1 / 50

Podstawy prawne tworzenia i funkcjonowania organizacji pozarządowych. Wrocław, 24 października 2008 r.

Podstawy prawne tworzenia i funkcjonowania organizacji pozarządowych. Wrocław, 24 października 2008 r. Podstawy prawne. Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 ze zm.)

dustin
Download Presentation

Podstawy prawne tworzenia i funkcjonowania organizacji pozarządowych. Wrocław, 24 października 2008 r.

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. Podstawy prawne tworzenia i funkcjonowania organizacji pozarządowych. Wrocław, 24 października 2008 r.

  2. Podstawy prawne Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 ze zm.) Ustawa z dn. 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz. U. z 1991 r., Nr 46, poz. 203 ze zm.) Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121, poz. 769 ze zm.) Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 873 ze zm.) Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. Przepisy wprowadzające ustawę o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 874 ze zm.)

  3. Co to jest organizacja pozarządowa? Organizacje pozarządowe to wszystkie podmioty, które nie są organami lub jednostkami podległymi administracji publicznej (rządowej i samorządowej) oraz których działalność nie jest nastawiona na osiąganie zysku. Czasami o organizacjach pozarządowych mówi się jako o „trzecim sektorze”, w odróżnieniu od sektora publicznego oraz sektora przedsiębiorstw. Takie rozumienie organizacji pozarządowej jest zbliżone do definicji prawnej, jednakże zakresy tych pojęć się nie pokrywają.

  4. Definicja organizacji pozarządowej „organizacjami pozarządowymi są, niebędące jednostkami sektora finansów publicznych, w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, i niedziałające w celu osiągnięcia zysku, osoby prawne lub jednostki nieposiadające osobowości prawnej utworzone na podstawie przepisów ustaw, w tym fundacje i stowarzyszenia, z zastrzeżeniem ust. 4 ustawy (art. 3 ust 2). organizacjami pozarządowymi są więc nie tylko podmioty, które mają osobowość prawną, ale także jednostki, które tej osobowości nie mają (np. stowarzyszenia zwykłe, uczelniane organizacje studenckie, koła gospodyń wiejskich). jeśli chcemy ocenić, czy dana instytucja należy do sektora organizacji pozarządowych – należy wziąć pod uwagę dwie sprawy: jej przynależność do sektora finansów publicznych oraz jej komercyjny charakter.

  5. Definicja organizacji pozarządowej Organizacjami pozarządowymi są także: partie polityczne, związki zawodowe i organizacje pracodawców, samorządy zawodowe (np. samorząd lekarski, adwokatów, radców prawnych itp.), fundacje, których jedynym fundatorem jest Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, fundacje utworzone przez partie polityczne oraz spółki działające na podstawie przepisów o kulturze fizycznej (sportowe spółki akcyjne).

  6. Fundacja czy stowarzyszenie? stowarzyszenia i fundacje to najbardziej typowe i najliczniejsze formy prawne, w jakich zakładane są i działają organizacje pozarządowe. Modelowo te dwie formy prawne różnią się w sposób zasadniczy, jednakże w praktyce ich działalność może być zbliżona. popularnie mówiąc, różnice między stowarzyszeniem i fundacją można sprowadzić do stwierdzenia: JEŚLI MASZ PRZYJACIÓŁ – ZAŁÓŻ STOWARZYSZENIE. JEŚLI MASZ PIENIĄDZE – ZAŁÓŻ FUNDACJĘ.

  7. Stowarzyszenie a fundacja stowarzyszenie to grupa osób (przyjaciół, bliższych i dalszych znajomych, członków rodziny), które mają wspólne zainteresowania lub wspólny cel. Razem chcą rozwijać swoje zainteresowania lub osiągnąć wyznaczony sobie cel (np. wpisać zabudowania fabryki do rejestru zabytków, odnowić ją itd.). fundację także tworzą ludzie. Jednak o powołaniu fundacji i o tym, czym będzie się ona zajmować decyduje zazwyczaj jedna lub kilka osób (fundator lub fundatorzy), które chcą osiągnąć jakiś ważny społecznie cel (np. podnieść poziom wykształcenia młodych osób w danej miejscowości) i na ten cel przekazują majątek. W sensie prawnym fundacja to ten właśnie majątek (pieniądze, papiery wartościowe, ruchomości, nieruchomości). Fundator może przekazać majątek także na to, aby osiągnąć cel ważny gospodarczo (np. rozwój ekonomiczny określonego obszaru).

