1 / 28

SAVREMENI NEDEMOKRATSKI RE ŽIMI NASILJA

SAVREMENI NEDEMOKRATSKI RE ŽIMI NASILJA. Predavač: Prof . dr ZORAN KRSTIĆ Datum: 4 . febru ar 20 10 . Mesto: Slušaonica 5, FPN. KRATAK TEORIJSKI OSVRT. STARI BINARNI PAR: DEMOKRATIJA – AUTOKRATIJA PRINCIPI POZITIVNE POLITIKE: DEMOKRATIJA PRINCIPI NEGATIVNE POLITIKE: AUTOKRATI J A.

jana-joseph
Download Presentation

SAVREMENI NEDEMOKRATSKI RE ŽIMI NASILJA

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. SAVREMENI NEDEMOKRATSKI REŽIMI NASILJA Predavač: Prof. dr ZORAN KRSTIĆ Datum: 4. februar 2010. Mesto: Slušaonica 5, FPN

  2. KRATAK TEORIJSKI OSVRT • STARI BINARNI PAR: DEMOKRATIJA – AUTOKRATIJA • PRINCIPI POZITIVNE POLITIKE: DEMOKRATIJA • PRINCIPI NEGATIVNE POLITIKE: AUTOKRATIJA

  3. Demokratija je…. OBLIK POLITIČKOG SISTEMA I ŽIVOTA KOJI OMOGUĆAVA NARODU POSREDNO ILI NEPOSREDNO UČEŠĆE U PROCESU AUTORITATIVNOG UPRAVLJANJA DRUŠTVENIM POSLOVIMA UTICAJ NA UPRAVLJANJE I VRŠENJE JAVNE VLASTI U IME NARODA, tj. DRUŠTVENE VEĆINE

  4. ŠTA JE TO DEMOKRATIJA? • DVA METODOLOŠKA MODELA DEMOKRATIJE • 1. SUPSTANCIJALNI (NORMATIVNI) • 2. PROCEDURALNI (EMPIRIJSKI)

  5. SUPSTANCIJALNA DEMOKRATIJAsadrži: • a) načela i vrednosti koje su u interesu svih ljudi (naroda, građanstva) koji žive u datoj zajednici • b) principe slobode i jednakosti – principe pravde • PROCEDURALNA DEMOKRATIJA sadrži: • a) podelu i ravnotežu vlasti • b) participaciju građana • c) kompeticiju • d) slobodne i fer izbore

  6. PRETPOSTAVKE DEMOKRATIJE • POSTOJANJE I ZAŠTITA OSNOVNIH LJUDSKIH I GRAĐANSKIH PRAVA • PRAVNA DRŽAVA I VLADAVINA PRAVA – KONSTITUCIONALIZAM I POLITIKA OGRANIČENA PRAVOM • AUTONOMNO GRAĐANSKO DRUŠTVO – OTVORENO CIVILNO DRUŠTVO • SLOBODNI I FER IZBORI • VIŠEPARTIJSKI POLITIČKI SISTEM – SLOBODNA KOMPETICIJA • RAZVIJENA POLITIČKA KULTURA • SLOBODA INFORMACIJA

  7. MODELI I KLASIFIKACIJA AUTOKRATIJAEmpirijsko-normativne klasifikacije KLASIČNI MODELI • TIRANIJA • DESPOTIJA • APSOLUTNA MONARHIJA SAVREMENI MODELI • AUTORITARIZAM • TOTALITARIZAM • POSTTOTALITARIZAM • DIKTATURA • JEDNOPARTIZAM • CEZARIZAM • VOJNA DIKTATURA • TEOKRATIJA

  8. KLASIČNI MODELI AUTOKRAITJA TIRANIJA - najstariji oblik autokratske vladavine a) monarhijska vlast bez zakona (Ksenofont i Aristotel) b) nema legitimacijski osnov u pravu c) odnos podanika i vladara DESPOTIJA - najčistiji oblik autokratske vladavine a) samovoljna, nekontrolisana i ničim ograničena vlast b) politička represija c) odsustvo autonomije podanika d) politički režim totalne moći

