t caret hukuku l.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
T?CARET HUKUKU PowerPoint Presentation
Download Presentation
T?CARET HUKUKU

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 81

T?CARET HUKUKU - PowerPoint PPT Presentation


  • 1326 Views
  • Uploaded on

TİCARET HUKUKU. Ticaret Hukuku Hakkında Genel Bilgiler. Özel Hukuk-Kamu Hukuku ayrımında özel hukukun bir dalıdır. Temel kaynağı, 1957 tarihinde yürürlüğe girmiş olan ve 1475 maddeden oluşan Türk Ticaret Kanunu olup, bu Kanun, Medeni Kanun’un ayrılmaz bir parçasını oluşturur.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'T?CARET HUKUKU' - betty_james


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
ticaret hukuku hakk nda genel bilgiler
Ticaret Hukuku Hakkında Genel Bilgiler

Özel Hukuk-Kamu Hukuku ayrımında özel hukukun bir

dalıdır.

Temel kaynağı, 1957 tarihinde yürürlüğe girmiş olan ve

1475 maddeden oluşan Türk Ticaret Kanunu olup, bu

Kanun, Medeni Kanun’un ayrılmaz bir parçasını

oluşturur.

6762 say l t rk ticaret kanunu nun ttk kapsam
6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) Kapsamı

Türk Ticaret Kanunu, Başlangıç Kısmı ve Son Hükümler

dışında beş kitaptan oluşur:

  • Başlangıç Kısmı
  • I. Kitap: Ticari İşletme
  • II. Kitap: Ticaret Şirketleri
  • III. Kitap: Kıymetli Evrak
  • IV. Kitap: Deniz Ticareti
  • V. Kitap: Sigorta Hukuku
  • Son Hükümler

Ticaret hukukunun kapsamı, TTK’nun kapsamından

daha geniştir.

ticari letme hukuku kapsam ndaki konular
Ticari İşletme Hukuku Kapsamındaki Konular
  • Ticari işletme
  • Ticari iş ve ticari hüküm
  • Tacir
  • Ticaret unvanı
  • İşletme adı
  • Marka
  • Haksız rekabet
  • Ticari defterler
  • Ticaret Sicili
  • Cari hesap sözleşmesi
  • Tacir yardımcıları
i t car letme
I. TİCARİ İŞLETME

Türk Ticaret Kanunu’nda ticari işletme esası

benimsenmiştir. Ticari hüküm, ticari iş gibi kavramlar,

ticari işletme kavramından hareketle tanımlanmıştır.

ticari letmeye li kin d zenlemeler
TTK’daki hükümler

TTK md. 11

(Ticarethane, fabrika ve ticari

şekilde işletilen diğer müesseseler

ticari işletme sayılır.)

TTK md. 12

(Örnekseme yoluyla sayılan

ticarethane türleri ve fabrikacılığın

tanımı)

TTK md. 13

(Ticari şekilde işletilen diğer

müesseseler)

Ticaret Sicili Tüzüğü

Md. 14

(Ticari işletmenin tanımı)

Ticari İşletmeye İlişkin Düzenlemeler
ticari letmenin tan m
Ticari İşletmenin Tanımı

Ticaret Sicili Tüzüğü md. 14:

“Türk Ticaret Kanunu’nun 12. maddesinde tarif edilen

ticarethane veya fabrikalar ile 13. maddesinde tarif edilen

ticari şekilde işletilen diğer müesseseler ticari işletmedir.

Bir gelir sağlamayı hedef tutmayan veya devamlı olmayan

faaliyetlerle Türk Ticaret Kanunu’nun esnaf faaliyeti

sınırlarını aşmayan faaliyetler ticari işletme sayılamaz.”

ticaret sicili t z ne g re ticari letmenin genel unsurlar
Ticaret Sicili Tüzüğü’ne Göre Ticari İşletmenin Genel Unsurları
  • Gelir sağlamayı hedef tutmak
  • Devamlılık
  • Esnaf faaliyeti sınırlarının aşılması
  • Bağımsızlık (Tüzük’te açıkça ifade edilmiyor ancak, öğretide kabul ediliyor.)
ticari letmenin genel unsurlar devam
Ticari İşletmenin Genel Unsurları (devam)
  • Gelir sağlamayı hedef tutmak:

Gelir sağlama amacının bulunması yeterli, amaca fiilen ulaşılıp

ulaşılmaması önemli değil. Sürekli zarar eden bir işletme de ticari

işletme sayılabilir.

  • Devamlılık:

Tek sefere mahsus, tesadüfi karakterli faaliyetler ticari işletme

sayılamaz.

ticari letmenin genel unsurlar devam10
Ticari İşletmenin Genel Unsurları (devam)
  • Esnaf faaliyeti sınırlarını aşma:

Esnaf-tacir ayrımının hangi kriterlere göre yapılacağı, Bakanlar

Kurulu’nun 1986 tarihli Kararnamesi’ne göre belirlenmektedir. Bu

Kararname’ye göre bir kişinin esnaf sayılabilmesi için önkoşul,

Koordinasyon Kurulu’nca belirlenen esnaf ve küçük sanatkar

kollarından birine dahil olmaktır. Bu koşulu gerçekleştirenlerden;

1. Gelir vergisinden muaf tutulanlar,

2. Kazançları götürü usulde (1998 değişikliğiyle basit usul) vergilendirilenler başkaca bir koşul aranmaksızın esnaf sayılırlar.

