slide1 l.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
SİNDİRİM SİSTEMİ PowerPoint Presentation
Download Presentation
SİNDİRİM SİSTEMİ

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 95

SİNDİRİM SİSTEMİ - PowerPoint PPT Presentation


  • 1043 Views
  • Uploaded on

SİNDİRİM SİSTEMİ. Anahtar Kavramlar. kimyasal sindirim mekanik sindirim enzim emilim. SİNDİRİM Büyük moleküllü besinlerin (nişasta, protein ve yağ) enzimler yardımı ile parçalanarak, hücre zarından geçebilecek kadar küçülmelerine SİNDİRİM denir.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'SİNDİRİM SİSTEMİ' - haley


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
slide2

Anahtar Kavramlar

kimyasal sindirim

mekanik sindirim

enzim

emilim

slide3

SİNDİRİM

Büyük moleküllü besinlerin (nişasta, protein ve yağ) enzimler yardımı ile parçalanarak, hücre zarından geçebilecek kadar küçülmelerine SİNDİRİM denir.

Su, madensel tuzlar ve vitaminler küçük molekül olduğundan hücre zarından rahat geçer. Bu nedenle sindirilmezler.

slide4

SİNDİRİM SİSTEMİ

Vücudun kullanabilmesi için karmaşık besin maddelerini basit olana çevirir.

Besin ısırılıp çiğnenerek ve enzim denilen sindirim maddelerinin yardımıyla küçük parçalara ayrılır.

slide5

YUTAK

YEMEK BORUSU

MİDE

KALIN BAĞIRSAK

İNCE BAĞIRSAK

ANÜS

SİNDİRİM SİSTEMİ

slide6

Sindirim Borusu

  • Ağız
  • Yutak
  • Yemek Borusu
  • Mide
  • İnce Bağırsak
  • Kalın Bağırsak
slide7

Sindirim Bezleri

  • Tükürük Bezleri
  • Karaciğer
  • Pankreas
  • Mide Bezleri
  • Bağırsak Bezleri
slide8
Mekanik sindirim:Yüksek yapılı canlılarda besinlerin dil, diş ve kaslar yardımı ile küçük parçalara ayrılmasıdır. Böylece besinlerin sindirim yüzeyi artırılır. İnsanda ağız ve midede gerçekleşir.
slide9
Kimyasal sindirim:Enzim ve su kullanılarak besinlerin hücre zarından geçebilecek yapı taşlarına parçalanmasıdır. İnsanda ağız, mide ve ince bağırsakta gerçekleşir.
slide10

Besin, sindirim sisteminden Peristaltik adı verilen kas hareketiyle geçer.

Besin sindirildikten sonra içerisindeki gerekli maddeler kan dolaşımında emilirler.

slide12

SİNDİRİM SİSTEMİNİ OLUŞTURAN ORGANLAR

  • AĞIZ VE DİŞLER
  • YUTAK
  • YEMEK BORUSU
  • MİDE
  • İNCE BAĞIRSAK
  • KALIN BAĞIRSAK
slide14

A. AĞIZ VE DİŞLER

Ağızda sindirime yardımcı olan diş,dil ve tükrük bezleridir.

Dişler besinlerin küçük parçalara ayrılmasını sağlar. Dil de bu işe yardım eder. Dil ayrıca tat alma organıdır.

Besinlerin ilk sindirimi Ağızda başlar. Buna Mekanik Sindirim denir. Dişle besinleri parçalar ve öğütür.

slide15

TÜKRÜK BEZİ

Kulak altı,dil altı ve çene altı olmak üzere üç çeşit tükrük bezi vardır. Bu bezlerde üretilen tükrük kanalı ile ağıza gelir.

Tükrükte amilaz adı verilen enzim vardır. amilaz enzimi karbonhidratların ağızda kimyasal sindirimini başlatır.

slide16

TÜKRÜK BEZİ

NİŞASTA

+

AMİLAZ

MALTOZ

Yani ağızda karbonhidratlardan nişastanın sindirimi başlar.

slide17

AĞIZ

Ağzımız,damak denilen kavisli bir tavanı olan nemli bir boşluktur.

