slide1 l.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
SİNDİRİM SİSTEMİNİN SALGI FONKSİYONU PowerPoint Presentation
Download Presentation
SİNDİRİM SİSTEMİNİN SALGI FONKSİYONU

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 65

SİNDİRİM SİSTEMİNİN SALGI FONKSİYONU - PowerPoint PPT Presentation


  • 834 Views
  • Uploaded on

SİNDİRİM SİSTEMİNİN SALGI FONKSİYONU. SİNDİRİM KANALI SALGILARININ GENEL PRENSİPLERİ SEKRESYONUN OTONOM VE HORMONAL KONTROLÜ MÜKÜSÜN YAPISI VE ÖNEMİ TÜKRÜK SALGISI ÖZOFAGUS SALGISI MİDE SALGISI PANKREAS SALGISI SAFRA SALGISI İNCEBARSAK SALGISI İNCE BARSAKTA ABSORPSİYON

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'SİNDİRİM SİSTEMİNİN SALGI FONKSİYONU' - jayme


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
s nd r m s stem n n salgi fonks yonu
SİNDİRİM SİSTEMİNİN SALGI FONKSİYONU
  • SİNDİRİM KANALI SALGILARININ GENEL PRENSİPLERİ
  • SEKRESYONUN OTONOM VE HORMONAL KONTROLÜ
  • MÜKÜSÜN YAPISI VE ÖNEMİ
  • TÜKRÜK SALGISI
  • ÖZOFAGUS SALGISI
  • MİDE SALGISI
  • PANKREAS SALGISI
  • SAFRA SALGISI
  • İNCEBARSAK SALGISI
  • İNCE BARSAKTA ABSORPSİYON
  • KALIN BARSAKTA ABSORPSİYON VE FEÇESİN OLUŞUMU

erdal@cumhuriyet.edu.tr

slide3
Sindirim kanalındaki salgı bezleri başlıca iki fonksiyona hizmet ederler:

1- Ağızdan ileumun distal ucuna kadar birçok yerde sindirim enzimlerininsalgılanması,

2- Ağızdan anüse kadar bütün yolda sindirim kanalını yağlayan ve koruyan müküsün salgılanması.

s nd r m kanali salgilarinin genel prens pler
SİNDİRİM KANALI SALGILARININ GENEL PRENSİPLERİ
  • Bezlerin anatomik tipleri
  • Gastrointestinal bezlerin uyarılma mekanizmaları
  • Sekresyonun esas mekanizması
  • Müküsün yapısı ve gastrointestinal kanaldaki önemi
bezler n anatom k t pler
BEZLERİN ANATOMİK TİPLERİ
  • Sindirim kanalının epitel tabakasında milyarlarca tek hücreli müköz bezler yer alır. Bunlara; müköz hücreler veya goblet hücreleri adı verilir.
  • Sindirm kanalı epitel yüzey boyunca oyukcukluklarla (pit) kaplıdır.Pit ler ince barsakta Lieberkühn kriptaları adını alır
  • Mide ve duodenumun üst kısmında derin tübüler bezler bulunur.
  • Sindirim kanalı ile ilgili diğer bezler tükrük bezleri, pankreas ve karaciğerdir.
bezler n uyarilma mekan zmalari
BEZLERİN UYARILMA MEKANİZMALARI
  • İntestinal bezlerin uyarılması üç etkenden birisi ile gerçekleşir:

1- Dokunma uyarısı,

2-Kimyasal uyaranlar,

3-Barsak distansiyonu.