3.İşletme hesabına göre defter tutanlardan iktisadi faaliyetleri nakdi sermayesinden çok bedeni çalışmasına dayanan ve VUK md. 177/I b.1 ve 3’te yer alan limitlerin yarısını, b.2’deki limitin tamamını aşmayanlar, esnaf ve küçük sanatkar sayılır.

ticari letmenin genel unsurlar devam11
Ticari İşletmenin Genel Unsurları (devam)
  • Bağımsızlık:

Ticaret Sicili Tüzüğü’nde açıkça ifade edilmemekle birlikte öğretide

kabul edilen bir unsurdur. Merkeze bağlı olarak çalıştığı için şube,

ayrı bir işletme oluşturmaz.

t rk ticaret kanunu na g re ticari letme t rleri
Türk Ticaret Kanunu’na Göre Ticari İşletme Türleri

TTK. md. 11:

Ticarethane, fabrika ve ticari şekilde işletilen diğer

müesseseler ticari işletme sayılır.

Nelerin ticarethane, nelerin fabrika ve nelerin ticari

şekilde işletilen diğer müessese olarak kabul edileceği

TTK md. 12 ve 13’te gösterilmiştir.

slide13

TTK md. 12’de belirlenen ve nitelik itibariyle bunlara benzeyen müesseseler ticarethane sayılır. TTK md. 12’de 12 bent halinde sayılan müesseseler örnek niteliğindedir.

TTK md. 12 kapsamında ticarethane sayılan müesseselerden bazıları

şunlardır:

  • Menkul malların satılması veya kiralanmak üzere tedariki ile uğraşan müesseseler,
  • Kıymetli evrakı satmak üzere tedarik eden ve satan müesseseler,
  • Her çeşit imal ve inşa,
  • Matbaacılık, gazetecilik, kitapçılık, yayın işleriyle uğraşan müesseseler,
  • Borsa, kambiyo, sarraflık, bankacılık işleriyle uğraşan müesseseler,
  • Kara, deniz ve havada, nehir ve göllerde eşya taşıma işleriyle uğraşan müesseseler,
  • Su, gaz, elektrik dağıtma, haberleşme işleriyle uğraşan müesseseler,
  • Her türlü aracılık işleriyle uğraşan müesseseler.
fabrikac l k ttk md 12 ii
Fabrikacılık (TTK md. 12/II):

Fabrikacılık, hammadde veya diğer malların makine yahut sair

teknik vasıtalarla işlenerek yeni veya değerli mahsuller vücuda

getirilmesidir.

Fabrikacılık faaliyetinin kapsamı kural olarak esnaf faaliyeti

sınırlarını aşacaktır.

Ticari şekilde işletilen diğer müesseseler (TTK md. 13)

Bir çiftçinin veya toprak sahibinin ürünlerini olduğu gibi veya zirai

sanatı dolayısıyla bir tezgahta şeklini değiştirerek satması, kural

olarak ticari iş sayılmaz. Ancak tarımsal faaliyetin kapasitesi ve

önemi, ticari muhasebeyi gerektirdiği ve ona ticari bir müessese şekil

ve niteliğini verdiği takdirde bu müessese de ticari işletme sayılır.

ticari letmenin merkezi ve ubeleri
Ticari İşletmenin Merkezi ve Şubeleri

Merkez Kavramı:

TTK’da merkez kavramı tanımlanmamış, buna karşılık ticari

işletmenin merkezine bağlanan bazı hukuki sonuçlar düzenlenmiştir.

Öğretide yapılan tanıma göre:

Merkez, ticari işletmenin idari ve ticari faaliyetlerinin yürütüldüğü

yerdir.

ticari letmenin merkezi ve ubeleri devam ube kavram
Ticari İşletmenin Merkezi ve Şubeleri (devam)Şube Kavramı:

TTK’da şubenin tanımı yapılmamıştır.

5590 sayılı Odalar Kanunu ve 4389 sayılı Bankalar Kanunu gibi bazı

özel kanunlarda merkezin tanımı bulunmaktadır.

Öğretide yapılan tanıma göre:

Şube, iç ilişkilerinde ve iç örgütlenmesinde merkeze bağlı bulunan,

kendi çevresi ve yetki alanı içindeki dış ilişki ve faaliyetlerinde

bağımsız olan ve bağımsız bir işyeri teşkil eden birimdir.

ticari letmenin merkezi ve ubeleri devam
Ticari İşletmenin Merkezi ve Şubeleri (devam)

Şubenin unsurları:

  • Merkez ve şube aynı gerçek veya tüzel kişiye ait olmalıdır,
  • Şube, iç ilişkileri yönünden merkeze bağımlı olarak çalışır, merkezin işletme politikasını izler. İdari işlerinde ise bağımsızdır,
  • Şube, dış ilişkiler yönünden bağımsızdır,
  • Şube ile merkez arasında mutlaka mekan ayrılığının bulunması şart değildir.
ticari letmenin merkez ve ubeleri devam
Ticari İşletmenin Merkez ve Şubeleri (devam)

Şube Olmaya Bağlanan Hüküm ve Sonuçlar:

  • Şube, ticari işletmenin bir parçası olduğundan, işletmenin devri, şubenin de devrini kapsar.
  • Tacir yardımcılarından ticari mümessilin temsil yetkisi, şubenin işleriyle sınırlandırılabilir.
  • Şube, merkezin ticaret unvanını, şube olduğunu belirtmek suretiyle kullanır.
  • Şubenin taahhütleri açısından şubenin bulunduğu yer ifa yeri sayılır.
  • Şubenin yaptığı işlemlerden dolayı şubenin bulunduğu yerde dava açılabilir.
  • Şube davada taraf olabilir; ancak iflas davası sadece merkeze karşı açılabilir.
  • Her şube bulundukları yer ticaret sicili ile ticaret ve sanayi odasına kaydolunur.
ticari letmenin unsurlar ve devri
Ticari İşletmenin Unsurları ve Devri

Ticari işletmenin unsurlarına ve devrine ilişkin yasal

düzenlemeler:

  • TTK md. 11/II
  • TTK’nun Uygulanması Hakkında Kanun md. 41/II (d) ve (e)
  • BK md. 179 ve 180
ticari letmenin unsurlar
Maddi Unsurlar

Bina, depo gibi gayrimenkuller

Hammadde gibi menkuller

Nakit para vb.

