strategija upravljanja medicinskim otpadom u crnoj gori l.
Download
Skip this Video
Download Presentation
STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 34

STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI - PowerPoint PPT Presentation


  • 268 Views
  • Uploaded on

Crna Gora _______________________________________________________________ Ministarstvo zdravlja . STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI. Nebojša Todorović pomoćnik ministra zdravlja PODGORICA, 24. MAJ 2011. Osnovni elementi za uspješno upravljanje otpadom:.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI' - khanh


Download Now An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
strategija upravljanja medicinskim otpadom u crnoj gori

Crna Gora

_______________________________________________________________

Ministarstvo zdravlja

STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOMU CRNOJ GORI

Nebojša Todorović

pomoćnik ministra zdravlja

PODGORICA, 24. MAJ 2011.

osnovni elementi za uspje no upravljanje otpadom
Osnovni elementi za uspješno upravljanje otpadom:
  • Uspostavljanje nacionalne politike upravljanja otpadom
  • Uspostavljanje zakonskog okvira
  • Obrazovanje osoblja
  • Uključivanje javnosti u problem medicinskog otpada

NACIONALNA STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI

svrha nacionalne strategije
Svrha Nacionalne strategije:

Da na opštim načelima EU u upravljanju otpadom, uspostavi realan okvir za smanjenje količine medicinskog otpada i za njegovo upravljanje na zdravstveno bezbjedan i ekološki prihvatljiv način, primjeren nacionalnoj ekonomskoj situaciji i stepenu razvoja zdravstvene zaštite.

NACIONALNA STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI

politika upravljanja otpadom u eu nastoji ostvariti sljede e ciljeve
Politika upravljanja otpadom u EU nastoji ostvariti sljedeće ciljeve:
  • zajedničku definiciju otpada u svim državama članicama;
  • podsticanje čistije proizvodnje i korištenje čistih proizvoda;
  • regulisanje prevoza otpada;
  • zaštitu okoline i unutrašnjeg tržišta.

NACIONALNA STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI

pravilno upravljanje medicinskim otpadom bazira se na sljede im principima
Pravilno upravljanje medicinskim otpadom bazira se na sljedećim principima:
  • zaštiti ljudskog zdravlja unutar i izvan medicinskih institucija,
  • zaštiti okoline,
  • promovisanju pravilnog upravljanja životnom sredinom,
  • poštovanju nacionalnih i međunarodnih standarda i
  • poboljšanju higijenskih uslova unutar i van zdravstvenih ustanova.

NACIONALNA STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI

osnovni cilj
Osnovni cilj

Uvođenje zdravstveno bezbjednog i ekološki prihvatljivog načina postupanja sa medicinskim otpadom, primjerenog nacionalnoj ekonomskoj situaciji i stepenu razvoja zdravstvene zaštite.

NACIONALNA STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI

posebni ciljevi
Posebni ciljevi
  • Smanjenje rizika po zdravlje i životnu sredinu;
  • Zaštita stanovništva od zaraznih bolesti;
  • Uspostavljanje integralnog sistema upravljanja medicinskim otpadom;
  • Zaštita zdravlja i bezbjednosti svih lica u zdravstvenim ustanovama i van njih (osoblja, pacijenata, posjetilaca i stanovništva);
  • Izrada uspješnog i efikasnog sistema za sakupljanje, skladištenje, tretman i odlaganje medicinskog otpada u skladu sa Zakonom o upravljanju otpadom i Direktvama EU;
  • Kontrola specifičnih bioloških, fizičkih i hemijskih osobina otpada koje mogu štetiti ljudskom zdravlju i okolini;...

NACIONALNA STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI

posebni ciljevi8
Posebni ciljevi
  • Poštovanje etičkih i estetičkih principa;
  • Zaštita okoline promovisanjem pravilnog upravljanja otpadom u životnoj sredini od mjesta nastanka do konačnog odlaganja;
  • Smanjivanje proizvodnje otpada a posebno opasnog medicinskog otpada;
  • Obnavljanje, reciklaža i eventualna upotreba otpada i
  • Edukacija osoblja u zdravstvenim ustanovama u pogledu sprovođenja plana upravljanja medicinskim otpadom.

NACIONALNA STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI

karakterizacija medicinskog otpada
Karakterizacija medicinskog otpada

Medicinski otpad je svaki otpad definisan Pravilnikom o klasifikaciji otpada i o postupcima njegove obrade, prerade i odstranjivanja ("Sl. list Crne Gore", br. 68/09 od 13.10.2009, 86/09 od 25.12.2009).

Medicinski otpad je sav otpad nastao u zdravstvenim ustanovama pri pružanju zdravstvenih usluga, vršenju naučnih istraživanja i eksperimenata u oblasti medicine, bez obzira na njegov sastav i porijeklo, tj. heterogena smješa klasičnog komunalnog otpada i opasnog medicinskog otpada.

