Kirim kongo kanamali ate kkka
Download
1 / 41

KIRIM-KONGO KANAMALI ATE??(KKKA) - PowerPoint PPT Presentation


  • 235 Views
  • Uploaded on

KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞİ(KKKA). BURSA SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ BULAŞICI HASTALIKLAR ŞUBESİ. KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ. Ülkemizde KKKA, 2002 yılının bahar ve yaz aylarında özellikle, kırsal kesimde yaşayan vatandaşlarımızda görülmüştür.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'KIRIM-KONGO KANAMALI ATE??(KKKA)' - hallam


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
Kirim kongo kanamali ate kkka

KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞİ(KKKA)

BURSA SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ

BULAŞICI HASTALIKLAR ŞUBESİ


Kirim kongo kanamali ate
KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ

  • Ülkemizde KKKA, 2002 yılının bahar ve yaz aylarında özellikle, kırsal kesimde yaşayan vatandaşlarımızda görülmüştür.

  • Bakanlığımızın yaptığı çalışmalar sonucunda Ağustos 2003’te hastalığın adı konmuştur.


Kirim kongo kanamali ate kkka

  • İlk olarak 1944 yılında Kırım’da görülmüş ve Kırım kanamalı ateşi adı konulmuştur.

  • Daha sonra aynı belirtilerle 1956 yılında Kongo’da görülen hastalığa Kongo ateşi adı verilmiştir.

  • 1969 yılında her iki hastalığın da aynı olduğunun anlaşılması üzerine hastalık Kırım-Kongo kanamalı ateşi adıyla anılmaya başlamıştır.


Kirim kongo kanamali ate kkka

  • Daha sonraki yıllarda: Kırım kanamalı ateşi adı konulmuştur.

    • Sovyetler Birligi,

    • Eski Yugoslavya,

    • Bulgaristan,

    • İran ve Irak’ta tespit edilmistir.

      *Hastalığın 12. yüz yılda da bilindiği konusunda kayıtlar vardır


Kirim kongo kanamali ate1
KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ Kırım kanamalı ateşi adı konulmuştur.

  • Hastalık her yıl Nisan-Ekim ayları arasında görülmekte ve Haziran-Temmuz aylarında pik yapmaktadır.

  • İlk kez Tokat yöresinde görülen hastalık ağırlıklı olarak İç Anadolu Bölgesinin kuzeyi, Karadeniz Bölgesinin güneyi ve Doğu Anadolu Bölgesinin kuzeyinde görülmektedir.

  • Hastalığın yoğun olarak görüldüğü başlıca iller;

    • Erzurum, Erzincan, Gümüşhane, Bayburt, Tokat, Yozgat, Sivas, Amasya, Çorum, Çankırı, Bolu, Kastamonu, Karabük gibi illerimizdir.

  • Son yıllarda hastalığın görüldüğü alan genişlemiş olup hemen hemen ülkemizin her bölgesinden sporadik vaka bildirimi yapılmaktadır.

  • Ülkemizde ihbarı zorunlu C grubu hastalıklar arasında yer almaktadır.


Kirim kongo kanamali ate2
KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ Kırım kanamalı ateşi adı konulmuştur.

  • İnsanlara hastalığın bulaşmasında esas rol kenelere aittir.

    • Enfekte kene tutunması

    • Enfekte kenelerin çıplak el ile ezilmesi

    • Viremik hayvanların kan, doku ve sekresyonları ile temas

    • KKKA hastalarının kan ve diğer vücut sıvıları ile temas

    • Kan içeren damlacık yolu ile bulaş


R sk gruplari
RİSK GRUPLARI Kırım kanamalı ateşi adı konulmuştur.

  • Endemik bölgede yaşayan tarım ve hayvancılık ile uğraşan çiftçiler, çobanlar, kasaplar, mezbaha çalışanları

  • Veteriner hekimler

  • Veteriner sağlık teknisyenleri

  • Enfekte hastalarla temas eden sağlık personeli

  • Laboratuvar çalışanları

  • Askerler

  • Kamp yapanlar

  • Hastaların yakınları


Kirim kongo kanamali ate kkka

  • Kenenin üzerine herhangi bir kimyasal madde dökülmemeli, yakılmamalıdır ve cerrahi yöntemlerle çıkarılmamalıdır.