sekresyonun otonom kontrol
SEKRESYONUN OTONOM KONTROLÜ
  • Parasempatik sinirlerin sindirim kanalını uyarması bezlerin salgı miktarını artırır.
  • Gastrointestinal kanalın bazı kısımlarında sempatik sinirlerin uyarılması, bezlerin sekresyonunda hafif bir artmaya neden olur.
  • Ancak intestinal bezler sempatik uyarımla inhibe olurlar.
  • Brunner bezlerinin inhibisyonu peptik ülser gelişmesine yol açar.
sekresyonun hormonal kontrol
SEKRESYONUN HORMONAL KONTROLÜ
  • Gastrointestinal kanalda besinin bulunmasına bağlı olarak mukozadan salgılanan hormonlar ya parakrin tarzda etkili olurlar ya da kan yoluyla ilgili yere taşınarak etki gösterirler.
m k s n yapisi ve nem
MÜKÜSÜN YAPISI VE ÖNEMİ
  • Müküs; su, elektrolitler ve birkaç glikoproteinden oluşan koyu bir salgıdır.
  • Müküs besinlerin gastrointestinal kanal boyunca kolayca kaymalarını sağlar.
  • Epiteli sıyrılmaya ve kimyasal etkilere karşı korur.
m k s n zell kler
MÜKÜSÜN ÖZELLİKLERİ
  • Yapışkandır.
  • Barsak duvarını kaplayan ve besin parçacıklarının mukoza ile doğrudan temasını önleyen yeterli bir kitlesi vardır.
  • Sürtünmeye karşı direnci düşüktür.
  • Feçes kitlelerini oluşturmak için feçes partiküllerinin birbirine yapışmasını sağlar.
  • Gastrointestinal enzimlerin sindirimine karşı çok dirençlidir.
  • Müküsteki mukopolisakkaritler az miktardaki asit veya alkalileri tampone edebilirler.
t kr k salgisi
TÜKRÜK SALGISI
  • Tükrük bezleri tarafından yapılarak ağız boşluğuna boşaltılan salgılardır.
  • İnsanda ağız boşluğuna açılan 3 çift tükrük bezi bulunur.
  • Bunlar parotis,submaksiller ve sublingual bezlerdir.
  • Yanağın iç kısmındaki küçük bukkal bezler az miktarda tükrük salgılarlar.
slide13

PAROTİS BEZİ

SUBLİNGUAL BEZ

SUBMAKSİLLER BEZ

slide16

Tükrüğün yapıve görevi

Günlük tükrük sekresyonu 1000-1500 ml arasında değişir.

t kr k salgisi18
TÜKRÜK SALGISI
  • Tükrük salgılanması üç safhaya ayrılır:

1- Sefalik

2- Bukkal

3- Gastrointestinal safha

  • Tükrük yapımı 2 safhada gerçekleşir:

1- Primer sekresyon asinilerde,

2- Sekonder sekresyon tükrük kanallarında oluşur.

slide20

TÜKRÜKTEKİ İYON KONSANTRASYONU

Na+ ~ 15 mEq/lt

Cl - ~ 15 mEq/lt

K+ ~ 30 mEq/lt

HCO3 - ~ 50-70 mEq/lt

t kr k salgisinin d zenlenmes
TÜKRÜK SALGISININ DÜZENLENMESİ
  • Genellikle sinirsel yolla düzenlenir.
  • Üç beze parasempatik ve sempatik sinirler gelir.
  • Parotise gelen parasempatik lifler n.aurikulo temporalis, sublingual ve submaksiller bezlere ise korda timpani içinde ulaşırlar.
  • Tükrük salgısı medulla oblangata ile ponsun birleştiği yerdeki nukleus salivatoriusların alt ve üst kısımlarından gelen impulslarla düzenlenir.
zofagus salgisi
ÖZOFAGUS SALGISI
  • Özofagus salgısı tamamen müküs karakterdedir ve görevi birinci derecede yutma için gerekli yağlamayı sağlamaktadır.
  • Özofagusun baş kısmı ve mide ucundaki bezler birleşik müküs bezlerdir.
  • Diğer taraflarında ise basit müküs bezler bulunur
m de salgisi
MİDE SALGISI
  • Midede birbirinden tamamen farklı iki tip bez bulunur.Gastrik ve pilorik bezler.
  • Gastrik bezler sindirim sıvılarını, pilorik bezler ise mide mukozasını koruyan müküsü salgılarlar.
  • Gastrik bir bezde üç ayrı tip hücre bulunur.