NACIONALNA STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI

karakterizacija medicinskog otpada10
Karakterizacija medicinskog otpada
  • Prema WHO to je otpad koji se djelimično ili potpuno sastoji od:
    • Ljudskih organa i tkiva
    • Krvi i drugih tjelesnih tečnosti
    • Ekskreta i sekreta
    • Ljekova i drugih farmaceutskih preparata
    • Upotrebljenih briseva, gaza, zavoja i sl.
    • Upotrebljenih iglala, sklalpera, lanceta i drugi oštrih instrumenata
    • Bilo kojeg drugog otpada koji potiče od medicinske, stomatološke, farmaceutske ili slične prakse, istraživanja, tretmana, zaštite i uzimanja krvi za transfuzije, a može inficirati osobu koja sa njim dođe u kontakt.

NACIONALNA STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI

vrste medicinskog otpada
Vrste medicinskog otpada
  • Prema agregatnom stanju:
        • čvrsti
        • tečni
        • gasoviti
  • Prema osnovnim karakteristikama:
        • opasan
        • neopasan

NACIONALNA STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI

opasan medicinski otpad
Opasan medicinski otpad
  • mutagenost,
  • teratogenost,
  • ekotoksičnost,
  • svojstvo oksidiranja,
  • svojstvo nagrizanja i
  • svojstvo otpuštanja otrovnih gasova hemijskom ili biološkom reakcijom.
  • Opasni otpad je svaki otpad koji sadrži elemente ili jedinjenja koja imaju neko od sljedećih svojstava:
          • infektivnost,
          • radioaktivnost,
          • eksplozivnost,
          • reaktivnost,
          • zapaljivost,
          • nadražljivost,
          • štetnost,
          • toksičnost,
          • kancerogenost,

NACIONALNA STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI

opasan medicinski otpad13
Opasan medicinski otpad
  • Zavisno od vrste opasnog svojstva , opasni medicinski otpad dijeli se na:
    • Infektivni;
    • Oštri predmeti;
    • Farmaceutski;
    • Patološki;
    • Genotoksični;
    • Radioaktivni;
    • Posude pod pritiskom;
    • Hemijski;
    • Otpad sa visokim sadržajem teških metala.

NACIONALNA STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI

rizici od medicinskog otpada
Rizici od medicinskog otpada
  • Sve osobe koje mogu doći u kontakt sa medicinskim otpadom izložene su potencijalnom riziku po zdravlje i to:
    • medicinsko osoblje: ljekari, medicinske sestre, ostali medicinski i nemedicinski radnici u zdravstvenim ustanovama;
    • pacijenti u i van zdravstvenih ustanova i njihovi posjetioci;
    • zaposleni u javno komunalnim preduzećima koji rukuju i prevoze otpad;
    • zaposleni na deponijama, ukljućujući one koji pretražuju otpad;
    • stanovništvo a posebno djeca ukoliko se igraju sa predmetima koje se mogu naći u otpadu van zdravstvenih ustanova.

NACIONALNA STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI

profesionalni i javnozdravstveni rizici
Profesionalni i javnozdravstveni rizici
  • U postupku rukovanja medicinskim otpadom medicinski i nemedicinski radnici izloženi su riziku, prvenstveno od povređivanja ukoliko upotrebljeni oštri predmeti nijesu bezbjedno upakovani.
  • Tom riziku su izloženi i oni koji pretražuju otpad u kontejnerima i na deponijama.
  • Stanovništvo može biti izloženo riziku od medicinskog otpada na direktan i indirektan način, različitim putevima kontaminacije:
    • inhalacijom,
    • penetracijom kroz kožu
    • ingestijom

NACIONALNA STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI

rizik od infektivnog otpada
Rizik od infektivnog otpada
  • Oko 80% opasnog medicinskog otpada infektivni
    • kulture i pribor iz mikrobioloških laboratorija,
    • oprema, materijal i pribor koji je bio u kontaktu s krvlju i ostalim izlučevinama infektivnih bolesnika,
    • otpad od dijalize, infuzije, transfuzije,
    • otpad iz obdukcije, te iz svih ostalih zahvata na pacijentima.

NACIONALNA STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI

izvori medicinskog otpada
Izvori medicinskog otpada:

Bolnice, uključujući specijalizovane bolnice i kliničke centre,

Domovi zdravlja,

Stanice za dijalizu i centrima za hemodijalizu,uključujući i kućnu hemodijalizu,

Medicinski istraživački instituti,

Usluge doniranja krvi i banke krvi,

Biohemijske i mikrobiološke laboratorije,

Instituti za patologiju

Institucije za medicinsku prevenciju i rehabilitaciju,

Starački domovi,

Apoteke, zubne klinike i laboratorije za zubnu tehniku,

Privatne zdravstvene ustanove,

Centri za akupunkturu,

Kozmetičke usluge poput bušenja ušiju i tetovaže,

Mrtvačnice.

