Topra in d rt esas yapi maddes
Download
1 / 63

TOPRAĞIN DÖRT ESAS YAPI MADDESİ - PowerPoint PPT Presentation


  • 296 Views
  • Uploaded on

TOPRAĞIN DÖRT ESAS YAPI MADDESİ. Toprak Organik Maddesi Bütün organik maddeler karbon içerir Karbon elementi hayatın temelidir.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'TOPRAĞIN DÖRT ESAS YAPI MADDESİ' - milo


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript

Toprak Organik Maddesi

  • Bütün organik maddeler karbon içerir

  • Karbon elementi hayatın temelidir.


  • Toprak organik maddesi, canlı veya ölü bitki materyalleri, canlı organizmalar, mikrobialvafaunal ürünler ve humus adı verilen kararlı kompleks organik maddeler içerir.

  • Organik maddelerin toprağın fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerine önemli etkileri vardır.


Topraktaki organik bile iklerin s n flar
Topraktaki Organik Bileşiklerin Sınıfları materyalleri, canlı organizmalar,


Bu day kal nt s eri i g kg
Buğday Kalıntısı İçeriği (g/kg) materyalleri, canlı organizmalar,

  • Çözünebilen bölüm 288

  • Selüloz 361

  • Hemiselüloz 184

  • Lignin 141

  • N-İçeren maddeler (Proteinler) 9

  • Kül 84


  • Parçalanma Hızları materyalleri, canlı organizmalar,

  • Çözünebilen maddeler

  • Ham Proteinler

  • Selüloz

  • Hemiselüloz

  • Yağlar, Mumlar

  • Ligninler



Karbonhidratlar materyalleri, canlı organizmalar,

Monosakkaridler Mikrobiyal ve kimyasal

oksitlenme

Kinonlar

Dihidroksi benzoik asit

Proteinler peptitler Amino asitler Yoğunlaşmış Lignin

ürünler tanin

Mikrobiyolojik ve kimyasal ölü ya da canlı Su

oksidasyon Mikroorganizmalardan

Metabolik ürünler

POLYHETRERO

CONDANSATE

HUMUS


Humik maddeler
Humik materyalleri, canlı organizmalar, Maddeler

  • Mikrobiyal olaylar sonucu oluşan dirençli olmayan, tanımlanabilen biyomoleküller humik olmayan maddeler olarak tanımlanır.

  • Karmaşık, dirençli polimerik bileşikler hümik maddeler olarak tanımlanır.


Humik materyalleri, canlı organizmalar, Maddelerin İçeriği

  • Moleküler ağırlıkları 2000 – 300000 dalton arasındadır. ( H atomunun kütlesi 1 Daltondur)

  • Bozunmaya dirençli

  • Silika killerle kompleks oluştururlar

  • pH ya bağlı yükleri vardır.


Humusun genel zellikleri ve toprakla etkile imleri
Humusun genel özellikleri ve toprakla etkileşimleri materyalleri, canlı organizmalar,


Topraktaki Organik Maddeyi Etkileyen Faktörler materyalleri, canlı organizmalar,

  • Kötü drenajlı topraklarda, çok fazla nem bitki kuru madde üretimini artırır ve göreceli kötü havalanma organik madde bozunmasını engeller.

  • Nem arttıkça topraktaki organik madde artar

  • Geri kalan bütün özellikler eşit olmak üzere, kumlu topraklara nazaran kil ve silt içeriği fazla olan topraklar organik madde olarak daha zengindir


Organik Maddenin Etkisi materyalleri, canlı organizmalar,

  • Organo-minerallerin kompleklerinin oluşumunu

  • Birleşmeyi

  • Katyon ve anyon değişim kapasitesi

  • Kirleticilerin hareketini

  • Bozunma ve nütrient döngüsünü sağlar.


Organizmaların İhtiyaçları materyalleri, canlı organizmalar,

  • Hetetrofikorganizmlarbiyo sentez ve enerji üretimi için organik karbona ihtiyaç duyarlar.

  • Protein sentezi için Azot (DNA, RNA)

  • DNA ve RNA için Fosfor

  • Proteinler için Kükürt

  • İz elementler ve su


Toprak Atmosferi materyalleri, canlı organizmalar,

  • Toprak atmosferi hava atmosferinden farklıdır

  • Toprak biyolojik olarak porlu bir alandır.

  • Bitki kökleri ve toprak biyotasının aktiviteleri toprak atmosferini değiştirir.

  • Oksijen sınırlı ise metabolik olaylar değişir.


Gaz Dinamikleri materyalleri, canlı organizmalar,

  • Normalde O2 derinlikle azalır ve CO2 derinlikle artar.

  • Toprak atmosferinde CO2 < % 0,5 ve

    O2 > % 10


Anaerobik Solunum materyalleri, canlı organizmalar,


Anaerobik Solunum materyalleri, canlı organizmalar,

  • Oksijen limitleyici iken Nitrat ana elektron kabul edicidir.


