solunum fonks yon testler ve arter kan gazlari
Download
Skip this Video
Download Presentation
SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ VE ARTER KAN GAZLARI

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 76

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ VE ARTER KAN GAZLARI - PowerPoint PPT Presentation


  • 282 Views
  • Uploaded on

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ VE ARTER KAN GAZLARI. DOÇ. DR. ÖZNUR AKKOCA Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ABD. SFT ENDİKASYONLARI-1. Semptomların, fizik muayene bulguları ve laboratuvar sonuçlarının değerlendirilmesi

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ VE ARTER KAN GAZLARI' - baxter


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
solunum fonks yon testler ve arter kan gazlari
SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİVE ARTER KAN GAZLARI

DOÇ. DR. ÖZNUR AKKOCA

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ABD.

sft end kasyonlari 1
SFT ENDİKASYONLARI-1
  • Semptomların, fizik muayene bulguları ve laboratuvar sonuçlarının değerlendirilmesi
  • Hastalıkların solunum fonksiyonlarına etkisinin saptanması
  • Obstrüktif ve restriktif tipte solunum fonksiyon bozukluğunun ayrımı
  • Preoperatuvar değerlendirme
  • Hastalığın seyrinin ve prognozunun değerlendirilmesi
sft end kasyonlari 2
SFT ENDİKASYONLARI - 2
  • Tedavi yaklaşımlarının belirlenmesi
  • Tedaviye yanıtın değerlendirilmesi
  • Mesleki ekspozisyonun monitorizasyonu
  • Epidemiyolojik araştırmalar
  • İş görememezlik derecesinin değerlendirilmesi
sp rometreler
SPİROMETRELER
  • Volüme duyarlı; sulu, kuru, körüklü, diyaframlı
  • Akıma duyarlı; Pnömotakograf, termistor veya sıcak tel anemometresi, türbin cihazı ve vorteks cihazı
vol m spirometreleri
Volüm spirometreleri
  • Avantajlar:

Direkt olarak volümü ölçerler

Ucuzdur

Kolay uygulanırlar

  • Dezavantajlar:

Büyüktürler, taşınamazlar

Hava kaçakları önemlidir

Elle hesaplama gerektirirler

Sulu tipinin suyunu sık değiştirmek gerekir

ak m spirometreleri
Akım spirometreleri
  • Avantajlar:
    • Küçük ve taşınabilir
    • Bilgisayarlı
    • Referans değerleri hızlı hesaplanır
    • Akım volüm eğrisi çizdirilebilir
  • Dezavantajlar:
    • Daha fazla deneyim gerektirir
    • Sık ve dikkatli kalibrasyon gerektirir
    • Nem birikmesi problemlere yol açar
    • Gaz içeriği sonuçları etkileyebilir
    • Çok düşük akımları gösteremeyebilir
akc er fonks yon testler
AKCİĞER FONKSİYON TESTLERİ
  • Havayolu fonksiyonlarını gösteren testler
  • Akciğer volümleri ve ventilasyon
  • Diffüzyon testi
  • Kan gazları
  • Kardiyopulmoner egzersiz testleri
  • Metabolik ölçümler
havayolu fonksiyonlar n g steren testler
Havayolu fonksiyonlarını gösteren testler
  • Basit spirometri

VC, ERV,IC

  • Zorlu vital kapasite manevrası

FVC, FEV1, FEV1/FVC, PEF, MEFV eğrisi

  • Maksimal solunum kapasitesi (MVV)
  • Maksiaml inspiratuvar/ekspiratuvar basınçlar (MİP, MEP)
  • Havayolu rezistansı ve kompliansı (Raw, C)
akci er vol mleri ve ventilasyon
Akciğer volümleri ve ventilasyon
  • Fonksiyonel rezidüel kapasite (FRC)
  • Total akciğer kapasitesi (TLC)
  • Rezidüel volüm (RV), RV/TLC
  • Dakika ventilasyonu, Alveolar ventilasyon, Ölü boşluk
  • Ventilasyonun dağılımı
basit spirometri
Basit spirometri
  • Vital kapasite:Derin bir inspirasyondan sonra derin ekspirasyonla atılan hava volümü olarak tanımlanır, ml veya lt cinsinden ifade edilir.
  • Yavaş vital kapasite veya manevra yukarıda tanımlanan şekilde yapıldığında ekspiratuar vital kapasite (EVC) de denir.
  • Derin ekspirasyondan sonra derin inspirasyonla alınan havanın ölçümüne ise inspiratuar vital kapasite (IVC) denir.
basit spirometri1
Basit spirometri
  • İnspiratuar Kapasite (IC): Normal ekspirasyondan sonra derin inspirasyonla alınan maksimum volümdür.(%75 VC)
  • İnspiratuar Rezerv Volüm (IRV): Normal inspirasyondan sonra derin inspirasyonla alınan hava volümüdür.
  • Ekspiratuar Rezerv Volüm (ERV): Normal ekspirasyondan sonra derin ekspirasyonla atılan hava volümüdür.(%25 VC)
vc nin azald durumlar
VC’nin azaldığı durumlar
  • Havayollarında obstrüksiyon varlığında (hava hapsi arttığında)
  • Akciğerin elastik özelliklerinin değiştiği, genişleyebilme özelliğinin kaybı, doku kaybı, yer kaplayan lezyonları olduğunda