NACIONALNA STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI

koli ine medicinskog otpada
Količine medicinskog otpada

Jedinica: kg/k*d

Ukupan proizvedeni otpad u zdravstvenim objektima izračunava se kao:

OMO + KO = MO

Studje u Evropi, Sjevernoj i Južnoj Americi pokazale su da ova stopa može varirati od 1 do 7 kg/krevet*dan, u zavisnosti od stepena razvijenosti zdravstvene zaštite

NACIONALNA STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI

u kupna koli ina medicinskog otpada u nekim zemljama
Ukupna količina medicinskog otpada u nekim zemljama

NACIONALNA STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI

koli ine medicinskog otpada u crnoj gori
Količine medicinskog otpada u Crnoj Gori

U Crnoj Gori do sada nijesu vršena mjerenja količina medicinskog otpada

Udio opasnog otpada u ukupnom medicinskom otpadu varira i kreće se od 3% - 30 % zavisno od djelatnosti

Prema podacima KCCG u Crnoj Gori udio komunalnog otpada u ukupnoj količini medicinskog otpada je 75 %, a udio opasnog medicinskog otpada iznosi 25%.

NACIONALNA STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI

koli ine medicinskog otpada u crnoj gori21
Količine medicinskog otpada u Crnoj Gori

*Statistički godišnjak 2006. godine – Institut za javno zdravlje

NACIONALNA STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI

analiza postoje eg stanja u crnoj gori
Analiza postojećeg stanja u Crnoj Gori

Najveći proizvođač MO  Klinički Centar Crne Gore

Prema dostavljenim podacima proizvodi 722 t medicinskog otpada od čega 182 t opasnog medicinskog otpada ili 25,2 %

Najveći dio tog otpadainfektivan (termički se obrađuje u KCCG)

NACIONALNA STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI

osnovni kriteriji za upravljanje otpadom
Osnovni kriteriji za upravljanje otpadom

Prevencija i smanjenje proizvodnje otpada

Visoki stepen zaštite zdravlja i okoline

Smanjenje rizika i opasnosti

Efikasna kontrola

Upravljanje otpadom po kriteriju ekonomičnosti

Reciklaža i iskorištavanje

Sakupljanje, transport, optimizacija procesa

NACIONALNA STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI

institucionalne odgovornosti
Institucionalne odgovornosti

Unutar zdravstvenih ustanova

Na lokalnom nivou

Na državnom nivou

NACIONALNA STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI

du nosti zdravstvenih ustanova
Dužnosti zdravstvenih ustanova

Svaka Javna zdravstvena ustanova dužna je sačiniti plan upravljanja medicinskim otpadom i dostaviti ga nadležnom državnom organu radi davanja saglasnosti u skladu sa članom 22. Zakona o upravljanju otpadom (Sl List RCG 80/05, Sli List CG br83/08).

Direktor zdravstvene ustanove dužan je odrediti tim za upravljanje medicinskim otpadom

NACIONALNA STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI

principi ispravnog upravljanja medicinskim otpadom
Principi ispravnog upravljanja medicinskim otpadom
  • Nacionalni sistem upravljanja medicinskim otpadom zasniva se na sljedećim principima:
    • Promovisanje prevencije i smanjinja proizvodnje otpada,
    • Zbrinjavanju vlastitog otpada,
    • Primijeni načela blizine,
    • Podsticanju sigurnosti i zaštite,
    • Podsticanju čistih tehnologija,
    • Podsticanju reciklaže,
    • Podstcanju iskorištavanja otpada kao sekundarne sirovine.

NACIONALNA STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI

4r mjere za ispravno upravljanje otpadom
4Rmjere za ispravno upravljanje otpadom

izbjegavanje/smanjivanje (REDUCTION);

ponovna upotreba, bez obrade (REUSE);

obnavljanje, ponovna upotreba za istu namjenu, ili uz obradu npr. povratna ambalaža (RECOVERY);

recikliranje, odnosno prerada, materijalno i energetsko iskorištivanje otpada (RECYCLING).

