređivanja

ostale metode

metoda izolacije i eliminacije

metoda korelacije

metoda indeksnih brojeva

metoda standardizacije

metoda presjecanja bilansa

Organizacija i tehnika analize
organizacija i tehnika analize1
Metoda raščlanjivanja

pretpostavka (uslov) za primjenu metode raščlanjivanja je složenost pojava ili procesa koji predstavljaju objekt analize.

Uzrok za primjenu predstavlja namjera koja se želi postići raščlanjivanjem

Oblici raščlanjivanja mogu biti:

raščlanjivanje po vremenu

raščlanjivanje po predmetu

raščlanjivanje po prostoru

kombinovano raščlanjivanje

Organizacija i tehnika analize
organizacija i tehnika analize2
Metoda upoređivanja

Suština je u tome da se do zaključka o razmatranoj pojavi dolazi na osnovu poređenja s nekim drugim pojavama.

Pretpostavke za upoređivanje su:

moraju postojati najmanje dvije veličine odnosno dvije pojave

koje se međusobno upoređuju (objekat, razdoblje, pojave)

da su istovrsne

da su pojave uporedive

Složenost analitičke materije

Organizacija i tehnika analize
organizacija i tehnika analize3
Metoda upoređivanja

Vrste upoređivanja

vremensko poređenje

upoređivanje preduzeća

upoređivanje predviđenog sa ostvarenim

Organizacija i tehnika analize
organizacija i tehnika analize4
Metoda upoređivanja

Vrste upoređivanja

vremensko poređenje

upoređivanje preduzeća

upoređivanje predviđenog sa ostvarenim

Schott poznaje sljedeće oblike upoređivanja:

interno poređenje

vremensko poređenje

poređenje predviđenog sa ostvarenim

poređenje brojčanih pokazatelja usmjeravanja

poređenje postupaka

poređenje vrsta troškova

poređenje mjesta troškova

poređenje nosioca troškova

Organizacija i tehnika analize
organizacija i tehnika analize5
Metoda upoređivanja

Faktori smetnje u komparativnoj analizi

formalne smetnje

nejednoobraznos evidencione osnove između dva obračunska perioda.

Nejednakost vremenskih perioda (mjesec, kvartal, pola godine)

Problem komparabilnosti se usložnjava kada se analiza vrši u dužim vremenskim periodima. Ova složenost proizlazi, prije svega, zbog povećanja ili smanjenja cijena na tržištu bilo da su u pitanju inputi ili outputi.

materijalne smetnje

one postoje u samom poslovanju preduzeća.

među najveće faktore materijalnih smetnji u komparabilnosti navodi raznolikosti i uticaje koji se javljaju u:

smještaju preduzeća

veličini preduzeća

proizvodnom programu

metodama proizvodnje

nivou tehničke opremljenosti

Internim učincima.

Organizacija i tehnika analize
organizacija i tehnika analize6
Metoda upoređivanja

SMJEŠTAJ PREDUZEĆA

Sirovinska i energetska baza kao faktor lokacije preduzeća

Radna snaga

Kao faktor lokacije treba uzeti u obzir tržište.

Organizacija i tehnika analize
organizacija i tehnika analize7
Metoda upoređivanja

VELIČINA PREDUZEĆA

obično se određuje prema:

broju zaposlenih radnika,

visini uloženog kapitala,

obimu ostvarenog prometa,

stepenu mehanizacije i automatizacije i sl.

Preduzeća se kategoriziraju na:

mala,

srednja i

velika.

Organizacija i tehnika analize
organizacija i tehnika analize8
Metoda upoređivanja

STEPEN ZAPOSLENOSTI

Može predstavljati značajnu smetnju koju treba otkloniti.

Postoji više načina za eliminisanje stepena zaposlenosti kao faktora smetnji u komparativnoj analizi.

Weigmannova metoda

Schott i Schnettlerova metoda

Metoda varijatora

Organizacija i tehnika analize
organizacija i tehnika analize9
Metoda upoređivanja

PROIZVODNI PROGRAM

upoređivanje preduzeća iz različitih privrednih grana (poljoprivreda, trgovina, industrija) kao i preduzeća iste privredne grane ali različitih struka bilo nesvrsishodno i da od takvog upoređivanja ne bi bilo nikakve koristi.

