slide1 n.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
1. REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW PowerPoint Presentation
Download Presentation
1. REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 164

1. REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW - PowerPoint PPT Presentation


  • 4169 Views
  • Uploaded on

1. REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW. Reumatoidalne zapalenie stawów (r.z.s.) to przewlekłe schorzenie charakteryzujące się nieswoistym, zazwyczaj symetrycznym stanem zapalnym stawów obwodowych, które może prowadzić do postępującej destrukcji stawów

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about '1. REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW' - giacinto


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
slide1

1. REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW

Reumatoidalne zapalenie stawów (r.z.s.) to przewlekłe schorzenie charakteryzujące się nieswoistym, zazwyczaj symetrycznym stanem zapalnym stawów obwodowych, które może prowadzić do postępującej destrukcji stawów

i struktur okołostawowych oraz upośledzenia ich czynności

2 reumatoidalne zapalenie staw w
2. REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW

Schorzenie występuje u około 1%

populacji 2-4-krotnie częściej u kobiet niż u

mężczyzn.

Może rozwinąć się w każdym wieku, ale

zazwyczaj rozpoczyna się między

25 a 50 r.ż.

3 reumatoidalne zapalenie staw w
3. REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW

Etiologia reumatoidalnego zapalenia

stawów nie jest wciąż poznana.

Uważa się, że schorzenie ma etiologię

zapalno- immunologiczną

Określono predyspozycję genetyczną

Pewną rolę mogą odgrywać

czynniki środowiskowe.

4 reumatoidalne zapalenie staw w symptomatologia
4.REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW-symptomatologia

U chorych stosunkowo często występują

nieswoiste objawy ogólne takie jak uczucie

rozbicia, wzmożona potliwość, zmatowienie

i kruchość paznokci oraz plamy barwnikowe

skóry

5 reumatoidalne zapalenie staw w symptomatologia
5. REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW - symptomatologia

Początek choroby jest zazwyczaj podstępny,

z postępującym zajęciem stawów, ale bywa też

nagły z zapaleniem w wielu stawach.

Chociaż choroba może rozpoczynać się w

każdym stawie, jednak przeważnie zapalenie

rozpoczyna się w małych stawach (zwłaszcza

palców), jest symetryczne i postępuje

dośrodkowo.

6 reumatoidalne zapalenie staw w symptomatologia
6. REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW - symptomatologia

Najbardziej czułym objawem jest bolesność

uciskowa występująca we wszystkich

stawach objętych czynnym stanem zapalnym.

Typowe jest symetryczne zajęcie małych

stawów ręki ( międzypaliczkowych bliższych

i śródręczno – paliczkowych), stawów stopy

( śródstopno-paliczkowych ), nadgarstków,

łokci i kostek.

Często pierwszym objawem jest

bolesny ucisk ręki.

7 reumatoidalne zapalenie staw w symptomatologia
7. REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW - symptomatologia

Trwająca ponad 30 minut sztywność poranna lub wysteująca po okresie braku aktywności.

Zniekształcenia w obrębie stawów i przykurcze zgięciowe szybko się rozwijają.

W późniejszym okresie ulnaryzacja.

Może również wystąpić zespół cieśni kanału nadgarstka – następstwo zapalenia błony maziowej pochewek ścięgnistych pod więzadłem poprzecznym nadgarstka, ucisk na nerw pośrodkowy, zanik kłębu kciuka.

8 reumatoidalne zapalenie staw w rozpoznanie
8. REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW- rozpoznanie

Kryteria wg ACR z roku 1987.

1. Poranna sztywność stawów trwająca co najmniej

godzinę.

2. Zapalenie stawów obejmujące co najmniej trzy

lub więcej obszarów stawowych.

3. Zapalenie stawów ręki albo palców

( nadgarstkowych, śródręczno-paliczkowych lub

międzypaliczkowych bliższych).

4.Symetryczne zapalenie stawów

9 reumatoidalne zapalenie staw w rozpoznanie c d
9. REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW- rozpoznanie c.d.

5.Guzki reumatoidalne wystepujace pod skórą, w ścięgnach, ponad wyprostnymi powierzchniami, występami kostnymi ub okołostawowo

6.Obecność czynnika reumatoidalnego we krwi

7.Typowe zmniany radiologiczne kości ręki:osteoporoza w pobliżu stawów i/lub nadżerki-wyraźny ubytek tkanki kostnej.

Reumatoidalne zapalenie stawów rozpoznaje się w przypadku stwierdzenia co najmniej 4 z 7 kryteriów.

Kryteria 1-4 muszą utrzymywać się 6 tygodni

10 reumatoidalne zapalenie staw w rozpoznanie c d
10.REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW rozpoznanie c.d.

W badaniach laboratoryjnych stwierdza się

obecność nieswoistych wykładników zapalenia

CRP i OB. (90%) przypadków. Ponadto u 80%

chorych występuje niedokrwistość zazwyczaj

normochromiczno-normocytowa, rzadko zaś

hipergammaglobulinemia, nadpłytkowość

i neutropenia.

U 70% pacjentów stwierdza się obecność

czynnika reumatoidalnego oznaczanego w

testach aglutynacyjnych (odczyn aglutynacji

lateksowej, odczyn hemaglutynacyjny Waalera-

Rose

11 reumatoidalne zapalenie staw w okresy choroby
11.REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW - okresy choroby

okres I : niewielka osteoporoza w zdjęciu rtg w

obszarze reumatycznie zmienionego stawu,

okres II: ewentualnie dodatkowo zaniki mięśni w

otoczeniu stawu,

okres III : dodatkowo zniszczenie chrząstki i

kości, bardziej rozległe zaniki mięśni,

okres IV: dodatkowo zesztywnienie stawów.

12 reumatoidalne zapalenie staw w powik ania
12.REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW – powikłania

Działanie niepożądane leczenia

przeciwreumatycznego (często!)

Narastające upośledzenie czynności,

zesztywnienie stawów i inwalidyzacja,

przemieszczenie szczytowo-obrotowe w obrębie

odcinka szyjnego kręgosłupa.

Stosunkowo rzadko (u 5% chorych) wtórna

skrobiawica z zespołem nerczycowym

i rozwinięciem się niewydolności nerkowej.

13 reumatoidalne zapalenie staw w objawy zapowiadaj ce z e rokowanie
13. REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW – objawy zapowiadające złe rokowanie
  • narastająca szybkość zniszczeń stawowych,
  • niekontrolowane zapalenie wielostawowe,
  • upośledzenie strukturalne i deformacje,
  • upośledzenie ruchowe,
  • pozastawowa lokalizacja zmian,
  • zmiany miejscowe i/lub układowe,
  • problemy psychosocjalne,
  • obecność czynnika reumatoidalnego w

surowicy,

  • krążące kompleksy immunologiczne,
  • obecność co najmniej jednego genu podatności

na reumatoidalne zapalenie stawów.

14 reumatoidalne zapalenie staw w leczenie
14. REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW - leczenie

W leczeniu chorych na r.z.s. stosuje się

następujące metody:

  • kompleksową rehabilitację,
  • farmakoterapię,
  • leczenie chirurgiczne,
  • działanie izotopowe na błony maziowe.
15 reumatoidalne zapalenie staw w leczenie
15. REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW - leczenie
  • Kompleksowa rehabilitacja powinna obejmować

nie tylko fizjoterapię, lecz również rehabilitację

psychologiczną, społeczną i zawodową.

  • Specyfika rehabilitacji jest związana z

przebiegiem choroby (zaostrzenia i remisje), a

także z tym, że zapaleniu towarzyszą

dolegliwości bólowe i zaburzenia funkcji w wielu,

często odległych stawach oraz zaniki mięśni

i zmniejszenie ich siły.

  • Wybór sposobu usprawniania zależy od czasu

trwania choroby, wieku pacjenta, jego

wydolności i sprawności fizycznej, stanu

psychicznego i nastawienia do procesu

terapeutycznego.

16 reumatoidalne zapalenie staw w leczenie rehabilitacja
16.REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW – leczenie, rehabilitacja
  • Celem rehabilitacji leczniczej jest zapobieganie

następstwom choroby i zwalczanie dysfunkcji w

postaci osłabienia siły mięśniowej i ograniczeń

ruchomości stawów oraz zmian strukturalnych w

postaci deformacji w obrębie narządu ruchu.

  • Rehabilitacja ma szczególne znaczenie we

wczesnym okresie choroby, kiedy zmiany w

narządzie ruchu nie zdążyły się utrwalić, a więc

gdy są jeszcze odwracalne. usprawnianie

i utrwalają jego wynik.

17 reumatoidalne zapalenie staw w leczenie rehabilitacja
17.REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW – leczenie, rehabilitacja
  • W r.z.s. występuje zjawisko błędnego koła: ból

pochodzenia stawowego zwiększa napięcie mięśni, a

ono z kolei zwiera uszkodzone powierzchnie stawowe

i jeszcze bardziej nasila ból. Podstawą właściwego

leczenia usprawniającego jest przerwanie tego

błędnego koła.

Ma temu służyć działanie

przeciwbólowe, rozluźniające i odciążające,

prowadzone niezależnie od podstawowego leczenia

farmakologicznego.

  • Główną metodą leczniczego usprawniania chorych na

r.z.s. jest ruch.

  • Fizykoterapia i objawowe leczenie farmakologiczne

ułatwiają natomiast usprawnianie i utrwalają jego wynik.

18 reumatoidalne zapalenie staw w leczenie rehabilitacja
18. REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW – leczenie, rehabilitacja

Najważniejszym zadaniem kinezyterapii w

rehabilitacji chorych na r.z.s. jest zapobieganie

przykurczom, które powstają na skutek:

  • niezrównoważonego ciągu mięśniowego na

staw,

  • zmian patologicznych zachodzących w obrębie

miękkich elementów stawowych,

  • zmian patologicznych w obrębie elementów

kostnych i chrzęstnych stawów,

  • zmiany warunków statycznych, które utrwalają

względnie pogarszają istniejącą deformację.

19 reumatoidalne zapalenie staw w leczenie rehabilitacja
19. REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW – leczenie, rehabilitacja

Na powstanie niepełnosprawności wpływają:

  • destrukcyjność procesu chorobowego
  • uogólniona bolesność
  • przybieranie nawykowych pozycji
  • bezruch i bierność wynikające z choroby

i poddania się losowi.

Dzięki intensywnej rehabilitacji połączonej z

nowoczesnym leczeniem farmakologicznym

jest możliwe usunięcie niemal wszystkich tych

czynników.

20 reumatoidalne zapalenie staw w leczenie program rehabilitacji
20. REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW – leczenie, program rehabilitacji

Ustalenie programu postępowania

usprawniającego w wielu przypadkach wymaga

udziału reumatologa, ortopedy, psychologa

i asystenta społecznego.

Najważniejsze elementy tego programu to:

  • 1. Ocena bólu – należy określić czy ból dotyczy

stawów, mięśni, ich przyczepów, więzadeł oraz

czy ból jest pochodzenia zapalnego czy

statycznego.

21 r eumatoidalne zapalenie staw w leczenie program rehabilitacji c d
21.REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW – leczenie, program rehabilitacji c.d.

2. Ocena bilansu mięśniowego. Należy zbadać

jaką siłą mięśni dysponuje chory oraz wskazać sposoby

poprawienia ich siły i masy. Dotyczy to zarówno mięśni

objętych aktualnie procesem chorobowym, jak i mięśni

zdrowych.

3. Zagadnienie stosowania ruchu lub bezruchu.

Należy określić długość trwania bezruchu oraz

sposób uruchamiania chorego z wykorzystaniem zabiegów

fizykalnychi środków farmakologicznych.

W usprawnianiu chorego, ważną kwestią jest

dawkowanie ruchu oraz to czy i jaki rodzaj

bezruchu stosować po ćwiczeniach. Ustalenia w tej

sprawie będą wynikały z podstawowych zasad pracy

układu ruchu oraz jego stanu w danym momencie

(stopień zaawansowania zmian chorobowych).

22 r eumatoidalne zapalenie staw w fizjoterapia w ostrym okresie
22.REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW – FIZJOTERAPIA W OSTRYM OKRESIE

Pierwszą grupę stanowią pacjenci z ostrym

procesem wielostawowym, wysiękami

i podwyższoną ciepłotą ciała, ale bez

widocznych deformacji.

Chorzy ci z powodu dolegliwości bólowych leżą.

W tej grupie postępowanie usprawniające

zmierza do:

  • zapobiegania powstawaniu deformacji
  • zachowania pełnego zakresu ruchów w

stawach

niedopuszczenia do zaników mięśniowych

23 r eumatoidalne zapalenie staw w fizjoterapia przewlek y r z s
23.REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW – FIZJOTERAPIA – przewlekły r.z.s.
  • Chorzy z przewlekłym procesem zapalnym w okresie remisji, podczas którego doszło do utrwalenia się deformacji. Postępowanie usprawniające tych pacjentów obejmuje:
  • zwalczanie istniejących deformacji,
  • zapobieganie dalszemu pogłębianiu się deformacji,
  • przywrócenie maksymalnej sprawności narządu

ruchu.

Do grupy ćwiczeń stosowanych w tym okresie należą:

  • ćwiczenia redresyjne,
  • redresja ułożeniowa,
  • wyciągi pośrednie,
  • ćwiczenia czynne,
  • ćwiczenia bierne.
24 r eumatoidalne zapalenie staw w fizjoterapia przewlek y r z s
24.REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW – FIZJOTERAPIA – przewlekły r.z.s.

W celu zwiększenia efektów tych ćwiczeń stosuje się zabiegi fizykalne, a zwłaszcza termoterapię np. krioterapię ogólną i miejscową. Pozwala to na wykorzystanie jej właściwości przeciwzapalnych, przeciwbólowych i przeciwobrzękowych. Aby utrwalić efekty tego leczenia szeroko wykorzystuje się zaopatrzenie ortopedyczne w zakresie aparatów stabilizujących, korygujących i odciążających dla zajętych procesem chorobowym stawów, a także łuski i longety gipsowe.

25 r eumatoidalne zapalenie staw w fizjoterapia przewlek y r z s cele leczenia

1.zapobieganie deformacjom,

2. leczenie istniejących deformacji,

3. skoncentrowanie się w początkowym okresie na najistotniejszym dla chorego miejscu dysfunkcji, zwłaszcza w przypadku dysfunkcji występujących w kilku odcinkach narządu ruchu,

4. wyrobienie i utrwalenie prawidłowych funkcji zastępczych (stereotypów kompensacyjnych) w przypadku trwałej dysfunkcji.

Zabiegi usprawniające należy stosować zarówno w okresie ostrym, jak i w okresie remisji choroby, a ich zakres i dozowanie powinno być uzależnione od aktywności i dynamiki przebiegu choroby, wieku pacjenta, stopnia uszkodzenia stawu i umiejscowienia zmian w narządzie ruchu.