Toprak suyu
Toprak Suyu materyalleri, canlı organizmalar,

  • Büyük ölçüde toprak havalandırmasını ve sıcaklığını toprak suyu kontrol eder.

  • Toprak suyu toprak nütrientlerinin bitkilere taşınması için gerekli ortamdır

  • Organik ve inorganik maddelerden kaynaklı hidrojen iyonları suda çözünür, böylece toprağın pH’sı değişir. Toprağın pH’sıda minerallerin çözünürlüğünü etkiler. Toprak suyu birkaç yolla kaybolabilir

    • Bitki yapraklarından terleme ile

    • Toprak yüzeyinden buharlaşma

    • Toprak porlarından rezervuarlara su drenajı ile

    • Yanal akış ve

    • Göreceli küçük porlarda tutulma ile

  • Toprağın yer çekimine karşı tutabileceği en fazla su miktarı alan kapasitesi kadardır. Bir toprağın alan kapasitesi yerçekimine karşı su tutabilecek küçüklükteki porların hacminin bir fonksiyonudur.


  • Toprak bitkiler iyon aldığı ortamlardır materyalleri, canlı organizmalar,

  • Toprak çözeltisindeki iyonlar toprağın organik ve inorganik bileşiklerine sorblanabilir. Sorblanan iyonlar daha sonra toprak çözeltisine desorbalanbilirler.

  • Eğer toprak çözeltisi aşırı doygunsa mineral çökebilir. Toprak az doygunsa mineral çözülebilir.

  • İyonlar yer altı suyuna taşınabilir ya da yüzey akış süreçleri ile yok olabilirler.

  • İyonların yüzeye buharlaşma ya da kuruma ile hareketide olabilir

  • Mikroorganizmalar toprak çözeltisinden iyon giderebilirler.

  • Organizmalar öldüğünde ya da organik maddeler bozunduğunda iyon oluşur.

  • Atmosfere gaz salınımı olabilir. Gazlar toprak çözeltisinde çözünebilir.


Toprağı Oluşturan Faktörler materyalleri, canlı organizmalar,

Ana Materyal

İklim

Topoğrafya

Biosfer

Zaman

Bu beş faktör birlikte çalışarak horizon adı verilen tek bir toprak profilini meydana getirir.

Orman Toprağı


Topra olu turan fakt rler
Toprağı Oluşturan Faktörler materyalleri, canlı organizmalar,

  • İklim

    • Sıcaklık ve Yağmur

    • Dolaylı kontroller(ör. Bitki tipleri)

    • Bozunma oranları

    • Yağmur miktarı arttıkça, erozyon ve sızma hızı artar.


Topra olu turan fakt rler1
Toprağı Oluşturan Faktörler materyalleri, canlı organizmalar,

  • Organizmalar

    • Doğal bitki örtüsü tipleri

    • Bozunma bitki büyüme oranına bağlıdır

    • Bitki ve hayvan aktiviteleri güçlü erozyon ajanları olan humik asit üretir.

    • Bitkiler kimyasal olarak aşınma yapabildiği gibi fiziksel aşınmaya da neden olabilir

    • Bitkiler toprak profilini kararlı hale getirir, hayvanlar (insanlarda dahil) erozyonu artırma eğilimindedir..


Topra olu turan fakt rler2
Toprağı Oluşturan Faktörler materyalleri, canlı organizmalar,

  • Ana Materyal:

    • Kimya

    • Mineraloji

    • Tanecik boyutu


Topra olu turan fakt rler3
Toprağı Oluşturan Faktörler materyalleri, canlı organizmalar,

  • Topoğrafya:

    • Zemin Eğimi

    • Yükseklik

    • Yön (ör:kuzeye bakma vs. güneye bakmaeğimleri)


Topra olu turan fakt rler4
Toprağı Oluşturan Faktörler materyalleri, canlı organizmalar,

  • Toprağın yamaç aşağı taşınımı eğimin bir fonksiyonudur.

    • Erozyon hızı = f(S)

Yüzey eğiminin daha dik olması erozyona uğrayan materyalin sistemden taşınımını hızlandırır.


Toprağın Gelişimi materyalleri, canlı organizmalar,


Kimyasal ve fiziksel bozunma
Kimyasal ve Fiziksel Bozunma materyalleri, canlı organizmalar,

Bozunma İşlemi

  • Dağılma

    • Genişleme

    • Aşınma

    • Ufalanma

  • Parçalanma

    • Hidroliz

    • Hidrasyon

    • Yükseltgenme İndirgenme

    • Karbonasyon

  • Biyolojik aktivite


Kayalar n bozunmas
Kayaların Bozunması materyalleri, canlı organizmalar,

Fiziksel Bozunma

Dünya yüzeyinde meydana gelen ve su, donma, sıcaklık değişimleri, rüzgar ve buzu da içeren fiziksel ve mekanik olaylar, dağılma ve aşınmaya neden olurlar. Bu olaylar sonucu meydana gelen parçacıklar genelde büyük boyutludur (silt, kum, çakıl). Fiziksel bozunma kırılan kaya parçalarından kaba topraklar çakıllar meydana getirir fakat kumlar ve siltler mineral tanelerinden meydana gelir.