Čak i unutar iste privredne grane i iste struke pojavljuje se problem upoređivanja podataka između preduzeća ukoliko se pored osnovne djelatnosti pojavljuju i druge djelatnosti ukoliko se za njih ne vode posebne evidencije.

Slični problemi vezani za uporedivost podataka pojaviće se i kod proizvodnje funkcionalno istih proizvoda ali različitih kvaliteta.

Uticaji na proizvodne programe se mogu podijeliti na:

Proizvodno-ekonomski uticaji

Metode proizvodnje

Raspoloživih stalnih sredstava

Raspoloživog osoblja

Oblika organizacije

Uticaji tržišta

Uticaj ponude (bolje izglede ima preduzeće sa većim asortimanom

Uticaj konkurencije (sagledati šta konkurencija nudi, te pokušati eliminisati konkurenciju nekim novim proizvodom

Finansijski uticaji se svodi na analiiranje:

Organizacija i tehnika analize
organizacija i tehnika analize10
Metoda upoređivanja

METODE PROIZVODNJE

Različite metode proizvodnje znače istovremeno i različitu strukturu troškova a time i neuporedivost podataka.

Troškovi pojedinačne proizvodnje – obično su veliki troškovi montaže, demontaže, organizacije, projektovanja, nemogućnosti automatizacije i slično. Manji su troškovi skladištenja jer je kupac obično unaprijed poznat

Masovna proizvodnja – veća automatizacija pa su i gore navedeni troškovi manji. Međutim, troškovi administracije su obično mnogo veći nego kod pojedinačne. Veći su troškovi skladištenja jer kupac nije poznat

Organizacija i tehnika analize
organizacija i tehnika analize11
Metoda upoređivanja

NIVO TEHNIČKE OPREME

Nivo tehničke opremljenosti koja se izražava odnosom stalnih sredstava prema broju zaposlenih različit je od preduzeća do preduzeća.

Visok stepen tehničke opremljenosti znači:

Veliki stepen automatizacije

Veliki obim proizvodnje i produktivnosti rada

Povećanu ekonomičnost proizvodnje

Nedovoljna tehnička opremljenost dovodi do negativnih posljedica

Različit nivo tehničke opremljenosti utiče na strukturu troškova

Velika opremljenost – veći troškovi kamata i veća amortizacija

Niska opremljenost – manji troškovi kamata i amortizacije

Ovaj faktor je teško eliminisati ali ga treba imati u vidu prilikom analize

Organizacija i tehnika analize
organizacija i tehnika analize12
Metoda upoređivanja

INTERNI UČINCI

problem internih učinaka se svodi na problem različite strukture troškova ako npr jedno preduzeće kupuje električnu energiju na tržištu a drugo samo proizvodi električnu energiju

to su faktori stepena samoopskrbe

rješenje ovog faktora je moguće putem diferenciranja originalnih od izvedenih troškova (primarnih – iz računovodstvene evidencije, od sekundarnih – dobivenih iz POL-a)

Organizacija i tehnika analize
organizacija i tehnika analize13
Ostale metode analize poslovanja (specijalne)

Metoda odnosnih vrijednosti

Metode indeksnih brojeva

čista indeksna metoda

Kombinovana metoda

metoda ocjene odnosnih vrijednosti

Metod standardizacije

Metode eliminacije i izolacije

Metod korelacije

Metoda presjecanja bilansa

Specijalne metode analize vrijednosti

Utvrđivanje osnovne funkcije najzanimljivijeg proizvoda

Ocjena funkcije putem komparacije

Razvijanje alternativnih vrijednsoti

Organizacija i tehnika analize
organizacija i tehnika analize14
Metoda odnosnih vrijednosti

prvi pokušaji analize se svode na stavljanje u odnos dvije vrijednosti

stavljanje u odnos dvije vrijednosti predstavlja prikazivanje putem pokazatelja ili omjernih brojeva

obično se u odnos stavljanju:

pozicije tj elementi bilansa

elementi poslovanja iskazani u ostalim poslovnim evidencijama

koje ćemo vrijednosti staviti u odnos zavisi od cilja analize

primjeri: pokazatelji konstitucije, finansiranja, investiranja, funkcionalnosti, otpisanosti, rentabilnosti itd.