  9. APSOLUTNE MONARHIJE - osnovni oblik autokratske vlasti u zapadnoj političkoj kulturi a) “netotalitarna autokratija” b) politička vlast se temelji na: - političkoj posesiji (longus tempus) - političkom nasleđu c) božansko poreklo vladara i populistički rituali d) Luj XIV: “Država, to sam ja” - arbitrernost političke vlasti - odsustvo institucionalnih garancija - nepostojanje socijalnih kočnica

  10. TOTALITARIZAMPOSTTOTALITARIZAM Ideologija Instrumentalna ideologija (totalitarno utopijski ciljevi) (ekonomski razvoj) Jednopartijski sistem Slabi moć diktature partije/vođe Sveprisutni teror Teror više nije naglašen Monopol nad sredstvima Erodiran Masovnih komunikacija Monopol nad aparatom prinude Zadržan Centralno-planska ekonomija Promena ekonomskog kursa

  11. Najjednostavnija i najrasprostranjenija podela autokratskih režima je podela na: • AUTORITARNE • TOTALITARNE OSNOVNA RAZLIKA: Autoritarni sistemi se smatraju mekšim, fleksibilnijim i adaptibilnijim od totalitarnih U praksi su se kao najreprezentativniji primeri totalitarizma isticali: • Nemački nacional-socijalizam • Ruski staljinizam • Italijanski fašizam • Kineski maoizam

  12. HUAN LINC KLASIFIKUJE AUTOKRATIJE NA: • AUTORITARIZAM • TOTALITARIZAM • PERSONALIZAM • MODERNI SULTANIZAM (Haiti, Malezija) • OLIGARHIJSKA DEMOKRATIJA • KAUDELJIZAM (vladavina militarističkih plemenskih poglavica) • KAZIKIZAM (vladavina lokalnih političkih bosova – Filipini, Tajland)

  13. HANA ARENT “Izvori totalitarizma” kaže: “...TEMELJNA RAZLIKA IZMEĐU MODERNE DIKTATURE I SVIH DRUGIH TIRANIJA IZ PROŠLOSTI U TOME ŠTO SE NASILJE VIŠE NE KORISTI KAO SREDSTVO ZA UNIŠTAVANJE I ZASTRAŠIVANJE PROTIVNIKA, VEĆ KAO INSTRUMENT ZA VLADANJE MASAMA SAVRŠENO POSLUŠNIH LJUDI”.

  14. SEMJUEL HANTINGTON • JEDNOPARTIJSKI SISTEMI • TOTALITARNI SISTEMI • LIČNE DIKTATURE • VOJNI REŽIMI

  15. Jeff Haynes:Tri opšta tipa demokratije u zemljama "trećeg sveta": • "Fasadne" ili kvazi-demokratije • Izborne (electoral) demokratije • Pune (full) demokratije

  16. "Fasadne" ili kvazi-demokratije (nema stvarnih demokratskih pretenzija) • LATINSKA AMERIKA (doskorašnji režimi): "para os Igleses ver" (da vide Englezi) • AFRIKA (Togo, Burkina Faso i Kamerun): "fig leaf" elections ("smokvin list" izbori) • SREDNJI ISTOK (Irak, Sirija, Egipat, Libija)

  17. Kontinuirane (full) demokratije "trećeg sveta" pre "trećeg talasa" demokratizacije: • Kostarika • Mauricijus • Trinidad i Tobago • Bocvana • Jamajka • Indija • Venecuela

  18. Prema podacima "Freedom House-a“ za 2007. godinu: • Slobodne: 90 država (46% svetske populacije) • Delimično slobodne: 60 država (18%) • Neslobodne: 45 države (36%) • Izborne demokratije: 121 država (Mauritanija postala ID, a Filipini, Bangladeš i Kenija ispali sa liste ID)