25.REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW – FIZJOTERAPIA – przewlekły r.z.s. cele leczenia
26 fizjoterapia w okresie ostrym r z s
26.Fizjoterapia w okresie ostrym r.z.s.
  • chory pozostaje w łóżku, stosowane są silnie działające leki o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym,
  • pacjent nie wykonuje żadnych ruchów w stawie objętym ostrym procesem zapalnym, staw ten powinien być na krótki czas unieruchomiony, stosuje się zimne okłady lub krioterapię,
  • należy zapobiegać wadliwemu ułożeniu kończyn oraz jak najszybciej zwalczać powstające zniekształcenia narządu ruchu,
  • po osiągnięciu poprawy prowadzi się ćwiczenia rozluźniające, bierne, izometryczne, samowspomagane, a następne czynne,
  • przez cały czas pozostawania chorego w łóżku należy wykonywać ćwiczenia oddechowe i kinezyterapię w stawach niewykazujących objawów ostrego zapalenia.
27 fizjoterapia w okresie podostrym r z s
27.Fizjoterapia w okresie podostrym r.z.s.
  • wzmacnianie słabych mięśni i utrzymywanie pełnego zakresu ruchów w stawach lub zwiększanie go w przypadku istniejących przykurczów,
  • przygotowanie chorego do pionizacji i chodzenia przy użyciu przedmiotów zaopatrzenia ortopedycznego (balkonika, kul łokciowych, laski).
  • ćwiczenia lecznicze o stopniowym obciążeniu, niepowodujące bólu utrzymującego się ponad 2 godziny po ich zakończeniu, szczególnie ćwiczenia rozluźniające, izometryczne, w odciążeniu, w odciążeniu z oporem i czynne wolne,
  • delikatny masaż napiętych mięśni za pomocą ruchów głaskających, rozcierających i wibracyjnych.
28 fizjoterapia w okresie remisji r z s
28.Fizjoterapia w okresie remisji r.z.s..
  • przewagą ćwiczeń w odciążeniu z oporem ruchów w stawach zmienionych chorobowo, natomiast ćwiczenia czynne wolne w pozostałych stawach powinny być wykonywane w pozycjach izolowanych
  • wykonywaniem w miarę potrzeby ćwiczeń autoredresyjnych i izometrycznych oraz ćwiczeń oddechowych
  • prowadzeniem terapii zajęciowej
  • ostrożnym stosowaniem fizykoterapia: diatermii krótkofalowej, prądów diadynamicznych, krioterapii i masażu leczniczego,
  • ograniczaniem leżenia w łóżku do niezbędnego minimum,
  • unikaniem bodźców silnie obciążających organizm w leczeniu balneologicznym np. leczenia borowiną.
29 psychoterapia
29. Psychoterapia
  • Plan psychoterapii, która powinna rozpoczynać się jak najwcześniej.
  • Zaufanie chorego, przekonanie go o słuszności prowadzonego postępowania terapeutycznego oraz zachęcenie do aktywnej współpracy z zespołem leczącym. Współpraca ta powinna dotyczyć nie tylko realizacji celów terapeutycznych stawianych w trakcie leczenia odbywającego przy udziale personelu medycznego, ale również realizacji przez pacjenta programu rehabilitacji domowej.
  • . Prawidłowa relacja pomiędzy chorym a zespołem leczącym stwarza większą szansę leczenia bólu i zaburzeń czynności układu ruchu dzięki kompleksowej rehabilitacji, a nie tylko za pomocą objawowej farmakoterapii.
  • W psychoterapii osób cierpiących na r.z.s. istotne jest również dostosowanie potrzeb fizycznych chorego do jego aktualnych możliwości.
  • Akceptacja niepełnosprawności, stosowanie kompensacji wewnętrznej i zewnętrznej.
30 rehabilitacja spo eczna
30.Rehabilitacja społeczna
  • Proces rehabilitacji chorych na r.z.s. nie dotyczy tylko zakładu opieki zdrowotnej, ale również trwa w domu pacjenta.
  • Domowy program usprawniania ma na celu utrwalenie efektów wcześniejszego leczenia i wymaga nie tylko zaangażowania chorego, ale też jego najbliższego otoczeniai ich edukację.
  • Oprócz życzliwości w stosunku do chorych rodziny mogą pomóc zaopatrzyć ich w odpowiedni sprzęt z zakresu kompensacji zewnętrznej, nauczyć chorych się nim posługiwać oraz transportować osobę niepełnosprawną do zakładów opieki zdrowotnej.
  • Usunięcie barier architektonicznych i komunikacyjnych pomóc przystosować mieszkanie do jego potrzeb.
31 zesztywniaj ce zapalenie staw w kr gos upa
31.Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
  • Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa występuje również pod nazwą choroby Bechterewa, choroby Mariego-Strümpela oraz spondylitis ankylopoëtica.
  • Uogólnione schorzenie reumatyczne charakteryzujące się zapaleniem stawów kręgosłupa i dużych stawów obwodowych
  • Wraz z zespołem Reitera (wenerycznym i biegunkowym), łuszczycą, reaktywnym zapaleniem stawów oraz zmianami stawowymi w przebiegu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego (colitis ulcerosa), choroby Leśniowskiego-Crohna i choroby Whipple’a należy do grupy spondyloartropatii seroujemnych (tzn. z ujemnym czynnikiem reumatoidalnym).
32 zesztywniaj ce zapalenie staw w kr gos upa
32.Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
  • Z.z.s.k. występuje 3-4 razy częściej u mężczyzn niż u kobiet i rozpoczyna się zazwyczaj między 20 a 40 r.ż.. Choruje na nie 0,5%-1% osób rasy białej.
  • Z.z.s.k. spotyka się 10-20 razy częściej u krewnych pierwszego stopnia osób cierpiących na tę chorobę niż w ogólnej populacji. Ryzyko pojawienia się z.z.s.k. u osób, u których stwierdzono antygeny zgodności tkankowej HLA-B27, wynosi 20%. Antygeny te są obecne u 95% chorych na z.z.s.k., a w przypadku całej populacji częstość ta wynosi 8%.
33 zesztywniaj ce zapalenie staw w kr gos upa symptomatologia
33 Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa symptomatologia
  • Pierwszymi objawami są bóle pleców, ale choroba może zaczynać się od dolegliwości w stawach krzyżowo-biodrowych, które mają charakter tępego, głębokiego bólu nasilającego się w nocy, a zwłaszcza nad ranem.
  • Do wczesnych objawów należą: zmniejszenie ruchomości klatki piersiowej,które jest następstwem zajęcia procesem chorobowym stawów żebrowo-kręgowych, umiarkowana gorączka, zmęczenie, brak apetytu, utrata masy ciała i niedokrwistość.
  • Zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych powoduje bóle okolicy krzyżowo-lędźwiowej, występujące zwłaszcza nocą lub rano, niekiedy promieniujące do ud. Dolegliwości bólowe występują przy opukiwaniu i ruchach w stawach krzyżowo-biodrowych, w związku z tym pacjent ma tendencję do oddawania stolca w pozycji uniesionej.
34 zesztywniaj ce zapalenie staw w kr gos upa symptomatologia c d
34.Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa symptomatologia c.d.
  • Zapalenie stawów kręgosłupa (spondylitis) jest przyczyną nawracających bólów pleców, często nocnych o zmiennym nasileniu. Ponadto występuje poranna sztywność stawów, ustępująca podczas ruchu.
  • Początkowo pojawiają się bóle kręgosłupa w górnym odcinku kręgosłupa lędźwiowego i dolnym piersiowego oraz narasta ograniczenie ruchomości kręgosłupa i klatki piersiowej. Pochylona lub przygięta postawa zmniejsza ból pleców i skurcz mięśni przykręgosłupowych, dlatego u nie leczonych chorych często dochodzi do nadmiernego uwypuklenia kifozy piersiowej, któremu towarzyszy spłaszczenie lordozy lędźwiowej, a także pogłębienie lordozy szyjnej.
  • W miarę postępu choroby dochodzi do zmniejszenia ruchomości oddechowej klatki piersiowej, jej spłaszczenia w wymiarze strzałkowym oraz przyjęcia przez chorego brzusznego toru oddychania.
35 zesztywniaj ce zapalenie staw w kr gos upa symptomatologia c d
35.Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa symptomatologia c.d.
  • Postęp choroby ocenia się na podstawie obiektywnych badań określających różnicę obwodu klatki piersiowej w czasie wdechu i wydechu, odstęp palce-podłoga, potylica-ściana i podbródek – mostek.
  • Ruchomość kręgosłupa lędźwiowego określa test Schobera. w przypadku prawidłowej ruchomości tej części kręgosłupa w postawie stojącej odstęp 10 cm od V kręgu lędźwiowego w kierunku głowy powinien zwiększyć się o co najmniej 4 cm.
  • Test Otta służy do określenia ruchomości w odcinku piersiowym kręgosłupa. W przypadku prawidłowej ruchomości tej części kręgosłupa w postawie stojącej, odstęp 30 cm od VII kręgu szyjnego w kierunku ogonowym musi ulec zwiększeniu o co najmniej 3 cm.
36 zesztywniaj ce zapalenie staw w kr gos upa symptomatologia c d
36. Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa symptomatologia c.d.
  • Objawy ogólne występują u 1/3 chorych.
  • U 1/3 chorych występuje również zapalenie stawów obwodowych. Bóle w klatce piersiowej powstają wskutek zapalenia połączenia rękojeści i trzonu mostka (synchondritis). Zapalenie spojenia łonowego (symphysitis) może powodować dolegliwości bólowe kości łonowej. W z.z.s.k. mogą występować bolesne zapalenia przyczepów ścięgnistych (zapalne entezopatie) ścięgien piętowych (Achillesa), rozcięgna podeszwowego, krętarzy kości kulszowej i grzebienia miednicy.
  • Nawracające, zazwyczaj ograniczone ataki ostrego zapalenia tęczówki, rzadko są ciężkie i długotrwałe, aby prowadzić do upośledzenia widzenia lub utraty wzroku.
  • Objawy neurologiczne wywołuje ucisk korzonków nerwowych lub rwa kulszowa oraz złamanie kręgów lub ich podwichnięcie. Niekiedy obserwuje się zespół ogona końskiego charakteryzujący się impotencją, nietrzymaniem moczu, osłabieniem czucia w pęcherzu moczowym i odbytnicy oraz brakiem odruchów ze ścięgna Achillesa.
  • Niekiedy dochodzi do objawów ze strony układu sercowo-naczyniowego i oddechowego
37 zesztywniaj ce zapalenie staw w kr gos upa symptomatologia c d
37. Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa symptomatologia c.d.
  • Z.z.s.k. charakteryzuje się łagodnym lub umiarkowanie nasilonym czynnym zapaleniem stawów kręgosłupa występującym na przemian z niemal lub całkowicie nieaktywnymi okresami choroby. Właściwe leczenie powoduje, że u większości chorych następstwem z.z.s.k. jest jedynie nieznaczna niepełnosprawność lub nawet jej brak. Pomimo sztywności pleców możliwe jest wówczas prowadzenie normalnego trybu życia. Czasami jednak przebieg z.z.s.k. jest ciężki i postępujący, prowadzący do zniekształceń wyraźnie ograniczających ruchomość.
  • Główne przyczyny inwalidztwa to zesztywnienie stawów krzyżowo-biodrowych, zaburzenia wentylacji płuc z upośledzeniem czynności układu oddechowego i nawracające zapalenia tęczówki, w następstwie których dochodzi do upośledzenia wzroku.
  • Rokowanie jest także niepomyślne u pacjentów z opornym na leczenie zapaleniem tęczówki i w tych rzadkich przypadkach, gdy rozwija się wtórna amyloidoza (1% chorych).
  • Powikłaniem z.z.s.k. jest usztywnienie kręgosłupa z niekorzystnym zaburzeniem krzywizn fizjologicznych i ograniczeniem ruchomości klatki piersiowej.
38 zesztywniaj ce zapalenie staw w kr gos upa rozpoznanie
38.Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa rozpoznanie
  • Rozpoznanie musi być potwierdzone badaniem radiologicznym. Najwcześniejsze zmiany występują w stawach krzyżowo-biodrowych w postaci pseudorozszerzenia spowodowanego podchrzęstnymi nadżerkami i stwardnieniem, a w późniejszym okresie zwężeniem szpary stawowej.
  • Wczesne zmiany w górnej części odcinka lędźwiowego kręgosłupa polegają na kwadratowieniu i demineralizacji trzonów, wapnieniu więzadeł i tworzeniu jednego lub dwóch syndesmofitów.
  • Klasyczny obraz kręgosłupa w kształcie kija bambusowego z widocznymi syndesmofitami i rozległym zwapnieniem więzadeł przykręgosłupowych nie występuje we wczesnym okresie choroby. Zmiany te pojawiają się u nielicznych pacjentów i rozwijają się zazwyczaj po 10 latach jej trwania.Inne początkowe objawy to: kostniejące zesztywnienie stawów międzykręgowych i zwapnienie aparatu więzadłowego kręgosłupa oraz entezopatie z kostniejącym zapaleniem okostnej, np. ostrogi kości piętowej.
39 zesztywniaj ce zapalenie staw w kr gos upa leczenie
39. Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa leczenie
  • Cele leczenia w z.z.s.k.:
  • zmniejszenie bólu i sztywności,
  • przywrócenie prawidłowej ruchomości kręgosłupa, bioder i klatki piersiowej,
  • utrzymanie prawidłowej postawy,
  • ograniczenie rozwoju kalectwa,
  • zapobieganie i odpowiednie leczenie powikłań.
40 zesztywniaj ce zapalenie staw w kr gos upa leczenie c d
40.Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa leczenie c.d.
  • Aktywność ruchowa jest u chorych z z.z.s.k. istotnym czynnikiem leczniczym. Podstawową metodą leczenia z.z.s.k jest fizjoterapia. Chory z ustalonym rozpoznaniem powinien zostać skierowany do fizjoterapeuty w celu ustalenia dalszego postępowania. Konieczne jest nauczenie pacjenta zestawów ćwiczeń, utrzymujących prawidłową postawę i pełny zakres ruchów w stawach biodrowych i kręgosłupie. Ćwiczenia powinny być wykonywane regularnie – przez całe życie.
  • Plan pacjenta z z.z.s.k. leczenia uwzględnia prewencję, opóźnienie rozwoju deformacji lub jej korekcję oraz zaspokojenie potrzeb psychosocjalnych i rehabilitację. O zachowaniu właściwej postawy ciała i ruchomości stawów decydują codzienne ćwiczenia fizyczne i inne działania wspomagające (np. ćwiczenia postawy i gimnastyka lecznicza). Ich celem jest wzmocnienie grup mięśniowych przeciwstawiających się kierunkowi powstawania możliwych zniekształceń
41 zesztywniaj ce zapalenie staw w kr gos upa leczenie c d
41.Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa leczenie c.d.
  • Podczas ćwiczeń dąży się do większego wzmacniania mięśni prostowników grzbietu niż mięśni brzucha oraz mięśni cofających barki, które muszą być silniejsze niż mięśnie wysuwające barki do przodu. Zaleca się czytanie w pozycji leżącej i prostowanie szyi dlatego, że postępowanie to może pomóc w zachowaniu większej ruchomości kręgosłupa.
  • Ćwiczenia we wczesnym okresie choroby wykonuje się w celu utrzymania pełnej ruchomości kręgosłupa, stawów kończyn, klatki piersiowej oraz wzmocnienia mięśni. Duży nacisk kładzie się na ćwiczenia oddechowe, aby nauczyć chorego prawidłowego oddychania, zwiększyć ruchomość klatki piersiowej i przywrócić żebrowy tor oddychania.
  • Ćwiczenia u młodych pacjentów powinny być intensywne, ale nie mogą powodować silnych wstrząsów ciała, jak np. ćwiczenia polegające na podskokach i skokach. U starszych powinny być one mniej intensywne ze względu na ewentualne zaburzenia wentylacji płuc i zmiany w układzie s.n. sercowo-naczyniowym.
42 zesztywniaj ce zapalenie staw w kr gos upa leczenie c d
42.Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa leczenie c.d.
  • W okresie zaostrzenia objawów z.z.s.k. chory powinien przebywać w łóżku leżąc na plecach z twardym wałeczkiem pod częścią lędźwiową kręgosłupa. Ponadto 2-3 razy dziennie przez 20-30 minut chory powinien też leżeć na brzuchu.
  • W okresie zaostrzenia objawów choroby stosuje się ćwiczenia oddechowe, izometryczne, proste ćwiczenia czynne w leżeniu i zapobiegające przykurczom.
  • Zaleca się też delikatny masaż napiętych mięśni przykręgosłupowych, krioterapię oraz farmakoterapię niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi i lekami przeciwbólowymi.
43 zesztywniaj ce zapalenie staw w kr gos upa leczenie c d
43. Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa leczenie c.d.
  • W okresie podostrym i okresie remisji w miarę zmniejszania się objawów, wprowadza się usprawnianie dzięki takim ćwiczeniom, jak :
  • ćwiczenia w całkowitym podwieszeniu tyłem lub bokiem,
  • ćwiczenia w basenie,
  • ćwiczenia czynne wolne prawie wszystkich ruchów kręgosłupa i stawów kończyn (chory nie wykonuje skłonu głowy do tyłu, ale wyprost z przyciągnięciem głowy do mostka).
  • Podobnie jak w okresie ostrym wykonuje się ćwiczenia oddechowe.
  • Ponadto w okresie remisji stosuje się ultradźwięki, jontoforezę i prądy diadynamiczne, a także zabiegi rozgrzewające (gorące kąpiele, okłady borowinowe i parafinowe).
44 zesztywniaj ce zapalenie staw w kr gos upa edukacja chorych
44. Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa edukacja chorych
  • Cała odpowiedzialność za utrzymanie prawidłowej ruchomości kręgosłupa i klatki piersiowej oraz zapobieganie usztywnieniom, deformacjom i niepełnosprawności spoczywa na chorym, który musi regularnie wykonywać zalecane ćwiczenia w domu.
  • W czasie ćwiczeń pacjent nie może obciążać stawów i musi utrzymywać jak największy zakres ruchów kręgosłupa, aby zapobiec jego sztywności, lub jego usztywnieniu w niekorzystnej pozycji. Chory nie może przez długi czas przebywać w nieprawidłowej pozycji, zwłaszcza z głową skierowaną ku dołowi. Powinien też unikać przygięcia szyi i usztywnienia kręgosłupa szyjnego w nienormalnym zgięciu.
45 uszczycowe zapalenie staw w
45. Łuszczycowe zapalenie stawów
  • Łuszczycowe zapalenie stawów ( ł.z.s.) dotyczy 0,1% populacji oraz 5-8% chorych na łuszczycę.
  • Najczęściej pojawia się u osób w wieku 20-40 lat.
  • Charakteryzuje się zapaleniem stawów z towarzyszącą łuszczycą.
  • Jest schorzeniem w którym nie występuje czynnik reumatoidalny.
46 uszczycowe zapalenie staw w typy choroby
46. Łuszczycowe zapalenie stawów typy choroby

1.niesymetryczne zapalenie nielicznych stawów z procesem zapalnym dotyczącym palców,

2.klasyczne łuszczycowe zapalenie stawów ograniczone do stawów międzypaliczkowych dalszych rąk i stóp,

3.symetryczne zapalenie wielostawowe przypominające reumatoidalne zapalenie stawów,

4.zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa z zajęciem stawów obwodowych lub bez,

5. „okaleczające” zapalenie stawów.