Yaygıninfiltrasyonlarda,atelektazilerde,tümörlerde,fibrotik hastalıklarda, cerrahi girişim sonrası volüm kaybı olduğunda

  • Akciğer ekspansiyonunu engelleyen plevral patolojilerde, göğüs kafesi genişlemesini sınırlayan patolojilerde , toraks boşluğunun azalması, diyafragma hareketlerinin sınırlanması durumunda
  • Solunum merkezinin deprese olduğu durumlarda, nöromüsküler hastalıklarda
zorlu vital kapasite manevras
Zorlu vital kapasite manevrası
  • Zorlu Vital Kapasite (FVC)
  • Birinci saniye zorlu ekspirasyon volümü (FEV1)
  • FEV1/FVC
  • Tepe akım hızı (PEF)
  • Akım-volüm eğrisi

Maksimal ekspiratuvar akım-volüm eğrisi (MEFV eğrisi)

Maksimal inspiratuvar akım-volüm eğrisi (MIFV eğrisi)

zorlu vital kapasite manevras1
Zorlu vital kapasite manevrası
  • Ventilatuar kapasitenindeğerlendirilmesinde
  • Ventilatuar kapasitede bozulma santral sinir sistemi, iskelet-kas sistemi, akciğere ilişkin patolojiler bağlı olabilir.Ancak en önemli nedeni havayollarıobstrüksiyonudur.
  • Büyük akciğer volümleri düzeyindeki maksimal akımlar büyük oranda trakea ve ana bronşların akım özelliklerini yansıtırken, düşük volümlerdeki akımlar periferik intratorasik havayollarını yansıtır. Büyük havayollarında akım kısmen de olsa türbülan özellik taşırken periferik havayollarında laminer akım vardır.
  • Volüm-zaman, akım-volüm eğrileri
slide18
Zorlu Vital Kapasite (FVC): Derin inspirasyondan sonra zorlu,

hızlı ve derin ekspirasyonla atılan hava volümüdür.

slide19
FEV1: Zorlu ekspirasyonun 1. saniyesinde atılan volümdür. Kooperasyona ve efora bağımlıdır (%75-80 FVC)

FEV1/FVC (Tiffeneau oranı):Normalde > %75. Havayolları obstrüksiyonu < % 70. Hafif-orta dereceli obstrüksiyonun değerlendirilmesinde yararlıdır.

zorlu vital kapasite manevras2
Zorlu vital kapasite manevrası
  • Maksimal eforun gösterilmesi
  • Test sırasında öksürük, glottik kapanmanın olmaması, kaçağın olmaması
  • En az 6 sn veya plato oluşana kadar ekspirasyon yapılması ( 30 ml den az değişim)
  • Test ani olarak birden başlatılmalı (back-extrapolation volüm %5 FVC veya 150 ml nin altında olmalı)
  • En az 3 adet kabul edilebilir özelliklerde manevranın yapılması ve FVC ve FEV1 değerlerinin %5 lik veya 200 ml lik değişim sınırları içinde olması
zorlu vital kapasite
Zorlu vital kapasite
  • Havayollarında daralma veya tıkanma olduğunda azalır. Ekspirasyon zamanı uzar gnl 20 sn nin üstüne çıkar
  • Restriktif hastalıklarda azalır
  • Hem VC hemde FVC azalması nonspesifik bulgulardır
  • Her ikisi arasında fark oluşması havayolu kollapsını gösterir.
birinci saniye zorlu ekspirasyon vol m fev1
Birinci saniye zorlu ekspirasyon volümü (FEV1)
  • Sağlıklı bireylerde değişkenliği 60-270 ml (183ml)
  • Genellikle büyük havayollarını yansıtır.
  • Havayolu obstrüksiyonunda(mukus sekresyonu, bronkospasm, inflamasyon veya elastik doku kaybı) FEV1 azalır (FEV1 ve FEV1/FVC , standart parametreler)
  • FEV1 obsrtüktif akc. hast. hem siddeti ile korele hem de prognozu gösteren iyi bir parametredir
  • Restriktif patolojilerde ise FVC’deki azalmaya bağlı olarak azalır.
fev1 fvc tiffeneau oran
FEV1/FVC (Tiffeneau oranı):
  • Havayolu obsrüksiyonu ve restriktif hastalıkları ayırdetmede oldukça kullanışlı
  • Obstrüksiyonlarda < %70 iken, restriksiyonlarda normal kalır