  • Kene, hastayı ilk karşılayan acil tıp teknisyeni, hemşire, sağlık memuru gibi yardımcı sağlık personeli veya acil tıp doktoru ve pratisyen hekim başta olmak üzere herhangi bir hekim tarafından çıkarılabilir.

  • Kenenin başının içeride kalması durumunda herhangi bir şey yapmaya gerek yoktur, KKKA hastalığı açısından ek bir risk oluşturmamaktadır. Sadece yabancı cisim reaksiyonu yapabileceği düşünülerek çıkarılabilir.

  • Kene, içerisinde alkol bulunan ağzı kapaklı bir şişe içerisine konulup tıbbi atık kutusuna atılmalıdır.

  • Kenenin tür tayini veya KKKA virüsü taşıyıp taşımadığını test etmek için gönderilmesi gerekmemektedir.


Kirim kongo kanamali ate3
KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ yakılmamalıdır ve cerrahi yöntemlerle çıkarılmamalıdır.

  • Hastalığın kuluçka süresi:

    • Kene tarafından ısırılma durumunda genellikle 1-3 gün; en fazla 9 gün,

    • Enfekte kan, doku veya vücut sıvısına temas durumunda ise 5-6 gün: en fazla 13 gün


Kkka klinik ve laboratuvar bulgular
KKKA Klinik ve Laboratuvar Bulguları yakılmamalıdır ve cerrahi yöntemlerle çıkarılmamalıdır.

  • Klinik Bulguları Laboratuvar Bulguları

  • Ateş, üşüme, titreme Lökopeni

  • Yaygın kas ağrıları Trombositopeni

  • Baş ağrısı Anemi

  • Yüzde ve konjonktivalarda kızarıklık ALT ve AST yüksekliği

  • Makülopapüler döküntü CK yüksekliği

  • Bulantı-kusma, ishal LDH yüksekliği

  • Peteşi, purpura, ekimoz PTZ, APTT ve INR uzaması

  • Diş eti kanaması ALP yüksekliği

  • Burun kanaması GGT yüksekliği

  • Hematom Bilirubin yüksekliği

  • Hematemez, melena, hematokezya

  •  Hemoptizi

  •  Hematüri

  •  Vajinal kanama

  •  İntra-abdominal kanama

  •  İntrakraniyal kanama

  •  Şuur değişikliği, ajitasyon, konvülzyon

  •  ARDS

  •  Hepatorenal yetmezlik

  •  DİK

  •  Koma


Kirim kongo kanamali ate4
KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ yakılmamalıdır ve cerrahi yöntemlerle çıkarılmamalıdır.

  • KLİNİK TANIMLAMA

  • Anamnezinde ateş, ani başlayan başağrısı, miyalji-artralji, halsizlik, bulantı-kusma, karın ağrısı, ishal

  • Lab: Lökopeni, trombositopeni,

  • ALT, AST, LDH, CK yüksekliği

  • DESTEKLEYİCİ BULGULAR

  • Kanama belirtileri (purpura, burun kanaması, vb.)

  • EPİDEMİYOLOJİK HİKAYE

  • Kene ısırığı/kene ile temas, hayvanlarla yakın temas,

  • Kırsal kesimde yasama, son iki hafta içinde kırsal alan ziyareti,

  • Hayvan dokusu-kanı veya vücut sıvıları ile yakın temas,

  • Hastaların kan veya vücut sıvıları ile temas veya lab’da çalısma,

  • Hasta çevresinde benzer şikâyeti olan başka vakaların varlığı.


Kirim kongo kanamali ate5
KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ yakılmamalıdır ve cerrahi yöntemlerle çıkarılmamalıdır.

  • ŞÜPHELİ VAKA

  • Klinik tanımlamaya uyan ve başka bir nedenle açıklanamayan vaka

  • OLASI VAKA

  • Şüpheli vaka tanımlaması ile epidemiyolojik hikayeye uyan ve destekleyici bulgulardan en az ikisinin bulunduğu vaka veya

  • Bir bölgede herhangi bir nedenle açıklanamayan birden fazla vakanın görülmesi halinde, destekleyici bulgular olmasa da klinik tanımlamaya uyan vaka

  • KESİN VAKA

  • Klinik tanımlamaya uyan ve laboratuvar kriterlerinden (PCR, IgM (+), IgG artısı) en az birisi ile doğrulanmış vaka veya

  • Kesin teşhis edilmiş bir vaka ile epidemiyolojik bağlantısı olan vaka


Genelge 06 08 2004 12875 say l
GENELGE 06.08.2004 12875 sayılı yakılmamalıdır ve cerrahi yöntemlerle çıkarılmamalıdır.