47 uszczycowe zapalenie staw w rozpoznanie
47. Łuszczycowe zapalenie stawów rozpoznanie
  • Charakterystycznymi objawami klinicznymi ułatwiającymi rozpoznanie ł.z.s. są:
  • łuszczyca w wywiadzie rodzinnym,
  • zmiany łuszczycowe paznokci,
  • zapalenie stawu międzypaliczkowego dalszego,
  • asymetryczne zapalenie stawów,
  • zapalenie stawów palców i przyczepów ścięgien (zwłaszcza pięty ),
  • zróżnicowany przebieg choroby – od poważnych zmian zapalnych do lekko nasilonych objawów,
  • występowanie usztywnienia stawów.
48 uszczycowe zapalenie staw w leczenie
48. Łuszczycowe zapalenie stawów leczenie
  • W leczeniu ł.z.s. poleca się prowadzenie intensywnej kinezyterapii w postaci ćwiczeń wzmacniających siłę mięśni.
  • Fizykoterapia może przyczynić się do ustępowania wysięku stawowego i zmniejszenia odczynu zapalnego, co prowadzi do zachowania ruchomości stawu, utrzymania jego funkcji oraz poprawy sprawności chorego.
  • Fizjoterapia pacjentów z zapaleniem stawów kręgosłupa jest podobna do stosowanej w zesztywniającym zapaleniu stawów kręgosłupa, a osoby z zapaleniem nielicznych stawów i postacią wielostawową choroby są leczeni tak jak pacjenci z reumatoidalnym zapaleniem stawów.
49 uszczycowe zapalenie staw w
49. Łuszczycowe zapalenie stawów

Farmakoterapia

  • W leczeniu farmakologicznym stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne, leki modyfikujące przebieg choroby oraz fotochemioterapię z zastosowaniem metoksalenu oraz długofalowego światła ultrafioletowego A z psolarenem (PUVA).
  • Leczenie operacyjne
  • Zabiegi chirurgiczne są zarezerwowane dla chorych ze znacznym zniszczeniem stawów, deformacjami i upośledzeniem ruchowym. Chirurgiczne leczenie rekonstrukcyjne kolan i bioder daje lepsze wyniki niż leczenie operacyjne stawów kończyn górnych
  • Edukacja chorych
  • Pacjenta należy poinformować o naturalnym przebiegu klinicznym choroby, podkreślając istotność utrzymania ruchomości stawów. Chory powinien znać czynniki mogące wpływać na zaostrzenie choroby oraz unikać stresu, urazów, zakażeń i niektórych leków. Powinien też nauczyć się unikania nadmiernego obciążania stawów.
50 reaktywne zapalenie staw w zesp reitera
50.Reaktywne zapalenie stawów – zespół Reitera
  • Zespół Reiterato jałowe zapalenie stawów po przebytym zakażeniu układu moczowo-płciowego, gardła i przewodu pokarmowego z towarzyszącym zapaleniem cewki moczowej lub szyjki macicy, zapaleniem spojówek oraz zmianami skórno-śluzówkowymi.
  • Zespół Reitera należy do grupy spondyloartropatii, w których nie występuje czynnik reumatoidalny. Jest częściowo związany z obecnością w stawie Chlamydia trachomatis. Podatne na zachorowanie są osoby u których występuje antygen HLA-B27. Objawy stawowe pojawiają się zazwyczaj 3-4 tygodnie po infekcji. W odróżnieniu od septycznego zapalenia stawów w zespole Reitera posiewy płynu stawowego i maziówki są ujemne.
51 reaktywne zapalenie staw w zesp reitera symptomatologia
51.Reaktywne zapalenie stawów – zespół Reitera symptomatologia
  • U chorych na reaktywne zapalenie stawów występują nasilone objawy ogólne gorączka, zmęczenie i brak apetytu. Towarzyszy im znacznie podwyższona wartość OB.
  • Na postawie badania podmiotowego i przedmiotowego można ponadto stwierdzić :
  • asymetryczne, wędrujące zapalenie jednego stawu lub kilku stawów dźwigających ciężar ciała – kolanowych, skokowych i biodrowych,
  • zapalenie i obrzęk całego palca stopy lub ręki,
  • dolegliwości bólowe okolicy lędźwiowo-krzyżowej lub pośladków,
  • ostre zapalenie spojówek lub przedniego odcinka naczyniówki,
  • hiperkeratotyczne zmiany skórne na dłoniach lub podeszwach.
52 reaktywne zapalenie staw w zesp reitera symptomatologia
52. Reaktywne zapalenie stawów – zespół Reitera symptomatologia

Niekiedy obserwuje się również zapalenie przyczepów ścięgien – zwykle łącznie

zapaleniem rozcięgna podeszwowego lub ścięgna Achillesa, jałowe zapalenie cewki

moczowej i owrzodzenia w jamie ustnej.

Rzadko dochodzi do wystąpienia zapalenia mięśnia sercowego

lub nerek.

Przebieg choroby jest zróżnicowany - od łagodnychbólów stawowych do szybkiego

kalectwa. Po przebyciu choroby często występują bóle stawowe i nawracają objawy kliniczne. U większości chorych zespół Reitera ustępuje samoistnie po 4-6 miesiącach, ale czasem przybiera postać przewlekłej, nawrotowej i destrukcyjnej artropatii obwodowej, obejmującej zazwyczaj stawy kolanowe i skokowe.

W przypadku tego schorzenia rokowanie jest dobre. Często też zdarzają się samoistne wyzdrowienia.

53 reaktywne zapalenie staw w zesp reitera leczenie
53. Reaktywne zapalenie stawów – zespół Reitera leczenie
  • Podstawowe cele leczenia ostrej postaci choroby to:
  • zahamowanie procesu zapalnego w stawach za pomocą leków przeciwzapalnych,
  • leczenie pozastawowych objawów choroby,
  • wdrażanie fizjoterapii, aby złagodzić objawy i zapobiec lub zminimalizować upośledzenie czynnościowe.
54 reaktywne zapalenie staw w zesp reitera fizjoterapia
54. Reaktywne zapalenie stawów – zespół Reitera fizjoterapia
  • W ostrym okresie choroby niezbędne bywa unieruchomienie stawu za pomocą szyny.
  • U chorych z zapaleniem stawów przodostopia oraz stawu skokowego górnego lub dolnego wykonanie prostego stabilizatora może zredukować ból i zachować zdolność chodzenia.
  • Stan pacjenta poprawia się po wypoczynku w łóżku, należy jednak wprowadzić program ćwiczeń biernych w celu uniknięcia przykurczów w stawach i zaników mięśni.
  • Miejscowe zastosowanie krioterapii pomaga w złagodzeniu bólu stawowego lub okołostawowego. Natychmiast po ustąpieniu procesu zapalnego, chory powinien rozpocząć ćwiczenia czynnych ruchów, aby przywrócić pełną ruchomość w stawie.
55 reaktywne zapalenie staw w zesp reitera farmakoterapia
55. Reaktywne zapalenie stawów – zespół Reitera farmakoterapia
  • Podstawowymi środkami farmakologicznymi stosowanymi w leczeniu reaktywnego zapalenia stawów są niesteroidowe leki przeciwzapalne.
  • Niekiedy dostawowo lub okołostawowo stosuje się glikokortykosteroidy.
  • W przypadku przewlekłego zapalenia stawów podaje się, podobnie jak w reumatoidalnym zapaleniu stawów leki modyfikujące przebieg choroby
  • U chorych z zakażeniem Chlamydia trachomatis stosowane są tetracykliny.
56 reumatyzm tkanek mi kkich
56.Reumatyzm tkanek miękkich

Procesy chorobowe obejmujące tkanki okołostawowe (mięśnie ścięgna i ich pochewki, kaletki maziowe, tkankę podskórną i nerwy).

ETIOLOGIA

- urazy,

-długotrwale działające mikrourazy,

-zaburzenia statyki,

-miejscowe zakażenia,

-inne.

57 reumatyzm tkanek mi kkich patomorfologia
57.Reumatyzm tkanek miękkich-patomorfologia
  • zmiany zwyrodnieniowe i zapalne w miejscu przyczepu ścięgna do kości, czyli entezopatie,
  • procesy zapalne w tkankach okołostawowych z uprzednio istniejącymi zmianami zwyrodnieniowymi i kalcyfikacjami,
  • przebicie się soli wapnia, znajdujących się w ścięgnie, do sąsiadującej z nim kaletki maziowej,
  • całkowite przerwanie ścięgna ze zmianami chorobowymi pod wpływem urazu, np. w entezopatii ścięgna głowy długiej mięśnia dwugłowego ramienia.
58 reumatyzm tkanek mi kkich podzia kliniczny
58. Reumatyzm tkanek miękkich podział kliniczny
  • zespół bolesnego barku
  • zapalenie okołostawowe łokcia
  • choroba de Quervaina
  • przykurcz Dupuytrena
  • choroba Mortona
59 reumatyzm tkanek mi kkichzesp bolesnego barku
59. Reumatyzm tkanek miękkichzespół bolesnego barku
  • Zespół bolesnego barku jest następstwem zmian chorobowych w mięśniach i ścięgnach tzw. stożka mięśniowo-ścięgnistego, jak i w ścięgnie głowy długiej mięśnia dwugłowego ramienia.
  • Symptomatologia
  • Najczęstszymi przyczynami bólów barku są zmiany okołostawowe (zapalenie lub rozerwanie ścięgien stożka rotatorów i zlepne zapalenie torebki stawowej).
  • Ponadto ból barku często wywołują zmiany występujące z rzutowaniem w okolicy szyi, klatki piersiowej lub brzucha.
  • Może być też spowodowany przez wiele postaci zapaleń stawów rozwijających się w obrębie stawu ramiennego lub stawu barkowo-obojczykowego.
60 reumatyzm tkanek mi kkichzesp bolesnego barku
60. Reumatyzm tkanek miękkichzespół bolesnego barku
  • W zespole bolesnego barku wyróżnia się :
  • entezopatię ścięgna mięśnia nadgrzbietowego (stwierdzaną najczęściej), w której występują uszkodzone części włókien mięśnia oraz zmiany zwyrodnieniowe i zapalne w jego ścięgnach, ograniczające ruchy odwodzenia i skręcania ramienia do wewnątrz,
  • entezopatię mięśnia długiej głowy mięśnia dwugłowego ramienia, ograniczającą ruchy zginania i odwracania przedramienia.
61 reumatyzm tkanek mi kkichzesp bolesnego barku
61. Reumatyzm tkanek miękkichzespół bolesnego barku
  • Choroba może pojawić się nagle u osób młodych z objawami niestabilności
  • stawu ramiennego lub po nagłym przerwaniu ciągłości ścięgien u ludzi
  • starszych.
  • Najczęściej ma postać tępych bólów wokół barku, wyzwalanych niekiedy
  • przez dłużej trwającą nietypową aktywność ruchową.
  • Ból jest odczuwany pozewnętrznej stronie barku i promieniuje ku dołowi,
  • poprzez boczną część ramienia do łokcia. Potęgują go czynności, które
  • wymagają unoszenia ramion.
  • Powikłaniem zapalenia ścięgien tworzących pierścień rotatorów jest
  • zapalenie torebki stawowej, które często powstaje u pacjentów, u których
  • ramię przez długi czas pozostaje w spoczynku.
  • Uszkodzenie pierścienia rotatorów może prowadzić do podwichnięcia ku
  • górze kości ramiennej oraz do jej uderzania o wyrostek barkowy łopatki
  • (zespół zderzenia).
  • Inne patologie wywołujące bolesność barku to częściowe lub całkowite
  • rozerwanie pierścienia rotatorów, ostre zwapniające zapalenie
  • okołostawowe oraz zlepne zapalenie torebki stawowej barku.
62 reumatyzm tkanek mi kkich zesp bolesnego barku okres ostry
62. Reumatyzm tkanek miękkich zespół bolesnego barku okres ostry
  • Chory odczuwa duży ból, nasilający się w nocy szczególnie przy próbie odwodzenia i skręcania ramienia do wewnątrz. Unika nawet najmniejszego ruchu w stawie barkowym, trzyma ramię przyciśnięte do klatki piersiowej, zgina przedramię i podtrzymuje je wraz z łokciem drugą ręką.
63 reumatyzm tkanek mi kkich zesp bolesnego barku okres ostry leczenie
63. Reumatyzm tkanek miękkich zespół bolesnego barku okres ostry leczenie
  • 1. Unieruchomienie kończyny górnej na szynie odwodzącej na
  • okres 2-3 dni,
  • 2. Stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych oraz
  • miejscowe wstrzykiwanie preparatów kortykosteroidowych
  • o przedłużonym działaniu w celu zmniejszenia ostrego bólu,
  • 3. Stosowanie okładów z lodu na staw barkowy lub krioterapii,
  • 4. Kinezyterapia (jak najszybciej rozpoczęta ), którą należy
  • ostrożnie dawkować (ćwiczenia bierne w stawie barkowym,
  • następnie wspomagane – prowadzone czynne w odciążeniu, czynne wolne)
64 reumatyzm tkanek mi kkich zesp bolesnego barku okres ostry i przewlek y
64. Reumatyzm tkanek miękkich zespół bolesnego barku okres ostry i przewlekły
  • Chory odczuwa dolegliwości bólowe znacznie mniejsze niż w ostrym okresie. Występuje wówczas zanik mięśnia nadgrzebieniowego i naramiennego.
  • Leczenie polega na:
  • wykonywaniu ćwiczeń zwiększających zakres ruchów w stawie barkowym,
  • podawaniu niesteroidowych leków przeciwzapalnych w razie zwiększenia dolegliwości bólowych,
  • stosowanie lampy Sollux, diatermii krótkofalowej, prądów diadynamicznych, ultradźwięków, krioterapii i masażu leczniczego.
  • u chorych niepoddawanych leczeniu lub leczonych niesystematycznie może wystąpić tzw. bark zablokowany z minimalnym zakresem ruchów.
  • leczenie chirurgiczne stosuje się w celu zlikwidowania niektórych patologii pierścienia rotatorów oraz w poważnych przypadkach zespołu zderzenia lub zapalenia stawów (operacje naprawcze ścięgien i usuwanie ciał obcych, tkanek martwiczych lub części wyrostka barkowego łopatki oraz artroplastykę barku.)
65 reumatyzm tkanek mi kkich zapalenie oko ostawowe okcia
65. Reumatyzm tkanek miękkich zapalenie okołostawowe łokcia
  • Schorzenie to polega na uszkodzeniu ścięgien mięśni przyczepiających się do nadkłykcia bocznego kości ramiennej. Jest następstwem przewlekłego przeciążenia mięśni zginających rękę grzbietowo oraz palce rąk.
  • Ponieważ występuje ono zwłaszcza u graczy w tenisa i golfa, szermierzy, skrzypków) zapalenie okołostawowe łokcia nazywa się także łokciem tenisisty.
  • Jest to najczęściej występująca przyczyna bólów łokcia- 1-3% populacji . Pojawia się zazwyczaj między 40 a 60 r.ż.
  • Innymi przyczynami bólów łokcia są zapalenie nadkłykcia
  • przyśrodkowego kości ramiennej, zapalenie kaletki wyrostka
  • łokciowego, choroby zapalne stawu, choroba zwyrodnieniowa
  • stawu oraz ból rzutowany z okolicy szyi lub barku.
66 reumatyzm tkanek mi kkich zapalenie oko ostawowe okcia
66. Reumatyzm tkanek miękkich zapalenie okołostawowe łokcia

Choroba rozpoczyna się zwykle podstępnie i nie wiąże się z urazem czy określonym rodzajem aktywności. Często jednak występuje u osób, które uprawiają określone dyscypliny sportu. Ból odczuwany jest w miejscu nadkłykcia bocznego kości ramiennej i promieniuje do przedramienia i nadgarstka. Nasila się przy odwracaniu przedramienia z oporem przy zginaniu grzbietowym ręki. Z powodu bólów ręki upośledzona jest zdolność chwytania, co w różnym stopniu zmniejsza wydolność ruchową.