Gayrimaddi unsurlar

Alacaklar

İpotek ve rehin hakları

Marka

Ticaret unvanı

İşletme adı

Fikri ve sınai haklar

Ortaklıktan doğan haklar vb.

Ticari İşletmenin Unsurları
ticari letmenin devri
Ticari İşletmenin Devri

Devrin Şekli:

Şekil serbestisi ilkesi geçerlidir. Ancak devri özel şekle bağlı unsurlar

mevcutsa gerekli şekil şartına uyulur. Örn. unsurlar arasında bir

taşınmaz varsa, devrin tapu sicil memuru önünde yapılması gerekir.

Devir halinde ticari işletmenin maddi ve gayrimaddi unsurları ayrı

bir hükme gerek kalmaksızın devralana geçer.

Devir, işletmenin hem aktiflerini hem de pasiflerini içerir.

ticari letme rehni
Ticari İşletme Rehni

Yasal Düzenleme:

Ticari İşletme Rehni Kanunu

Rehnin Konusu:

Ticaret veya esnaf sicilinde kayıtlı işletmeler (TiRK md. 1)

Rehin Sözleşmesinin Şekli:

Rehin sözleşmesi, noter huzurunda re’sen düzenlenir. Daha sonra

ticari işletmeler açısından ticaret siciline, esnaf işletmeleri açısından

esnaf siciline tescil gereklidir. Tescil, kurucu niteliktedir.

ticari letme rehninin kapsam tirk md 3
Zorunlu Kapsam

Ticaret unvanı

İşletme adı

Menkul işletme tesisatı

Bu unsurlarınrehnin

kapsamında bulunmaması, rehin

sözleşmesinin geçersizliğini

doğurur.

Sanayi işletmeleri açısından

menkul işletme tesisatının

tümünün rehin sözleşmesinde

gösterilmesi zorunluluğu

kaldırılmıştır.

Zorunlu Olmayan Kapsam

Patentler, markalar, modeller, lisanslar gibi sınai haklar

Ticari İşletme Rehninin Kapsamı (TiRK md. 3)
ticari
Ticari İş

TTK md. 3:

Bu Kanunda düzenlenmiş olan hususlarla bir ticarethane veya

fabrika yahut ticari şekilde işletilen diğer bir müesseseyi ilgilendiren

bütün muamele, fiil ve işler, ticari işlerdendir.

Ticari İş Sayılma Ölçütleri:

  • TTK’da düzenlenmiş olma ölçütü

TTK’da düzenlenmiş olan bütün hususlar, tarafların sıfatına

bakılmaksızın otomatikman ticari iştir.

  • İşin, ticari işletmeyle ilgili olması ölçütü

Hangi kanunda düzenlenmiş olursa olsun, haksız fiil de dahil olmak

üzere bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün hususlar ticari iştir.

ticari devam
Ticari İş (devam)

Ticari İş Karinesi (TTK md. 21/I):

Bir tacirin borçlarının ticari olması asıldır.Şu kadar ki; gerçek kişi

olan bir tacir, işlemi yaptığı anda bunun ticari işletmesiyle ilgili

olmadığını diğer tarafa açıkça bildirdiği veya işlem, fiil veya işin ticari

sayılması hal gereği müsait bulunmadığı takdirde borç adi sayılır.

Madde hükmüne göre tüzel kişi tacirlerin adi sahaları yoktur,

yaptıkları bütün işlemler ticaridir.

ticari devam27
Ticari İş (devam)

TTK md. 21/II:

Taraflardan yalnız birisi için ticari nitelikte olan sözleşmeler,

kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılır.

Örn: Memurun kıyafet satın alması durumu, mağaza sahibi (tacir)

için ticari iş olduğundan ve arada satım sözleşmesi bulunduğundan

memur açısından da ticari sayılacaktır.

ticari devam28
Ticari İş (devam)

Ticari İş Sayılmaya Bağlanan Sonuçlardan Bazıları

  • Ticari işlerde müteselsil sorumluluk (Teselsül Karinesi)

Ticari işlerdemüteselsil sorumluluk konusu, borçlar hukukundan farklı olarak düzenlenmiştir.

  • Ticari işlerde faiz

Ticari işlerde faiz, adi işlerde faizden farklılıklar göstermektedir.

ticari lerde m teselsil sorumluluk ttk md 7
Ticari İşlerde Müteselsil Sorumluluk (TTK md. 7)

Borçlar hukukunda teselsülün sözleşmeden doğması esas, kanundan

doğması istisna iken, TTK’da kural, borçlular arasında teselsülün

varlığıdır. Böylelikle teselsül, kaynağını kanundan alır ve aksi

sözleşmede düzenlenmiş olmadıkça geçerli olur.

TTK md. 7’ye göre borçlular arasında teselsülün esasları:

  • İki veya daha fazla kimsenin müştereken borç altına girmesi
  • Ticari borçlara kefalet

Gerek borçlular, gerekse kefillerle borçlular arasında müteselsil

sorumluluk esastır. Dolayısıyla alacaklı asıl borçluya başvurmadan,

doğrudan kefile başvurabilecektir.

ticari lerde faiz
Ticari İşlerde Faiz

Faizin Tanımı ve Türleri:

Kapital faizi, mahrum kalınan bir miktar paraya, mahrumiyet süresi

ve mahrum kalınan paranın miktarı ile orantılı olarak sağlanan

medeni semeredir.

Temerrüt (gecikme) faizi, para borcunun zamanında ödenmemesi

halinde ödenmesi gereken faizdir.