  8. Stowarzyszenie dobrowolne, samorządne, trwałe zrzeszenie o celach niezarobkowych; samodzielnie określa swoje cele, programy działania i struktury organizacyjne oraz uchwala akty wewnętrzne dotyczące jego działalności; stowarzyszenie opiera swoją działalność na pracy społecznej członków. Do prowadzenia swych spraw może zatrudniać pracowników (art. 2 ust. 3 Prawa o stowarzyszeniach);

  9. Jak założyć stowarzyszenie? do założenia stowarzyszenia nie jest potrzebny żaden majątek, konieczne jest natomiast co najmniej 15 osób. jeśli liczba członków zmniejszy się poniżej wymaganego minimum (15 osób), jest to podstawa do likwidacji stowarzyszenia. może zostać utworzone w każdym celu prawnie dozwolonym pod warunkiem, że nie będzie to cel komercyjny, zarobkowy. stowarzyszenie może ograniczać zakres swojej działalności wyłącznie do działania na rzecz swoich członków, a jego działalność nie musi być społecznie użyteczna.

  10. Kto może tworzyć stowarzyszenie? obywatele polscy, mający pełną zdolność do czynności prawnych (osoby, które ukończyły 18 lat i nie są ubezwłasnowolnione) i nie są pozbawieni praw publicznych (art. 3 ust. 1). małoletni poniżej 16 lat może należeć do stowarzyszenia, jeśli wyrażą na to zgodę jego przedstawiciele ustawowi (np. rodzice), nie może jednak korzystać z biernego i czynnego prawa wyborczego. małoletni w wieku 16 -18 lat, mający ograniczoną zdolność do czynności prawnych, może należeć do stowarzyszenia oraz korzystać z biernego i czynnego prawa wyborczego, ale w składzie Zarządu danego stowarzyszenia większość muszą stanowić osoby o pełnej zdolności do czynności prawnych.

  11. Kto może tworzyć stowarzyszenie? cudzoziemiec, niemający zameldowania na terytorium Polski, może wstąpić do stowarzyszenia, którego statut przewiduje taką możliwość. Cudzoziemcy, mający zameldowanie w naszym kraju, mogą tworzyć stowarzyszenia zgodnie z przepisami obowiązującymi obywateli polskich (art. 4). osoba prawna może być tylko członkiem wspierającym stowarzyszenia (art. 10 ust. 3). Ustawa nie określa jednak szczegółowo, na czym polega „bycie członkiem wspierającym stowarzyszenia” – powinien to regulować statut (oczywiście nie może on być sprzeczny z ustawą). stowarzyszenia, w liczbie, co najmniej 3, mogą założyć związek stowarzyszeń. Założycielami i członkami związku mogą być także inne osoby prawne, z tym, że osoby prawne mające cele zarobkowe mogą być członkami wspierającymi (art. 22 ust. 1).

  12. Co to jest stowarzyszenie zwykłe? mogą je utworzyć co najmniej 3 osoby. uchwalają one nazwę, cele, określają regulamin działalności (pełni taką rolę jak statut w stowarzyszeniu zarejestrowanym), siedzibę i wybierają swojego przedstawiciela, który będzie reprezentował stowarzyszenie. następnie zgłaszają (pisemnie) utworzenie stowarzyszenia do organu nadzorującego (zwykle jest to wydział spraw obywatelskich w starostwie powiatowym, właściwym ze względu na przyszłą siedzibę). stowarzyszenie zwykłe może rozpocząć działalność, jeśli w ciągu 30 dni od dnia uzyskania informacji o założeniu stowarzyszenia zwykłego, w starostwie powiatowym nie zostanie wydany zakaz jego działalności (np. z powodu niezgodności regulaminu z przepisami prawa).

  13. Stowarzyszenie zwykłe nie może powoływać swoich oddziałów terenowych, łączyć się w związki stowarzyszeń, zrzeszać osób prawnych, prowadzić działalności gospodarczej, przyjmować darowizn, spadków, zapisów, otrzymywać dotacji, korzystać z ofiarności publicznej. stowarzyszenie zwykłe nie jest podmiotem praw i obowiązków w zakresie prawa cywilnego (nie ma zdolności prawnej) oraz nie ma zdolności do czynności prawnych. za zobowiązania związane z działalnością stowarzyszenia odpowiadają całym swoim majątkiem ci członkowie stowarzyszenia, którzy je zaciągnęli. jest organizacją społeczną – oznacza to, że ma zdolność sądową, czyli może występować przed sądem jako strona, w sprawach związanych z celami zapisanymi w swoim regulaminie (art. 64 k.p.c.).