Organizacija i tehnika analize
organizacija i tehnika analize15
Čista indeksna metoda

metoda trenda.

Ova metoda pokazuje tendenciju toka poslovanja i uvijek operiše sa podacima za duži niz godina bilo da je u pitanju bilans jednog preduzeća ili bilansi više preduzeća iste grane.

U računskom pogledu metod je vrlo jednostavan i razuman pa se često koristi u praksi analize poslovanja preduzeća.

Kada je u pitanju primjena indeksnog metoda prilikom poređenja poslovanja više preduzeća tada se mora voditi računa da su ta preduzeća istovrsna.

nedostatak ove metode se sastoji u izboru bazne pozicije prve godine kao neke idealne ili standardne veličine a koja može biti i nerealna pa bi takva analiza dala pogrešne rezultate.

Kao bazni podatak može se uzeti prosjek cjelokupnog tretiranog perioda

pored običnog možemo koristiti i lančani indeks putem koga se prati kretanje pozicija svake godine u odnosu na prethodnu.

Organizacija i tehnika analize
organizacija i tehnika analize16
Kombinovana indeksna metoda

predstavlja kombinaciju čiste indeksne metode sa metodom odnosa vrijednosti ili odnosnih

brojeva.

Po ovoj metodi, na osnovu bilansnih pozicija izraženih u apsolutnim brojevima vrši se

izračunavanje odnosnih brojeva posebno za svaku godinu. Oni se poredaju u vidu statističkog

niza, iz njih se izračunavaju prosječni brojevi koji se izjednačavaju sa 100 a koji predstavljaju

prosjek statističkog niza.

Organizacija i tehnika analize
organizacija i tehnika analize17
Kombinovana indeksna metoda

predstavlja kombinaciju čiste indeksne metode sa metodom odnosa vrijednosti ili odnosnih

brojeva.

Po ovoj metodi, na osnovu bilansnih pozicija izraženih u apsolutnim brojevima vrši se

izračunavanje odnosnih brojeva posebno za svaku godinu. Oni se poredaju u vidu statističkog

niza, iz njih se izračunavaju prosječni brojevi koji se izjednačavaju sa 100 a koji predstavljaju

prosjek statističkog niza.

U formalnom pogledu ova metoda predstavlja indeksnu, a u materijalnom metodu

odnosnih brojeva.

Prednost je u tome što se promjene odnosnih vrijednosti izražavaju procentualno

Tendencija razvoja je jasno vidljiva iz prezentiranih podataka, s tim što je za

indeksnu osnovu korišten kvalitetniji podatak (prosjek) u odnosu na čistu

indeksnu metodu.

Najraširenija metoda

Organizacija i tehnika analize
organizacija i tehnika analize18
Metoda ocjene odnosnih vrijednosti

sastoji se u sintetiziranju više pokazatelja u jedan pokazatelj.

Koristi se ako želimo poslovanje prikazati u jednom jedinom broju

Suština je u tome što se pojedinim odnosima daje određena težina, tj

ponderišemo ih ili ocijenimo

Ukupan zbir ocjena mora biti 100%

Ocjena ima subjektivan karakter

Ukoliko se analiza obavlja u dužem vremsnkom periodu tada treba

operisati sa istim ocjenama.

Ne daje apsolutno tačnu ocjenu zbog subjektivnog utvrđivanja pondera

Pošto se radi o apsolutnom odražavanju utvrđenih ocjena, ipak ta

greška ne utiče na utvrđivanje razvojne tendencije cjelokupnog indeksa

Organizacija i tehnika analize
organizacija i tehnika analize19
Metod standardizacije

metod standardizacije je najprikladniji metod za poslovno poređenje čitave privredne grane i

za ocjenu pojedinog preduzeća u toj grani.

Standardi na kojima se zasniva ovaj metod predstavljaju veličine koje imaju veći značaj od

planiranih ili nekih drugih unaprijed utvrđenih veličina za komparaciju.

Najveću primjenu ima u analizi poslovanja koja se zasniva na bilansu i drugim komponentama

finansijskog izvještaja.

Svrha joj je standardizirati bilanse i standardizirati odnose vrijednosti.

Osnovni preduslov je da su bilansi istovrsni što se obezbjeđuje kontnim planom odnosno

zakonskim propisima i računovodstvenim standardima.