Faiz, fer’i haklardandır ve ana paranın akıbetine bağlıdır.

kapital faizi oranlar
Kapital Faizi Oranları

Adi işlerde Ticari işlerde

Kanuni kapital faiz oranı

Gerek adi, gerek ticari işlerde kanuni kapital faizi oranı, Merkez Bankası’nın kısa vadeli kredi işlemleri için uyguladığı reeskont oranı üzerinden hesaplanır. Bu oran, 30 Haziran günü önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan reeskont oranından beş puan veya daha çok farklı ise yılın ikinci yarısında bu oran geçerli olur.

Akdi faiz oranı

Taraflar,

faiz oranını sözleşmede belirleyebilirler.

Akdi faiz oranı

Taraflar,

faiz oranını sözleşmede belirleyebilirler.

temerr t gecikme faizi oranlar
Temerrüt (Gecikme) Faizi Oranları

Adi işlerde Ticari işlerde

Akdi faiz oranı

Taraflar, faiz oranını sözleşmede belirleyebilirler.

Kanuni faiz oranı

Kanuni kapital faizi oranı uygulanır.

Ancak Merkez Bankasının kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı, bu oranın üzerinde ise arada sözleşme olmasa bile ticari işlerde temerrüt faizi bu oran üzerinden istenebilir. Alacaklının talebi gerekir.

Kanuni faiz oranı

Kanuni kapital faizi oranı uygulanır.

(Reeskont oranı)

Akdi faiz oranı

Taraflar, faiz oranını sözleşmede belirleyebilirler.

akdi kapital faizine li kin baz sorunlar
Akdi Kapital Faizine İlişkin Bazı Sorunlar
  • Gerek adi, gerek ticari işlerde faiz anaparayı geçebilir.
  • Bileşik faiz uygulaması (faize faiz yürütülmesi)

Adi işlerde Ticari İşlerde

Bileşik faiz

uygulaması

mümkün değildir.

  • Bazı durumlarda mümkün:
  • Cari hesaplarda (aslında bileşik faiz değil)
  • Borçlu yönünden ticari nitelikli ödünç sözleşmelerinde
ticari h k mler
Ticari Hükümler

Ticari Hüküm (TTK md. 1):

Bu kanundaki hükümlerle, bir ticarethane, fabrika yahut ticari

şekilde işletilen herhangi bir müesseseyi ilgilendiren muamele, fiil ve

işlere dair diğer kanunlardaki yazılı hususi hükümler, ticari

hükümlerdir.

Hakkında ticari bir hüküm bulunmayan ticari işlerde mahkeme,

ticari örf ve adete, bu dahi yoksa, genel hükümlere göre karar verir.

ticari h k mlerin uygulanma s ras
Ticari Hükümlerin Uygulanma Sırası
  • Emredici hükümler
  • Sözleşme hükümleri
  • Ticari hükümler
  • Ticari örf ve adet
  • Genel hükümler
  • Teamül
t rk ticaret kanunu na g re tacir t rleri
Türk Ticaret Kanunu’na göre Tacir Türleri

Gerçek kişi

tacirler

(TTK md. 14)

Tüzel kişi

tacirler

(TTK md. 18)

Donatma iştiraki

(TTK md. 19)

ger ek ki i tacirler
Gerçek Kişi Tacirler

Tanım:

Bir ticari işletmeyi, kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir

denir (TTK md. 14/I)

Tacir niteliğinin kazanılma şartları:

  • Bir ticari işletmenin varlığı

İstisna: Bir ticari işletmeyi açmış gibi ister kendi, ister adi bir şirket veya her ne suretle olursa olsun hukuken var sayılmayan diğer bir şirket adına işlemlerde bulunan kimse tacir gibi sorumlu olur (TTK md. 14/III). Bu kişi, tacirlerin sahip olduğu haklardan yararlanamaz, sadece tacir olmanın külfetlerine katlanır.

tacir niteli inin kazan lma artlar devam
Tacir Niteliğinin Kazanılma Şartları (devam)
  • Ticari işletmenin işletilmesi

İstisna: Bir ticari işletmeyi kurup açtığını, sirküler, gazete, radyo vesair ilan vasıtaları ile halka bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline kaydettirerek keyfiyeti ilan etmiş olan kimse tacir sayılır (TTK md. 14/II). Bu kişi, hem tacirlere tanınan haklardan yararlanır, hem de külfetlere katlanır.

  • Ticari işletmenin kısmen dahi olsa o kişi adına işletilmesi

Adi ortaklığın tüzel kişiliği olmadığından, yönetim ve temsil yetkisine sahip olan kimse, ticari işletmeyi ancak kısmen kendi adına, kısmen de diğer ortaklar adına işletmektedir. Bu nedenle ortakların ayrı ayrı tacir sıfatı vardır.

k k ve mahcurlar n tacir niteli i
Küçük ve mahcurların tacir niteliği:

Küçük veya kısıtlılar adına veli veya vasi tarafından bir ticari

işletmenin işletilmesi durumunda, tacir olmanın sonuçları temsil

edilene, yani küçük veya kısıtlıya aittir. Bununla birlikte cezai

yaptırımlar, veli veya vasi hakkında uygulanır (TTK md. 15).

Ticaretten menedilme durumunda tacir niteliği:

Bir kimsenin veya resmi makamın iznine tabi olan işlerde, bu izni

almadan ticari işletme işleten kimse de tacir niteliğini kazanır.

(TTK md. 16).