  14. Stowarzyszenie zarejestrowane Stowarzyszenie zarejestrowane musi powołać co najmniej 15 osób, które „uchwalają statut stowarzyszenia i wybierają komitet założycielski” (art. 9). z praktycznego punktu widzenia warto zaznaczyć, że wstępny projekt dobrze jest przygotować wcześniej (czyli przed zwołaniem zebrania założycielskiego) i dostarczyć go do wglądu wszystkim członkom przyszłego stowarzyszenia.

  15. Statut stowarzyszenia Musi zawierać podstawowe informacje o stowarzyszeniu, takie jak: nazwę (odróżniająca dane stowarzyszenie od innych organizacji, instytucji itp.), teren działania i siedzibę, cele i sposoby ich realizacji, sposób nabycia/przyczyny utraty członkostwa, prawa i obowiązki członków, władze stowarzyszenia, sposób ich wyboru, kompetencje (w tym zasady działania: Walnego Zebrania Członków, Zarządu Stowarzyszenia, Komisji Rewizyjnej), sposób reprezentowania, zaciągania zobowiązań majątkowych, warunki ważności uchwał, sposób uzyskiwania środków finansowych i płacenia składek członkowskich, zasady wprowadzania zmian w statucie, sposób rozwiązania się stowarzyszenia.

  16. Statut stowarzyszenia statut stowarzyszenia, które będzie ubiegać się o status organizacji pożytku publicznego musi zawierać jeszcze inne dodatkowe postanowienia jeśli stowarzyszenie ma zamiar tworzyć oddziały lokalne powinno określić w statucie swoją strukturę organizacyjną i zasady tworzenia oddziałów (art. 10 ust. 2). Oddział/jednostkę terenową powołuje się w drodze uchwały odpowiedniego organu stowarzyszenia; może ona uzyskać osobowość prawną, jeśli przewiduje to statut (art. 17 ust. 1a).

  17. Zebranie założycielskie na zebraniu założycielskim zostanie podjęta oficjalna decyzja (uchwała) o powołaniu do życia stowarzyszenia. ustalamy termin zebrania oraz miejsce, w którym ma się odbyć. W zebraniu musi wziąć udział, co najmniej piętnaście osób – tym samym staną się one członkami założycielami naszego stowarzyszenia. oprócz projektu statutu trzeba przygotować wcześniej następujące dokumenty: listę członków założycieli z danymi: imiona i nazwiska; data i miejsce urodzenia; adres zamieszkania; własnoręczny podpis (bardzo ważne!).

  18. Zebranie założycielskie teksty uchwał, które muszą być podjęte w trakcie zebrania (można je sporządzić jako załączniki do protokołu z zebrania): uchwała o powołaniu organizacji uchwała o przyjęciu statutu uchwała o wyborze Komitetu Założycielskiego uchwała o wyborze Zarządu oraz uchwała o wyborze organu kontroli wewnętrznej, np. Komisji Rewizyjnej – nie ze względu na formalności i formularze wymagane do rejestracji, jeśli jest to możliwe, warto wybrać Zarząd i Komisję od razu. wszystkie uchwały stanowiące załączniki do protokołu zebrania podpisuje przewodniczący zebrania i protokolant (sekretarz).

  19. Proponowany, przykładowy przebieg zebrania: przedstawienie celu zebrania oraz jego uczestników. ustalenie sposobu głosowania i podejmowania uchwał. wybór przewodniczącego (prowadzi spotkanie) i sekretarza (sporządza protokół z zebrania) – kandydaci mogą zgłosić się sami lub zostać zgłoszeni przez inne osoby. wybór Komisji Skrutacyjnej podjęcie uchwały o powołaniu stowarzyszenia. dyskusja nad statutem, zgłoszenie i ewentualne zatwierdzenie poprawek oraz uwag. podjęcie uchwały o przyjęciu statutu. zgłoszenie kandydatów i wybór Komitetu Założycielskiego (np. 3 osoby) stowarzyszenia w głosowaniu jawnym (podjęcie uchwały o wyborze Komitetu Założycielskiego).