Ön tarafı dudaklarca kapalıdır,iç boşluk boğaza kadar genişler ve boşluğun büyük bir bölümü dil ile kaplıdır.

slide18

Sindirim sistemimizin ve ayrıca nefes alırken ağzımız açıksa solunum sistemimizin ilk başlangıç noktasıdır.

Ağzımız aynı zamanda seslerle kelimeleri oluştururken ve mimiklerle iletişim kurarken de çok önemli bir görev üstlenir.

slide19

YUTAK

Yutak ya da farenks, ağzımızın arkasında huni şeklinde bir alandır.

Ağzımızı ve burun boşluğumuzu önde ses kutusuna,arkada ise yemek borusuna bağlar.

Besin,bu yol boyunca ağzımızdan yemek borusuna ulaşır.

slide20

YUTAK

Aynı şekilde hava da bu yolla burun veya ağızdan ses kutusuna ulaşır.

Yutağımız, besin geçişini kayganlaştıran ve havadan toz parçalarını uzaklaştıran mukusla astarlanmıştır.

slide21

YUTAĞIN ANATOMİSİ

Yutak ya da farenks 13 cm uzunluğunda kaslı bir tüptür.

Burnun ve ağzın arkasından başlayıp yemek borusuna ve nefes borusunun girişine kadar aşağı iner.

slide22

YUTAĞIN ANATOMİSİ

Boğazımız,nefes alırken hava, yutkunurken besin taşıması yapar.

Besin,ağzımızın ardından boğazımızdan aşağı doğru inerken boğaz duvarındaki kaslar tarafından itilir.

slide24

AĞIZ VE YUTAK

Sindirim sisteminin başlangıç kısmında dişimiz besini ısırır,çiğner ve küçük parçalara ayırır.

Dil,besini sulu tükürük ile karıştırır ve yutulmaya hazır hale getirir.

Dil tarafından boğazın arkasına doğru itilen besin,buradan yemek borusuna yani Özofagusa gider.

slide27

YEMEK BORUSU ( ÖZOFAGUS)

Yemek borusu,besinin boğazdan mideye ulaşmasını sağlayan bir geçittir.

Boşken düz bir boru gibidir ve yaklaşık 25 cm uzunluğundadır.

Lokmaların hareket etmelerini sağlamak için genişler.

slide28

YEMEK BORUSU ( ÖZOFAGUS)

Besin ,yemek borusuna ulaştığında, kendiliğinden mideye hareket eder.

Yemek borusundaki kasların peristaltik hareketler denilen kasılma hareketleriyle lokma sıkıştırılarak aşağıya doğru itilir.

slide29

YEMEK BORUSU ( ÖZOFAGUS)

Yemek borusunun alt ucunda sfinkter denilen ve besinin mideye geçmesini sağlamak üzere kasılan kalın bir kas duvarı vardır.

slide31

YEMEK BORUSU

MİDE

ÇİĞNENMİŞ BESİN MİDEYE YEMEK BORUSUNDAN GEÇER.

ERİMİŞ KARIŞTIRILAN BESİN KREMSİ BİR SIVIYA ÇEVİRİLİR.

İLERİ SİNDİRİM İÇİN BESİN İNCE BAĞIRSAĞA GEÇER.

İNCE BAĞIRSAK

slide33

MİDE

Mide,sindirim sisteminin en geniş kısmıdır. “ j “ şeklinde kaslı bir bezdir.

Alınan besini depolamak için genişler. Besini sıkıştırır,ezer ve mide duvarında üretilen asit ve etkili sindirim sıvıları ile karıştırır.

Besini kremsi bir sıvı haline geçirir ve ince bağırsağa gönderir.

slide34

MİDE

Mide,kasla çevrili esnek bir torbadır.

Karnımızın sol tarafında yer alır.

Kubbe şeklinde olan diyaframın yanındadır.

Doluyken 1,5 litre su alabilir.

slide35

Besin mideye uzun,kaslı bir boru olan yemek borusuyla ulaşır. Besin midede 2 saatten 4 saate kadar depolanır.