  • Hastadan serum örneği alınması ve Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığına (RSHMB) ulaştırılması ile ilgili olarak,

  • 3.1. Hastadan, yatışta (birinci serum örneği) ve taburcu edilirken (konvelasan dönem serum örneği) kan ve serum numunelerinin alınmasında titizlik gösterilmesi,

  • 3.2. Bu meyanda, hastadan 10 ml antikoagülansız bir tüpe kan alınarak pıhtılaşması için oda ısısında beklendikten sonra santrifüj edilip serumun ayrılması ve en az 1,5 ml serumun başka bir tüpe alınarak pıhtı ile birlikte RSHMB’ye gönderilmesi.


Kirim kongo kanamali ate6
KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ yakılmamalıdır ve cerrahi yöntemlerle çıkarılmamalıdır.

Korunma ve Kontrol :

  • Kisisel korunma önlemleri

    (Nazokomiyal enfeksiyon ve hasta yakınları)

  • Genel önlemler

    (Kene popülasyonunun azaltılması)


Hasta ile temas s ras nda al nacak nlemler s k bariyer nlemleri
Hasta ile temas sırasında alınacak önlemler yakılmamalıdır ve cerrahi yöntemlerle çıkarılmamalıdır.(sıkı bariyer önlemleri)

  • El yıkama,

  • Eldiven giyme,

  • Maske takma,

  • Gözlük (invaziv işlemde),

  • Koruyucu giysi,

  • İğne uçları ve kesici alet güvenliği,

  • Yüzey, çarşaf vb. temizligi,

  • İnvaziv islemler azaltılmalı.


Bariyer nlemleri kimler uymal
Bariyer önlemleri yakılmamalıdır ve cerrahi yöntemlerle çıkarılmamalıdır.kimler uymalı?

  • Hastaya bakım veren ve müdahale eden tüm sağlık personeli

  • Temizlik personel

  • Laboratuar çalışanları

  • Tıbbi atık personeli

  • Cenazeyle uğraşanlar

  • Hasta yakınları


Standart nlemler olarak personel koruyucu ekipmanlar kullanmak
Standart önlemler olarak personel koruyucu ekipmanları kullanmak

  • Kan ve vücut sıvıları ile temas riski belirlenmeli

  • Riske düzeyine göre önlem alınmalı


Kkka hastalar na uygulanmas nerilen standart enfeksiyon kontrol nlemleri
KKKA hastalarına uygulanması önerilen standart enfeksiyon kontrol önlemleri

*Solunum sekresyonları ile bulaşan kanıtlanmış ya da şüpheli enfeksiyonu olan hastaların solunum sekresyonları ile temas olasılığı olan işlemlerinde N 95 ya da daha iyi filtrasyon sağlayan maske kullanılmalıdır.


Solunum hijyeni
Solunum hijyeni kontrol önlemleri

  • Sağlık çalışanları, hastalar ve ziyaretçiler eğitilir

  • Kaynağa yönelik kontrol önlemleri;

    • Ağız ve burun mendil ile kapatılır

    • Tükürülmez

    • Solunum sekresyonları ile temas sonrası eller yıkanır

    • Akut solunum yolu hastalığı olanlara solunum izolasyonu uygulanır(maske takma gibi)


Dezenfeks yon
DEZENFEKSİYON kontrol önlemleri

  • Dezenfektan olarak en çok önerilen çamaşır suyudur. Kontaminasyonun derecesine göre 1:10 ya da 1:100’lük çözeltiler kullanılabilir.

  • Çamaşır suyundan dezenfeksiyon amacıyla çözelti hazırlamak için, piyasada bulunabilen hazır ürünler kullanılabilir.