  20. Proponowany przebieg zebrania: Ewentualnie: wybór władz stowarzyszenia: Zarządu i organu kontroli wewnętrznej, np. Komisji Rewizyjnej (podjęcie 2 uchwał o wyborze władz). podjęcie uchwały w sprawie wyboru prezesa, skarbnika i innych osób mających pełnić określone funkcje w Zarządzie stowarzyszenia. Warto dokonać takiego wyboru od razu, ponieważ na formularzu KRS-WK, który jest załącznikiem do wniosku o rejestrację stowarzyszenia należy wpisać funkcje osoby w organie reprezentacji. zamknięcie zebrania. na tym kończy się zebranie założycielskie. Komitet Założycielski, który bierze na siebie formalności związane z rejestracją, musi teraz wypełnić właściwe formularze oraz skompletować wymagane dokumenty i załączniki (art. 12).

  21. Złożenie wniosku w sądzie większość informacji dotyczących rejestracji podajemy w specjalnych formularzach. Samodzielnie redagujemy tylko niektóre dokumenty – dotyczy to uchwał (przykładowe wzory w części poświęconej zebraniu założycielskiemu) oraz wymienionych w dalszej części tekstu dokumentów. wniosek o rejestrację (podpisany przez członków Komitetu Założycielskiego) musi być złożony na specjalnym formularzu (KRS-W20) wraz z załącznikami – formularzami oraz dokumentami:

  22. Złożenie wniosku w sądzie KRS-WK – Organy podmiotu / wspólnicy uprawnieni do reprezentowania spółki (informacje o organie uprawnionym do reprezentacji podmiotu, osób wchodzących w jego skład oraz sposobie reprezentacji) – podajemy informacje o Zarządzie i Komisji Rewizyjnej (w dwóch załącznikach), KRS-WM – Przedmiot działalności (tylko, jeśli zgłaszamy jednocześnie wpis działalności gospo-darczej do rejestru przedsiębiorców), KRS-WOPP – działalność pożytku publicznego

  23. Złożenie wniosku w sądzie wniosek o rejestrację stowarzyszenia w Krajowym Rejestrze Sądowym, w wypadku kiedy chodzi o rejestrację nowego stowarzyszenia, składa Komitet Założycielski (dokumenty muszą być podpisane przez wszystkich członków Komitetu Założycielskiego). dokumenty, które załączamy do wniosku o rejestrację w KRS: statut stowarzyszenia – dwa egzemplarze, protokół z zebrania założycielskiego – dwa egzemplarze, lista członków założycieli – dwa egzemplarze, podjęte na zebraniu uchwały – wszystko w dwóch egzemplarzach (opisywane powyżej, w części poświęconej zabraniu założycielskiemu: o powołaniu organizacji; o wyborze Komitetu Założycielskiego; o przyjęciu statutu; o wyborze Zarządu; o wyborze organu kontroli wewnętrznej).

  24. Złożenie wniosku w sądzie zgodnie z art. 19a ustawy o KRS należy też dołączyć uwierzytelnione notarialnie albo złożone przed sędzią lub upoważnionym pracownikiem sądu wzory podpisów osób upoważnionych do reprezentowania tego podmiotu. Nie mają jednak obowiązku uwierzytelniania swoich podpisów osoby reprezentujące stowarzyszenie nie prowadzące działalności gospodarczej. od stycznia 2002 r. nie ma obowiązku składania dokumentu potwierdzającego tytuł prawny wnioskodawcy do lokalu (nieruchomości), w którym ma być wykonywana działalność objęta wnioskiem, czyli np. działalność stowarzyszenia. Ale sąd może zażądać takiego dokumentu na podstawie art. 23 ust. 2 ustawy o KRS.

  25. Krajowy Rejestr Sądowy jest ogólnopolskim rejestrem prowadzonym przez sądy rejestrowe, czyli wydziały gospodarcze sądów rejonowych znajdujących się w 21 miastach (głównie wojewódzkich). Rejestr ten składa się z: rejestru przedsiębiorców, rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej, rejestru dłużników niewypłacalnych.