Kimyasal Bozunma

Kimyasal bozunma ıslak ve sıcak koşullarda meydana gelir ve indirgenme sonucu bozunma ve/veya farklılaşmayı içerir. Kimyasal bozunma sonucu oluşan parçacıklar ayrı mineral taneleri içeren ince topraktır. Kil mineralinin tipi ana kayaya ve yerel drenaja bağlıdır. Kuartz gibi bazı mineraller fiziksel bozunmaya dirençlidir ve değişmeden kalırlar.


  • Mekanik Bozunma materyalleri, canlı organizmalar, : kimyasal yapıda değişme olmaz sadece ince parçalara ayrışma olur.


Kimyasal bozunma materyalleri, canlı organizmalar, : kimyasal reaksiyonlşarın sonucu ayrışma

CaCO3+CO2+H2O ---> Ca2+ + 2HCO3-


Mekanik bozunma
Mekanik Bozunma materyalleri, canlı organizmalar,

  • Fiziksel Ayrışma

    • basınç salınımı

    • su: donma – çözülme çevrimleri

    • çatlaklardaki tuzların kristalleşmesi

    • ısıl genleşme ve daralma

  • Bütün bu etmenler bozunma süreçlerine maruz kalan toplam yüzey alanını artırır.


Mekanik bozunma1
Mekanik Bozunma materyalleri, canlı organizmalar,

Pul Pul Dökülme:

Kayalar dünya yüzeyine paralel şekilde katmanlar halinde ayrılır. Kayanın üzerinde bir katman yoksa kaya genişler ve pul pul dökülme meydana gelir.


Birçok magmatik kayaç, özellikle granit, derinlerde oluşur. Yeryüzüne çıktıklarında genişlerler. Genişleyen kayaların maden yataklarının duvarlarını patlatma riski taşır. Bu kırıklar ya da eklemler donmayı veya diğer erozyon yapıcı işlemleri artırabilir.


Donma kamalanmas atlak ve eklemlerdeki buzlanma geni leyerek kayalar par alar
Donma Kamalanması oluşur. Yeryüzüne çıktıklarında genişlerler. Genişleyen kayaların maden yataklarının duvarlarını patlatma riski taşır. Bu kırıklar ya da eklemler donmayı veya diğer erozyon yapıcı işlemleri artırabilir.: çatlak ve eklemlerdeki buzlanma genişleyerek kayaları parçalar.


Parçalanmış kayalar, tekrarlanan donma ve çözülme döngüsünün olduğu soğuk ortamlarda oluşurlar.


Termal genleşmeye bağlı e döngüsünün olduğu soğuk ortamlarda oluşurlar.kstrem sıcaklık değişimlerinin olduğu çöl ortamlarında kayalar parçalanır. Farklı genleşme oranlarına bağlı olarak tekrarlanan şişme genleşme olaylarıda kayaları parçalar.


Fiziksel bozunman n rol
Fiziksel Bozunmanın Rolü döngüsünün olduğu soğuk ortamlarda oluşurlar.

  • Kaya parçacıklarının taşınımı kolay olan daha küçük parçacıklara ayırır.

    2) Kayanın bozunmaya maruz kalan alanını genişletir ve fiziksel ve kimyasal bozunmaya daha fazla savunmasız hale getirir.


Y zey alan ve bozunma
Yüzey Alanı ve Bozunma döngüsünün olduğu soğuk ortamlarda oluşurlar.


Bozunma oranlar
Bozunma Oranları döngüsünün olduğu soğuk ortamlarda oluşurlar.

Kayalardaki çatlaklar su yollarıdır, mekanik bozunmayı artırırlar.


Kimyasal bozunma
Kimyasal Bozunma döngüsünün olduğu soğuk ortamlarda oluşurlar.

  • Tanım:

  • Bir mineralin bir formdan diğerine değişimi ya da bozunmasıdır

  • Mineral Bozunması

    • karbonat çözülür

    • birincil mineraller--> ikincil minerallere (çoğunlukla killer)


Kimyasal Bozunma döngüsünün olduğu soğuk ortamlarda oluşurlar.

