slide1 l.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
PANGSASALING-WIKA PowerPoint Presentation
Download Presentation
PANGSASALING-WIKA

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 51

PANGSASALING-WIKA - PowerPoint PPT Presentation


  • 1984 Views
  • Uploaded on

PANGSASALING-WIKA. Pagsasaling-Wika. Mga Depinisyon at Kahulugan. - Ito ang paglipat sa pinagsasalinang wika ng pinakamalapit na katumbas na diwa at estilong nasa wikang Isinasalin (Santiago). INGLES ------------------------ FILIPINO

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'PANGSASALING-WIKA' - libitha


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
pagsasaling wika

Pagsasaling-Wika

Mga Depinisyon at Kahulugan

slide3
-Itoang paglipat sa

pinagsasalinang wika ng pinakamalapit na katumbas na diwa at estilong nasa wikang Isinasalin (Santiago).

INGLES ------------------------FILIPINO

( Wikang Isinasalin ) ( Wikang Pinagsasalinan)

Tagabasa A < ======== = > Tagabasa B

Pagsasaling-wika- - paglilipat ng isang teksto sa pinakamalapit na diwa mula sa panimulaang wika papunta sa tunguhang wika

slide4

Isang paraan ng paglalapat ng katumbas na kahulugan ng isang wika (isinalin) ng tinutumbasang kahulugan sa ibang wika (pinagsasalinan)

Ang pagsasalingwika ay muling paglalahad sa pinagsasalinang wika ng pinakamalapit na natural na katumbas ng orihinal –

ang mensaheng isinasaad ng wika, una’y batay sa kahulugan, at ikalawa’y batay sa istilo (Eugene Nida at Charles Taber:1969)

slide5

Ang pagsasalin ay isang gawaing binubuo ng pagtatangkang palitan ang isang nakasulat na mensahe sa isang wika ng gayon ding mensahe sa ibang wika. (Peter Newmark, 1988)

Ang pagsasalin ay isang prosesong komunikatibo na naganap sa loob ng isang kontekstong panlipunan (Hatim at I. Mason)

slide6

Ang pagsasaling-wika:

-paglalahad sa ibang wika ng katumbas na kahulugan sa isang wika

-isang paraan ng pagpapalit ng diwang inihahahayag sa

isang wika ng katapat na diwa sa ibang wika

-ito ay dapat mabatay sa mga teorya at simulain

ng wika na kagaya ng kahalagahan ng wika,

papel na ginagampanan nito sa lipunan ng mga tao,

mga uri at antas ng gamit nito,

At mga pagbabago sa mga katangian nito samantalang nagbabago

rin ang lipunang gumagamit at pakikisama sa kanyang kapwa

malayang talakayan
MalayangTalakayan

He became swell headed after being elected president of the Student Council.

Tone down your voice.

You are my life and my soul, my inspiration.

Laws grind the poor and the rich man rule the law.

He seems to have lost his senses.

isalin like father like son
Isalin:“Like Father, Like Son”

“Kung anong puno, siyang bunga”

You will know its fruit by its tree(mali; literal na salin)

isalin i m the apple of her eyes
Isalin:“I’m the apple of her eyes”

“Ako ang kanyang paborito”

Ako ang mansanas ng kanyang mata (literal)

isalin this is a red letter day
Isalin:“This is a red letter day”

“Isa itong mahalaga at masayang araw”

Kulay pula ang araw na ito

(mali: literal)

h ali mb aw a p ar ir ala
“If I were in your shoes.”

“Kung ako ikaw.”

“Kung ako ang nasa sapatos mo.”

Halimbawa Parirala
h a lim ba wa pa ngu ng usap
“He is a well known poet.”

“Isa syang makatang may pangalan.”

“Isa siyang bantog na makata.”

“Siya ay isang mabuti-alam makata.”

Halimbawa (Pangungusap)
slide14

Mahigpit ang bilin ng mga dalubwika na dapat iwasan ng nagsasalin ang tumbasang salita sa salitang salin. Dapat ba natin itong sundin? Bakit?

2. Paano nangyayaring nagagamit din ang literal o salita sa salitang salin?

slide15

Mga pinapayagang

Literal na Pagsasalin

slide16

He went out of the room.

Salin:

Lumabas siya ng kwarto.

Give me a piece of string.

Salin:

Bigyan mo ako ng kapirasong tali.

slide17
“The wind is blowing”

Salin:

“Ang hangin ay umiihip”

“ Umiihip ang hangin”

“ Humahangin”

“Reap what you sow”

Salin:

“ Anihin kung anong iyong itinanim”

“ Kung anong itinanim siyang aanihin”

slide18

President Cory was accorded a state funeral.