  26. Krajowy Rejestr Sądowy Krajowy Rejestr Sądowy (KRS) dotyczy tych podmiotów, na które przepisy ustaw nakładają obowiązek takiego wpisu. KRS składa się m.in. z: rejestru przedsiębiorców oraz rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji. rejestr jest jawny – każdy ma prawo dostępu do zawartych w nim danych – za pośrednictwem Centralnej Informacji. przy KRS istnieje Centralna Informacja Krajowego Rejestru Sądowego, która ma oddziały przy wszystkich sądach rejestrowych. Centralna Informacja wydaje (odpłatnie) odpisy, wyciągi i zaświadczenia z rejestru – mają one moc dokumentów wydawanych przez sąd.

  27. Rejestracja w sądzie członkowie Komitetu Założycielskiego muszą, w ciągu 7 dni od dnia zamknięcia zebrania założycielskiego, złożyć we właściwym sądzie wniosek o rejestrację w Krajowym Rejestrze Sądowym wraz z wymaganymi dokumentami (art. 22 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym). w razie niezłożenia wniosku lub innych wymaganych dokumentów w terminie sąd rejestrowy wzywa do ich złożenia wyznaczając nowy 7-dniowy termin. Jeżeli osoby obowiązane nie złożą wniosku wraz z dokumentami w tym dodatkowym terminie sąd rejestrowy może ukarać je karą grzywny. Grzywna taka może być nakładana wielokrotnie, aż do wymuszenia pożądanego działania.

  28. Rejestracja w sądzie sąd ma 3 miesiące (od dnia złożenia wniosku) na zarejestrowanie stowarzyszenia (art. 13 ust. 1) – oczywiście przy założeniu, że nie ma żadnych uchybień formalnych, np. niekompletne dokumenty, źle wypełnione formularze, zastrzeżenia do treści statutu. sąd, przed wydaniem postanowienia o rejestracji może też zwołać posiedzenie wyjaśniające (z udziałem uczestników postępowania), jeśli uzna za niezbędne złożenie dodatkowych wyjaśnień (art. 15). sąd rejestrowy doręcza staroście (organ nadzorujący) odpis wniosku o rejestrację wraz z załącznikami. Starosta ma 14 dni (licząc od dnia doręczenia wniosku) na ustosunkowanie się do złożonego wniosku (art. 13 ust. 2).

  29. Rejestracja w sądzie stowarzyszenie uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego. Postanowienie o wpisie jest skuteczne i wykonalne z chwilą wydania, tzn. sąd dokonuje wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym niezwłocznie po wydaniu postanowienia. sąd rejestrowy zawiadamia założycieli i organ nadzorujący (przesyła mu też statut) o wpisaniu stowarzyszenia do KRS (art. 17 ust. 3). dnia 1 stycznia 2004 r. weszły w życie przepisy Ustawy z dn. 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, na mocy której organizacje pozarządowe, w tym stowarzyszenia, mogą ubiegać się o status organizacji pożytku publicznego. Status ten stowarzyszenia nabywają z chwilą wpisania do KRS informacji o spełnieniu wymagań, o których mowa w art. 20 tej ustawy.

  30. Fundacja utworzona dla celów społecznie lub gospodarczo użytecznych (art. 1), przez fundatora, czyli osoby fizyczne – niezależnie od ich obywatelstwa i miejsca zamieszkania, bądź przez osoby prawne mające siedzibę w Polsce lub za granicą, które złożyły oświadczenie o ustanowieniu fundacji (art. 2), uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego (art. 7 ust. 2), cechą charakterystyczną fundacji jest niedochodowość celu, dla którego została ona ustanowiona (realizacja celów fundacji nie może przynosić dochodów ani samej fundacji, ani fundatorom). Oznacza to konieczność przeznaczenia wszelkich dochodów uzyskiwanych przez fundację (zarówno z majątku, w który fundacja została wyposażona przez fundatora, środków uzyskiwanych spoza funduszu założycielskiego, jak i darowizn, dochodów z działalności gospodarczej) na osiągnięcie tego celu.

  31. Ustanowienie fundacji oświadczenie o ustanowieniu fundacji powinno być złożone w formie aktu notarialnego (art. 3 ust. 1), zachowanie formy aktu notarialnego nie jest wymagane (art. 3 ust. 1 zd. 2), jeżeli ustanowienie fundacji następuje w testamencie (wówczas stosuje się do formy tego oświadczenia woli przepisy art. 949–955 Kodeksu cywilnego), niezależnie od formy (akt notarialny, bądź jedna z dopuszczalnych form testamentu), oświadczenie to musi wskazywać: cel fundacji, środki majątkowe, przeznaczone na jego realizację (art. 3 ust. 2 ustawy).