  • Rozpoznanie ustala się na podstawie objawów klinicznych:
  • lokalizacji tkliwości i obrzęku oraz obecności bólu nasilającego
  • się w trakcie wykonywania ruchów obciążających nadkłykieć
  • boczny lub przyśrodkowy
67 reumatyzm tkanek mi kkich zapalenie oko ostawowe okcia
67. Reumatyzm tkanek miękkich zapalenie okołostawowe łokcia
  • Leczenie zapalenia okołostawowego łokcia polega na:
  • 1. unieruchomieniu stawu łokciowego na 2-3 dni,
  • 2. podawaniu leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych,
  • 3. stosowaniu prądów diadynamicznych, ultradźwięków, a w
  • razie braku poprawy miejscowe wstrzykiwanie preparatów
  • kortykosteroidowych o przedłużonym działaniu,
  • 4. wykonywaniu ćwiczeń izometrycznych i biernych ruchów w
  • stawie łokciowym, ćwiczeń w odciążeniu, samowspomaganych,
  • czynnych wolnych.
67 reumatyzm tkanek mi kkich choroba de quervaina
67. Reumatyzm tkanek miękkich choroba de Quervaina
  • Choroba de Quervaina to zapalenie ścięgna odwodziciela długiego kciuka i prostownika krótkiego kciuka. Często dotyczy kobiet w wieku 30-50 lat. Związana jest zwykle z przeciążeniem lub powtarzającym się urazów
  • Do głównych objawów choroby należą dolegliwości bólowe po promieniowej stronie nadgarstka, pojawiające się w czasie wykonywania różnych czynności. Ponadto występuje tkliwość i niekiedy obrzęk pochewek ścięgien zajętych przez proces chorobowy.
  • W leczeniu choroby skuteczne jest zmniejszenie aktywności i zastosowanie szyny, a także miejscowe podawanie glikokortykosteroidów do okolicznych tkanek.
  • W fizjoterapii stosuje się następujące metody:
  • prądy diadynamiczne, jonoforeza z histaminy, masaż klasyczny
69 reumatyzm tkanek mi kkich przykurcz dupuytrena symptomatologia
69. Reumatyzm tkanek miękkich przykurcz Dupuytrena-symptomatologia
  • Guzkowe zgrubienie powięzi dłoniowej, powodującym przykurcz zgięciowy jednego lub większej liczby palców.
  • Najczęściej występuje u mężczyzn po odłokciowej stronie ręki, często obustronnie. W obrębie powięzi mogą być wyczuwalne włókniste guzki. Przykurcz Dupuytrena występuje częściej u osób starszych, a tło genetyczne choroby stwierdza się częściej u mężczyzn niż kobiet.
  • Przyczyna choroby nie jest znana.
  • Schorzenie charakteryzuje się zmiennym przebiegiem, często nie wymagając leczenia. Aby zmniejszyć postępujący przykurcz wystarczy utrzymywanie palców w wyproście.
70 reumatyzm tkanek mi kkich przykurcz dupuytrena leczenie
70. Reumatyzm tkanek miękkich przykurcz Dupuytrena-leczenie
  • W fizjoterapii stosuje się takie metody jak:
  • kinezyterapię,
  • masaż klasyczny i podwodny,
  • ultradźwięki: przykręgowo (na okolicę kręgosłupa szyjnego), miejscowo (zabiegi bezpośrednio po kąpieli ręki na rozcięgno dłoniowe).
  • fonoforeza na rozcięgno dłoniowe-środkiem sprzęgającym może być hylaza lub hialuronidaza
  • jonoforeza z leków w celu rozluźnienia blizn, uwodnienia i zmiękczenia tkanki łącznej, zwiększenia procesów dyfuzji w tkankach.
  • Leczenie chirurgiczne jest zarezerwowane dla zaawansowanych i poważnych przypadków choroby, gdy objawy występują obustronnie u osób młodych oraz gdy istnieje duże ryzyko nawrotów.
71 reumatyzm tkanek mi kkich choroba mortona
71. Reumatyzm tkanek miękkich choroba Mortona

Metatarsalgia – częsty ból kłębu palucha w czasie chodzenia i stania oraz rzadko spotykane nerwiaki międzypalcowe.

Metatarsalgia jest najczęściej skutkiem zaburzeń mechaniki stawów stopy, wywołanych zmianami w jej budowie lub/i noszeniem nieodpowiedniego obuwia.

W badaniu palpacyjnym występuje tkliwość stawów śródstopno-paliczkowych. Ucisk na nerw lub rozwój nerwiaka w jednym z nerwów międzypalcowych może powodować ból w obrębie jednej z przestrzeni międzypalcowych stopy.