Salin:

Si Pangulong Cory ay binigyan ng pambansang libing.

Gawaing Pang-upuan:

Bumuo ng limang pangungusap na Ingles pagtapos ay isalin ito sa Filipino.

slide19

PAALALA

Nananatili sa Filipino ang mga sagisag internasyonal sa larangan ng agham at teknolohiya katulad ng:

(iron(Fe)-bakal; water(H2O)-tubig; salt(NaCl)-asin; calcium(Ca)-

kalsiyum; muriatic acid(MCl)-asido muryatiko; ammonia(NH)-

amonya; calcium carbide(CaC)-kalburo; lime(CaO)-apog;

silicon lioxide(SiO)-buhangin; nickel(Ni)-nikel; copper(Cu)-tanso;

tin(Sn)-lata; iodine(I)-yodo; phosphorous(P)-posporo;

arsenic(As)-arseniko)

st je ro me
St.Jerome
  • Ang totoong pangalan niya ay Eusebius Hieronymus Sophronius.
  • Siya ay pinanganak sa Stridone- Zrenj (347).
  • Siya ay isang doctor of the church, theologian, writer and historian.
  • Nag-aral siya sa Roma,kung saan ang kanyang guro ay siAelius Donatus.
  • Doon dumaan siya sa standard course of studies classical literature and rhetoric.
  • Siya ay bininyagan ni Pope Liberius, sa taong 366.
slide22

Nagsimulang magkaroon ng sistematiko at maayos na mga simulain at panuntunan ng pagsasaling wika sa panahon niya nang ihanda niya ang “Bagong Tipan ng Bibliya” sa atas ni Papa Damaso. Sinunod niyang simulain at panuntunan ng pagsasaling wika ang “diwa sa diwa” at hindi “salita sa salita”.

unang yugto panahon ng kastila sa pilipinas
Unang Yugto – Panahon ng Kastila sa Pilipinas

Nagsimulang magkaanyo ang pagsasalin noong panahon ng pananakop ng mga Kastila dahil sa pangangailangang pangrelihiyon ang mga akdangTagalog at ibang katutubong ang mga akdang panrelihiyon, mga dasal at iba pa, sa ikadadali ng pagpapalaganap ng Iglesia Catolica Romana (Kristiyanismo).

ikalawang yugto pagdating ng amerikano
Ikalawang Yugto – Pagdating ng Amerikano

Nang pumalit ang Amerika sa España bilang

mananakop ng Pilipinas, nagbago na rin ang

papel na ginagampanan ng pagsasaling

wika.

Kung ang pangunahing paraang ginamit noong panahon ng Kastila ay krus o relihiyon para masakop ang Pilipinas; edukasyon naman ang kinasangkapan ng mga Amerikano. Ang mga Pilipino ay napilitang pag-aaralan ang pagsasalita at pagsulat sa Ingles.

ikatlong yugto paglinang at pagtupad sa patakarang billingwal
Ikatlong Yugto – Paglinang at Pagtupad sa patakarang Billingwal

-Ang maituturing na ikatlong yugto ng

kasiglahan sa pagsasaling-wika ay ang mga

pagsasalin sa Filipino ng mga materyales,

pampaaralan na nasusulat sa Ingles, tulad

ng mga aklat, patnubay, sanggunian,

gramatika at iba pa, kaugnay sa

pagpapatupad sa patakarang bilinggwal sa

ating sistema ng edukasyon.

ikaapat na yugto pagsasalin ng mga akda at tekstong di tagalog
Ikaapat na Yugto – Pagsasalin ng mga akda at tekstong di- Tagalog

-Ang maituturing namang ikaapat na yugto

na kasiglahan sa pagsasaling-wika ay ang

pagsasalin ng mga katutubong panitikang

di-Tagalog.

-Kailangang-kailangang isagawa ang ganito kung talagang hangad nating makabuo ng panitikang talagang matatawag na ‘pambansa’.

slide27

Paanong nakatulong ang pagsasaling-wika sa kasalukuyang panahon?