  32. Nazwa Fundacji w odniesieniu do nazwy fundacji brak jest zastrzeżenia podobnego jak w ustawie o stowarzyszeniach, aby nazwa ta odróżniała fundację od innych organizacji i instytucji. nazwa fundacji nie może zawierać sformułowań wprowadzających w błąd zarówno, jeżeli chodzi o cel organizacji, jak i rodzaj osoby prawnej (np. bank, biuro podróży). Ważne jest nadanie fundacji nazwy adekwatnej do prowadzonej przez nią działalności, ponieważ ułatwi to innym podmiotom kontakt z fundacją. Żaden przepis prawa wprawdzie nie nakazuje używania w nazwie słowa „fundacja”, ale powszechną i słuszną praktyką jest umieszczanie w nazwie organizacji określenia fundacja, bądź fundusz.

  33. Majątek fundacji środkami majątkowymi przeznaczonymi na realizację celu mogą być pieniądze, papiery wartościowe, a także przekazane fundacji na własność rzeczy ruchome i nieruchomości (przy przenoszeniu własności nieruchomości konieczne jest zachowanie formy aktu notarialnego), w statucie można zapisać dodatkowe źródła dochodów fundacji, np. darowizny, dotacje, subwencje, spadki, zapisy, zbiórki publiczne, odsetki bankowe, dochody z działalności gospodarczej (o ile statut taką działalność przewiduje), jeśli jest więcej niż jeden fundator, jaki majątek przekazuje każdy z fundatorów na rzecz fundacji.

  34. Statut fundacji statut fundacji ustalany jest przez fundatora. Możliwe jest również ustalenie statutu fundacji przez osobę (fizyczną lub prawną) upoważnioną do tego przez fundatora (art. 6 ust. 1 ustawy). Ponieważ sam statut musi być sporządzony w formie pisemnej, również pełnomocnictwo do jego ustalenia winno być udzielone w tej samej formie. jeżeli fundator ustanowił fundację w testamencie, a nie ustalił jej statutu i nie upoważnił do tej czynności innej osoby, stosuje się odpowiednio przepisy księgi IV Kodeksu cywilnego o poleceniu. Oznacza to, że osobą upoważnioną do ustalenia statutu fundacji będzie w takiej sytuacji spadkobierca lub zapisobiorca. statut musi być podpisany przez wszystkie osoby, które fundację ustanowiły.

  35. Cele fundacji cel fundacji ma być społecznie lub gospodarczo użyteczny, musi wykraczać poza indywidualne interesy fundator, np. ochrona zdrowia, rozwój gospodarki i nauki, oświata i wychowanie, kultura i sztuka, opieka i pomoc społeczna, ochrona środowiska i zabytków. cel musi być określony konkretnie i jasno, ponadto musi być osiągalny (np. kreowanie zainteresowania młodzieży polską sztuką filmową, integracja zawodowa i społeczna osób niepełnosprawnych). gdy statut fundacji nie przewiduje możliwości zmiany celu fundacji, to nikt, nawet fundator nie może dokonać takiej zmiany. w przypadku fundacji ubiegających się o status organizacji pożytku publicznego cele statutowe muszą odpowiadać zadaniom publicznym wymienionym w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

  36. Zarząd Fundacji zarząd fundacji jest jedynym obligatoryjnym organem fundacji. statut powinien precyzyjnie określać tryb wyboru członków Zarządu. oprócz obowiązkowego organu, jakim jest zarząd, możliwe jest powołanie przez fundację organu nadzoru wewnętrznego (np. Rady Fundacji lub Komisji Rewizyjnej) oraz, ewentualnie, innych organów.

  37. Działalność gospodarcza fundacji fundacja może prowadzić działalność gospodarczą również w tym samym zakresie, w jakim prowadzi działalność statutową. Nie może natomiast pokrywać się zakres prowadzonej przez fundację działalności gospodarczej i działalności odpłatnej pożytku publicznego, fundacja zamierzająca prowadzić działalność gospodarczą, w rozmiarach służących realizacji jej celów, musi przeznaczyć na tę działalność (art. 5 ust. 5 ustawy o fundacjach) nie mniej niż 1000 zł.