Örn. ticari işletme işleten memur veya tekel konusuna giren bir malın

üretimini izinsiz gerçekleştiren kimse de tacir sıfatını kazanır. Bu

kişiler hakkında uygulanacak disiplin ve cezai yaptırımlar ise

saklıdır.

t zel ki i tacirler
Tüzel Kişi Tacirler

TTK md. 18 gereği tüzel kişi tacirler:

  • Ticaret şirketleri,
  • Amaçlarını gerçekleştirmek için ticari işletme işleten, ancak kamuya yararlı sayılmayan dernekler,
  • Kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümleri dairesinde yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere kamu tüzel kişileri tarafından kurulan müesseseler.
ticaret irketleri ttk md 136
Ticaret Şirketleri (TTK md. 136):
  • Kollektif şirketler
  • Adi komandit şirketler
  • Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler
  • Anonim şirketler
  • Limited şirketler
  • Kooperatifler

Amacına ulaşmak için ticari işletme işleten dernekler:

Bu derneklerin kendileri tacir sıfatını taşır. Ancak kamuya yararlı

dernekler, ticari işletme işletseler dahi kendileri tacir sayılmaz, örn.

Kızılay Derneği.

slide43

Kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümleri çerçevesinde yürütülmek veya ticari şekilde işletilmek üzere devlet, il, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan teşekkül ve kurumlar

Örn:

  • Kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT)
  • Ordu Yardımlaşma Kurumu (OYAK)
  • Ankara Belediyesi’ne bağlı Ankara Sular İdaresi
donatma tiraki
Donatma İştiraki

Donatma İştiraki TTK md. 951:

Birden ziyadeşahsın müşterek mülkiyet şeklinde sahip oldukları bir

gemiyi aralarında yapmış oldukları sözleşme gereğince tümü ad ve

hesabına deniz ticaretinde kullanmaları.

Donatma iştirakinin tüzel kişiliği yoktur. Ancak TTK md. 19 gereği

tacirlere uygulanan hükümler, donatma iştiraki hakkında da

uygulanır.

tacir olman n sonu lar
Tacir Olmanın Sonuçları
  • İflas

Tacirler, her türlü borçlarından dolayı iflasa tabidirler (TTK md. 20)

TTK md. 14/III gereği tacir gibi sorumlu olanlar ile donatma iştirakinin de iflası istenebilir. İstisnaen tacir sıfatını taşımayan kişilerin iflasının istenebileceği hallerden bazıları:

- Ticareti bırakan gerçek kişi tacir, durumun ilanından itibaren 1 yıl süre ile iflas yoluyla takip edilebilir.

- Kollektif şirket ortakları ile komandit şirketlerin komandite ortaklarının belli durumlarda şahsen iflasları istenebilir.

- Bankalar Kanunu gereği banka yönetim kurulu üyeleri, kredi komitesi üyeleri ve imzaları bankayı bağlayan yetkililerin kusurlu davranışları ile bankanın iflasına neden olmaları halinde şahsen iflasları istenebilir.

tacir olman n sonu lar devam
Tacir Olmanın Sonuçları (devam)
  • Defter tutmak ve gerekli belgeleri saklamak zorunluluğu

Tacirler, TTK’da gösterilen defterleri ve işletmelerinin önemine göre tutulması gereken diğer defterleri tutmak zorundadırlar.

  • Tescil zorunluluğu

Tacirler, işletmelerini, şubelerini, ticaret unvanlarını, TTK ve Ticaret Sicili Tüzüğü’nde tayin edilen diğer hususları ticaret siciline kaydettirmek zorundadırlar.

  • Ticaret unvanı kullanma zorunluluğu
  • Basiretli işadamı gibi davranma zorunluluğu

Tacirin, ticari işletmesiyle ilgili faaliyetlerinde aynı ticaret dalında faaliyet gösteren tedbirli ve öngörülü bir tacirden beklenen özeni göstermelidir.

  • Ücret ve faiz isteme hakkı
tacir olman n sonu lar devam47
Tacir Olmanın Sonuçları (devam)
  • Ücret ve cezanın azaltılmasını istemek hakkı olmayışı

Tacir niteliğine sahip borçlu, fahiş olduğu gerekçesiyle cezai şartın indirilmesini isteyemez.

  • Fatura ve teyit mektubu vermek zorunluluğu

Fatura, sözleşmenin icrası safhasına ilişkin belgedir. Faturayı alan taraf, sekiz gün içinde içeriğine itiraz etmediği takdirde fatura içeriğini kabul etmiş sayılır (TTK md. 23/II)

Teyit mektubu, sözleşmenin kurulma safhasına ilişkin belgedir. Teyit mektubunu alan taraf, sekiz gün içinde itiraz etmezse, teyit mektubunun yapılan sözleşmeye veya beyanlara uygun olduğunu kabul etmiş sayılır (TTK md. 23/son).

tacir olman n sonu lar devam48
Tacir olmanın sonuçları (devam)
  • Tacirler arasındaki ihbar ve ihtarların şekle tabi olması

Tacirler arasında bir tarafı temerrüde düşürmek veya sözleşmeyi fesih yahut ondan rücu etmek amacıyla yapılacak ihbar veya ihtarların geçerli olabilmesi için noter aracılığıyla, veya iadeli taahhütlü mektupla veya telgrafla yapılması gerekir (TTK md. 20/III).

  • Tacirler hakkında ticari örf ve adet kurallarının uygulanması

Tacir olmayan kişi hakkında ticari örf ve adet kuralının uygulanması o kişinin bu kuralı bilmesine veya bilmesi gerekmesine bağlıdır (TTK md. 2/III)

  • Hapis hakkının kullanılabilmesi için gerekli irtibatın mevcut olduğu faraziyesi
ticaret unvan
Ticaret Unvanı

Tanım:

Ticaret unvanı, tacirin ticari işlerinde kullandığı addır (TTK md. 41/I).

Fonksiyonu:

Tacirin şahsını gösterir ve taciri diğer tacirlerden ayırmaya yarar.