Leczenie – zmiana obuwia, usunięcie chirurgiczne nerwiaka

72 dna moczanowa
72.Dna moczanowa
  • Nadmiar kwasu moczowego występuje u ok. 20% mężczyzn i 3% kobiet.
  • Dna dotyczy ok. 1% populacji osób dorosłych.
  • Szczyt zachorowań następuje u mężczyzn w wieku 40-50 lat, a u kobiet - w wieku>60 lat.
  • Dna często współistnieje z czterema chorobami metabolicznymi (zespół X):
  • otyłością (typu androidalnego),
  • cukrzycą typu II,
  • dyslipidemia ,
  • nadciśnieniem tętniczym.
73 dna moczanowa
73.Dna moczanowa
  • Dna pierwotna jest zaburzeniem w przemianie kwasu moczowego z jego dodatnim bilansem. Na skutek upośledzonego wydalania kwasu moczowego przez nerki dochodzi do odkładania się moczanów w chrząstkach stawów, w błonie maziowej, pochewkach ścięgnowych, kaletkach maziowych oraz w chrząstce małżowin usznych i nerkach.
  • Wtórna dna przyczyną może być następstwem zwiększenia jego wytwarzania. Jest ono następstwem intensywniejszej przemiany kwasów nukleinowych w białaczkach, policytemii, chorobach nowotworowych leczonych cytostatykami i promieniowaniem, w niedokrwistościach hemolitycznych
  • Inną przyczyną wtórnej hiperurykemii może być zmniejszenie wydalania kwasu moczowego z moczem. Ma to miejsce w chorobach nerek, kwasicy mleczanowej, kwasicy w ketozie oraz przy stosowaniu leków moczopędnych.
74 dna moczanowa
74. Dna moczanowa
  • Głównymi czynnikami powodującymi ostry napad dny są nadużycia w jedzeniu i piciu alkoholu oraz stres. Najczęściej występuje on u mężczyzn w wieku 40–50 lat.
  • Pojawia się nagle, w pełni zdrowia, często nocą , jako bardzo bolesne zapalenie jednego stawu, najczęściej podstawy palucha (podagra), z zaczerwienieniem skóry, nadmiernym uciepleniem i obrzmieniem odpowiedniego stawu.
  • Do innych lokalizacji zmian zapalnych należą łuk stopy, pięta, stawy skokowe i kolanowe oraz staw podstawy kciuka (chiragra). W dnie wieku starczego może dochodzić do wielostawowych napadów choroby, przy czym zajęte mogą być nietypowe stawy. Po kilku dniach do 3 tygodni napad wygasa samoistnie. Często występuje złuszczanie naskórka. Ostry napad dny występuje z ogólnymi objawami zapalenia.
75 dna moczanowa dna przewlek a
75. Dna moczanowa dna przewlekła
  • Rzadko spotykana. Występuje u osób nie leczonych konsekwentnie. Charakteryzuje się obecnością guzków dnawych i objawów destrukcji kostnej i stawowej. Ryzyko nawrotów napadów dny i rozwoju dny przewlekłej z wytwarzaniem guzków dnawych wiąże się z nasileniem i czasem trwania hiperurykemii.
  • Guzki dnawe dzielą się na:
  • guzki dnawe części miękkich (małżowiny usznej, palucha, pięty, łokcia),
  • guzki kostne – rozpoznawane są w badaniu radiologicznym na podstawie obecności nieregularnych lub okrągławych ubytków kostnych w pobliżu stawów (usura), guzków wewnątrzkostnych, kubkowatych okaleczeń stawów w kościach tworzących staw, wnikaniu ciernistych osteofitów do guzków i otaczaniu osteofitami guzka niszczącego część korową kości
  • Objawy nerkowe kamica moczanowa i nefropatia moczanowa
76 dna moczanowa leczenie dieta farmakoterapia
76. Dna moczanowa leczenie dieta , farmakoterapia
  • Zastosowanie diety ma na celu normalizację masy ciała. Dieta powinna być ubogopurynowa i polegać na ograniczeniu spożycia mięsa i rezygnacji z podrobów, sardynek, rosołów oraz alkoholu.
  • Farmakoterapia
  • likwidacja objawów ostrego zapalenia dzięki podawaniu niesteroidowych leków przeciwzapalnych,
  • zapobieganie występowaniu kolejnych ostrych napadów dny przez codzienne podawanie kolchicyny,
  • zapobieganie dalszemu odkładaniu się kryształów moczanów i doprowadzenie do pełnego wchłonięcia istniejących guzków dnawych,
  • unikanie stosowania leków moczopędnych zmniejszających wydalanie kwasu moczowego.
77 dna moczanowa leczenie fizjoterapia
77. Dna moczanowa leczenie, fizjoterapia
  • Celem leczenia fizjoterapeutycznego dny jest miejscowe działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe i przeciwobrzękowe.
  • W przypadku ostrej postaci choroby co 1-2 godzin stosuje się miejscowe okłady chłodzące.
  • W przypadku postaci przewlekłej stosuje się:
  • promienie ultrafioletowe, naświetlania całkowite usprawniają wydzielanie kwasu moczowego przez nerki,
  • prądy interferencyjne na staw zajęty procesem chorobowym o natężeniu nie wywołującym skurczów mięśni,
  • prądy diadynamiczne,
  • ultradźwięki miejscowo lub segmentarnie,
  • masaż tkanki łącznej miejscowo lub segmentarnie,
  • kąpiele lecznicze (ciepłe) solankowe i siarczanowe
  • leczenie uzdrowiskowe, kąpiele radonowe, siarczkowo – siarkowodorowe
78 dna moczanowa kinezyterapia
78. Dna moczanowa kinezyterapia
  • Celem kinezyterapii jest poprawa przemiany materii i utrzymywanie sprawności ruchowej stawów, obejmuje ona:
  • ćwiczenia ogólnokondycyjne,
  • turystykę (z wyjątkiem turystyki wysokogórskiej),
  • jazdę na rowerze,
  • ćwiczenia czynne,
  • ćwiczenia bierne.
  • Podczas ćwiczeń należy zwrócić szczególną uwagę na ruchy w stawach zajętych procesem chorobowym. Ćwiczenia nie powinny przekraczać granicy bólu. Należy je prowadzić tylko w okresach między napadami.
79 dna moczanowa rokowanie
79. Dna moczanowa rokowanie
  • Współczesne leczenie dny moczanowej pozwala większości chorych na prowadzenie normalnego trybu życia. Wcześniejsze wdrożenie leczenia ma istotny wpływ na rokowanie. W przypadku zaawansowanej choroby guzki dnawe mogą zostać całkowicie wchłonięte, czynność stawów może się poprawić, a proces powodujący upośledzenie czynności nerek – zahamowany.
  • Dna ma zwykle cięższy przebieg, jeśli początek choroby wystąpił przed 30 r.ż. Kamica nerkowa moczanowa lub szczawianowa rozwija się u 20% pacjentów. Nieleczona postępująca dysfunkcja nerek związana ze współistniejącą cukrzycą i nadciśnieniem tętniczym, prowadzi do dalszego upośledzenia wydalania moczanów, przyspiesza wystąpienie zmian w stawach i jest najczęstszą przyczyną zgonów w przebiegu dny moczanowej.
80 gor czka reumatyczna
80. Gorączka reumatyczna
  • Wielonarządowe schorzenie zapalne, związane z alergią paciorkowcową, którego objawy dotyczą; serca, stawów i tkanki podskórnej.
  • Wyróżnia się trzy typowe postacie choroby:
  • reumatyczne zapalenie serca,
  • ostre zapalenie wielostawowe oraz
  • pląsawica.
  • Szczyt zachorowań występuje między 5 a 15 r.ż. Obecnie zapadalność jest mniejsza niż przed wprowadzeniem do powszechnej praktyki klinicznej antybiotyków.
81 gor czka reumatyczna symptomatologia
81.Gorączka reumatyczna-symptomatologia
  • Gorączka reumatyczna pojawia się jako wtórna choroba po 10-20 dniach od przebycia zakażenia górnych dróg oddechowych (np. zapalenia gardła, zapalenia migdałków) spowodowanego paciorkowcem beta-hemolizującym z grupy A.
  • Objawy ogólne: gorączka (występujące w wywiadzie dolegliwości stawowe „reumatyczne”, bez towarzyszącej gorączki nie dają się wykorzystać do oceny klinicznej, bóle głowy i poty.
  • Ostre zapalenie wielostawowe wędrujące: dotyczy przeważnie dużych stawów, przemieszcza się ze stawu na staw. Zajęte stawy są często nadmiernie ucieplone, obrzęknięte i bardzo bolesne.
82 gor czka reumatyczna symptomatologia c d
82.Gorączka reumatyczna-symptomatologia c.d.
  • Objawy skórne:
  • erythema annulare rheumaticum (marginatum): różowoczerwone, obrączkowate wykwity plamiste na tułowiu, szczególnie wokół pępka,
  • guzki podskórne na łokciach, potylicy i kościach,
  • czasami erythema nodosum (sinoczerwone, bolesne na ucisk plamiste wykwity, zwykle na powierzchniach wyprostnych kończyn, jako wyraz nieswoistych odczynów związanych z nadwrażliwością).
83 gor czka reumatyczna symptomatologia c d
83.Gorączka reumatyczna-symptomatologia c.d.
  • Udział serca: gorączka reumatyczna uszkadza całe serca (wsierdzie, mięsień i osierdzie), a więc powoduje zapalenie całego serca (pancarditis). Rokowanie zależy od przebiegu zapalenia wsierdzia (wady zastawkowe) natomiast zapalenie mięśnia serca występuje rzadko. Objawy sercowe mogą być nieobecne lub przejawiać się w sposób niecharakterystyczny. Udział zastawek: zastawka dwudzielna (80%), aortalna (20%), czasem obie zastawki.
  • Zapalenie opłucnej występuje rzadko. Niekiedy towarzyszy mu występowanie płynu w kątach przeponowo - żebrowych.
  • Pląsawica Sydenhama. Jest to późny objaw gorączki reumatycznej, który zwykle może wystąpić po długim okresie utajenia (aż do wielu miesięcy) po przebyciu zakażenia paciorkowcowego i który wówczas przypomina o zapaleniu serca. Swoiste są niekontrolowane ruchy rąk, u dzieci połączone z niezdarnością (np. rozlewanie zupy, tłuczenie naczyń).
84 gor czka reumatyczna
84.Gorączka reumatyczna
  • Badania laboratoryjne wykazują u chorych z gorączką reumatyczną:
  • nieswoiste cechy zapalenia (podwyższone wartości OB, wzrost zawartości CRP),
  • obecność przeciwciał skierowanych przeciwko antygenom paciorkowcowym jak np. antystreptolizyn O (ASO lub ASL), antydezoksyrybonukleotydazy B.
85 gor czka reumatyczna
85.Gorączka reumatyczna
  • Przebieg gorączki reumatycznej :
  • zakażenie paciorkowcem,
  • okres utajenia (1-3 tygodni),
  • gorączka reumatyczna (6-12 tygodni)
  • wada zastawkowa serca(1-3 lat).
86 gor czka reumatyczna kryteria jonesa wg american heart association
86.Gorączka reumatyczna. Kryteria Jonesa wg American Heart Association.
  • Objawy duże:
  • zapalenie serca,
  • zapalenie wielostawowe,
  • pląsawica,
  • guzki podskórne,
  • rumień brzeżny lub obrączkowaty.
87 gor czka reumatyczna kryteria jonesa wg american heart association c d
87.Gorączka reumatyczna. Kryteria Jonesa wg American Heart Association c.d..
  • Objawy małe:
  • gorączka,
  • bóle stawów,
  • podwyższone OB i/lub podwyższone białko CRP,
  • wydłużenie odcinka PQ w ekg,
  • gorączka reumatyczna lub reumatyczne zapalenie serca w wywiadzie.
  • Rozpoznanie gorączki reumatycznej można uznać za prawdopodobne, gdy spełnione są następujące warunki: zachorowanie poprzedziła infekcja paciorkowcowa i gdy występują dwa objawy duże lub jeden duży i dwa małe.
88 gor czka reumatyczna leczenie
88.Gorączka reumatyczna leczenie
  • Leczenie ruchem zależy od rodzaju uszkodzenia serca, a obciążenie układu krążenia pracą musi być bardzo ostrożne i indywidualizowane.
  • Kinezyterapia u chorych z wadami serca leczonych zachowawczo ma na celu usunięcie następstw długotrwałego pozostawania w łóżku w czasie ostrego rzutu gorączki reumatycznej oraz zapobieganie zbytniemu ograniczeniu aktywności ruchowej w czasie remisji. Wysiłek fizyczny musi być dostosowany do aktualnego stanu wydolności układu krążenia.
  • W czasie ostrego rzutu gorączki reumatycznej i kilka tygodni po ustąpieniu ostrych objawów choroby, chory musi pozostawać w łóżku stosując lekkostrawną dietę, zawierającą dostateczną ilość witamin. Fizykoterapia powinna być prowadzona podobnie jak w innych przypadkach ostrych zapaleń stawów.
89 gor czka reumatyczna
89. Gorączka reumatyczna
  • Farmakoterapia
  • Niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz antybiotyki w terapii przetrwałej infekcji paciorkowcowej.
  • Leczenie chirurgiczne
  • Gorączka reumatyczna może prowadzić do uszkodzenia mięśnia sercowego i powstania wad zastawkowych serca, które muszą być leczone kardiochirurgicznie.
  • ROKOWANIE
  • Większość epizodów choroby ustępuje po 6-12 tygodniach. Nawroty występują w ciągu 2 lat od pierwszego ataku, ale mogą też pojawić się później. Ich ryzyko maleje z wiekiem.
90 infekcyjne zapalenie staw w
90.Infekcyjne zapalenie stawów
  • Zapalenie stawów spowodowane infekcją bakteryjną, grzybiczą albo wirusową maziówki lub tkanek okołostawowych.
  • Może mieć charakter ostry (zwykle bakteryjne) lub przewlekły ( grzybicze, pasożytnicze albo wywołane przez mikobakterie).
  • Szybkie rozpoznanie i rozpoczęcie terapii zwiększa szansę na całkowite wyleczenie, natomiast opóźnienie może być przyczyną trwałego upośledzenia czynności w stawach objętych procesem chorobowym.
  • Częstość występowania tego schorzenia w USA wynosi <200/100 000 mieszkańców. Niższa jest w krajach europejskich, ale znacznie wyższa w Afryce, Azji i Ameryce Łacińskiej.
91 infekcyjne zapalenie staw w czynniki ryzyka
91.Infekcyjne zapalenie stawów czynniki ryzyka
  • podeszły wiek (50% chorych > 60 r.ż.),alkoholizm,
  • artrocenteza lub zabieg chirurgiczny, endoprotezoplastyka,zakażenie skóry,
  • przewlekła choroba (np. płuc, wątroby),cukrzyca, hemofilia,
  • niedobór odporności, w tym zakażenie HIV,narkotyki,
  • leczenie immunosupresyjne,choroba nowotworowa,
  • niewydolność nerek,
  • reumatoidalne zapalenie stawów,
  • niedokrwistość sierpowatokrwinkowa,
  • toczeń rumieniowaty trzewny.
92 infekcyjne zapalenie staw w czynniki ryzyka
92.Infekcyjne zapalenie stawów czynniki ryzyka
  • Współistnienie innych chorób może zwiększać nie tylko ryzyko pojawienia się infekcyjnego zapalenia stawów, ale również przebieg samej choroby.
  • Chorzy z reumatoidalnym zapaleniem stawów są szczególnie narażeni na zwiększone ryzyko wystąpienia bakteryjnego zapalenia stawów (częstość 0.3%-3%). Zejście choroby jest niekorzystne z dużym stopniem śmiertelności (25% wobec 9% u chorych bez r.z.s.).
  • U pacjentów z r.z.s. są często obecne dodatkowe czynniki ryzyka wystąpienia infekcyjnego zapalenia stawów (np. przewlekłe schorzenie, leczenie kortykosteroidami). Ryzyko zapalenia stawu jest znacznie zwiększone u osób z r.z.s. oraz u chorych, u których w anamnezie stwierdzono zakażenie stawu lub zabieg endoprotezoplastyki.
93 infekcyjne zapalenie staw w
93. Infekcyjne zapalenie stawów
  • Ostre infekcyjne zapalenie stawów dotyczy 95% przypadków tej choroby i jest wywoływane przez bakterie i wirusy.
  • Neisseria gonorrhoeae jest najczęstszą przyczyną tego schorzenia u dorosłych. Rozprzestrzenia się z zakażonych powierzchni błon śluzowych (szyjki macicy, odbytnicy, gardła) na małe stawy rąk, stawy nadgarstkowe, łokciowe, kolanowe i skokowe. Rzadko powoduje infekcyjne zapalenie stawów kręgosłupa.
  • Niegonokokowe zapalenie stawów wywołane jest zwykle przez gronkowca złocistego, paciorkowca lub bakterie Gram-ujemne – Enterobacter i Pseudomonas. U 80% chorych na niegonokokowe zapalenie stawów choroba ma charakter jednostawowy (kolanowy, biodrowy, barkowy, nadgarstkowy, skokowy i łokciowy). Wielostawowe zapalenie pojawia się u chorych z przewlekłym schorzeniem stawów (r.z.s. albo chorobą zwyrodnieniową stawów) lub z wszczepionym sztucznym stawem.
94 infekcyjne zapalenie staw w
94. Infekcyjne zapalenie stawów
  • Borrelia burgdorferi może powodować ostre, wędrujące zapalenie stawów,któremu towarzyszą z gorączka, bóle głowy, zmęczenie i zmiany skórne lub bardziej przewlekłe, przerywane zapalenie jednego bądź kilku stawów.
  • Ostre zapalenie stawów wywołują również wirusy, np. hepatitis B, C, wirus różyczki i inne.
  • Przyczyną przewlekłego infekcyjnego zapalenia stawów (5% wszystkich zapaleń stawów) są mikobakterie, grzyby, pierwotniaki i pasożyty oraz niektóre bakterie o niskiej patogenności.
95 infekcyjne zapalenie staw w ostre gonokokowe zapalenie staw w
95.Infekcyjne zapalenie stawów ostre gonokokowe zapalenie stawów.
  • Początek choroby jest szybki (od kilku godzin do kilku dni). Charakteryzuje się bólem umiarkowanym do ciężkiego, nadmiernym ociepleniem, tkliwością i ograniczoną ruchomością stawu. Zwykle występują gorączka i dreszcze, ale pacjent może nie mieć innych objawów ciężkiej infekcji, co może opóźnić rozpoznanie. Zapalenie występuje zazwyczaj w jednym stawie – najczęściej kolanowym, biodrowym lub barkowym.
  • Gonokokowe zapalenie stawów jest najczęściej spotykanym odrębnym zespołem zapalenia skóry, zapalenia wielostawowego oraz zapalenia ścięgien i maziówki. Dla rozsianego zakażenia gonokokowego typowe są 5-7 dniowa gorączka, silne dreszcze, mnogie zmiany na skórze tułowia, kończyn dolnych i śluzówek (wybroczyny, grudki, krostki, pęcherze krwotoczne, zmiany martwicze).
  • Do innych objawów zalicza się przejściowe artralgie oraz zapalenie ścięgien i maziówki, które przechodzi w zapalenie w jednym bądź kilku stawach.
96 infekcyjne zapalenie staw w ostre niegonokokowe zapalenie staw w
96.Infekcyjne zapalenie stawów - ostre niegonokokowe zapalenie stawów.
  • Choroba ta dotyczy zwykle pojedynczego stawu i charakteryzuje się postępującym, umiarkowanym lub ciężkim bólem, który wyraźnie nasila się podczas ruchów lub palpacji, wskutek czego czynność stawu zostaje zaburzona.
  • Zwykle zakażone stawy są obrzęknięte, zaczerwienione i nadmiernie ocieplone.
  • Do 50% chorych może nie mieć gorączki lub może ona być niewysoka, 20% pacjentów natomiast skarży się na dreszcze.
97 przewlek e infekcyjne zapalenie staw w
97.Przewlekłe infekcyjne zapalenie stawów
  • Schorzenie to obejmuje stawy obwodowe (kolanowe, biodrowe i nadgarstkowe). Może też być zlokalizowane w stawach krzyżowo-biodrowych lub stawach kręgosłupa.
  • Podstępny początek choroby często może być przyczyną znacznego opóźnienia rozpoznania. Stawy niszczone są w wyniku tworzenia się nadżerek wywołanych przerostem maziówki zajętej procesem zapalnym oraz zapaleniem kości i szpiku.
98 infekcyjne zapalenie staw w leczenie
98.Infekcyjne zapalenie stawów-leczenie
  • W leczeniu infekcyjnego zapalenia stawów stosuje się następujące metody:
  • farmakoterapię w postaci antybiotykoterapii - empirycznej bezpośrednio po wykonaniu posiewu płynu, a przed otrzymaniem jego wyniku, a następnie zgodną z odczytanym wynikiem posiewu,