Pomoću pojedinačnih procentnih bilansa izračunava se prosječni procentni bilans. Za ranije

spomenute odnose vrijednosti izračunavaju se prosjeci po jednoj statističkoj metodi koja

uzima u obzir tri srednje vrijednosti i na osnovu njih izračunava konačnu srednju vrijednost.

Te srednje vrijednosti su:

aritmetička

najčešće pojavljivana vrijednost

medijana

preduzeće koristi tako utvrđene standarde tako što svoje pokazatelje koriste za komparaciju

ekstremne vrijednosti (preko 200) Wall koriguje koristeći formulu

Organizacija i tehnika analize
organizacija i tehnika analize20
Metode eliminacije i izolacije

Metodom eliminacije izdvajaju se svi spoljni uticaji na posmatrane pojave a zatim se razmatraju stvarne veličine koje se nakon toga detaljnije iskazuju. Tako se pri analizi ekonomičnosti moraju odstraniti svi spoljni uticaji kao što je uticaj promjena cijena pojedinih elemenata procesa reprodukcije. Dakle, da bi se u ovom slučaju prišlo analizi troškova a time i analizi ekonomičnosti poslovanja neophodno je eliminisati uticaj cijena.

Metoda izolacije primjenjuje se tako što se iz mase značajnih i sporadičnih podataka uzimaju samo oni podaci koji su značajni i imaju prvorazrednu ulogu u analizi i spoznaji posmatrane pojave. Iako su metode eliminacije i izolazije komplementarne metode ipak ih ne treba poistovjetiti. Ako je predmet analize loša prodaja proizvoda na tržištu tada se analiza mora baviti uzrocima zašto se proizvodi ne prodaju u zadovoljavajućem obimu. Od brojnih razloga koji su mogli dovesti do toga kao: loš kvalitet, visoke cijene, način distribucije, rokovi isporuke, strategija konkurencije i sl. izdvajaju se a nakon toga analiziraju samo oni odlučujući momenti zbog kojih je rezultirala nezadovoljavajuća prodaja.

Obično se pri analizi poslovanja ne koristi jedna već kombinacija više metoda istovremeno kao na primjer metod izolacije i eliminacije sa metodama raščlanjivanja i komparacije.

Organizacija i tehnika analize
organizacija i tehnika analize21
Metod korelacije

Suština metode korelacije sadržana je u činjenici što se ispitivanje zasniva na uzročnosti između pojedinih pojava kao i u ispitivanju samih uzročnosti.

Svaka pojava je uzrokovana nekim drugim pojavama (korelatima) i ona je njihova posljedica.

Tako na primjer, posmatrajući povećani promet robe opaža se porast kupaca, virmanski promet, povećana proizvodnja, povećani stepen korištenja kapaciteta, smanjenje fiksnih troškova po jedinici proizvoda i sl. Ispitivajući veći obim poslovanja dolazi se do saznanja o povećanim troškovima u masi i smanjenju troškova po jedinici proizvoda.

Koeficijent determinacije se kreće u rasponu od 0 do +1 ili od 0 do 100%, a osnovna skala vrijednosti je:

0ne postoji veza,

od 0 do 0,25stepen jakosti veze neznatan,

od 0,25 do 0,50postoji veza sa kojom treba računati,

od 0,50 do 0,75jakost veze je značajna,

od 0,75 do 1,00veza je vrlo jaka,

1veza je funkcionalna.

Koeficijent korelacije se kreće u rasponu od -1 do +1 i to:

ako je r = -1 kažemo da među posmatranim pojavama postoji puna suprotnosmjerna veza,

ako je r = 0 ne postoji veza,

ako je r = +1 postoji puna istosmjerna veza,

u rasponima od -1 do 0 i od 0 do +1 skala je slična podjeli kao kod koeficijenta determinacije.

Organizacija i tehnika analize
organizacija i tehnika analize22
Metoda presjecanja bilansa

Metoda presjecanja bilansa polazi od toga da postoje više zainteresiranih za podatke bilansa stanja. To mogu biti zaposleni, menadžment, radnici, banke i sl.

Prema tome, bilans treba prilagoditi tim konkretnim potrebama to jest izvršiti njegovo presjecanje da bi se jasnije uočilo finansiranje pojedinih dijelova sredstava.