Oluşumu:

Ticaret unvanı bir çekirdek ve bir ekten oluşur. Bu oluşum, unvanın

şahıs veya konu unvanı olmasına göre farklı esaslara bağlıdır.

ticaret unvan t rleri
Ticaret Unvanı Türleri
  • Şahıs
  • ticaret unvanı
  • Gerçek kişi tacirlerin ticaret unvanı
  • Kollektif şirketin
  • ticaret unvanı
  • Adi ve paylı komandit şirketin ticaret unvanı
  • Konu
  • ticaret unvanı
  • Limited şirketin ticaret unvanı
  • Anonim şirketin ticaret unvanı
  • Kooperatif şirketin ticaret unvanı
  • Şahıs ve konu
  • ticaret unvanı
  • dışındakiler
  • Dernek ve diğer tüzel kişilerin ticaret unvanı
  • Donatma iştirakinin ticaret unvanı
ah s ticaret unvan
Şahıs Ticaret Unvanı

Şahıs ticaret unvanının çekirdeğinde, ticari işletme sahibinin (gerçek

kişi tacirin), şahıs şirketlerinde ise sınırsız sorumlu ortağın adı ve

soyadı bulunur. Bu çekirdeğe TTK md. 48 saklı kalmak kaydıyla

istenilen ekler yapılabilir.

  • Gerçek kişi tacirlerin ticaret unvanı:

Çekirdek, kişinin kısaltılmadan yazılacak adı ve soyadından oluşur. Ek yapılabilir.

Örn: Hamza KayaGıda Market

Çekirdek Ek

ah s ticaret unvan devam
Şahıs Ticaret Unvanı (devam)

Adi şirketin ticaret unvanı:

Adi şirketin ticaret unvanını düzenleyen bir hüküm yok. Tüzel kişilik

olmadığı için her bir ortağın tacir sıfatı var. Adi şirketin ticaret

unvanında birden fazla şahsın adı ve soyadı bulunamaz ama ortaklık

ilişkisini belirten bir ibare bulunabilir.

Örn: Hamza Kaya ve Ortakları Gıda Market

ah s ticaret unvan devam54
Şahıs Ticaret Unvanı (devam)
  • Kollektif Şirketin Ticaret Unvanı:

Kollektif şirketin ticaret unvanının çekirdek kısmı, bütün ortakların

veya hiç olmazsa ortaklardan birinin adı ve soyadı ile şirketi ve

türünü gösterecek bir ibareden oluşur (TTK md. 44). İsmi geçen

ortağın ad ve soyadı kısaltılmadan yazılmalıdır.

Örn: Hamza KayaGıda TurizmKollektif Şirketi

Çekirdek Ek Çekirdek

ah s ticaret unvan devam55
Şahıs Ticaret Unvanı (devam)
  • Adi ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketin ticaret unvanı

Bu gibi şirketlerin ticaret unvanlarının çekirdek kısmında, sınırsız bir şekilde sorumlu olan ortağın (komandite ortak) adı ve soyadı ile şirketin türünü belirten ibareler bulunur.

Ticaret unvanının geri kalan kısmı eki teşkil eder. Ancak komandit şirketin ticaret unvanına komanditer (sınırlı sorumlu) ortağın ad ve soyadı konacak olursa bu ortak, üçüncü şahıslara karşı komandite ortak gibi sorumlu olur.

konu ticaret unvan
Konu Ticaret Unvanı

Konu ticaret unvanının çekirdek kısmını şirketin konusu oluşturur.

Konu ticaret unvanları sermaye şirketleri için söz konusu olur.

Sermaye şirketlerinde ortakların ad ve soyadı kısaltılmadan ticaret

unvanında bulunduğu takdirde bu unvana şahıs ticaret unvanı denir

ve şahıs ticaret unvanları hakkındaki hükümlere tabi olur.

konu ticaret unvan devam
Konu Ticaret Unvanı (devam)
  • Limited Şirketin Ticaret Unvanı:

Limited şirketin ticaret unvanınım çekirdek kısmını şirketin işletme konusu ve limited şirket kelimeleri oluşturur. Çekirdek kısmına kanuni şartlara uygun ek de yapılabilir.

Örn: SabuncuoğullarıGıda, Turizm, Ticaret Limited Şirketi

Ek Çekirdek

Gerçek kişinin ad ve soyadı unvanda bulunursa limited şirket kelimelerinin kısaltılmadan yazılması gerekir (TTK md. 45/II).

Limited şirketin ticaret unvanının Türkçe olması gerekir.

İstisna:Şirketin faaliyet konusuna giren mal ve hizmetin tanıtıcı ad veya markasının yabancı dilde olması veya şirkette yabancı sermayenin bulunması halleri (Sanayi ve Tic. Bak. İç Ticaret 2003/3 Tebliği).

konu ticaret unvan devam58
Konu Ticaret Unvanı (devam)
  • Anonim Şirketin Ticaret Unvanı:

Anonim şirketin ticaret unvanının çekirdek kısmını, anonim şirketin işletme konusu ve anonim şirket kelimeleri oluşturur (TTK md. 45).

Örn:SabuncuoğullarıGıda, Turizm, Ticaret Anonim Şirketi

Ek Çekirdek

Gerçek kişinin ad ve soyadı unvanda bulunursa anonim şirket kelimelerinin kısaltılmadan yazılması gerekir (TTK md. 45/II).

Anonim şirketin ticaret unvanının Türkçe olması gerekir. Ancak şirket konusuna giren mal veya hizmetin tanıtıcı ad veya markasının yabancı dilde olması veya şirkette yabancı sermayenin bulunması halinde unvanda yabancı kelime bulunmasına izin verilebilir (İç Ticaret 2003/3 Tebliği)

konu ticaret unvan devam59
Konu Ticaret Unvanı (devam)
  • Kooperatif şirketin ticaret unvanı:

Kooperatif şirketin ticaret unvanının çekirdek kısmını ortaklığın işletme konusu ve kooperatif kelimeleri oluşturur.