  19. KRITERIJUMI KATEGORIZACIJE a) stepen ostvarenih političkih prava b) stepen ostvarenih građanskih sloboda

  20. WORST OF THE WORST(NESLOBODNE DRŽAVE – 45) 8 NAJGORE RANGIRANIH DRŽAVA: • Kuba i Severna Koreja (jednopartijski marksističko-lenjinistički sistemi) • Turkmenistan i Uzbekistan(vladavina diktatora) • Libija (sekularna diktatura) • Sudan(ima elemente radikalnog islamizma i tradicionalne vojne hunte) • Burma (Mijanmar – vojna diktatura) • Somalija (failed state)

  21. ŠTA JE TO IZBORNA DEMOKRATIJA? "Izborne" (electoral) demokratije - uključuju političku kompeticiju ili kolaboraciju među grupama moćnih političkih elita, često ekskluzivnih oligarhija kojima, opet dominira relativno mala grupa ljudi U izbornim demokratijama pol.stabilnost počiva manje na poštovanju demokratskih vrednosti a mnogo više na lideru tj. političkom vođi (Menem u Argentini, Čavez u Venecueli, Fudžimori u Peruu, Serano u Gvatemali)

  22. Nepostojanje određenog formalno proceduralnog kriterijuma demokratije se posebno manifestuje prema broju odnosno obimu sloboda: • građanskih sloboda (posebno interesa manjina) b) nedovoljna socijalna tolerancija i politička participacija građana

  23. Suštinu koncepta izborne demokratije čine: • Postojanje značajnih pravila i regulativa koje određuju sadržaj i smisao izbora • Izbori se održavaju prema utvrđenom ustavnom terminu • Postoji kompeticija pol.partija koje su u određenom stepenu slobodne da se kontestiraju za vlast • Postojanje određenih građanskih sloboda koje garantuje država

  24. OSNOVNA OBELEŽJA AUTORITARIZMA • Ograničeni politički i partijski pluralizam • Distinktivni mentaliteti umesto razrađene i vođene ideologije • Odsustvo intenzivne i ekstenzivne mobilizacije • Lider ili mala grupa lidera vrši vlast u predviđenim ustavnim okvirima i granica

  25. OSNOVNA OBELEŽJA TOTALITARIZMA • KOMPULZIVNA IDEOLGIJA (Ideologija je zvanična doktrina koja zahteva da se integriše i objasni sveaspekte ljudskog postojanja. Intenzivna i snažna propaganda) • JEDNA EKSKLUZIVNA PARTIJA (sa jedinim i vrhovnim ciljem postaje sveprisutna i omnipotentna partija) • MONOPOL NAD KOMUNIKACIJAMA (Totalitarni sistem kontroliše mišljenje i koristi revolucionarni jezik) • MONOPOL NAD ORUŽJEM • TERORISTIČKA POLITIKA • CENTRALIZOVANAKONTROLAEKONOMIJE (Ekonomske odluke zasnivaju se na državnim dekretima i planovima)

  26. OBELEŽJA AUTOKRATSKE DRŽAVE • BIROKRATSKO-AUTORITARNI MODEL • KOERCITIVNOST DRŽAVE (PREDATORSKI KARAKTER) • UPRAVLJAČKO-USMERAVAJUĆI KAPACITET • RAZVOJNI POTENCIJAL • KOLABORATIVNOST • PATERNALIZAM

  27. KLASIFIKACIJA SAVREMENIH NEDEMOKRATIJA • JEDNOPARTIJSKI POLITIČKI SISTEM (S. Koreja) • LIČNA DIKTATURA (Turkenistan) • VOJNA DIKTATURA (Burma – Mijanmar) • ISLAMSKA TEOKRATIJA (Iran) • POSTTOTALITARIZAM (Kuba)

  28. HVALA NA PAŽNJI

More Related