Analiza namjenskog korištenja sredstava, tj. usklađenosti aktive i pasive, može se sprovesti primjenom metode horizontalnog presjecanja bilansa,

dovođenjem u vezu pojedinih vrsta sredstava i njima odgovarajućih izvora kako bi se utvrdilo eventualno prelijevanje među pojedinim vrstama sredstava.

Zbog nemogućnosti da se trajni izvori poslovnih sredstava kvalitetno raščlane na dio za stalna i dio za obrtna sredstva, a rukovodeći se principom opreznosti, najprije se vlastitim izvorima pokrivaju stalna sredstva, a tek dio koji preostane služi za finansiranje obrtnih sredstava.

Organizacija i tehnika analize
organizacija i tehnika analize23
Pod tehnikom analitičke službe podrazumijevaju se sljedeće djelatnosti:

pripremanje podataka (sakupljanje i grupisanje podataka)

obrada podataka

ispitivanje uticaja

utvrđivanje rezultata analize (sinteza rezultata analize)

oblikovanje i prikazivanje rezultata analize

Organizacija i tehnika analize
organizacija i tehnika analize24
Priprema podataka

vrši analitička služba

sakupljanje treba biti sistematično i stručno

sakupljanje treba biti planirano (radi sprečavanja dupliranja podataka)

koje podatke prikupljati

koji pokazatelji izračunavat

na koji način (putem kojih evidencija i dokumenata)

u kojim vremenskim intervalima

poželjno je da podatke provjeri interna kontrola

nakon prikupljanja slijedi grupiranje podataka

grupiranje podataka se obično vrši na višem organizacionom nivou

kriteriji za grupiranje mogu biti:

veličina

područje

kategorija

svrha

objekt

grupirati se mogu samo istovrsni podaci

grupiranje mora biti provedeno uvijek istim postupkom (npr ista metode obračuna

amortizacije)

Organizacija i tehnika analize
organizacija i tehnika analize25
Obrada podataka

obrada podataka treba biti:

sistematična

putem istog postupka (procedure)

prilikom obrade treba odrediti:

metode

izbor metode zavisi od vrste podataka, značaja, vremena, sredstava i sl.

Metode mogu biti već poznate metode iz uvodnog dijela skripte

redoslijed faza

ako nije moguće simultano obrađivati podatke onda je potrebno utvrditi redoslijed obrade podataka

npr. prije obrade podataka za stalna sredstva potrebno je obraditi podatke za izvršenu procjenu vrijednosti stalnih sredstava

mogućnost iskorištenja rezultata

zavisi od svrhe, ali i sredstava, vremena i načina obrade

postoje li i kakvi uticaji

analiza uticaja mora biti sveobuhvatna (sve elemente)

utvrditi faktore koji djeluju

Utvrđivanje odstupanja

Utvrđivanje posljedica

Organizacija i tehnika analize
organizacija i tehnika analize26
Ispitivanje uticaja

Ispitivanje uticaja je veoma važno u konačnoj analitičkoj ocjeni, pa je s tim u vezi potrebno utvrditi faktore koji vrše te uticaje.

Faktori smetnje mogu biti formalne i materijalne prirode a najvećim dijelom vezani su za postojanje nejednoobraznosti podloge za analizu kao i razlike u strukturi troškova.

Neophodno je utvrditi koji se uticaji javljaju i u kojim faktorima dolaze do izražaja kako bi se negativni otklonili a pozitivni potencirali.

Kod ispitivanja uticaja nije dovoljno opredijeliti se na samo jednu komponentu ukoliko ih ima više. Tako na primjer kod ispitivanja rentabilnosti ne treba se zadovoljiti samo analizom uloženih sredstava nego treba analizirati i utrošena sredstva i izvršiti analizu prometa. Uz komponente treba ispitati i faktore od kojih one zavise. Na taj način analiza postaje obuhvatnija i bogatija i u krajnjoj liniji kvalitetnija.