  • aspirację wewnątrzstawowego płynu ropnego, płukanie przepływowe stawu oraz płukanie artroskopowe,
  • artrotomia w celu opracowania chirurgicznego stawu,
  • fizjoterapia.
99 infekcyjne zapalenie staw w leczenie
99.Infekcyjne zapalenie stawów-leczenie
  • Celem postępowania rehabilitacyjnego jest opanowanie bólu i zachowanie prawidłowej ruchomości stawu i siły mięśniowej. Unieruchomienie stawu objętego zakażeniem ma na celu działanie analgetyczne.
  • Zaraz po ustąpieniu ostrego stanu zapalnego należy rozpocząć ćwiczenia bierne, a następnie czynne. Wykonuje się je, nie przekraczając granic tolerancji bólowej chorego, a ich celem jest zapobieganie przykurczom, zakrzepom i wystąpieniu zatorowości.
  • W przypadku infekcyjnego zapalenia stawów kończyn dolnych nie wolno ich obciążania aż do czasu ustąpienia wszystkich objawów zapalenia.
100 infekcyjne zapalenie staw w rokowanie
100.Infekcyjne zapalenie stawów-rokowanie
  • Rokowanie w infekcyjnym zapaleniu stawów zależy:
  • czas trwania choroby,
  • wiek chorego,
  • wykonywanie drenażu chirurgicznego,
  • wystąpienie zapalenia stawów przed zakażeniem
  • Zejście infekcyjnego zapalenia stawów jest niekorzystne wówczas, gdy posiewy płynu stawowego są dodatnie przez ponad tydzień od rozpoczęcia podawania antybiotyków (lub jeśli przez cały ten czas występuje infekcja) oraz wtedy, gdy zakażenie wywołane jest przez bakterie Gram–ujemne.
101 osteoporoza definicja
101.Osteoporoza-definicja
  • Osteoporozę po raz pierwszy opisał Volkman w 1882 r. i nazwał ją „chorobą z nie używania”. Bardzo trafnie, lakonicznie i obrazowo określił osteoporozę w 1940 r. Albright widząc w niej „za mało kości w kości”.
  • Obecnie obowiązująca definicja osteoporozy podana przez Światową Organizację Zdrowia brzmi „osteoporoza jest uogólnioną chorobą systemową, którą charakteryzuje obniżona masa tkanki kostnej oraz zmiany w mikroarchitekturze kości, co w konsekwencji zwiększ ryzyko złamań”.
102 osteoporoza epidemiologia
102.Osteoporoza-epidemiologia
  • W aspekcie klinicznym dla osteoporozy typowa jest obecność złamań związanych z podwyższoną łamliwością kości, które następują zwykle w wyniku upadku.
  • Osteoporoza to schorzenie, w którym gęstość kości jest niższa o 2,5 SD (odchylenia standardowe) w stosunku do średniej gęstości kości u młodych, zdrowych kobiet.
  • Światowa Organizacja zdrowia zalicza osteoporozę razem z chorobami układu sercowo– naczyniowego oraz nowotworami do głównych chorób, których rozwój zależy od trybu życia. W Stanach Zjednoczonych osteoporoza i osteopenia występują u 28 mln ludzi, dyslipidemia u 52 mln, nadciśnienie tętnicze u 30-54 mln, a cukrzyca u 14 mln. U kobiet ryzyko złamania biodra jest większe niż łączne ryzyko raka piersi, macicy i jajników. U mężczyzn ryzyko takiego złamania jest wyższe od zachorowania na raka prostaty.
103 osteoporoza klasyfikacja
103.Osteoporoza-klasyfikacja
  • Wyróżnia się osteoporozę pierwotną i wtórną. Pierwsza z nich występuje u 80% chorych, a druga u 20%.
  • Przyczynami obniżonej masy kostnej w przypadku osteoporozy pierwotnej są:
  • menopauza / andropauza (typ I ) -
  • złamania mogą występować już ok. 50 r.ż.
  • dotyczą trzonów kręgów,
  • stosunek K:M 6:1,
  • dotyczy kości gąbczastej ( beleczkowatej )
104 osteoporoza klasyfikacja c d
104.Osteoporoza-klasyfikacja c.d.
  • Przyczynami obniżonej masy kostnej w przypadku osteoporozy pierwotnej są:
  • proces starzenia się (typ II) – występuje u osób w wieku podeszłym
  • złamania trzonów kręgów, odcinka bliższego kości udowej, odcinka bliższy kości ramiennej, odcinka dalszego kości promieniowej ( złamanie typu Collesa, loco typico )
  • K:M 2:1
  • kość korowa ( zbita )
105 osteoporoza klasyfikacja osteoporoza wt rna
105.Osteoporoza-klasyfikacja osteoporoza wtórna
    • Predyspozycja genetyczna:
  • wrodzona łamliwość kości,
  • homocystynuria,
  • zespół Marfana,
  • zespół Ehlers’a – Danlosa;
    • Czynniki żywieniowe i choroby układu pokarmowego:
  • niedobór wapnia,niedobór witaminy D,
  • zespół złego wchłaniania, pierwotna marskość żółciowa wątroby,
  • stan po resekcji żołądka, alkoholizm,
  • nadmierna podaż białka,jadłowstręt psychiczny;
106 osteoporoza klasyfikacja osteoporoza wt rna
106.Osteoporoza-klasyfikacja osteoporoza wtórna
    • Schorzenia endokrynologiczne:
  • hipogonadyzm, nadczynność tarczycy,
  • nadczynność przytarczyc,
  • nadczynność kory nadnerczy,
  • cukrzyca, akromegalia;
    • Farmakoterapia:
  • glikokortykosteroidami,
  • heparyną,
  • lekami przeciwdrgawkowymi,
  • nadmierna suplemementacja hormonów tarczycy,
  • agonistami GnRH;
    • Inne czynniki:
107 osteoporoza etiopatogeneza
107.Osteoporoza-etiopatogeneza
  • Od urodzenia do osiągnięcia szczytowej masy kostnej (30-35 r.ż.), której wielkość jest uwarunkowana genetycznie i która zależy od występowania czynników ryzyka osteoporozy, przeważają procesy tworzenia.
  • W czwartej dekadzie życia rozpoczyna się powolna, ale stała przewaga resorpcji, której tempo i sposób mogą być uważane za fizjologiczne lub przybierać zdecydowanie patologiczne wartości.
  • Szczególnym okresem jest pierwszych pięć lat po menopauzie, gdy przewaga resorpcji jest wyraźnie nasilona.
  • Krytyczna wielkość masy kostnej, przy której kość już nie może spełniać funkcji podporowej, nazywa się „progiem złamań”. Jest to umowna granica, ale najczęściej jest to 2,5 SD w stosunku do szczytowej masy kostnej młodych zdrowych kobiet. Jeżeli utrata kości jest fizjologiczna, to „próg złamań” występuje ok. 80 r.ż.
108 osteoporoza
108.Osteoporoza
  • Występowanie obniżonej masy kości zależne jest od :
  • badanej populacji (wiek, płeć, rasa),
  • przyjętych wartości progowych i metod w diagnostyce oraz
  • lokalizacji pomiaru (kręgosłup, bliższa część kości udowej).
  • Występowanie obniżonej masy kości charakteryzuje się następującymi cechami:
  • częstość występowania wzrasta z wiekiem u kobiet i mężczyzn,
  • częściej występuje u kobiet (ok. 80% przypadków stanowią kobiety),
  • częściej spotykane jest u osób odmiany kaukaskiej niż czarnej.
109 osteoporoza
109.Osteoporoza
  • Występowanie osteoporozy u kobiet >50 r.ż. występuje w najczęściej spotykanych lokalizacjach z następującą częstością:
  • trzony kręgów (16,5%),
  • bliższa część kości udowej (16,2%),
  • kość promieniowa (17,4%),
  • którakolwiek z tych lokalizacji (30,3%).
110 diagnostyka osteoporozy
110.Diagnostyka osteoporozy
  • Najstarszą i do chwili obecnej najczęściej stosowaną metodą diagnostyczną zmian zanikowych kości jest klasyczne badanie radiologiczne kości.
  • Obrazuje ono następujące zmiany kształtu kości;
  • scieńczenie warstwy korowej,
  • rozrzedzenie struktury
  • zmieniony obraz beleczek kostnych.
  • Jednak czasami pierwszym objawem osteoporozy jest stwierdzenia złamania.
  • Zaletą tego badania jest niski koszt i łatwa dostępność, wadą natomiast to, iż dopiero około 30-40% ubytku masy kostnej powoduje zauważalne rozrzedzenie struktur, a taki ubytek stwarza już duże zagrożenie złamaniem.
111 diagnostyka osteoporozy c d
111.Diagnostyka osteoporozy c.d.
  • Densytometria kostna
  • W badaniu gęstości kostnej najszersze zastosowanie znalazła metoda podwójne absorpcjometrii promieniowania rentgenowskiego (DXA).
  • Polega ona na radiologicznej ocenie różnicy między materiałem, z którego zbudowana jest kość, a tkankami miękkimi. W tym celu oznacza się jest stopień mineralizacji tkanki kostnej, zawartość tkanki tłuszczowej i mięśniowej.
  • Jako punkt odniesienia wartości pomiaru przyjmuje się tzw. szczytową masę kostną (T-score) lub wartości równowiekowej grupy kontrolnej (Z-score). Wartości te wyraża się w liczbach bezwzględnych, odchyleniach standardowych lub procentach i przelicza się na względne oraz bezwzględne ryzyko złamań.
112 diagnostyka osteoporozy
112.Diagnostyka osteoporozy
  • Miejsca w których wykonuje się pomiary, to:
  • a/ lokalizacje centralne:
  • kręgosłup lędźwiowy,
  • część bliższa kości udowej,
  • b/lokalizacje dystalne:
  • przedramię,
  • podudzie,
  • kość piętowa.
  • Prowadzone są także pomiary całego kośćca.
  • Densytometria wykorzystywana w diagnostyce osteoporozy umożliwia ocenę zagrożenia złamaniami oraz podjęcie decyzji terapeutycznej. Uwzględnienie czynników ryzyka zwiększa czułość tej metody. Pozwala też na wyłonienie grup ryzyka w badaniu skriningowym, a także na monitorowanie leczenia.
113 diagnostyka osteoporozy
113.Diagnostyka osteoporozy
  • W diagnostyce densytometrycznej zastosowanie znalazły również tomografia komputerowa oraz ilościowa metoda pomiarów z zastosowaniem ultradźwięków.
  • Interpretacja wyników badań densytometrycznych na podstawie zaleceń WHO jest następująca:
  • normę stanowią wartości BMD (bone mineral density – gęstość mineralna kości) lub BMC (bone mineral content – zawartość składników mineralnych kości) w zakresie 1 SD w odniesieniu do szczytowej masy kostnej,
  • niską masę kostną (osteopenię) oznaczają wartości BMD lub BMC przekraczające –1 SD lecz będące powyżej –2,5 SD,
  • zagrożenie osteoporozą określają wartości BMD lub BMC poniżej -2,5 SD,
  • osteoporozę oznaczają wartości BMD lub BMC poniżej –2,5 SD ze stwierdzonym radiologicznie złamaniem.
114 diagnostyka osteoporozy badania biochemiczne
114.Diagnostyka osteoporozy badania biochemiczne
  • Oznaczenie ich umożliwia ocenę ryzyka złamań oraz prognozowanie efektów leczenia.
  • markery kościotworzenia :
  • frakcja kostna fosfatazy alkalicznej,
  • osteokalcyna,
  • N-końcowy peptyd prokolagenu typu I
  • markery resorpcji :
  • pirydynolina,
  • deoksypirydynolina,
  • C i N-końcowy usieciowany telopeptyd łańcucha alfa kolagenu typu I.
  • W diagnostyce stosowane jest także oznaczanie stężenia wapnia, fosforanów i parathormonu w surowicy oraz wydalanie wapnia z moczem, stężenie 25-hydroksywitaminy D, której niskie wartości świadczą o jej niedoborze.
115 osteoporoza symptomatologia
115.Osteoporoza - symptomatologia
  • W przebiegu osteoporozy następuje zmiana postawy ciała. W wyniku zmniejszenia wydolności trzonów kręgowych i kolejnych złamań:
  • zwiększają się fizjologiczne krzywizny kręgosłupa: lordoza szyjna i kifoza piersiowa.
  • powłoki brzuszne ulegają rozluźnieniu a łuki żebrowe zbliżają się do talerzy kości biodrowych.
  • następuje stopniowe obniżanie się wysokości ciała.
  • oraz zaburzenie współdziałania poszczególnych grup mięśniowych w obrębie kręgosłupa oraz kończyn górnych i dolnych.
  • Zmienione warunki mechaniczne są przyczyną przeciążenia stawów, torebek stawowych i więzadeł w obrębie kręgosłupa.
  • Powstają bóle promieniujące do klatki piersiowej oraz kończyn górnych i dolnych.
116 osteoporoza symptomatologiac d
116 Osteoporoza – symptomatologiac.d.
  • Fizjologiczne krzywizny kręgosłupa sprzyjają występowaniu niebezpiecznych sił ścinających.
  • Dobra ochrona mięśniowa w przypadku słabszej struktury kości zmienia siły ścinające na bezpiecznie ściskające, zapobiegające deformacji kręgosłupa, a tym samym również załamaniom kompresyjnym.
  • Przyczyną zaburzeń koordynacji nerwowo-mięśniowej, oprócz słabego wytrenowania mięśni i zmian w ośrodkowym układzie nerwowym, bywa dysfunkcja obwodowego układu nerwowego, powstająca w następstwie bólu, jaki towarzyszy osteoporozie. Ból ten powoduje nadmierne, odruchowe napięcie mięśni lub ich osłabienie.
  • Następnie dochodzi do przeciążenia spowodowanego brakiem ochrony mięśniowej. Przeciążenie zaś jest przyczyną bólu. Powstaje zjawisko błędnego koła. Jego przerwanie polega na jednoczesnym wdrożeniu leczenia przeciwbólowego, regulującego napięcie mięśni i odciążającego w postaci odpowiednio dobranej farmakoterapii, kinezyterapii, fizykoterapii i zaopatrzenia ortopedycznego
117 osteoporoza symptomatologia okres i osteoporoza wczesna
117.Osteoporoza – symptomatologia, okres I – osteoporoza wczesna.
  • Pacjent skarży się na wielomiejscowe bóle w obrębie kręgosłupa oraz kończyn górnych i dolnych. Obserwuje się u niego w związku z tym obniżenie nastroju, a czasem depresję.
  • Podczas badania klinicznego stwierdza się następujące objawy:
  • zaburzenia postawy ciała, którą chory może czynnie korygować,
  • zwiększenie napięcia mięśni przykręgosłupowych,
  • osłabienie mięśni brzucha i mięśni pośladkowych,
  • bolesność uciskową mięśni przykręgosłupowych oraz
  • pełne, ale bolesne czynne ruchy kręgosłupa w usytuowaniu skrajnym.
  • Przy maksymalnym wdechu może występować ból międzyżebrowy. Badanie radiologiczne kręgosłupa nie wykazuje zmian typowych dla osteoporozy.W badaniu densytometrycznym stwierdza się osteopenię.
118 osteoporoza symptomatologia okres ii osteoporoza zaawansowana
118.Osteoporoza – symptomatologia Okres II – osteoporoza zaawansowana
  • Chory także odczuwa wielomiejscowe bóle w obrębie kręgosłupa, zwiększające się podczas ruchów. Obserwuje się u niego obniżenie nastroju, często także depresję.
  • Podczas badania klinicznego obecne są takie objawy, jak:
  • zaburzenia postawy ciała w postaci zwiększonej lordozy szyjnej i lędźwiowej oraz kifozy piersiowej, które powodują, że czynna korekcja postawy nie jest w pełni możliwa,
  • rozluźnienie powłok brzusznych i obniżenie łuków żebrowych oraz
  • jodełkowate ułożenie fałdów skóry na plecach i zmniejszone wcięcie w talii.
  • W badaniu radiologicznym kręgosłupa w odcinku piersiowym stwierdza się zmniejszone wysycenie trzonów kręgowych, ubytek poziomych beleczek i scieńczenie warstwy korowej, a niekiedy obniżenie wysokości trzonów kręgowych. Badanie densytometryczne wykazuje osteoporozę.
119 osteoporoza symptomatologia okres p ny
119.Osteoporoza–symptomatologia,okres późny
  • W tym okresie u chorego występują stałe bóle kręgosłupa, które nasilają się podczas ruchów, zmiana postawy i obniżenie wzrostu. Pacjent odczuwa niechęć do kontaktu z ludźmi i wysiłku fizycznego. W wywiadzie podaje przebyte złamania w obrębie kończyn dolnych lub/i górnych.
  • W badaniu przedmiotowym stwierdzamy następujące objawy:
  • znaczną utrwaloną kifozę w odcinku piersiowym kręgosłupa, która przy próbie korekcji wywołuje ból,
  • zwiększoną lordozę szyjną i pochylenie głowy do przodu,
  • rozluźnienie powłok brzusznych, obniżenie łuków żebrowych, które niekiedy stykają się z talerzami kości biodrowych,
  • osłabienie mięśni brzucha, pośladków oraz kończyn górnych i dolnych, a także
  • bolesność uciskową mięśni przykręgosłupowych i wyrostków kolczystych kręgów.
  • Pacjent często stoi na kończynach dolnych ugiętych w stawach biodrowych i kolanowych.
120 osteoporoza czynniki ryzyka
120.Osteoporoza czynniki ryzyka
  • a/ czynniki genetyczne:
  • płeć żeńska,
  • rasa biała, odmiana kaukaska,
  • wiek,
  • osteoporoza w rodzinie w linii żeńskiej;
  • b/ środowiskowe, żywieniowe i antropometryczne:
  • palenie tytoniu,
  • nadmierne spożycie kawy i alkoholu,
  • obniżona aktywność fizyczna,
  • mała ekspozycja na słońce,
  • niedostateczne spożycie wapnia i witaminy D, a nadmierne fosforu,
  • niski wskaźnik masy ciała lub jej utrata> 10%,
  • wątła budowa ciała;
121 osteoporoza czynniki ryzyka c d
121.Osteoporoza czynniki ryzyka c.d.
  • c/ inne czynniki:
  • niedobór estrogenów i inne formy hipogonadyzmu (późna pierwsza miesiączka, wczesna menopauza),
  • wcześniej przebyte złamania kości,
  • choroby nerek (np. hiperkalciuria nerkowa).
  • d/ stany związane z występowaniem osteoporozy wtórnej:
  • schorzenia endokrynologiczne,
  • schorzenia związane z zaburzeniem trawienia i wchłaniania prowadzące do niedoboru wapnia, witaminy D i białka.,
  • przewlekłe stosowanie niektórych leków.
122 osteoporoza czynniki ryzyka c d
122. Osteoporoza czynniki ryzyka c.d.
  • Wymienione powyżej czynniki ryzyka osteoporozy są bardzo dobrze udokumentowane w przypadku osteoporozy pomenopauzalnej, dotyczącej sześciokrotnie częściej kobiet niż mężczyzn (u nich ten typ osteoporozy nazywamy poandropauzalną).
  • Szczególnie istotnymi czynnikami ryzyka u mężczyzn są nadmierne spożycie alkoholu oraz hipogonadyzm.
  • U osób w wieku podeszłym większego znaczenia nabierają czynniki żywieniowe, zaburzenia metabolizmu witaminy D oraz choroby układowe powodujące do osteoporozę wtórną.
  • Czynniki ryzyka osteoporozy mogą prowadzić do zmniejszenia masy tkanki kostnej, co jest główną przyczyną zwiększającą prawdopodobieństwo złamań. Jednak ich zwiększone ryzyko może nie być zależne od masy kostnej.
123 osteoporoza czynniki ryzyka z ama osteoporotycznych
123.Osteoporoza czynniki ryzyka złamań osteoporotycznych
  • wiek,
  • obniżona masa tkanki kostnej,
  • wcześniejsze złamania,
  • niski wskaźnik masy ciała,
  • złamania osteoporotyczne u matki,
  • długotrwałe leczenie glikokortykosteroidami,
  • zwiększony metaboliczny obrót kostny,
  • stany zwiększające ryzyko upadku.
124 osteoporoza z amania
124.Osteoporoza złamania
  • Występują najczęściej po 40 r.ż., jako skutek urazu o małej sile (np. upadek z wysokości człowieka). Są one następstwem obniżonej wytrzymałości tkanki kostnej. Złamania stwierdza się częściej u kobiet niż u mężczyzn oraz u odmiany kaukaskiej w porównaniu z innymi odmianam.
  • Ryzyko wystąpienia jakiegokolwiek złamania osteoporotycznego u kobiety >50 r.ż. wynosi ok. 50%, a u mężczyzny ok. 12%.