Obstrüksiyon FEV1/FVC (%) Normal > 70 Hafif 61 - 69 Orta 45 - 60 İleri < 45

zorlu ekspiratuvar ak m
Zorlu ekspiratuvar akım
  • Maksimal Ekspirasyon Ortası Akım Hızı (MMFR, FEF25-75%): Zorlu ekspirasyon ile volümlerin % 25 ila %75’inin atıldığı perioddaki akım hızıdır.
  • Orta ve küçük havayollarından gelen akımı yansıtır.
  • FVC ye dolayısıyla hasta eforuna bağımlı bir parametredir.
  • Obstrüktif hastalıkların erken dönemlerinde bu parametre azalır. Bazan restriktif hastalıklarda da azalma gösterebilir.
  • FEV1/FVC eğer sınırda ise, havayolu hakkında bilgi verir.
zorlu ekspiratuvar ak m1
Zorlu ekspiratuvar akım
  • FEF200-1200: Zorlu ekspirasyonla ilk 200-1200 ml’nin atıldığı perioddaki akım hızıdır.
  • Zorlu ekspirasyonunu erken bölümünü yansıtır, dolayısıyla büyük havayolları hakkında bilgi veren iyi bir indekstir.
slide27
Tepe akım hızı (PEF):Derin inspirasyondan sonra derin

Ekspirasyon sırasında elde edilen maksimal akım hızıdır.

tepe ak m h z pef
Tepe akım hızı (PEF):
  • Maksimal inspirasyon sonrası hızlı yapılan ekspirasyonda (güç uygulanmaksızın) değerlendirilir
  • 1-2 sn lik bir efor yeterlidir
  • Maksiamal inspirasyonda iken bekleme PEF değerini azaltır
  • Büyük havayolları fonksiyonunu gösterir
  • Havayolları hastalıklarında zirve akım hızının periodik takibinde kullanılır
tepe ak m h z pef1
Tepe akım hızı (PEF):
  • Özellikle astmalı olguların evde takibinde önemlidir

Gri zon (PEF:%80-100)

Sarı zon (PEF:%50-80), atak başlangıcı olabilir

Kırmızı zon (PEF < %50), acil tedavi gerekebilir

  • KOAH lı hasta takibinde primer olarak önerilmemektedir

FEV1 ile PEF arasındaki korelasyon iyi değildir

Şayet spirometri yoksa, manevra sırasındaki ekspirasyon zamanının 6 sn den daha uzun olması daha değerlidir (FEV1/FVC < %50)

ak m vol m e risi
Akım-volüm eğrisi
  • Maksimal ekspiratuvar akım-volüm eğrisi (MEFV eğrisi)
  • Maksimal inspiratuvar akım-volüm eğrisi (MIFV eğrisi)

MEFV eğrisi

Ekspire edilen FVC nin %25, %50, %75 indeki maksimal

hızlar kaydedilir (FEF25, FEF50, FEF75)

Akciğerlerde kalan hava volümüne göre de isimlendirilebilir

(Vmax75, Vmax50, Vmax25)

  • MEFV eğrisinin son bölümü efordan bağımsızdır
ak m vol m e risi1
Akım-volüm eğrisi
  • Küçük havayolu obstrüksiyonu

Özellikle küçük akciğer volümlerindeki akımhızı belirgin

azalır (eğrinin son bölümü konkav hale gelir) FEF50, FEF75

Küçük havayolu obstrüksiyonunda FEF50 ile FEF25-75

oldukça koreledir.

  • Büyük havayolu obstrüksiyonu

Fiks obstrüksiyonlarda hem ekspiratuvar hem de inspiratuvar

eğri basıklaşır

Değişken intratorasik obstr, PEF azalır, FEF50/FIF50 <1

Değişken ekstratorasik obstr, FEF50/FIF50 > 1

slide34
NORMAL

AKIM-VOLÜM EĞRİSİ

VOLÜM-ZAMAN EĞRİSİ

slide35
HAFİF OBSTRÜKSİYON

AKIM-VOLÜM EĞRİSİ

VOLÜM-ZAMAN EĞRİSİ

slide36
ORTA OBSTRÜKSİYON

AKIM-VOLÜM EĞRİSİ

VOLÜM-ZAMAN EĞRİSİ

slide37
İLERİ OBSTRÜKSİYON

AKIM-VOLÜM EĞRİSİ

VOLÜM-ZAMAN EĞRİSİ

maksimum solunum kapasitesi mvv
Maksimum solunum kapasitesi (MVV)
  • Amplitüdü ve frekansı yüksek solunumla bir dakikada atılan volümdür.
  • Sürekli , düzenli ve ritmik efor , en az 12 sn
  • En az iki manevra, %10 luk değişim sınırları içinde
  • Kooperasyon ve efor bağımlı testtir
  • Havayolu rezistansı, solunum kasları, akciğer ve göğüs duvarı kompliansından etkilenir
  • %30 dan daha fazla olan azalmalar önemlidir