Mide duvarındaki kaslar kasılıp gevşeyerek besini enzim denilen sindirim maddeleri ile karıştırır.

Bu olay ince bağırsağa geçen Kimüs denilen bir sıvı oluşturur.

slide36

MİDEDE SİNDİRİM

Ağızdan,yutak ve yemek borusu yoluyla besin mideye iner.Yemek borusunda enzim olmadığından sindirim olmaz.

slide37

MİDEDE SİNDİRİM

Mide bezleri Mide Özsuyu ( tuz asidi ve Pepsin ) salgılar. Mide özsuyu sayesinde proteinler daha küçük parçalara ayrılır.

Mide özsuyunda bulunan tuz asidi protein enzimlerinin etkinliğini artırdığı gibi mideye gelen mikropları da öldürür.

slide39

MİDEDE SİNDİRİM

MİDEDE SİNDİRİM :

PEPSİN

PROTEİN

TUZ ASİDİ

PEPTON

+

Mide ayrıca süte etki eden Lap ( RENİN ) enzimi bulunur.Bu enzim sütü KAZEİN haline getirir.

+

slide40
sindirim esnasında eğer besinler ağızda ve midede fiziksel olarak parçalanmasaydı sindirim çok az gerçekleşirdi. Çünkü enzimler dış yüzeyden reaksiyonu başlatırlar.
slide42

BAĞIRSAKLAR

A. İNCE BAĞIRSAK

B. KALIN BAĞIRSAK

slide44

B A Ğ I R S A K L A R

Bağırsaklarımız, 7,5 m. Uzunluğundadır. İlk kısmı İnce Bağırsak denilen,karına doğru uzanan kıvrımlı bir tüptür.

slide45

İkinci kısmı ince bağırsağın yanında ve üstünde bulunan kısımdır.

Bu bölgenin ana görevi suyun ve tuzların emilmesi artıkların atılmasıdır. Bu kısma Kalın Bağırsak denir.

slide47

MİDEDEN

İNCE

BAĞIRSAK

BESİN İNCE BAĞIRSAĞA GEÇER

SİNDİRİLMİŞ BESİN VÜCUT TARAFINDAN EMİLİR.

KALIN BAĞIRSAĞA

SİNDİRİLMEMİŞ BESİN KALIN BAĞIRSAĞIN İLK BÖLÜMÜNE GEÇER.

slide48

İNCE BAĞIRSAK

Uzunluğu 7 metre kadardır. Oniki parmak bağırsağı ince bağırsağın başlangıcıdır. İnce bağırsaklar bütün besinlerin son sindirim yeridir. Karbonhidratlar,proteinler ve yağlar yapıtaşlarına parçalanmıştır.

nce ba rsa n g revi
İnce bağırsağın görevi
  • Ağızda kısmen sindirilmiş karbonhidratlar ile midede kısmen sindirilmiş proteinlerin ve sindirimi henüz başlamamış olan yağların sindirimini gerçekleştirmek ve tamamlamaktır…
slide50
Safra bir enzim değildir. Yağları yapı taşlarına ayırmaz. Sadece yağ damlacıklarına dönüştürür.
slide51

İnce bağırsağın iç yüzü çıkıntılarla kaplıdır.Bu çıkıntılara TÜMÜR(villüs) adı verilir.Tümürler bağırsağın hareketini sağlar.Tümürlerle alınan besinler ince bağırsakta bulunan,kılcal damarlarla kana geçer.Karaciğerde kontrol edildikten sonra da vücut hücrelerine dağıtılır.

slide54

İNCE BAĞIRSAK NASIL ÇALIŞIR?

İnce bağırsak sindirim işlemini, besini daha da basit parçalara ayırarak tamamlar.

Bu parçalar daha sonra ince bağırsak duvarında vücudumuza emilirler.

Duvar kasları kasılarak besini akıtırlar.

Besinin bu uzun tüpteki yolculuğu yaklaşık 6 saat sürer.

slide55

KALIN

BAĞIRSAK

ATIK MADDEDEN SU VE TUZLAR EMİLİR.