  • W Europie złamania bliższej części kości udowej najczęściej notuje się w Skandynawii. Koszt leczenia wszystkich złamań osteoporotycznych w USA jest szacowany na 10-15 mld dolarów rocznie, w tym złamań bliższej części kości udowej na 4-16 mld rocznie, a koszt jednego złamania tego typu wynosi 26 – 37 tys. dolarów.
  • Szacuje się, że w 2025 roku wydatki związane z leczeniem osteoporozy w USA osiągną kwotę 64 miliardów dolarów.
125 z amania osteoporotyczne
125.Złamania osteoporotyczne
  • Typowe lokalizacje złamań to:
  • trzony kręgów (złamanie kompresyjne kręgosłupa)
  • bliższa część kości udowej
  • nasada dalsza kości promieniowej
  • nasada bliższa kości ramiennej
126 osteoporoza z amania kr g w
126.Osteoporoza złamania kręgów
  • Najczęściej występujące złamania osteoporotyczne. W USA dochodzi do ok. 700 tys. takich złamań rocznie.
  • Zaledwie 1/3 z nich jest diagnozowana klinicznie – pozostałe są bezobjawowe. Ryzyko wystąpienia tego złamania u kobiet po 50 r.ż. wynosi w ciągu całego życia 32%. Występują w następstwie niewielkich urazów (upadku z wysokości lub na jednym poziomie, opadnięcia na krzesło przy siadaniu). Najczęstsza lokalizacja to Th 8-12.
  • Dzielą się na dwa rodzaje: złamania klinowate (obniżenie wysokości przedniej trzonu kręgowego), złamania dwuwklęsłe (obniżenie wysokości środkowej trzonu kręgowego). Mają charakter stabilny, co oznacza, że nie prowadzą do uszkodzenia granic kostnych kanału kręgowego. Dotyczą kości beleczkowatej i występują już w osteoporozie pomenopauzalnej, ale ich częstość wzrasta z wiekiem bez względu na płeć.
  • Złamania trzonów kręgów charakteryzują się śmiertelnością wynoszącą 1-4%, a ryzyko nowego złamania jest czterokrotnie większe u osoby po przebytym złamaniu niż u osoby, u której nie doszło do niego.
127 osteoporoza z amania kr g w c d
127.Osteoporoza złamania kręgów c.d.
  • Objawy kliniczne to: ostry samoistny dobrze zlokalizowany ból, przechodzący z czasem w przewlekłe dolegliwości bólowe (mają one charakter samoistny, występuje miejscowa bolesność uciskowa oraz dodatni objaw szczytowy), pogłębienie kifozy piersiowej i obniżenie wzrostu, a czasami zespoły korzeniowe powodujące ból w okolicy międzyżebrowej.
  • Złamanie rozpoznaje się, gdy obniżenie wysokości przedniej lub środkowej jest większe niż 10% wysokości tylnej trzonu kręgowego na zdjęciu radiologicznym.
  • W leczeniu wykorzystuje się zaopatrzenie ortopedyczne w postaci gorsetu, który należy nosić przez kilka tygodni (zwykle do 2 miesięcy). Postępowanie to ma na celu działanie przeciwbólowe (ograniczenie ruchomości kręgosłupa) oraz zapobieganie pogłębianiu się deformacji kręgosłupa. Gorsetu nie zaleca się u osób leżących z istotnymi zaburzeniami układu oddechowego oraz w mnogich złamaniach trzonów kręgów. Ponadto stosuje się farmakoterapię lekami przeciwbólowymi i przeciwzakrzepowymi, gimnastykę oddechową, następnie pionizację oraz ćwiczenia mięśni brzucha, grzbietu i kończyn.. Wskazaniami do leczenia operacyjnego są przetrwałe zespoły bólowe po złamaniach kręgów
128 osteoporoza z amanie ko ca bli szego ko ci udowej biodra szyjki ko ci udowej oko okr tazrowe
128. Osteoporoza złamanie końca bliższego kości udowej(biodra,szyjki kości udowej,okołokrętazrowe)
  • Największa śmiertelność, która wynosi 10-20%, a u leczonych zachowawczo nawet 60%. Jest ona wyższa u mężczyzn niż u kobiet (3-5 razy).
  • Zachorowalność (liczona jako procent osób, które nie powracają do stanu przed złamaniem) wynosi 30–50%. Około 20% pacjentów wymaga stałej opieki pielęgniarskiej.
  • Śmiertelność wzrasta wraz z pojawieniem się innych schorzeń, takich jak: choroba zakrzepowo–zatorowa (żylaki, otyłość, zator tętnicy płucnej), choroby układu krążenia (choroba wieńcowa, niewydolność serca), choroby układu oddechowego (zapalenie płuc, niewydolność oddechowa), choroby nerek, zmiany septyczne i odleżyny.
  • Złamanie części bliższej kości udowej to drugie pod względem częstości występowania złamanie osteoporotyczne. W USA stwierdza się 300 tys. złamań tego typu rocznie. Wymaga hospitalizacji, jego częstość rośnie z wiekiem bez względu na płeć.
  • Do złamania dochodzi w wyniku upadku z wysokości lub na jednym poziomie. Ryzyko wystąpienia tego złamania u kobiety po 50 r.ż. wynosi 15% w ciągu całego dalszego życia.
129 osteoporoza z amanie ko ca bli szego ko ci udowej
129. Osteoporoza złamanie końca bliższego kości udowej
  • Objawy kliniczne to: samoistny ból w okolicy biodra oraz przymusowe ułożenie kończyny dolnej wraz z przywiedzeniem.
  • W diagnostyce najistotniejsze jest zdjęcie radiologiczne stawu biodrowego AP i osiowe.
  • Leczenie operacyjne polega na alloplastyce stawu w przypadku złamania szyjki lub zespoleniach operacyjnych (w zależności od charakteru złamania). Niekiedy wykonuje się wyciąg bezpośredni za nadkłykcie kości udowej lub za okolicę kostek.
  • Stosuje się również farmakoterapię lekami przeciwbólowymi i przeciwzakrzepowymi, aby przeciwdziałać powikłaniom.
  • Usprawnianie jest zależne od sposobu leczenia złamania
slide130
130.Osteoporoza - złamanie nasady dalszej kości promieniowej (złamanie w miejscu typowym, fractura a loco typico, złamania nadgarstka)
  • Podparcie się ręką w czasie upadku. W 85%-90% typu Collesa (ręka ustawiona w zgięciu grzbietowym), inne to złamania typu Smitha i Bartona.
  • Jest to trzecie pod względem częstości występowania złamanie osteoporotyczne. W USA ok. 250 tys. rocznie. Niekiedy wymaga hospitalizacji. Życiowe ryzyko wystąpienia złamania nadgarstka u kobiet > 50 r.ż. wynosi 16%. Powikłania najczęściej dotyczą złamanego przedramienia (dystrofia).
  • Objawy kliniczne to dolegliwości bólowe w rzucie nadgarstka, ograniczenie ruchomości, tkliwość, obrzęk i zniekształcenie (w złamaniu Collesa „widelcowate” zniekształcenia nadgarstka).
  • Leczenie zazwyczaj zachowawcze (ponad 80% wszystkich złamań), które polega na repozycji zamkniętej w znieczuleniu miejscowym i unieruchomieniu gipsowym. W złamaniach niestabilnych i wieloodłamowych leczenie operacyjne. Stosuje się leki przeciwbólowe.
  • Usprawnianie prowadzi się od chwili repozycji złamania, aby przeciwdziałać powikłaniom wczesnym i odległym. Ćwiczenia dotyczą odcinków nie objętych unieruchomieniem, a po jego zakończeniu także i okolicę złamania, zachowując zasadę nieprzekraczania granicy bólu.
131 osteoporoza z amanie nasady bli szej ko ci ramiennej z amanie barku
131.Osteoporoza- złamanie nasady bliższej kości ramiennej (złamanie barku)
  • Występuje po urazie bezpośrednim barku i po upadku z podparciem się ręką.
  • Objawy kliniczne to: ból barku, ograniczenie ruchomości i obrzęk.
  • W diagnostyce rozstrzygające zdjęcie radiologiczne barku AP.
  • Zwykle stosuje się leczenie zachowawcze w postaci unieruchomienia w opatrunku gipsowym, stabilizatorze barkowym lub terapię czynnościową. Leczenie operacyjne wskazane jest w przypadku złamania wieloodłamowego i znacznego przemieszczenia się odłamów; rzadko wykonuje się alloplastykę stawu ramiennego. Farmakoterapia - leki przeciwbólowe.
  • W leczeniu czynnościowym usprawnianie prowadzi się według metody Pelchena. W przypadku unieruchomienia chory od początku ćwiczy odcinki nie objęte unieruchomieniem zwracając uwagę na funkcję ręki i mięsień naramienny, a po zdjęciu unieruchomienia do granicy bólu. Po leczeniu operacyjnym ćwiczenia dotyczą całej kończyny a rozpoczyna się je niezwłocznie po zabiegu.
132 osteoporoza profilaktyka leczenie rola fizjoterapeuty
132.Osteoporoza – profilaktyka, leczenie rola fizjoterapeuty
  • Profilaktyka w zakresie odpowiedniego spożycia składników pokarmowych(Ca 800-1600 mg/d. i wit. D 400-600 j.m.), co stanowi integralny element postępowania terapeutycznego.
  • Edukacja w zakresie unikania środowiskowych czynników ryzyka osteoporozy, jakimi są palenie tytoniu (najistotniejsze) oraz nadmierne spożycie kawy i alkoholu.
  • Promowanie aktywności fizycznej. Pobudza ona kościotworzenie i zwiększa gęstość kości w dzieciństwie i młodości. W starszym wieku natomiast pozwala utrzymać stabilną gęstość kości, ogólną sprawność i samodzielność co chroni przed upadkami i zmniejsza zagrożenie złamaniami. Pozytywny wpływ na metabolizm tkanki kostnej ma aktywność fizyczna, wiążąca się ze znacznym obciążeniem szkieletu. Korzyści z niej wynikające ustępują po zaprzestaniu ćwiczeń. Nadmierna aktywność fizyczna jest szkodliwa - może spowodować utratę miesiączki, urazowość oraz nadmierną redukcję masy ciała.
133 osteoporoza cele rehabiltacji
133.Osteoporoza cele rehabiltacji
  • zniesienie bólu
  • utrzymywanie prawidłowej postawy ciała,
  • odtworzenie prawidłowej siły mięśniowej,
  • zachowanie prawidłowego zakresu ruchów,
  • zwiększenie codziennej aktywności ruchowej, która będzie stymulowała układ kostny.
134 osteoporoza prewencja z ama
134.Osteoporoza prewencja złamań
  • Aby nie dopuścić do złamań, należy zastosować się do następujących zaleceń:
  • unikać ruchów narażających kręgosłup na kompresyjne złamania, takich jak gwałtowne pochylenie do przodu, skręty i podnoszenie przedmiotów z pozycji pochylonej,
  • zlikwidować bariery architektoniczne, które mogą być przyczyną upadku, takie jak: progi między pomieszczeniami, wysokie krawężniki, nierówne chodniki i schody bez barierek.
  • oświetlić odpowiednio pomieszczenia, nie pastować podłogi, usunąć przedmioty ruchome na drodze przemieszczania się,
  • unikać jazdy samochodem o złej amortyzacji oraz rowerem po nierównej powierzchni.
135 osteoporoza prewencja upadk w i z ama
135.Osteoporoza prewencja upadków i złamań
  • Sprzęt pomocniczy wmontowany w ściany łazienki i toalety oraz maty antypoślizgowe w wannie ułatwiają codzienne funkcjonowanie i zapobieganie upadkom.
  • Obuwie, używane zwłaszcza podczas spacerów, powinno mieć niskie i stabilne obcasy z grubą, elastyczną podeszwą.
  • Materac do spania powinien być sprężysty i nie zapadać się pod wpływem ciężaru ciała. Po ułożeniu na bok oś kręgosłupa szyjnego powinna być przedłużeniem osi kręgosłupa piersiowego, poduszka powinna wyrównywać odległość między głową i podłożem. W ułożeniu na plecach zbyt wysoka poduszka może nasilać kifozę piersiową.
  • U osób bardzo szczupłych zalecane są ochraniacze biodrowe, zapobiegające złamaniom w razie upadku.
  • Wskazana jest korekta wzroku u osób niedowidzących.
136 osteoporoza okres wczesny rehabilitacja
136.Osteoporoza okres wczesny rehabilitacja
  • Działanie odciążające to stosowanie ćwiczeń czynnych indywidualnych i grupowych. Niezbędnym elementem kinezyterapii jest nauka prawidłowej postawy, ze szczególnym uwzględnieniem ćwiczeń antykifotycznych, które chory powinien wykonywać wielokrotnie w ciągu dnia w różnych pozycjach ciała. Najlepszą formą kinezyterapii są ćwiczenia w odciążeniu (w basenie).
  • Fizykoterapię stosuje się w formie:
  • elektroterapii (np. DD, galwanizacja anodowa)
  • pola magnetycznego
  • TENS (elektro – neuro - stymulacja przezskórna)
  • termoterapii (krioterapii i wyjątkowo, jeśli są przeciwwskazania do leczenia zimnem, zabiegów cieplnych).
  • Oprócz farmakologicznego leczenia przyczynowego często podaje się niesteroidowe leki przeciwzapalne, leki rozluźniające mięśnie i leki antydepresyjne.
137 osteoporoza zaawansowana rehabilitacja
137.Osteoporoza zaawansowana rehabilitacja
  • Kinezyterapia (poprawa sprawności mięśni oraz stymulacja kości do odbudowy dzięki obciążaniu osiowemu szkieletu):
  • ćwiczenia indywidualne i zespołowe,
  • nauka prawidłowej postawy
  • spacer trwający co najmniej 1 godzinę dziennie
  • ćwiczenia w odciążeniu (w basenie),
  • Fizykoterapia :
  • elektroterapia, pole magnetycznego
  • TENS,
  • termoterapii,
  • masaż (ręczny, podwodny, aquawibron).
138 osteoporoza zaawansowana rehabilitacja
138.Osteoporoza zaawansowana rehabilitacja
  • Zaopatrzenie ortopedyczne w postaci kul, lasek i balkoników skutecznie zapobiega upadkom szczególnie u osób z zawrotami głowy, jak również stanowi odciążenie dla kończyn dolnych w przypadku choroby zwyrodnieniowej. Kołnierze ortopedyczne, ograniczające ruchy boczne i skrętne, zapobiegają zawrotom głowy pochodzenia szyjnego, odciążając odcinek szyjny i zmniejszając bóle powstające w wyniku przeciążenia mięśni tej części kręgosłupa.
  • W przypadku złamań kompresyjnych trzonów kręgowych zakłada się gorset Jewetta. Czas używania gorsetu jest uwarunkowany postępem gojenia się złamania, bólem i siłą mięśni. W tym okresie muszą być wykonywane ćwiczenia izometryczne mięśni tułowia, których celem jest odtworzenie fizjologicznego gorsetu mięśniowego oraz poddawanie układu kostnego obciążeniom niezbędnym do prawidłowej przemiany kostnej.
  • W zaawansowanej osteoporozie, oprócz złamań trzonów kręgowych, nawet przy niewielkim urazie może dojść do złamań w typowych miejscach w obrębie kończyn górnych i dolnych. Po unieruchomieniu złamania lub po zabiegu operacyjnym dąży się do jak najszybszego uruchomienia i pionizacji chorego, zwracając uwagę na samoobsługę i lokomocję.
139 osteoporoza okres p ny rehabilitacja
139.Osteoporoza okres późny rehabilitacja
  • W tym okresie uzyskanie poprawy sylwetki nie jest możliwe. Dąży się do zmniejszania bólu poprzez regulację napięć mięśni i odciążenie. Postępowanie jest uzależnione od stanu ogólnego chorego.
  • Kinezyterapia w tym czasie polega na ćwiczeniach oddechowych, rozluźniających oraz izometrycznych mięśni kończyn górnych i dolnych oraz tułowia.
  • Fizykoterapię stosuje się w postaci elektroterapii oraz pola magnetycznego lub termoterapii z dużym ograniczeniem.
  • Masaż ręczny mięśni kończyn górnych i dolnych ( ostrożnie).
  • Zaopatrzenie ortopedyczne w kule, laski i balkoniki jest niezbędne w tym okresie jako trzeci punkt podparcia, dzięki czemu możliwe jest bezpieczne przemieszczanie się chorego. Często też zakłada się kołnierze i gorsety ortopedyczne.
140 choroba zwyrodnieniowa staw w
140.Choroba zwyrodnieniowa stawów
  • Choroba zwyrodnieniowa stawów (zmiany zwyrodnieniowo–zniekształcające) to zespół zmian patologicznych powstających w wyniku skojarzonego procesu niszczenia chrząstek stawowych i wtórnych zmian w warstwie podchrzęstnej kości.
  • Zmiany te prowadzą do uszkodzenia struktury anatomicznej stawu, upośledzenia jego funkcji i dolegliwości bólowych. Może im towarzyszyć wtórnie proces zapalny błony maziowej, co tłumaczy używaną ostatnio coraz powszechniej nazwę osteoarthritis zamiast poprzedniej osteoarthrosis.
  • Zmiany zwyrodnieniowo-zniekształcające przez lata były uważane za chorobę związaną z procesem starzenia się tkanek, a nazwa morbus senilis, którą pierwotnie nadano temu schorzeniu, przesądzała o jej etiologii. Doświadczenia kliniczne nie potwierdziły tej teorii.
  • Obecnie wiadomo, że objawy tej choroby mogą występować u ludzi młodych, nierzadko już w 2-3 dekadzie życia, natomiast po 60 r.ż. występują u ok. 60% zarówno kobiet, jak i mężczyzn.
141 choroba zwyrodnieniowa staw w
141.Choroba zwyrodnieniowa stawów
  • Zajęte są głównie stawy obciążone ciężarem ciała. Typowe dla zmian zwyrodnieniowych jest pogrubienie obrysów stawów, szczególnie kolanowych oraz odkształcenie osi kończyny. Przy ruchach w stawie wyczuwalne jest tarcie i słyszalne są charakterystyczne trzaski. Zakres ruchów w stawach może być w następstwie zwłóknienia torebki stawowej wyraźnie ograniczony.
  • Charakterystyczne jest wytwarzanie się wyrośli kostnych i zmian w obrębie powierzchni stawowych. Opisane zmiany nigdy nie powodują zesztywnienia stawu zajętego procesem chorobowym.
  • Ból chorzy odczuwają w początkowej fazie tylko wówczas, kiedy stawy są obciążone (dłuższe stanie, chód). Ból zwiększa się znacznie przy współistnieniu wtórnego odczynu zapalnego i utrzymuje się wówczas nawet w spoczynku. Przyczyną gwałtownych dolegliwości bólowych mogą być ciała wolne blokujące staw, które uniemożliwiają wykonanie jakiegokolwiek ruchu. Uczucie porannej sztywności stawów nie jest zbyt nasilone i zwykle szybko ustępuje po przejściu zaledwie kilku metrów.
  • Ogólny stan chorych jest zazwyczaj dobry. Przebieg choroby jest powolny, a przyczyną niepełnosprawności jest najczęściej choroba zwyrodnieniowa stawów biodrowych.
142 choroba zwyrodnieniowa staw w klasyfikacja
142.Choroba zwyrodnieniowa stawów -klasyfikacja
  • Choroba zwyrodnieniowa dzieli się na pierwotną (idiopatyczną) i wtórną
  • Wyróżniamy następujące podtypy choroby zwyrodnieniowej stawów
  • nadżerkowy,
  • zapalny,
  • postać destrukcyjną, gwałtownie postępującą (dotyczącą stawów barkowych oraz rzadziej stawów biodrowych i kolanowych u osób starszych).
143 choroba zwyrodnieniowa staw w
143.Choroba zwyrodnieniowa stawów
  • Postać pierwotna choroby zwyrodnieniowej obejmuje:
  • stawy obwodowe, zwłaszcza bliższe i dalsze międzypaliczkowe ( tworzą się tam guzki Heberdena i Boucharda )
  • stawy krążków międzykręgowych odcinka szyjnego i lędźwiowego kręgosłupa
  • pierwszy staw śródstopno-paliczkowy
  • stawy biodrowe
  • stawy kolanowe.
144 choroba zwyrodnieniowa staw w
144.Choroba zwyrodnieniowa stawów
  • Wtórna choroba zwyrodnieniowa jest prawdopodobnie wynikiem zaburzeń zmieniających mikrootoczenie chrząstki. Zaliczamy do niej:
  • wrodzone nieprawidłowości stawów
  • defekty genetyczne (zakaźne, metaboliczne, endokrynologiczne, związane z układem nerwowym)
  • choroby zmieniające prawidłową strukturę i funkcję chrząstki szklistej
  • (reumatoidalne zapalenie stawów, dna)
  • uraz (złamanie)
  • przeciążenie stawów związane z wykonywaniem określonych zawodów