  38. Rejestracja organizacji a działalność gospodarcza jeśli zgłaszamy wpis działalności gospodarczej do rejestru przedsiębiorców razem z wnioskiem o rejestrację organizacji to używamy wówczas formularza KRS-WM. Wpisujemy w nim poszczególne rodzaje działalności gospodarczej podmiotu, według systematyki przyjętej w Polskiej Klasyfikacji Działalności. PKD to standardowa klasyfikacja działalności społeczno-gospodarczej realizowanej przez przedsiębiorców. Została ona opublikowana jako załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 stycznia 2004 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD). informacji dotyczących PKD zobowiązane są udzielać organy gminy (art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy o KRS) – urzędy gmin udostępniają spis do powszechnego wglądu w godzinach pracy urzędów, w miejscach do tego przeznaczonych i powszechnie dostępnych.

  39. Opłaty za wpis w KRS od dnia 29 czerwca 2003 r. postępowanie w sprawach o wpis stowarzyszeń do KRS jest zwolnione z opłat sądowych, z wyjątkiem wpisów do rejestru przedsiębiorców. Jeżeli wniosek dotyczy jednocześnie wpisu do rejestru przedsiębiorców (załącznik KRS-WM) – za wpis zapłacimy 1000 zł; za zmiany, które w przyszłości będziemy zgłaszać do już istniejącego wpisu w rejestrze przedsiębiorców (np. zmiana w składzie Zarządu) trzeba będzie zapłacić 400 zł (150 zł opłaty sądowej + 250 zł za ogłoszenie). Zmiany wpisów w odniesieniu do stowarzyszeń nieprowadzących działalności gospodarczej od dnia 29 czerwca 2003 r. są bezpłatne.

  40. Postępowanie odwoławcze od postanowienia referendarza sądowego przysługuje skarga do sądu rejonowego. Skargę wnosi się w ciągu 7 dni. W razie wniesienia skargi orzeczenie referendarza sądowego traci moc. Sąd rejonowy rozpatruje skargę jako sąd I instancji. od postanowienia wydanego przez sąd rejestrowy (I instancja) przysługuje apelacja do sądu okręgowego. Wnosi się ją za pośrednictwem sądu rejestrowego (I instancji) do sądu II instancji w terminie 2 tygodni od dnia otrzymania odpisu postanowienia wraz z uzasadnieniem. od postanowień sądu II instancji w sprawie wpisu do KRS przysługuje kasacja do Sądu Najwyższego. Wnosi się ją do sądu, który wydał zaskarżone postanowienie w terminie miesiąca od dnia doręczenia skarżącemu orzeczenia.

  41. Kontrola i nadzór organizacji pozarządowych „kontrola” w języku prawniczym oznacza porównywanie istniejącego stanu ze stanem, jaki być powinien. „nadzór” oznacza, że organ nadzorujący może (po dokonaniu kontroli) żądać zachowania zgodnego ze stanem postulowanym. Może też stosować różne sankcje (kary), jeżeli nie zastosujemy się do jego żądań.

  42. Kontrola i nadzór organizacji pozarządowych nadzór administracyjny (właściwie administracyjno-sądowy) stowarzyszeń i fundacji, działania kontrolne NIK, wykonywane w stosunku do podmiotów prywatnych, korzystających ze środków publicznych, kontrola dotacji udzielanych przez jednostki samorządu terytorialnego na cele publiczne, związane z realizacją zadań tych jednostek – art. 118 Ustawy z dn. 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych; Dz.U.Nr155, poz.1014 z późn. zm. (od1stycznia 2006 r. art. 176 nowej Ustawy z dn. 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych). W tym przypadku zlecenie zadania i udzielenie dotacji następuje na podstawie umowy jednostki z organizacją otrzymującą dotację.

  43. Nadzór administracyjny nad stowarzyszeniem działalność stowarzyszenia jest nadzorowana przez organy samorządu terytorialnego albo organy administracji rządowej właściwe ze względu na siedzibę stowarzyszenia (art. 8 ust. 5 ustawy Prawo o stowarzyszeniach). Odpowiednio jest to: starosta (prezydent miasta na prawach powiatu), wojewoda – tylko w stosunku do stowarzyszeń jednostek samorządu terytorialnego.