  • Bu ürünlerden; 1/10’luk (1 birim çamaşır suyu, 9 birim su) ve 1/100’lük (1 birim çamaşır suyu, 99 birim su ya da 1 birim 1/10'luk hazırlanan çözeltiden alınıp 9 birim suya ilave edilerek hazırlanabilir) iki ayrı çözelti hazırlanır.

  • Çözeltiler günlük olarak hazırlanıp kullanılmalıdır.


Yer dezenfeksiyonu
Yer dezenfeksiyonu kontrol önlemleri

  • Sodyum hipoklorit (çamaşır suyu) kullanılmalıdır

    • Virüsler ve bakteriler için etkili genel dezenfektandır

    • Koroziv ve toksik etki gösterir

    • Konsantre şekli güneş ışığına maruziyette toksik gaz çıkarabilir bu nedenle serin ve gölge yerde saklanmalıdır


Kirliler
Kirliler kontrol önlemleri

  • Toplanması, taşınması ve temizlenmesi sırasında

    • Mukoz membranların, derinin ve giysilerin kontamine olması önlenmelidir

    • Patojenlerin diğer hastalara ve etrafa taşınmasına engel olunmalıdır


T bbi malzemelerin dezenfeksiyonu
Tıbbi malzemelerin dezenfeksiyonu kontrol önlemleri

  • Termometreler:

    • 1/100’lük sodyum hipokloit çözeltisinde 10 dakika bekletilir, havada kurutulur

    • %70’lik izopropil alkolde 30 sn bekletilir veya alkol emdirilmiş bezle silinir

  • Steteskoplar:

    • alkollü veya 1/100’lük sodyum hipoklorit emdirilmiş bezle silinir


Hastan n kulland e yalar n dezenfeksiyonu
Hastanın kullandığı eşyaların dezenfeksiyonu kontrol önlemleri

  • Tabak, kaşık, çatal gibi hastanın kullandığı eşyalar deterjanlı su ile yıkanıp durulandıktan sonra 1/100’lük sodyum hipoklorit çözeltisinden geçirilerek dezenfekte edilir (mümkünse bu tip eşyalar tek kullanımlık olmalıdır).


S rg ve p kovalar n n temizli i
Sürgü ve çöp kovalarının temizliği kontrol önlemleri

1.Önce 1/10 sodyum hipoklorit ile muamele edilir

2. Su ve deterjan ile kirler temizlenir

3.1/100’lük soyum hipoklorit ile yıkandıktan sonra tekrar kullanılır


Yere d k len enfekte materyallerin uzakla t r lmas ve yer dezenfeksiyonu
Yere dökülen enfekte materyallerin uzaklaştırılması ve yer dezenfeksiyonu

  • Kan, vücut sıvıları gibi enfekte materyallerin üzerine 1/10’luk sodyum hipoklorit çözeltisinden dökülür

  • 15 dakika beklenir

  • Enfekte materyal uzaklaştırılır

  • 1/100’lük çözelti ile ıslatılmış paspasla silinir

  • Yüzey su ve deterjan ile yıkanır


Enfekte duvar ve y zeylerin temizli i
Enfekte duvar ve yüzeylerin temizliği yer dezenfeksiyonu

  • Kirlenmiş yüzeyler 1/100’lük sodyum hipoklorit çözeltisi emdirilmiş bezle silinir

  • Ardından tüm yüzeyler su ve sabunlu su ile yıkanır


Enfekte materyalle temas durumunda
Enfekte materyalle temas durumunda yer dezenfeksiyonu

  • İğne battı ise %70’lik alkolle 20-30 sn temizlenir, su ve sabun ile yıkanır

  • Cilt ve mukoza teması durumunda bulaş bölgesi su ve sabun ile yıkanır

  • Göze sıçrama olması durumunda bol su ile göz yıkanır


B lge merkez
BÖLGE MERKEZİ yer dezenfeksiyonu

BURSA

Balıkesir

Çanakkale

Bilecik



Kirim kongo kanamali ate kkka

  • 60 Yaşından Büyük Olanlar yer dezenfeksiyonu

  • Klinik Durumu ve Laboratuvar Değerleri Hızla Bozulanlar

  • Şuur Bulanıklığı Olanlar

  • Trombosit<50.000, aPTT’si Uzamış Olanlar

  • KKKA Hastalığı Tablosunu Ağırlaştıracak Organ Yetmezliği Ve Hematolojik Hastalık Gibi Eşlik Eden Başka Hastalığı Olanlar

3. Basamak Sağlık Kuruluşuna Sevk Edilir


Sevk kr terler
SEVK KRİTERLERİ yer dezenfeksiyonu

  • KKKA düşünülen olgularda ;

    • trombosit < 150.000 /mm3 ve/veya

    • lökosit < 4000 /mm3 ise hasta

      2. basamak sağlık kuruluşuna sevk edilmelidir.