  • 1. Nagkakaroon ng mga kaalaman at mga karunungang nababasa at napag-aaralan na naisulat sa iba’t ibang wika.
  • 2. Napapahalagahan ang ang aspekto ng kasaysayan at kultura ng iba’t ibang lipunan at lahi ng iba’t ibang bansa sa mga partikular na panahon
  • 3. Mas kapaki-pakinabang sa pagtuturo ng mga paksa at asignaturang malapit na kaugnay ng mga karanasan, kapaligiran, ugali at kaasalan ng mga mag-aaral.
1 sapat na kaalaman sa 2 wikang kasangkot sa pagsasalin
1. Sapat na kaalaman sa 2 wikang kasangkot sa Pagsasalin

a) Sapat na kaalaman sa gramatika ng dalawang wikang kasangkot sa pagsasalin

1. kailangang maunawaan ang bawat himaymay ng kahulugan ng salita, gamitin ang anyo ng mga pananalitang karaniwang ginagamit ng nakararami.

2. Pag-isipan at suriin ang angkop na

salitang gagamitin sa salin

3. Kung may alinlangan sa kahulugan

gumamit ng diksyunaryo kung

kinakailangan

slide30

2.Sapat na kakayahan sa pampanitikang paraan ng pagpapahayag.

a) malaking tulong para masapol ang konseptong napapaloob

b) Nagkakaroon ng iba’t ibang paraan ng pagsasalin ng parirala, pangungusap, talataan, idyoma at tula

slide31

3. Sapat na kaalaman sa paksang isasalin

  • Ang pagkakaroon ng sapat na kaalaman ay makatutulong para masapol ang tunay na nais paratingin ng teksto.
  • b) Magsaliksik para makatipon ng iba pang impormasyon para mas lumawak ang kaalaman na malaking tulong sa magiging bisa at kahusayan ng salin
  • c) Kailangang ganap na maunawaan ng tagapagsalin ang nilalaman at intensyon ng awtor ng akdang isinasalin.
slide32

Tandaan na ang wika ng isang bansa ay laging nakabuhol sa kanyang kultura.

  • Kung ano ang mga kahulugang sangkot sa kahulugan ng mga salita
  • Hal: Ingles Filipino
  • ricerice
    • 1. He plants rice : (palay) 1. Nagtatanim siya ng palay.
    • 2. He cooks rice: (bigas) 2. Bumili siya ng bigas.
    • He eats some rice: (kanin) 3. Nagluto siya ng kanin.
    • 4. Kumain siya ng bahaw. 5. Nagluto si nanay ng malagkit.

4.Sapat na kaalaman sa kultura ng dalawang bansang kaugnay sa pagsasalin

slide33

5. Sapat na kalaman sa gramatika ng dalawang wikang kaugnay sa pagsasalin

  • Alamin ang istuktura o ayos ng pangungusap ng isasalin (Ingles) para maiakma sa wikang pagsasalinan (Filipino)
  • Hal: Ingles Filipino
  • 1. Ayos ng pangungusap
  • Subject + Predicate Panaguri + Paksa
  • Paksa + panaguri

2. Pagpaparami ng pangngalan

  • Mouse mice daga mga daga

kiss kisses halik mga halik

3. Impleksiyon ng pandiwa – natapos na ba ang kilos, ipinagpapatuloy pa o binabalak pa lang gawin ang aksyon.

slide35
1. Suriin kung ang pangungusap ito ay Malaya o pormula.

Pormula – hindi nagbabago ang anyo

Halimbawa: How do you do?

Salin: Kumusta Ka?

Malaya – paiba-iba ng anyo

Halimbawa: Rizal started writing poems at an early age.

Salin:

1.1. Bata pa lamang ay nagsimula na si Rizal sa pagsusulat ng mga tula.

1.2 Si Rizal ay bata pa nang simulan ang pasusulat ng mga tula.

1.3 Sinimulan ni Rizal ang pagsusulat ng mga tula nang siya’y bata pa.

35

slide36

2. Huwag ipagwalang-bahala ang maraming kahulugan ng salita, mag-ingay kung may madadagdag na salita o parirala dahil maaaring makapekto sa kahulugan ng salita.

  • Halimbawa:
    • He is learned.
  • learned – marunong, natuto
    • ** Siya ay marunong.
    • ** Siya ay natuto.
    • He knows how to swim.
  • ** Siya ay marunong lumangoy.
  • ** Alam niya kung paano ang
  • lumangoy.
slide37
Suriin kung ang pangungusap ay idiyomatiko o kawikaan - katulad din ng pormula na diwa ang isinasalin at hindi salita.