145 choroba zwyrodnieniowa staw w patofizjologia
145.Choroba zwyrodnieniowa stawów patofizjologia
  • Prawidłowe stawy mają niski współczynnik tarcia i przy właściwej eksploatacji nie ulegają przedwczesnemu zużyciu. Stan i funkcja chrząstki zależą od wywieranego na nią nacisku i jego zwalniania w czasie przenoszenia obciążeń przez staw podczas jego pracy.
  • Zmiany zwyrodnieniowe na przykład kręgosłupa, powstają na skutek zużywania się jego struktur poddawanych w ciągu życia znacznym obciążeniom, wad wrodzonych u osób młodych, wad postawy ciała, choroby Scheuermanna, urazów i zmian strukturalnych krążków międzykręgowych.
  • Proces patofizjologiczny w chorobie zwyrodnieniowej stawów ma charakter postępujący, objawiając się między innymi zwiększoną syntezą tkanki kostnej. W miarę coraz bardziej nasilonego tworzenia się kości w warstwie podchrzęstnej zmieniają się jej właściwości fizyczne. Kość staje się wówczas sztywniejsza, mniej podatna, mogą wystąpić mikrozłamania. W wyniku metaplazji obwodowych komórek synowialnych tworzą się osteofity. Ponadto powstają torbiele kostne oraz następują dochodzi do chropowacenie i ubytku chrząstki szklistej. Występuje też proces proliferacji błony maziowej i jej łagodny stan zapalny.
146 choroba zwyrodnieniowa staw w symptomatologia
146.Choroba zwyrodnieniowa stawów symptomatologia
  • Proces chorobowy jest stopniowy, dotyczy jednego bądź kilku stawów. Do najwcześniejszych objawów choroby zwyrodnieniowej stawów należy ból, nasilający się podczas ćwiczeń i wysiłku, a zmniejszający się w spoczynku. Poranna sztywność trwa krócej niż 15-30 minut, zmniejszając się w czasie ruchu.
  • W miarę rozwoju choroby następuje ograniczenie ruchomości stawów. Mogą powstać przykurcze zgięciowe, pojawiają się tkliwość i trzeszczenia lub w podczas ruchu w stawie tarcie.
  • Proliferacja kości, chrząstki, więzadeł, ścięgien, torebek stawowych i błony maziowej łącznie ze zmienną ilością wysięku stawowego, ostatecznie przyczynia się do powiększenia obrysu stawu typowego dla tej choroby.
  • Ostra i ciężka postać zapalenia błony maziowej zwykle nie jest spotykana, ale może wystąpić u osób z innymi schorzeniami (jak np. dna, pseudodna), które inicjują mechanizm powstania choroby zwyrodnieniowej.
147 choroba zwyrodnieniowa staw w symptomatologia c d
147.Choroba zwyrodnieniowa stawów symptomatologia c.d.
  • Choroba zwyrodnieniowa stawów kręgosłupa w odcinku szyjnym i lędźwiowym może prowadzić do mielopatii lub radikulopatii. Objawy kliniczne mielopatii są zwykle łagodne. Znaczne pogrubienie i proliferacja więzadła podłużnego przedniego na poziomie krążka powoduje przekroczenie przegród poprzecznych w przedniej części rdzenia kręgowego. Przerost i pogrubienie więzadeł żółtych często wywołują ucisk na tylną część rdzenia.
  • Radikulopatia jest rzadsza, ponieważ przednie i tylne korzenie nerwowe oraz zwoje i nerwy rdzeniowe są dobrze zabezpieczone w otworach międzykręgowych, gdzie zajmują tylko 25% istniejącej, dobrze amortyzowanej przestrzeni.
  • Zaburzenia czynnościowe tętnic kręgowych, zawał rdzenia kręgowego i ucisk przełyku przez osteofity występują sporadycznie.
  • Objawy podmiotowe i przedmiotowe mogą pochodzić również ze struktur więzadłowych, torebki stawowej, mięśni, ścięgien, krążków i okostnej, czyli wszystkich struktur wrażliwych na ból.
148 choroba zwyrodnieniowa staw w symptomatologia szczeg owa
148.Choroba zwyrodnieniowa stawów symptomatologia szczegółowa
  • Choroba zwyrodnieniowa stawów rąk
  • Schorzenie to powstaje w stawie promieniowo-nadgarstkowym oraz promieniowo-łokciowym dalszym, najczęściej w stawie między kością czworoboczną większą a kością śródręcza. Nasilony ból i dysfunkcje powodują zmiany w obrębie stawu nadgarstkowo-śródręcznego kciuka.
  • Choroba zwyrodnieniowa stawów łokciowych
  • Najczęściej występująca lokalizacja tej postaci choroby to staw ramienno-łokciowy. Osteofity ograniczają zakres ruchów, a ruchy te są bolesne. Występuje osłabienie siły mięśniowej kończyny górnej.
  • Choroba zwyrodnieniowa stawów barkowych
  • Obejmuje ona najczęściej staw obojczykowo-barkowy i wywołuje ból barku promieniujący do łopatki, szyi i ramienia oraz ograniczenie odwodzenia i skręcania ramienia na zewnątrz.
  • Choroba zwyrodnieniowa stawów skokowych
  • Ta postać choroby jest następstwem urazów i zaburzeń statyki stopy. Ruch jest wówczas ograniczony i bolesny, a chód niezgrabny. Wyrośla kostne w stawie śródstopno-paliczkowym palucha ograniczają ruchy w tym stawie.
149 choroba zwyrodnieniowa staw w symptomatologia szczeg owa gonartroza
149.Choroba zwyrodnieniowa stawów symptomatologia szczegółowa gonartroza
  • Dochodzi do zaniku chrząstki, więzadła stają się luźniejsze, stawy zaś mniej stabilne. Chory odczuwa miejscowy ból wywodzący się z więzadeł i ścięgien. Tkliwość przy palpacji i ból przy ruchu biernym to objawy, które pojawiają się względnie późno. Skurcze i przykurcze mięśni potęgują ból. Może wystąpić mechaniczna blokada ruchu wywołana przez osteofity lub wolne ciała w jamie stawu.
  • W zaawansowanym okresie choroby występuje odkształcenie (odchylenie) osi kończyny. Zmiany wcześniej powstają w stawie rzepkowo - udowym. Pacjent skarży się na ból w stawach kolanowych, zwłaszcza podczas chodzenia po schodach i wstawania z krzesła – kiedy rzepka jest silnie przypierana do kości udowej.
  • Podczas badania przedmiotowego stwierdza się pogrubienie i stwardnienie torebki stawowej, zatarte obrysy stawu, w przypadku pojawienia się w nim wysięku zaczerwienioną skórę tej okolicy. a w razie pojawienia się wysięku w stawie jego obrysy są zatarte. Ciepłota tej okolicy jest podwyższona. Podudzie ustawia się w niewielkim zgięciu w pozycji przeciwbólowej.
150 choroba zwyrodnieniowa staw w symptomatologia szczeg owa koksartroza
150.Choroba zwyrodnieniowa stawów symptomatologia szczegółowa koksartroza
  • Charakteryzuje się stopniowo zwiększającą się sztywnością i zmniejszającym się zakresem ruchów. Ból może być odczuwany w okolicy pachwinowej lub promieniować do kolana. Przyczyny zmian zwyrodnieniowych są następujące:
  • wrodzona dysplazja lub zwichnięcie stawu biodrowego,
  • martwica aseptyczna głowy kości udowej,
  • młodzieńcze złuszczenie głowy kości udowej,
  • urazy,
  • zaburzenia statyki,
  • otyłość.
  • Występuje ograniczenie rotacji uda do wewnątrz, przeprostu i odwiedzenia, czego następstwem jest przeciwbólowe ustawienie kończyny w przywiedzeniu i zgięciu do ok. 45º. Stopniowo utrwalają się przykurcze utrudniające chód, schylanie się oraz siadanie, doprowadzając do silnego kalectwa, a także ból statyczny, niepozwalający na nocny wypoczynek.
151 choroba zwyrodnieniowa staw w kr gos upa symptomatologia szczeg owa
151.Choroba zwyrodnieniowa stawów kręgosłupa symptomatologia szczegółowa
  • W chorobie zwyrodnieniowej szyjnej części kręgosłupa najczęściej występujące objawy to:
  • podrażnienie lub ucisk korzenia nerwowego w otworze międzykręgowym, zwykle C5-6 lub C6-7, powodujące powstawanie zespołu rwy ramiennej (ból karku promieniujący wzdłuż kończyny górnej), zaburzenia czucia i czasem niedowłady mięśni w obrębie kończyn górnych,
  • zwężenie wyrostków poprzecznych kręgów przez wyrośla kostne wywołujące ucisk tętnic kręgowych i zaburzenia ukrwienia mózgu w postaci napadowych, połowiczych bólów głowy lub zespołu tętnicy szyjnej, przejawiają się zawrotami głowy, zaburzeniami równowagi, oczopląsem oraz szumem w uszach.
  • W chorobie zwyrodnieniowej części piersiowej kręgosłupa dominują tępe, rozlane bóle pleców, niekiedy nerwoból międzyżebrowy oraz bóle naśladujące dolegliwości stenokardialne.
152 choroba zwyrodnieniowa staw w cz krzy owo l d wiowa kr gos upa symptomatologia
152.Choroba zwyrodnieniowa stawów część krzyżowo-lędźwiowa kręgosłupa symptomatologia
  • bóle wyzwalane przemieszczaniem się jądra miażdżystego krążka międzykręgowego wywierającego ucisk na korzenie nerwowe,
  • ból o charakterze postrzału (lumbago), umiejscowiony w okolicy lędźwiowej i okolicy pośladków lub rwy kulszowej (ischialgia) promieniujący wzdłuż kończyny dolnej aż do stopy, często pojawiający się nagle w następstwie wysiłku fizycznego wykonywanego w nieprawidłowej pozycji, jak np. podnoszenie ciężaru przy zgiętym do przodu kręgosłupie i wyprostowanych kończynach dolnych,
  • dyskopatia najczęściej na poziomie L4-5 lub L5-S1,
  • w czasie ostrej rwy kulszowej chory leży na wznak, zginając „chorą” kończynę w stawie biodrowym i kolanowym oraz opierając się przodostopiem o podłoże, co powoduje rozluźnienie nerwu kulszowego powstaje odruchowo bólowe boczne skrzywienie kręgosłupa z przerzuceniem masy ciała na „zdrową” kończynę dolną,
  • obronne napięcie mięśni przykręgosłupowych, spłaszczenie lordozy lędźwiowej; chory unika nawet najmniejszych ruchów kręgosłupa, wybitnie dodatni objaw Lasegue’a.
153 choroba zwyrodnieniowa staw w rozpoznanie
153.Choroba zwyrodnieniowa stawów rozpoznanie
  • Należy pamiętać o innych częstszych schorzeniach (r.z.s., spondyloartropatiach seroujemnych). Rozmieszczenie dolegliwości stawowych odmienne od typowej lokalizacji wskazuje na wtórną chorobę zwyrodnieniową i wymaga dalszego postępowania diagnostycznego (np. choroby endokrynologiczne, metaboliczne, nowotworowe i zaburzenia biomechaniczne). Rozpoznanie ustala się na podstawie objawów podmiotowych, przedmiotowych oraz badania radiologicznego.
  • Wyniki badania laboratoryjnych pozwalają na wykluczenie innych przyczyn zapalenia stawów (r.z.s., dny moczanowej). OB jest zwykle prawidłowy lub nieznacznie przyspieszony. Płyn stawowy jest jasny i lepki.
  • Badania radiologiczne wykazują zazwyczaj następujące zmiany:
  • zwężenie szpary stawowej,
  • zwiększoną gęstość warstwy podchrzęstnej kości,
  • osteofity tworzące się na brzegach stawów,
  • pseudotorbiele powstające w podchrzęstnej warstwie kości.
154 choroba zwyrodnieniowa staw w leczenie
154.Choroba zwyrodnieniowa stawów leczenie
  • Leczenie zachowawcze obejmuje leczenie farmakologiczne i fizjoterapeutyczne. Celem tego leczenia jest łagodzenie objawów choroby, zwłaszcza bólu, oraz umożliwienie wprowadzenia ćwiczeń usprawniających zanim nastąpi upośledzenie sprawności.
  • Wstępne ustalenia przed podjęciem leczenia muszą dotyczyć stadium zmian tkankowych, liczby zajętych stawów, cyklu bólów u pacjenta, określenia głównych przyczyn bólu (czy jest on wywołany uszkodzeniem biomechanicznym czy zapaleniem) oraz stylu życia chorego.
  • Pacjent z chorobą zwyrodnieniową stawu biodrowego lub kolanowego powinien zostać poinformowany o konieczności unikania miękkich, głębokich krzeseł i foteli, z których trudno się podnieść. Powinien wiedzieć, że niewskazane jest stosowanie poduszek pod kolana ponieważ sprzyja powstawaniu przykurczów. Pacjent powinien siedzieć na prostych, twardych krzesłach, spać na twardym łóżku, używać siedzenia samochodowego dostosowanego do jego potrzeb, dbać o odpowiednią postawę ciała, nosić dobrze podbite buty lub obuwie sportowe, stale prowadzić odpowiednią aktywność, zarówno w pracy zawodowej jak i w domu oraz odciążać chory staw poprzez odpoczynek i korzystanie z kul lub laski.
155 choroba zwyrodnieniowa staw w leczenie
155.Choroba zwyrodnieniowa stawów leczenie
  • Ćwiczenia izometryczne, izotoniczne oraz izokinetyczne, a także ćwiczenia postawy ciała, podtrzymują dobry stan chrząstki i zakres ruchów. Szczególnie istotne dla stawów zajętych procesem chorobowym są ćwiczenia w odciążeniu.
  • Unieruchomienie, nawet na względnie krótki czas, może doprowadzić do zaostrzenia i pogorszenia przebiegu klinicznego choroby.
  • Zahamowanie zmian zwyrodnieniowych stawów głównie kolanowych i biodrowych można uzyskać w wyniku dobrze zaplanowanego leczenia za pomocą fizjoterapii. W każdym przypadku należy zachowywać właściwe proporcje między odpoczynkiem (4-6godzin w ciągu dnia) umożliwiającym właściwe nawodnienie chrząstki), a ćwiczeniami i wysiłkiem.
156 choroba zwyrodnieniowa staw w leczenie
156.Choroba zwyrodnieniowa stawów leczenie
  • Cele leczenia fizjoterapeutycznego to:
  • zmniejszenie dolegliwości bólowych,
  • przeciwdziałanie ograniczeniu ruchomości
  • ograniczenie występowania przykurczów mięśni i osłabienia siły mięśniowej
  • Leczenie przeciwbólowe powinno uwzględniać:
  • zmniejszenie bólu tkankowego – somatycznego,
  • czynnik sugestywny (leczenie w warunkach życzliwości i przekonania o jego skuteczności),
  • placebo (żaden ze stanów patologicznych nie jest tak podatny na placebo jak ból).
157 choroba zwyrodnieniowa staw w leczenie
157.Choroba zwyrodnieniowa stawów leczenie
  • Elektroterapia
  • Każdy prąd w granicach tolerancji czuciowej ma działanie przeciwbólowe. Można maksymalizować to działanie kształtując jego natężenie i przebieg.
  • Obecnie w elektroterapii bólu stosuje się:
  • stały prąd galwaniczny
  • prądy diadynamiczne
  • prądy interferencyjne
  • TENS (przezskórna elektroneurostymulacja)
  • elektroakupunkturę
  • Główne wskazania do elektroterapii stanowią bóle ograniczone. Preferując określoną metodę należy uwzględnić wybór pacjenta.
158 choroba zwyrodnieniowa staw w leczenie termoterapia
158.Choroba zwyrodnieniowa stawów leczenie termoterapia
  • W przypadku bólów spowodowanych jedynie zmianami w tkance łącznej u osób młodych w początkowych stadiach choroby zalecane są takie zabiegi jak:
  • gorące kąpiele,
  • okłady borowinowe,
  • dodatkowo masaż
  • Cele tego postępowania to:
  • poprawa krążenia miejscowego,
  • zapobieganie zmianom troficznym,
  • przygotowanie do ćwiczeń rozluźniających.
  • W przypadku bólów ze zmianami w torebce stawowej nie wskazane są zabiegi gorące, a jedynie masaż podwodny.
  • Celem tego postępowania jest uzyskanie jednoczesnego skurczu naczyń położonych głębiej.
159 choroba zwyrodnieniowa staw w leczenie termoterapia
159.Choroba zwyrodnieniowa stawów leczenie termoterapia
  • W przypadku ciężkich zmian zniekształcających przeciwwskazane są zabiegi wywołujące głębokie przegrzanie, takie jak:
  • gorące kąpiele,
  • zabiegi borowinowe,
  • zabiegi parafinowe lub z masy Fango,
  • diatermia krótkofalowa,
  • diatermia mikrofalowa.
  • Zabiegi te wzmagają istniejącą osteoporozę oraz mogą przez wywołanie przekrwienia pobudzać procesy ziarninowania i odczyny osteofityczne.
160 choroba zwyrodnieniowa staw w leczenie termoterapia nagrzewanie
160.Choroba zwyrodnieniowa stawów leczenie termoterapia nagrzewanie
  • Zalety:
  • silne przekrwienie, rozluźnienie mięśni, działanie przeciwbólowe.
          • Wady:
  • obciążenie krążenia,
  • odwapnienie (osteoporoza),
  • obrzęki,
  • krótki okres utrzymywania się skutków zabiegu.
  • Rodzaje zabiegów:
  • Sollux, DKF,
  • okłady parafinowe i z masy Fango,
  • kąpiele i okłady borowinowe,
  • gorące kąpiele
161 choroba zwyrodnieniowa staw w leczenie termoterapia ozi bianie
161.Choroba zwyrodnieniowa stawów leczenie termoterapia oziębianie
  • z użyciem temperatur wyższych od 0 ºC
  • z użyciem temperatur niższych od 0 ºC (krioterapia ogólnoustrojowa lub miejscowa)
  • Podstawowe działanie krioterapii:
  • - przeciwbólowe,
  • - przeciwobrzękowe,
  • - przeciwzapalne.
  • Zaleta: długo utrzymująca się analgezja i przegrzanie (do 6 godzin), pozwalające na wykonywanie ćwiczeń w tym okresie.
162 choroba zwyrodnieniowa staw w leczenie laseroterapia
162.Choroba zwyrodnieniowa stawów leczenie laseroterapia
  • Biostymulacja laserowa jest bezinwazyjnym, nietermicznym rodzajem zabiegu, który aktywizuje naturalne mechanizmy obronne i naprawcze.
  • Działanie laseroterapii oprócz działania przeciwbólowego, przeciwobrzękowego i przeciwzapalnego polega na aktywacji działania środków farmakologicznych.
163 choroba zwyrodnieniowa staw w leczenie magnetoterapia
163.Choroba zwyrodnieniowa stawów leczenie magnetoterapia
  • Magnetoterapia to leczenie pulsującym polem magnetycznym o małej częstotliwości.
  • Zalety:
  • równomiernie przenikanie pola magnetycznego przez wszystkie części ciała,
  • możliwość wykonywania zabiegów przez ubranie, bandaż, gips itp., które nie stanowią przeszkody dla pola magnetycznego,
  • metal nie stanowi przeciwwskazania do przeprowadzenia zabiegu,
  • magnetoterapia to metoda nietermiczna
  • brak udokumentowanych działań ubocznych
164 choroba zwyrodnieniowa staw w farmakoterapia
164.Choroba zwyrodnieniowa stawów farmakoterapia
  • W leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawów powszechnie stosuje się w tej chorobie niesteroidowe leki przeciwzapalne, które często przynoszą znaczną ulgę w dolegliwościach, ale nie ma dowodów na to, że dają długotrwałą poprawę.
  • Inhibitory COX-2, zmniejszają stan zapalny i ból wywołują, mniej objawów niepożądanych, są w stadium badań klinicznych.
  • Leki rozluźniające (stosowane zwykle w małych dawkach) niekiedy przynoszą chwilową ulgę, jeśli ból jest wynikiem wzmożonego napięcia mięśni w obrębie zmienionego chorobowo stawu.
  • Doustne leczenie kortykosteroidami nie jest wskazane. Sporadycznie można je podawać dostawowo w razie wysięku lub silnego procesu zapalnego.
  • Skuteczny zwłaszcza w chorobie zwyrodnieniowej stawu kolanowego jest kwas hialuronowy, stanowiący fizjologiczny składnik płynu stawowego.
  • Należy podkreślić, że leczenie farmakologiczne jest najmniej istotnym elementem kompleksowego postępowania terapeutycznego i stanowi ok. 15% programu. Najważniejsze jest leczenie fizjoterapetyczne