Kirim kongo kanamali ate kkka

  • İkinci basamak sağlık kuruluşunda aşağıdaki kriterler varsa hasta 3. basamak sağlık kuruluşuna sevk edilmelidir.

    • 60 Yaşından Büyük Olanlar

    • Klinik Durumu ve Laboratuvar Değerleri Hızla Bozulanlar

    • Şuur Bulanıklığı Olanlar

    • Trombosit<50.000, aPTT’si Uzamış Olanlar

    • KKKA Hastalığı Tablosunu Ağırlaştıracak Organ Yetmezliği Ve Hematolojik Hastalık Gibi Eşlik Eden Başka Hastalığı Olanlar


Kirim kongo kanamali ate kkka

  • 2. basamakta Dahiliye , Çocuk Hastalıkları ve Enfeksiyon hastalıkları uzmanı olan tüm hastaneler hasta takiplerini kendileri yapacaktır.

  • 3. basamakta ise U. Ü. Tıp Fakültesi kullanılacaktır.

  • Hasta nakilleri sırasında muhakkak hastalarımıza 112 vasıtasıyla yer ayarlaması yaptıktan sonra nakillerinin yapılması,


Hastanelerde alinacak nlemler
HASTANELERDE ALINACAK ÖNLEMLER hastalıkları uzmanı olan tüm hastaneler hasta takiplerini kendileri yapacaktır.

  • Destek tedavisi hayati önem taşıdığından trombosit süspansiyonu, taze donmuş plazma ve tam kan gibi kan ve kan ürünlerine zamanında ve yeter miktarda ulaşılabilecek şekilde düzenleme yapılması

  • Hastane çalışanlarının korunmasına ayrı bir önem verilmesi – (Hastane çalışanlarının standart korunma ve izolasyon önlemlerini almaları yönünde uyarılması ve eğitilmesi)


Hastanelerde al nacak enfeksiyon kontrol nlemleri
Hastanelerde alınacak enfeksiyon kontrol önlemleri hastalıkları uzmanı olan tüm hastaneler hasta takiplerini kendileri yapacaktır.

  • KKKA enfeksiyonu olan hastalar ayrı odaya yatırılmalı ve tuvaletleri ayrılmalıdır. Hastaya kullanılan tıbbi aletler (termometre, stetoskop vb) ayrı olmalı, oda dışına çıkarılmamalıdır.

  • Hastanın kan ve vücut sıvıları ile temastan kaçınılmalıdır. Eğer temas edilecek ise mutlaka koruyucu önlemler (eldiven, önlük, gözlük, maske vb.) alınmalıdır. Hasta ile temas bittikten sonra eldiven çıkarılmalı ve eller mutlaka yıkanmalıdır.

  • Hastaya ait eşyalar ya da hastaya kullanılan tıbbi malzemelerle temas etmeden önce temas önlemleri alınmalıdır.

  • Hastalığın hava yolu ile bulaşmadığı, ancak damlacık ile bulaşabildiği bildirilmektedir. Bu nedenle cerrahi maske yeterlidir. Ancak KKKA virüsü ile enfekte hastaya aerosolizasyon oluşturan girişimler (entübasyon, aspirasyon, bronkoskobi vb) yapılacaksa ya da hastanın devamlı öksürük, kusma veya kanaması varsa sağlık çalışanının N95 maske kullanması önerilmektedir.


Hastanelerde al nacak enfeksiyon kontrol nlemleri1
Hastanelerde alınacak enfeksiyon kontrol önlemleri hastalıkları uzmanı olan tüm hastaneler hasta takiplerini kendileri yapacaktır.