Hal: give thanks - magpasalamat

To give birth to – manganak

To give up to the enemy – sumuko sa kaaway

To give away – magpaubaya

To give ear – pakinggan

37

slide38

Run across – nakasalubong

Run after – habulin, tugisin

Run short – kapusin, kulangin

Run over – sagasaan

4. Ang salin ay dapat pinakamalapit sa diwa, isipan o damdaming taglay ng orihinal.

5. Kunin ang pinakamalapit na kahulugan ng salita, parirala kung ang diwa ay maisasalin nang literal.

slide39
6. Isama ang pandiwa, pang-uri, pang-abay at pangngalan sa pagsasalin bagaman maaaring mapalipat ng posisyon o kinalagyan sa pangungusap.

Hal: jumped –tumalon jumping-tumatalon

mountains – mga bundok

mountain- bundok

7. Sundin ang kinaugaliang paraan ng pagpapahayag sa wikang pinagsasalinan. Halimbawa:

Ingles: Subject + verb

Filipino : Panaguri + Paksa

Paksa + Panaguri

39

slide40

Sikaping maging maugnayin (consistent) o isang salin lamang ang gamitin sa bawat salitang tinatapatan (Pamfilo Catacataca)

  • 9.Tiyaking ang salin ay may natural na “tunog” o “daloy” o istilo ng wikang pinagsasalinan.
  • This sentence will be translated from English to Filipino. – Ang pangugusap na ito ay isasalin mula Ingles sa Filipino.
slide41
Ipaliwanag Kung paano isasakatuparan ang pahayag sa ibaba.

Ayon kay Dr. Jose VillaPanganiban (Dating Direktor ng Surian ng Wikang Pambansa):

Ang tuntuning panlahat sa pagsasalingwika ay ang MALAYANG PAGSASALIN

slide42
Sa malayang pagsasalin kailangang:

1. Maunawaan muna ng nagsasalin ang kahulugan ng orihinal na teksto.

2. Mabuting pag-unawa sa mga kahulugang Tagalog (o wikang pinagsasalinan) at mga katangian sa pagpapahayag sa wikang ito

slide43
3. Kahusayan sa balarila at retorika upang ang mga pangungusap ay maging maluwag at magaang basahin o bigkasin

4. Dumaan ang nagsasalita sa literal na salin bago gawing diwa sa diwa upang makita muna ang di-wastong ayos.

  • Sa ganitong paraan, nakikita muna kung ano ang mga nararapat ituwid
slide44
Halimbawa:

Orihinal:

Honor, affluence, and pleasure seduce the heart.

Saling literal:

Karangalan, kariwasaan at kasayahan naghahaling ng puso.

Saling malaya:

Panghaling sa puso ang karangalan, kariwasaan at kasayahan.

slide46

“ Salita” laban sa “Diwa”

  • 2. Himig- orihinal” laban sa
  • “Himig – salin”
  • 3. Estilo ng Awtor” laban sa
  • ”Estilo ng Tagapagsalin”
slide47

4. “Panahon ng Awtor” laban

sa “Panahon ngTagapagsalin

5. “Maaaring Baguhin” laban sa “Hindi Maaaring Baguhin”

6. “Tula-sa-Tula” laban sa “Tula- sa-Prosa”

slide49

Layunin:

1. Sa pagpapalaganap ng kaalaman o

kaisipang nakapaloob sa akda

Bienvenido Lumbera

2. pagbibigay-liwanag sa kasaysayan at

kultura ng ibang bansa o panahon

3. Sa pagpapakilala sa mga bagong

mambabasa ng isang akdang ituturing

na makabuluhan ng isa o ilang tao.

dahil sa pagsasaling wika
Dahil sa pagsasaling-wika:
  • Nagkakaroon ng kaalaman at karunungan nababasa at napag-aaralan sa iba’t ibang wika.
  • Napapahalagahan ang ang aspekto ng kasaysayan at kultura ng iba’t ibang lipunan at lipi ng iba’t ibang bansa sa mga partikular na panahon

Sa larangan ng edukasyon:

- Mas kapaki-pakinabang sa pagtuturo ng mga paksa at asignaturang malapit na kaugnay ng mga karanasan, kapaligiran, ugali at kaasalan ng mga mag-aaral.

gawain humanap ng kapareha at isalin ang sumusunod sa inyong notebook
Gawain : Humanap ng kapareha at isalin ang sumusunod sa inyong notebook.

Education is one of the great joys and solaces of life. It gives us a framework for understanding the world around us and a way to reach across time and space to touch the thoughts and feelings of others.

But education is more than schooling. It cast of mind, a willingness to see the world with an endless sense of university and wonder.