1- müköz boyun hücreleri

2- esas hücreler

3- paryetal hücreler

paryetal h cre salgisi
PARYETAL HÜCRE SALGISI
  • Paryetal hücreler litrede 160 milimol hidroklorik asit içeren, vücut sıvıları ile izotonik olan elektrolit bir solüsyon salgılarlar.
  • Bu asit solüsyonun (HCl) pH'sı yaklaşık olarak 0.8 dir.
  • Mide suyunun litresi başına 1500 kalorinin üzerinde enerjiye gereksinim vardır.
m dede h droklor k as t n g revler
MİDEDE HİDROKLORİK ASİTİN GÖREVLERİ
  • Pepsinojeni pepsine çevirmek
  • Pepsin için optimum pH'yı sağlamak
  • Bazı mineralleri redükte ederek (Ca++,Fe++) barsaktan emilimini kolaylaştırmak,
  • Sütün kazeojenini kazein halinde çökeltmek
  • Mikropları öldürmek.
m dede peps n salgisi
MİDEDE PEPSİN SALGISI
  • Esas hücreler tarafından salgılanır.
  • Hücre içinde pepsinojen halinde bulunur.
  • Pepsinojenin sindirici etkisi yoktur.
  • Besin mide lümenine geçtiğinde orada daha önce oluşmuş pepsin ve hidroklorik asitle temasa gelince hemen aktif pepsin haline döner.
  • Yüksek asit ortamda (pH 1,8-3,5 arasında) optimum etki gösterir.
m de salgisindak d er enz mler
MİDE SALGISINDAKİ DİĞER ENZİMLER
  • Gastrik lipaz, amilazveüreaz.
  • Gastrik Lipaz esasen bir tributinaz'dır. tereyağındaki tributine etki eder.
  • Amilaz nişasta sindiriminde etkilidir.
  • Gastrik jelatinaz etteki proteoglikanların bazılarının eritilmesine yardımcı olur.
  • Gastrik üreaz mide bezlerinin salgısı olmayıp, midedeki bakterilerin etkisiyle oluşur.
m de m k s salgisi
MİDE MÜKÜS SALGISI
  • Korpus ve fundustaki boyun ve yüzey müköz hücreleri ve diğer benzer hücrelerden salgılanır.
  • Müküs müsinler olarak adlandırılan glikoprotein lerden yapılmıştır.
  • Mukozayı örten 0.2 mm kalınlığında bir jel tabakası oluşturur.
  • Yüzey mukoza hücreleri, HCO3-’da salgılar.
  • Bu hücreler arasında sıkı bağlantılar bulunur.
  • Mide mukozasının korunmasında mukozadaki, trefoil peptidler de etkili olur.
m de suyunun er
MİDE SUYUNUN İÇERİĞİ

Günlük mide suyu salgısı ortalama 2000 ml; pH’sı 1-3,5 dur.

  • Katyonlar: Na+, K+, Mg++, H+
  • Anyonlar: Cl-, HPO4--, SO4--
  • Pepsinler
  • Lipaz
  • Müküs
  • İntrinsik faktör
hcl salgilanmasi
HCl SALGILANMASI
  • HCl Paryetal hücreler tarafından salgılanır.
  • Hidrojenin mide lümenine transferi paryetal hücrelerin apikal zarındaki H+ - K+ ATPaz tarafından gerçekleştirilir.
  • Asit salgısı, paryetal hücrelerin zarlarındaki H2 reseptörleri aracılığı ile histamin, M3 muskarinik reseptörleri aracılığı ile asetilkolin,

Gastrin reseptörleri aracılığı ile gastrin tarafından uyarılır.

slide36

HCl

PARYETAL HÜCRELERDEN

HCl SALGILANMASI

Apikal zar

Bazolateral zar

ATP az

antiport

cAMP ile aktive

edilen kanallar

slide38

Direct stimulation of parietal cells

Indirect stimulation of parietal cells, through histamine released by ECL

m de salgisinin d zenlenmes
MİDE SALGISININ DÜZENLENMESİ

Mide salgısı sinirsel ve hormonal

mekanizmalarla düzenlenir.

Düzenlenme üç safhada olur.

  • Sefalik safha
  • Gastrik safha
  • İntestinal safha
slide45
Pankreas salgısının bileşimi
  • pH: 8-8.5
  • Miktarı : ~ 1500 ml /gün
  • Katyonlar: Na+, K+, Ca++, Mg++
  • Anyonlar: HCO3-, Cl-, SO43-, HPO42-, albumin ve globulin
  • Enzim ön maddeleri Enzimler