SİNDİRİLMEMİŞ BESİN KALIN BAĞIRSAĞIN İLK BÖLÜMÜNE GEÇER.

İNCE BAĞISAKTAN

APANDİSİT

ATIK MADDE YA DA

DIŞKI DIŞARI

BIRAKILIR

ANÜSE

slide56

KALIN BAĞIRSAK

Kalın bağırsak 1,5 metre uzunluğundadır. Sindirilmemiş maddeler ( Posalar= artık maddeler ) buradan dışarı atılır.

Suyun hepsi ince bağırsakta emilmediği için kalın bağırsakta emilerek kana geçer.

slide57

KALIN BAĞIRSAK

Kalın bağırsak,karnımızda bulunan 1,5m uzunluğunda bir borudur.

Dört ana bölümden oluşur :

1. Kör bağırsak ( çekum )

2. Kolon

3. Rektum ( göden bağırsak )

4. Anüs kanalı

slide58

Atık maddeler,ince bağırsaktan kör bağırsağa geçer.

Su ve bazı gerekli kimyasal maddeler kalın bağırsağın duvarından kan dolaşımına emilir.

Geriye kalan atık, katı dışkıya dönüştürülür ve rektumda saklanır. Rektum dolduğunda,anüs kanalında bulunan kas halkaları gevşer ve dışkı vücuttan dışarı atılır.

slide60

SİNDİRİM SİSTEMİNE YARDIMCI ORGANLAR

slide62

KARACİĞER FONKSİYONLARI

Yaklaşık 1,5 kg ağırlığında olan karaciğer, vücudumuzun en geniş organıdır ve 500 den fazla işlevi vardır.

Karmaşık bir kimyasal yapım merkezi ve besin deposu görünümündedir.

slide63

Bu işlevlerden bir çoğu,besin sindirildikten sonraki işlemleri kapsar.

Diğerleri, kırmızı kan hücrelerinin geri kazanılması ve zehirli maddelerin kandan uzaklaştırılması ile ilgilidirler.

slide64

KARACİĞER FONKSİYONLARI

1. Kan şeker seviyesinin düzenlenmesi. Seviyenin sabit tutulması.

2. Kanın temizlenmesi,zehirlerin kandan uzaklaştırılması

3. Isı üretimi,ısıyı dengelemesi

4. Safra üretmesi,sindirimi yönetmesi

slide67

1. KARACİĞER

Karaciğer vücudumuzdaki en geniş organdır ve bir çok yapısal işlevi yerine getirir.

Akciğerin ve diyaframın altında, alt karında yer alır.

Karaciğer iki ana bölümden oluşur: Geniş Sağ Lop ve Küçük Sol Lop

slide68

Her lop,küçük loplar denilen ince bölümlerden oluşmuştur.

Her iki dakikada bir,vücudumuzdaki bütün kan bu küçük loplardan geçer. Buralardan geçtikçe kanın yapısında bulunan zararlı maddeler temizlenir.

slide69

1. KARACİĞER

Karaciğer besini direk olarak almaz ancak sindirim olayında önemli bir işlevi vardır.

Karaciğer besini parçalamaya yarayan sindirim maddelerini üretir ve salgılar.

Ayrıca bağırsaklardan besince zengin kanı alıp,bunu bütün vücutta dolaşmak üzere bırakmadan önce işlemden geçirir ve depolar ( Kalite Kontrol )

slide71

KARACİĞERİN GÖREVLERİ :

1. Artık zehirli ürün olan amonyağı daha az zehirsiz olan Üre ve Ürik aside dönüştürür.

2. Kan şekerini ayarlar.

3. SAFRA (öd sıvısı ) salgılar.

4. Yıpranan alyuvarları parçalar.

slide72

5. Vücut ısısını ayarlamada yardımcıdır.

6. Pıhtılaşmada yardımcı olan protrombin ve fibrinojeni sentezler.

7. Fazla proteinleri,karbonhidrat ve yağlara dönüştürür.

8. A,D,K vitaminlerini,yağları , aminoasitleri,bazı mineralleri depo eder.

slide73

SAFRA KESESİ

Safra kesesi,armut şeklinde bir torbadır ve uzunluğu yaklaşık 10cm’dir.