  • Kullanılan enjektör kapakları kapatılmamalı, delinmeyen kaplarda biriktirilmelidir.

  • Hastaya kullanılan tüm tıbbi aletler dezenfekte ya da sterilize edilmeden tekrar kullanılmamalıdır.

  • Hasta olan kişilerin kullandığı malzemeler, tuvaletler ve hasta materyali ile kontamine yüzeyler çamaşır suyu ile dezenfekte edilmelidir.

  • Hastaya ait enfekte atıklar güvenli bir şekilde imha edilmelidir.

  • Hasta yakınlarına da korunma önlemleri anlatılmalı ve önlem almaları sağlanmalıdır.


Hastanelerde al nacak enfeksiyon kontrol nlemleri2
Hastanelerde alınacak enfeksiyon kontrol önlemleri hastalıkları uzmanı olan tüm hastaneler hasta takiplerini kendileri yapacaktır.

  • İlgi: 31.03.2004 tarihli ve B100TSH0110002/5367 (2004/46) sayılı Daimi Genelge. 23.06.2009 – 19052 sayılı yazı

    • Hastaya yapılacak resüsitasyon, cerrahi müdahaleler, entübasyon ve bronkoskopi gibi girişimler sırasında, kan ve diğer vücut sıvılarının sıçrayabileceği veya solunabileceği durumlarda FFP3 türü maskeler kullanılmalıdır. Hastanın bulunduğu odaya girip çıkanların cerrahi maske takmaları yeterlidir. Sağlık personeli herhangi bir riskli temas durumunda enfeksiyon hastalıkları uzmanına yönlendirilmelidir.


Cenaze lemler sirasinda alinmasi gereken korunma nlemler
CENAZE İŞLEMLERİ SIRASINDA ALINMASI GEREKEN KORUNMA ÖNLEMLERİ

  • İlgi: 31.03.2004 tarihli ve B100TSH0110002/5367 (2004/46) sayılı Daimi Genelge. 23.06.2009 – 19052 sayılı yazı.

    • KKKA’ya bağlı ölümlerde birtakım önlemlerin alınması gerektiğinden cenaze hazırlıklarının hastanelerde yapılması daha akılcı olarak görülmektedir. Bu hazırlıklar:

      • Cenazeyi hazırlayacak olan kişi öncelikle kendisi için koruyucu önlemleri (plastik önlük, kalın eldiven, maske, gözlük vb.) almalıdır.

      • Ceset yıkandıktan sonra 1/10'luk çamaşır suyu çözeltisi ile spreylenmeli, ceset torbasına konarak kapatılmalı ve 1/10'luk çamaşır suyu çözeltisi ile tekrar spreylenmelidir.

      • Cenaze daha sonra tabutlanmalı ve mühürlenmelidir. Cesedin yıkanmasından sonra, yıkamanın yapıldığı bütün yüzeylerin 1/10'luk çamaşır suyu çözeltisi ile dezenfeksiyonu yapılmalıdır.

  • Şüpheli olarak numunesi alınan ve sonucu gelmeyenler ve sonucu pozitif çıkan tüm vakaların cenaze teslimleri Bulaşıcı Hastalıklar Şubesinden onay alınarak yapılmalıdır.


Cenaze lemler sirasinda alinmasi gereken korunma nlemler1
CENAZE İŞLEMLERİ SIRASINDA ALINMASI GEREKEN KORUNMA ÖNLEMLERİ

  • Cenaze taşınırken taşıma işlemini yapanlar için gerekli koruyucu önlemlerin alınması sağlanmalıdır.

  • Tabutun açılmasına müsaade edilmemeli, gerekirse bir görevli eşliğinde defin işlemlerinin gerçekleşmesi sağlanmalı ve yapılanların gerekçesi vefat eden kişinin yakınlarına anlatılmalıdır.

  • Mezarın derinliği en az 2 metre olmalı ve cenazeler tabutla gömülmelidir.

  • Defin işlemleri sonrasında cenaze naklinde kullanılan araç 1/10’luk çamaşır suyu çözeltisi ile yıkanmalı ve bu çözeltiye 10 dakika maruz bırakılmalıdır. Sonra araba çözeltinin koroziv etkisi nedeniyle iyice durulanmalı ve havada kurumaya bırakılmalıdır