NACIONALNA STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI

izbjegavanje smanjivanje
Izbjegavanje / smanjivanje

redukcija na izvoru (npr. ograničavanje nabavke materijala koji ostavljaju opasan otpad, odnosno zamjena istih sa podesnijim)

korišćenje reciklabilnih proizvoda

razdvajanje otpada pomaže kod smanjenja količina opasnog otpada

»dobra praksa«

NACIONALNA STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI

razvrstavanje transport i skladi tenje medicinskog otpada
Razvrstavanje, transport i skladištenje medicinskog otpada
  • Ambalaža određene boje sa oznakama
  • Medicinski otpad razvrstava se na mjestu nastanka uz poštovanje sljedećih pravila:
    • opasan i neopasan otpad ne smiju se miješati;
    • ukoliko je greškom izmiješan opasan i neopasan otpad, cjelokupna količina otpada se smatra opasnim;
    • na mjestu nastanka otpada, mora biti dovoljan broj ambalažnih jedinica (kontejnera, držača, kesa i sl.);
    • kontejneri i kese moraju biti dobro zatvoreni;
    • kontejneri i kese se ne smiju bacati;
    • obezbijediti odgovarajuće čišćenje i dezinfekciju u slučaju da se dogodi probijanje ambalaže;
    • osoblje koje rukuje otpadom mora nositi zaštitnu opremu;
    • kese, kontejnere i sl. ambalažu puniti do tri četvrtine i zatim odlagati.

NACIONALNA STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI

postupanje sa medicinskim otpadom
Postupanje sa medicinskim otpadom

Obrada propisanim i kontrolisanim postupcima

OPASNI MEDICINSKI OTPAD

Izdvojeno sakupljanje

Posebne procedure

OSTALI OPASNI OTPAD

RADIOAKTIVNI OTPAD

Posebne procedure

Posebna skladišta (obrada)

PATOANATOM. OTPAD

Posebne procedure

SMANJENJE OTPADA

KVANTITATIVNO

(višekratna upotreba, velika pakovanja, )

KVALITATIVNO

(vrste materijala, organizacija i sl.)

Termičko-mehanička obrada

INFEKTIVNI OTPAD

Posebne Procedure

Ovlašćeni sakupljači

RAZVRSTAVANJE I IZDVOJENO SAKUPLJANJE OTPADA UNUTAR USTANOVE

OTPAD U ZDRAVSTVENIM USTANOVAMA

OTPAD SLIČAN KOMUNALNOM OTPADU

KOMUNALNO PREDUZEĆE

OSTALI OTPAD

ODLAGANJE

PONOVO UPOTREBLJIVI MATERIJAL:

papir,

karton

ambalažno staklo,

metali,

plastika,.

KOMUNALNO PREDUZEĆE ILI PREDUZEĆA ZA RECIKLAŽU

RECIKLAŽA

metode obrade medicinskog otpada
Metode obrade medicinskog otpada:
  • inseneracija,
  • hemijska dezifenkcija,
  • dezifenkcija parom
  • jonizujuće zračenje,
  • nejonizujuće zračenje mikrotalasima,
  • nejonizujuće zračenje radio talasima,
  • ispuštanje tečnosti u otpadne vode.

NACIONALNA STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI

kriterijumi za izbor tehnologije i na in finansiranja
KRITERIJUMI ZA IZBOR TEHNOLOGIJE I NAČIN FINANSIRANJA

Kriterijumi za izbor tehnologije:

minimiziranje štetnog uticaja na životnu sredinu,

maksimiziranje efekata sterilizacije,

minimiziranje transporta medicinskog otpada do mjesta prerade,

maksimiziranje sigurnosti rada uređaja za preradu medicinskog otpada,

Trošak investicije

Trošak energije i vode

Trošak sirovina i potrošnog materijala

Trošak osoblja potrebnog za rad

Trošak održavanja opreme

Trošak transporta otpada nakon obrade, do završnog odlagališta

Potencijalni prihodi nakon obrade i odlaganja.

NACIONALNA STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI

koncesija
KONCESIJA
  • ZAŠTO KONCESIJA?
    • Privatni sektor postaje nosilac rizika finansiranja, rizika primjene i funkcionisanja tehnologije obrade čvrstog medicinskog otpada.
    • Privatni sektor postaje nosilac i obaveznik primjene najnovije tehnologije u obradi čvrstog medicinskog otpada.
    • U nedostatku finansijskih sredstava u uslovima globalne ekonomske krize, privatni sektor postaje nosilac finansijskih obaveza u projektu.
    • Privatni sektor preuzima rizik da će otpad biti sterilan i bezopasan za okolinu sa mogućnošću upotrebe krajnjeg proizvoda u svrhe energetskog goriva.
    • U dosadašnjoj svjetskoj praksi privatni partneri su se pokazali mnogo efikasnijim i fleksibilnijim u pružanju usluga u odnosu na državni sektor.
    • Smanjenje angažovanja dodatne zaposlenosti u državnom sektoru.
    • Privatno javno partnerstvo i koncesije su vrlo savremen i popularan trend u svjetskim investicijama.

NACIONALNA STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI

slide34

Crna Gora

_______________________________________________________________

Ministarstvo zdravlja

Hvalanapažnji!

NACIONALNA STRATEGIJA UPRAVLJANJA MEDICINSKIM OTPADOM U CRNOJ GORI

Nebojša Todorović

pomoćnik ministra zdravlja

Podgorica, 24. maj 2011.

ad