Organizacija i tehnika analize
organizacija i tehnika analize27
Utvrđivanje rezultata analize (sinteza)

cilj svake analize

neminovna je

proces putem kojeg se komponente analize spajaju u zajednički zaključak o objektu analize

putem sinteze se saznaje bonitet poslovanja

na osnovu parcijalnih ili pojedinačnih sinteza utvrđuje se sinteza cjelokupnog poslovanja

sinteza inicira mjere i odluke poslovne politike

sinteza treba da obuhvati odgovore na sljedeća pitanja:

šta su uzroci

ko je odgovoran

kako se mogu otkloniti negativni uticaji

bez odgovora na ova pitanja analiza bi bila samo konstatacija činjenica tj podataka

Organizacija i tehnika analize
organizacija i tehnika analize28
Oblikovanje i prikazivanje rezultata analize

Rezultati analize se u pismenoj formi - u vidu izvještaja – upućuju nalogodavcu koji je naredio konkretnu analizu.

Prikaz analize se može dati na razne načine ali gotovo po pravilu on sadrži tri dijela:

uvod,

opšte podatke o preduzeću, podaci o podlozi za analizu, zadacima analize, ko je obavljao i u kome vremenu analitičko ispitivanje i sl.

konstatacije o objektu analize i

glavni dio izvještaja

Pored brojčanih podataka i tabelarnih prikaza u ovom dijelu izvještaja prilaže se tekstualni opis uz odgovarajuća obrazloženja.

Zaključak.

U zaključku izvještaja prezentira se pismeno oblikovanje prijedloga do koga se došlo tokom ispitivanja.

Organizacija i tehnika analize
organizacija i tehnika analize29
Oblikovanje i prikazivanje rezultata analize

izvještaji moraju biti:

kratki

jezgroviti

jasni

pregledni

razumljivi

sastavljeni na sistematičan način

potpuni

svrsishodni

Organizacija i tehnika analize
organizacija i tehnika analize30
Oblikovanje i prikazivanje rezultata analize

Prikazivanje rezultata može biti izraženo u dva oblika:

brojčano (numeričko)

namijenjeno stručnjacima koji razumiju značenje i povezanost brojeva

vrši se u apsolutnim, relativnim, indeksnim i kombinovanim brojevima.

Grafičko

Namijenjena širem krugu korisnika sintetiziranih rezultata analize

prikazuju numerički i grafički istovremeno ili samo grafički.

Grafičko prikazivanje rezultata analize je pristupačnije i razumljivije većem krugu interesenata.

Inače, grafičkim prikazivanjem ne dolazi se do nekih novih rezultata i saznanja u odnosu na numeričku obradu i prezentaciju rezultata o istraživanim pojavama.

Kombinovani oblik prikazivanja rezultata analize ima određene prednosti u odnosu na samo numeričke ili samo grafičke prikaze jer zadovoljava potrebama svih korisnika.

Organizacija i tehnika analize
organizacija i tehnika analize31
Oblikovanje i prikazivanje rezultata analize

oblici grafičkog prikaza su:

dijagrami krivulja

kružni grafikon

dijagrami ploha

dijagrami tijela

ostali oblici (stepenasti prikaz, grafikon u obliku trougla, grantov postupak itd.)

Organizacija i tehnika analize
organizacija i tehnika analize32
Korištenje rezultata analize poslovanja

najčešće se rezultati analize koriste za donošenje poslovnih odluka

sve informacije i svi rezultati analize nisu podjednako pogodni za donošenje poslovnih odluka

s obzirom na hitnost

s obzirom na područje donošenja poslovnih doluka

s obzirom na nivo rukovodjenja

s obzirom da se donose mnoge odluke na različitim nivoima potrebno ih je uskladiti i koordinirati

u novije vrijeme se koriste mnoge matematičke i statističke metode koje pomažu donošenju

poslovnih odluka

nakon donesenih poslovnih odluka rukovodstvo mora poduzeti mjere za izvršavanje

donesenih odluka

radi omogućavanja kontrole izvršenja poslovnih odluka potrebno je organizovati evidentiranje

izvršavanja poslovnih odluka (računovodstvena, operativna evidencija, zapisnici sa sastanaka

i slično)

svrha evidentiranja izvršavanja poslovnih odluka je:

utvrditi koje odluke se, kada i od kojeg rukovodstva izvršavaju

na koja područja se pojedine odluke odnose

koji se problemi nastoje riješiti

da li su poslovne odluke terminirane i da li se termini poštuju

ne postoje li dvije odluke koje na različite načine pokušavaju riješiti neki problem

Organizacija i tehnika analize