Tripsinojen Proteolitik

Kimotripsinojen Lipolitik

Prokarboksipolipeptidaz Nükleolitik

pankreas salgisindak enz mler
PANKREAS SALGISINDAKİ ENZİMLER
  • Proteolitik; tripsinojen, kimotripsinojen ve prokarboksipeptidaz, elastaz.
  • Proteolitik enzimler (tripsinojen) enterokinaz tarafından aktif hale getirilir.
  • Aminolitik; Amilaz.
  • Lipolitik; Lipaz, fosflipaz A2, kolesterol esteraz.
  • Nukleazlar;ribonükleaz,dezoksiribonükleaz.
pankreas salgisi d zenlenmes
PANKREAS SALGISI DÜZENLENMESİ
  • Pankreas salgısı sinirsel ve hormonal mekanizmalarla düzenlenir.
  • Sinirsel Düzenleme: Midede sefalik safha başladığı zaman vagus sinirleri ile pankreasa da impulslar iletilir ve pankreas asinuslarına orta derecede bir enzim sekresyonu olur.
  • Hormonal Düzenleme: İnce barsağın yukarı kısımlarında besinin bulunması başlıca iki hormonun sekretin ve kolesistokinin salgılanmasına sebep olur ki bunlar pankreasın bol salgı yapmasını sağlarlar.
slide50
Sekretinle pankreas salgısının uyarılması (hidrelatik uyarım):
  • Sekretin ince barsakların proksimal kısmının mukozasında prosekretin halinde bulunan ufak bir polipeptiddir.
  • HCl + NaHCO3 NaCl + H2CO3 H2 CO3 H2 O + CO2
slide52
Kolesistokininle pankreas salgısının uyarılması (ekbolik salgı):
  • Besinin barsakların proksimal kısmında bulunuşu buradan kolesistokinin denilen ikinci bir hormonun salgılanmasına sebep olur.
  • Sekretin gibi kolesistokininde kana geçerek pankreasa ulaşır ve burada bol bir salgıya yol açar.
  • Ancak salgı sindirici pankreas enzimlerinden zengin bir salgıdır ki vagus uyarımına benzer. Bu tip salgıya ekbolik salgıdenilir.
safra salgisi
SAFRA SALGISI
  • Karaciğer hücreleri tarafından yapılan safra duktus sistikus yoluyla safra kesesine getirilerek biriktirilir ve konsantre edilir.
  • Günlük safra salgısı 500-700 ml arasında olup, pH'sı 7,0-8,0 dır.
  • Kesenin azami hacmi 40-70 ml. kadardır.
  • Safra içindeki safra tuzları, safra asitleri, kolesterol, biluribin konsantre edilir. Su, sodyum ve klor kese mukozasından absorbe edilir.
nce barsak salgilari
İNCE BARSAK SALGILARI
  • Duodenumun ilk birkaç santimetrelik kısmında, başlıca pilor ile pankreas sıvıları ve safranın duodenuma boşaldığı yer olan vater papillası arasında Brunner bezleri bulunur.
  • Duodenumdaki Brunner bezleri dışında, ince barsakların bütün yüzeyinde Liberkühn kriptaları olarak isimlendirilen küçük girintiler vardır.
duodenum brunner bezler
DUODENUM- BRUNNER BEZLERİ

Brunner’s or Duodenal glands

duodenum
DUODENUM

Goblet cells

Lamina Propria

Muscularis Mucosa

Brunner’s

Submucosa

nce barsak salgisinin yapisi
İNCE BARSAK SALGISININ YAPISI
  • Barsak epitel hücreleri günde yaklaşık 2000 ml salgı yaparlar.
  • Salgı ekstrasellüler sıvı niteliğinde olup, pH'sı 6,5 – 7,5 arasındadır.
  • İnce barsak salgılarında, tripsini aktive eden enterokinaz ve az miktarda da amilaz dan başka hemen hemen hiç enzim bulunmaz.
  • Ancak mukozadaki epitel hücreleri çok miktarda sindirim emzimlerine sahiptir.
  • Bunlar; peptidazlar, sükraz, maltaz, izomaltaz, laktaz ve barsak lipazıdır.
nce barsak salgilari62
İNCE BARSAK SALGILARI

Brunner bezlerinden müküssalgısına neden olan faktörler:

  • Direkt dokunma uyarımları veya mukozayı tahriş edici maddeler,
  • Aynı zamanda mide sekresyonunda da artışa yol açan vagal uyarı,
  • İntestinal hormonlar, özellikle sekretin.
  • Sempatiklerin uyarılması Brunner bezlerini kuvvetle inhibe eder.
kalin barsak salgilari
KALIN BARSAK SALGILARI
  • Kalın barsaklarda yegane önemli salgı müküs salgısıdır.
  • Salgı miktarı60 ml,pH 7,5 – 8,0 dir.
  • Kalın barsakta müküs salgısı barsak duvarını sıyrılmalara karşı korur, feçes partiküllerini birbirine yapıştırır ve kitle oluşturan bir madde görevi yapar.
  • Salgı artışı motilite artışı ile birlikte görülür.