Su ana etmendir:

Çözünme

  • Birçok iyonik ve organik madde suda çözülür

    • Silika, K, Na, Mg, Ca, Cl, CO3, SO4

      Asit Reaksiyonları

  • Su + karbon dioksit <---> karbonik asit

  • Su + sülfür <---> sülfürik asit

  • H+minerallerin parçalanmasında etkindir


Çzözünme döngüsünün olduğu soğuk ortamlarda oluşurlar.

H2O + CO2 + CaCO3 --> Ca+2 + 2HCO3-

su + karbon dioksit + kalsit

Kalsiyum ve bikarbonat iyonuna

çözülür

Topraktaki biyolojik aktivite CO2

üretir

Yüzey akışlarında bikarbonat

baskındır


Kimyasal Bozunma döngüsünün olduğu soğuk ortamlarda oluşurlar.

Oksidasyon

  • Suda çözünmüş oksijen sülfatların, ferruz oksitlerin, doğal metallerin oksidasyonunu gerçekleştirir.

    Organik Aktivite

  • Bitki materyalleri H+ iyonları açığa çıkarır.


Kimyasal Bozunma döngüsünün olduğu soğuk ortamlarda oluşurlar.

  • Hidrasyon: su moleküllerinin bir kayadaki, kristal yapıya tutunması, genişleme ve zayıflamaya neden olur.

  • Hidroliz: sudaki hidrojen ve oksijenin kayayla birleşmesi yeni maddeler oluşturur.


Zelti kayalar n suda z ld i lem

Kimyasal Bozunma döngüsünün olduğu soğuk ortamlarda oluşurlar.

Çözelti: kayaların suda çözüldüğü işlem

  • pH ve sıcaklıktan çokça etkilenir

  • Su doygun hale geldiğinde kimyasallar çökebilir.

  • Kalsiyum Karbonat (kalsit, kireç taşı), sodyum klorür (tuz), ve kalsiyum sülfat (alçı taşı) çözeltide bozunmaya eğilimlilerdir.


Bozunmaya Direnç döngüsünün olduğu soğuk ortamlarda oluşurlar.

Kristalleşmeye ilk

Eğilimi olan

Hızlı Bozunma

Bowen’s

Reaksiyon

Serisi

Goldrich

Kararlılık

Serisi

Kristalleşmeye

Son eğilimi olan

Yavaş Bozunma


Olivin p i ro ksin den kile
Olivin döngüsünün olduğu soğuk ortamlarda oluşurlar./piroksindenKile

+ H2CO3 (acid)


Feld spad dan kile
Feld döngüsünün olduğu soğuk ortamlarda oluşurlar.spad dan Kile

+ H2CO3 (acid)


Kuartz dan kuartza
Kuartz döngüsünün olduğu soğuk ortamlarda oluşurlar. dan Kuartza(!)

+ anything


Kalsitten
Kalsitten döngüsünün olduğu soğuk ortamlarda oluşurlar.…….

+ herhangi birşey

hiçbirşey


This photo of Lime Sink was taken on 20 July 1932, over a week after the drawdown, which occurred over the night of 9-10 July.


Biyolojik bozunma
Biyolojik Bozunma week after the drawdown, which occurred over the night of 9-10 July.

  • Doğada kimyasal veya mekanik olabilir

    • kökler kayaları ayırır

    • kökler kayaları bozan asitler üretir

    • hayvanların yeraltındaki yuvaları


Biyolojik etmenler
Biyolojik Etmenler week after the drawdown, which occurred over the night of 9-10 July.

  • Liken, mantar, bakteri, solucan

Liken (mantar-alg ortak yaşam) mantarın ayrıştırıcı özelliğini kullanarak kayanın üzerini

yavaş yavaş ayrıştırır ve

kayanın rüzgar ve yağmur ile parçalara ayrılmasına neden olur.


L kenler
LİKENLER week after the drawdown, which occurred over the night of 9-10 July.

  • Toprak altından yüzeye çıkan bir kaya hiçbir yaşam belirtisi göstermez.

  • Oraya ilk ulaşan rüzgar ve yağmurla taşınan likenlerdir.

  • Likenler kayayı parçalar, liken popülasyonları ve atıkları kaya çevresinde az da olsa organik bir birikim yaratırlar.

  • Parçalan kaya parçacıkları ve bu organik madde daha

  • Sonunda çalımsı bitkiler, ağaçlar büyümeye başlar.


Mantar bakter
MANTAR/BAKTERİ week after the drawdown, which occurred over the night of 9-10 July.


Solucanlar
SOLUCANLAR week after the drawdown, which occurred over the night of 9-10 July.

  • açmış oldukları galeriler

  • dışkılarının içermiş olduğu yüksek besin maddesi nedeniyle toprak verimliliği

  • stabil agregatların oluşumu

  • toprak strüktürünün iyileştirilmesi

  • toprakların infiltrasyon ve su tutma kapasitelerinin artırılması gibi bir seri fiziksel özellik üzerine olumlu etkileri bulunmaktadır.


ad