  44. Nadzór administracyjny nad stowarzyszeniem Kontrola działalności stowarzyszenia pod względem jej zgodności z prawem (legalności) oraz zgodności z podstawowymi postanowieniami statutu które dotyczą: celów stowarzyszenia i sposobów ich realizacji, sposobów nabywania i utraty członkostwa, praw i obowiązków członków, władz stowarzyszenia, trybu ich wyboru, uzupełniania składu oraz ich kompetencji, sposobu reprezentowania stowarzyszenia, zaciągania zobowiązań majątkowych, warunków ważności uchwał organów stowarzyszenia, sposobów uzyskiwania środków finansowych oraz ustanawiania składek członkowskich, zasad dokonywania zmian statutu, sposobów rozwiązywania stowarzyszenia, zasad tworzenia terenowych jednostek organizacyjnych

  45. Nadzór administracyjny nad stowarzyszeniem W ramach kontroli organ nadzorujący może żądać (art. 25 ustawy Prawo o stowarzyszeniach): od zarządu stowarzyszenia – dostarczenia mu, w wyznaczonym terminie, odpisów uchwał walnego zgromadzenia członków (lub zebrania delegatów), od wszystkich władz stowarzyszenia (zarządu, walnego zgromadzenia/zebrania delegatów oraz organu kontroli wewnętrznej) – udzielenia niezbędnych wyjaśnień.

  46. Nadzór sądowy Sąd, po zbadaniu sprawy, może – na wniosek organu samorządu terytorialnego – zastosować następujące środki nadzorcze: udzielenie upomnieniawładzom stowarzyszenia, uchylenie niezgodnej z prawem lub statutem uchwałystowarzyszenia, rozwiązanie stowarzyszenia, jeżeli: jego działalność wykazuje rażące lub uporczywe naruszanie prawa albo postanowień statutu i nie ma warunków do przywrócenia działalności zgodnej z prawem lub statutem, liczba członków stowarzyszenia zmniejszyła się poniżej liczby członków wymaganych do jego założenia, stowarzyszenie nie posiada przewidzianych w ustawie władz i nie ma warunków do ich wyłonienia w okresie nie dłuższym niż rok, ustanowienie kuratora, jeżeli stowarzyszenie nie posiada zarządu zdolnego do działań prawnych (to ostatnie postanowienie może być wydane przez sąd także z własnej inicjatywy).

  47. Nadzór administracyjny nad fundacjami od 1 stycznia 2006 r. organy nadzorcze dla fundacji: 1. właściwy (ze względu na zakres działania i cele fundacji) minister. Wskazanie właściwego ministra z reguły zawierać powinien statut. Jeżeli wskazania takiego nie ma, właściwego ministra powinien wyznaczyć sąd, umieszczając stosowny zapis w rejestrze fundacji. 2. właściwy (ze względu na siedzibę fundacji) starosta. Zgodnie z Ustawą z dn. 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej (Dz. U. Nr 175, poz. 1462) ust. 2 w art. 9 otrzymał nowe brzmienie. Zgodnie z nim organem nadzorczym fundacji od 2006 r. jest, oprócz właściwego ministra, właściwy ze względu na siedzibę fundacji starosta.

  48. Nadzór administracyjny nad fundacjami Kontrola ministra lub starosty (do końca 2005 r. – wojewody) powinna dostarczyć odpowiedzi na następujące pytania: czy działania fundacji zgodne są z prawem i statutem? czy działania te zgodne są z celem, dla którego fundacja została ustanowiona? Kontrola, dokonywana przez ministra, polega na: badaniu sprawozdań, które fundacja zobowiązana jest przesyłać corocznie (art. 12 ust. 2 ustawy o fundacjach). Sprawozdanie obejmuje okres roku kalendarzowego i składa się je każdego roku z działalności za rok ubiegły. Przyjmuje się, że sprawozdanie z działalności fundacji za dany rok kalendarzowy należy złożyć do końca roku kalendarzowego następującego po roku sprawozdawczym, czyli np. za rok 2005 należy je złożyć do końca 31 grudnia 2006 r.

  49. Gdzie szukać informacji? www.mpips.gov.pl www.sejm.gov.pl www.ngo.pl www.pozytek.gov.pl www.wroclaw.pl

More Related