Örn: BalkuyumcuKonut Yapı Kooperatifi

Ek Çekirdek

Kooperatif şirketin ticaret unvanında gerçek kişinin adı ve soyadı bulunması halinde Kooperatif şirket kelimeleri kısaltılmadan yazılmalıdır.

konu ve ah s ticaret unvan d nda kalan ticaret unvanlar
Konu ve Şahıs Ticaret Unvanı Dışında Kalan Ticaret Unvanları
  • Dernek ve Diğer Tüzel Kişilerin Ticaret Unvanı

Amacına ulaşmak için ticari işletme işleten derneklerin adı ne ise ticaret unvanı da odur.

Kamuya yararlı dernekler ile kamu tüzel kişileri tarafından işletilen ve tüzel kişiliği olmayan ticari işletmelerin ticaret unvanları, kendilerini işleten tüzel kişiliğin adı ile işletme konusunu gösteren ibarelerden oluşur.

konu ve ah s ticaret unvan d nda kalan ticaret unvanlar devam
Konu ve Şahıs Ticaret Unvanı Dışında Kalan Ticaret Unvanları (devam)
  • Donatma İştirakinin Ticaret Unvanı

Donatma iştirakinin ticaret unvanı iki şekilde olur:

- Hiç olmazsa müşterek donatanlardan birinin ad ve soyadı ile donatma iştirakini gösteren ibareden veya

- Deniz ticaretine ayrılmış olan geminin adı ve donatma iştirakini gösteren bir ibareden oluşur.

ticaret unvan na yap labilecek ekler
İsteğe bağlı ekler

Tacir, ticaret unvanına istediği

eki yapabilir. Ancak bu ekin

tacirin kimliği, işletmenin

genişlik ve önemi yahut mali

durumu hakkında üçüncü

şahıslarda yanlış bir kanaat

oluşturmaması, gerçeğe ve kamu

düzenine aykırı olmaması

gerekir (TTK md. 48/I).

Zorunlu ekler

Unvanın çekirdek kısmının ayırdedici olmaması halinde ayırdedici ek kullanılması gerekir.

Tescili istenen unvan, daha önce tescilli bir unvanla karışıklığa yol açıyorsa ayırdedici ek alınmalıdır.

Şubeler, merkezin ticaret unvanını şube olduğunu belirtmek şartıyla kullanmalıdır.

Tasfiye haline giren ticaret şirketleri “tasfiye halinde” ibaresini eklemelidir.

Ticaret Unvanına Yapılabilecek Ekler
ticaret unvan n n tescili ve ticaret unvan na tecav z edilen kimsenin haklar
Ticaret Unvanının Tescili ve Ticaret Unvanına Tecavüz Edilen Kimsenin Hakları

Ticaret unvanının ticaret siciline tescili zorunludur. Tescilli ticaret

unvanları TTK’nun ticaret unvanının korunmasına ilişkin hükümleri

çerçevesinde korunur.

Tescilli ticaret unvanı sahibinin hakları:

  • Ticaret unvanına tecavüzün men’i (durdurulması) davası
  • Haksız kullanılan ticaret unvanı tescil edilmişse, kanuna uygun olarak değiştirilmesi veya silinmesi talebi
  • Kusurun varlığı halinde tazminat davası.
ticaret unvan n n korunmas
Şahıs Ticaret Unvanları

Şahıs ticaret unvanları, ticaret

sicili dairesinde korunur (TTK

md. 43/II).

Bir tüzel kişinin unvanında

gerçek kişinin adı ve soyadı

bulunursa bu unvan da sicil

çevresinde korunur (TTK md.

47/I).

Sicil dairesi dışındaki koruma, haksız rekabet hükümlerine göredir (TTK md. 56 vd.)

Konu Ticaret Unvanları

Konu ticaret unvanları ülke çapında korunur.

Amacına ulaşmak için ticari işletme işleten derneklerle, devlet, il, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan ve özel hukuk hükümleri dairesinde yönetilen veya ticari şekilde işletilen kurumların ticaret unvanları da ülke düzeyinde korunur.

Ticaret Unvanının Korunması
letme ad
İşletme Adı

Tanım:

İşletme sahibini hedef tutmaksızın doğrudan doğruya işletmeyi

tanıtmak ve benzer işletmelerden ayırt etmek için kullanılan ada

işletme adı denir (TTK md. 55).

Tescil:

İşletme adını kullanma zorunluluğu bulunmamakla beraber, gerek

tacirler, gerekse esnaflar işletme adı kullanmaları halinde bunun

tescil ettirmesi gerekir.

İşletme Adının Korunması:

Tescilli işletme adları ticaret sicili çevresinde korunur.

Tescil edilmemiş işletme adları haksız rekabet hükümleri

çerçevesinde korunur.

marka
Marka

Yasal Düzenleme:

556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde

Kararname (556 sayılı KHK)

Tanım:

Bir teşebbüsün mal veya hizmetlerini bir başka teşebbüsün mal veya

hizmetlerinden ayırt etmeyi sağlaması koşuluyla, kişi adları dahil,

özellikle sözcükler, şekiller, harfler, sayılar gibi malların biçimi veya

ambalajlarının çizimle görüntülenebilen veya benzer biçimde ifade

edilebilen, baskı yoluyla yayınlanabilen veya çoğaltılabilen her türlü

tanıtma işareti (556 sayılı KHK md. 5).

kullan m amac na g re marka t rleri
Ticaret Markaları

Ticaret markaları, malın hangi

işletmede üretildiğini ya da hangi

işletme tarafından piyasaya

çıkarıldığını gösterirler.