Karaciğerin karşısına yerleşmiştir ve Safra denilen donuk yeşilimsi bir sıvıyı saklar.

Safra,karaciğer tarafından üretilir ve sindirimin hızlandırılmasına yardım etmek için ince bağırsağa geçer.

slide74

SAFRA KESESİ

Karaciğerin ürettiği fazla safra,safra kesesinde saklanır.

Besin ince bağırsağa girdiğinde,safra kesesinin kaslı duvarı kasılır ve safra,safra kanalından ince bağırsağa itilir.

slide77

PANKREAS

Proteinleri,yağları ve karbonhidratları parçalayacak sıvıyı ( enzimi ) üretir.Bu salgıları kanal ile onikiparmak bağırsağına bırakır.

slide78

PANKREAS

Pankreas,1,5 cm uzunluğunda olan,midenin arkasında bulunan geniş bir bezdir.

Pankreas hücrelerinin çoğu enzim denilen sindirim maddeleri üretir. Bunlar pankreas kanalından ince bağırsağa doğru akar ve besini parçalamaya yardımcı olur.

slide79

Pankreasta ayrıca glukojen ve insülin adı verilen iki hormon salgılayan hücre vardır.

Bu iki hormon,kandaki şeker seviyesini düzenlemede önemli roller alırlar.

slide81

PANKREASTAKİ ENZİMLER :

Nişastaya etki eden ,AMİLAZ

Yağlara etki eden, LİPAZ

Proteinlere etki eden, TİRİPSİNOJEN

NOT :

Pankreas aynı zamanda kan şekerini de ayarlar.

slide82

BESİNLER KANA NASIL GEÇER ?

EMİLME ( Absorbsiyon )

İnce bağırsakta,yapıtaşlarına ayrılan besinler,yine ince bağırsakta Tümürler ile emilerek kana ve lenfe geçer. Burada;Glikoz ve aminoasit,kana geçer.Yağ asiti ve gliserol ise Lenfe geçer.

slide83

Sindirim sisteminde parçalanamayan yani sindirilemeyen besinler;su,mineral ve vitaminler ince ve kalın bağırsakta emilerek kana geçer.

İnce bağırsaktaki kılcal kan damarları besinleri alarak birleştirirler ve topladıkları besinleri Kapı toplar damarıyla karaciğere taşırlar.

slide84

Su,mineral ve vitaminlerin çoğunluğu kalın bağırsakta emilerek kana geçer.

Sindirim sisteminden kana alınamayan besinler ise kalın bağırsakta dışkıyı oluştururlar ve dışarı atılırlar.

slide86

SORULAR

1. Sindirim sistemi oluşturan organların isimlerini yazınız.

2. Besinler kana nasıl geçer?Açıklayınız.

3. Sindirim nedir? Tanımlayınız.

4. Tükrükte bulunan ve ağızda nişastanın parçalanmasında görev yapan enzimin ismi nedir?

slide87

5. Sindirime yardımcı organların isimlerini yazınız.

6. Proteinler nerede sindirilir?

7. Tümür nedir ? Görevini yazınız.

8. Pankreas hangi besinlerin parçalanmasına yardımcı olur?

slide88

9. Pankreastaki enzimlerin isimlerini yazınız

10. Kan şekerini ayarlayan organın ismini yazınız.

11. Karaciğer salgısının ismini yazınız.

12. Karaciğerin görevlerini yazınız.

slide89

SAĞLIK

Çok tuzlu,çok sıcak,çok ekşi ve çok acı besinler,bağırsak ve karaciğerimiz için zararlıdır.

slide93

ASALAK

Bir canlının vücuduna yerleşerek besinini o canlıdan sağlayan canlılara ASALAK denir.

Uyuz böcekleri,mantarlar,bağırsak solucanları asalaktır.