Hizmet Markaları

Hizmet markaları, bir

işletmenin hizmetinin, diğer bir

işletmenin hizmetinden ayırt

edilmesine yarar.

Kullanım Amacına Göre Marka Türleri
sahiplerine g re markalar
Sahiplerine Göre Markalar

Ortak

Markalar

Üretim veya ticaret ya da hizmet işletmelerinden oluşan bir grup tarafından kullanılan markalar

Garanti

Markaları

Marka sahibinin kontrolü altında birçok işletme tarafından kullanılan, o işletmelerin ortak özelliklerini, üretim usullerini ve kalitesini garanti eden markalar

Ferdi

Markalar

Gerçek veya tüzel kişiler tarafından münferiden ve müstakilen kullanılan markalar

marka devam
Marka (devam)

Tescil:

Bir markanın 556 sayılı KHK hükümleri çerçevesinde korunabilmesi

için Türk Patent Enstitüsü’ndeki (TPE) marka siciline tescil edilmesi

gerekir.

Marka Sahibinin Hak ve Yükümlülükleri:

Tescil edilmiş bir markayı kullanma hakkı, sahibine aittir. Marka

sahibinin, markayı aralıksız olarak kullanması gerekir.

Markanın Koruma Süresi:

Marka hakkının koruma süresi başvuru tarihinden itibaren 10 yıldır

(556 sayılı KHK md. 40). Bu süre, talep üzerine onar yıllık dönemler

halinde uzatılır. Koruma süresinin bitiminden itibaren altı ay içinde

yenilenmeyen marka üzerindeki hak sona erer (KHK md. 41).

marka devam72
Marka (devam)

Marka Hakkının Korunması:

Marka hakkının korunması, markanın tescilli olup olmamasına göre

farklılık gösterir.

Tescilli markalar, 556 sayılı KHK çerçevesinde korunur.

Tescilsiz markalar, TTK’nun haksız rekabete ilişkin hükümleri

çerçevesinde korunurlar.

İstisnaen tescilli markaların TTK, tescilsiz markaların ise 556 sayılı

KHK hükümlerine göre korunması da mümkündür.

haks z rekabet
Haksız Rekabet

Yasal Düzenleme:

Haksız rekabete ilişkin Borçlar Kanunu’nun 48. Maddesinde de bir

düzenleme bulunmakla beraber, bu konu ağırlıklı olarak Türk

Ticaret Kanunu’nun 56. ve devamındaki maddelerde düzenlenmiştir.

Haksız rekabete ilişkin TTK hükümleri bütün haksız rekabet

hallerini kapsar niteliktedir.

ttk na g re haks z rekabet
TTK’na Göre Haksız Rekabet

Tanım:

Haksız rekabet, aldatıcı hareket veya iyiniyet kurallarına aykırı diğer

suretlerle iktisadi rekabetin her türlü suiistimalidir (TTK md. 56).

İyiniyet Kurallarına Aykırı Haller:

Uygulamada en sık rastlanan iyiniyet kurallarına aykırılık halleri,

TTK md. 57’de on bent halinde örnekseme yoluyla (sınırlayıcı

olmaksızın) sayılmıştır.

ttk md 57 ye g re haks z rekabet halleri
TTK md. 57’ye Göre Haksız Rekabet Halleri
  • Başkalarının malları, iş ürünleri, faaliyet tarzlarını yanıltıcı veya gereksiz yere incitici beyanlarla kötülemek,
  • Başkalarının mali ve ahlaki durumu hakkında gerçeğe aykırı bilgi vermek,
  • Kendi şahsi durumu, emtiası, iş ürünleri, ticari işleri hakkında yanlış ve yanıltıcı bilgi vermek,
  • Paye, diploma almadığı halde bunları almış gibi davranarak üçüncü kişileri aldatmak,
  • Başkalarının ticaret unvanı, markası, işletme adı ile benzerlikler yaratmak veya bu şekilde karışıklığa neden olan malları durumu bilerek veya bilmeyerek satışa çıkarmak veya şahsi ihtiyaç dışında elinde bulundurmak,
ttk md 57 ye g re haks z rekabet halleri devam
TTK md. 57’ye Göre Haksız Rekabet Halleri(devam)
  • Üçüncü şahısların yardımcılarına menfaatler sağlayarak kendisine menfaat sağlamak,
  • İşçi veya yardımcıları aldatmak suretiyle iş sırlarını ele geçirmek,
  • Gerçeğe aykırı iyihal kağıdı vererek üçüncü şahısları aldatmak,
  • Rakipler hakkında yürürlükte olan kanun hükümlerine veya teamüle uymamak.
haks z rekabet davalar
Haksız Rekabet Davaları
  • Hukuk Davaları

- Fiilin haksız olup olmadığının tesbiti davası

- Haksız rekabetin men’i davası

- Yanlış olan durumun ortadan kaldırılması davası

- Maddi ve manevi tazminat davaları (kusur halinde)

  • Ceza Davaları

Haksız rekabet nedeniyle ceza davası açmak da mümkündür (TTK md. 64, 65). Ceza davasının açılması şikayete bağlıdır.

haks z rekabet davalar nda taraflar
Haksız Rekabet Davalarında Taraflar
  • Davacı

- Haksız rekabete uğrayan rakipler

- Haksız rekabet yüzünden ekonomik menfaatleri zarar gören müşteriler

- Ticaret ve sanayi odaları, esnaf dernekleri, mesleki ve ekonomik birlikler (Tazminat davaları dışındaki davaları açabilirler.)

  • Davalı

- Haksız rekabet fiilini işleyen

- Fiil, hizmet veya iş yapıldığı sırada müstahdem veya işçi tarafından işlenirse dava, istihdam edenlere karşı da açılabilir.