K: MVV= FEV1 x 40 E: MVV= FEV1 x 34

akci er vol mleri ve ventilasyon1
Akciğer volümleri ve ventilasyon
  • Fonksiyonel rezidüel kapasite(FRC): Normal ekspirasyon bitiminde akciğerlerde kalan hava volümüdür.
  • Rezidüel volüm (RV): Derin eksipirasyondan sonra akciğerlerde kalan hava volümüdür. (RV=FRC-ERV)
  • Total akciğer kapasitesi (TLC): Derin inspirasyonda akciğerlerde bulunan hava volümüdür. (TLC=FRC+IC)
akci er vol mleri
Akciğer volümleri

Gazlı testler

Nitrojen washout

Tek nefes, TLC

Multilb nefes- açık sistem, FRC

He dilüsyon

Tek nefes, TLC

Multibl nefes- kapalı sistem, FRC

Pletismografik olarak, Vtg, FRC

X-Ray, TLC

akci er vol mleri1
Akciğer volümleri
  • Normal kişilerde üç metod da benzer sonuç verir. Ölçümler arasındaki varyasyon % 10’dan azdır.
  • Gazlı testler havayolu obstrüksiyonuyla giden hastalıklarda kötü ventile olan bölgeler nedeniyle gerçek volümleri gösteremez.
  • Pletismografik yöntemler kompleks sistemler olması ve yetişmiş personele ihtiyacı olmasına rağmen havayolu obstrüksiyonundan etkilenmemesi bu yöntemin önemli bir avantajıdır.
akci er vol mleri2
Akciğer volümleri
  • Havayolu obstrüksiyonunda genellikle RV ve FRC artar. VC kapasite azalıyor ve TLC korunuyorsa hava hapsinin varlığından söz edilir. RV ve FRC ile birlikte TLC ninde arttığı durum için hiperinflasyon tanımlaması yapılmaktadır. RV/TLC oranı heriki durum içinde farklı derecelerde olmakla beraber artar.
hiperiflasyonun derecelendirilmesi
Hiperiflasyonun Derecelendirilmesi

Hiperinflasyon TLC veya RV(%)Normal  120 Hafif 121 - 134 Orta 135 - 149 İleri  150

resriksiyonun derecelendirilmesi
Resriksiyonun Derecelendirilmesi

VC(%) TLC(%)

  • Normal  81  81
  • Hafif 66-80 66-80
  • Orta 51-65 51-65
  • İleri  50  50
obstr ktif ventilatuvar bozukluklarda
Obstrüktif ventilatuvar bozukluklarda
  • FEV1 ve FEV1 /FVC % azalmıştır.
  • Maksimal ekspiratuvar hava akım hızları azalmıştır (PEFR,MMF, FEF25, FEF50, FEF75)
  • VC normal veya azalmıştır, FVC azalmıştır.
  • Amfizemde; TLC normal yada artar, FRC, RV, FRC/TLC %,RV /TLC% artmıştır.
  • MVV azalmıştır.
  • DLCO amfizemde azalmıştır.
restriktif ventilatuvar bozukluklarda
Restriktif ventilatuvar bozukluklarda
  • Statik akciğer volumleri azalmıştır (RV,TLC,VC)
  • RV /TLC% normal olabilir.
  • FEV1 azalmıştır,
  • FEV1 /FVC % normal yada artmış olabilir.
  • MMF ve MVV artmış yada azalmış olabilir.
  • DLCO azalmıştır.
slide50
OBSTRÜKSİYON

RESTRİKSİYON

MİKST

NÖROMÜSK. HASTALIK

İntratorasik

Ekstratorasik

TLC

 (amfizem)

N

N

RV/TLC

N

N

FEV1

N

FEV1/FVC

N veya 

N

FEF25-75

N

N

FEF50

N veya 

N

FIF50

N

N

N

N

MVV

N veya 

arter kan gazlari
ARTER KAN GAZLARI

İNVAZİV

  • Radiyal, brakial ve femoral arterler en çok kullanılan arterlerdir.
  • Kan gazı analizörleri pH, PCO2 ve PO2 yi hassas elektrotlar kullanarak ölçerler. HCO3- hesaplanır.
arter kan rne n n alinmasi
ARTER KAN ÖRNEĞİNİN ALINMASI
  • Pratikte radial arter bölgesine 0.2-0.3 ml, lokal aneztezik yeterlidir.
  • Daha sonra radiyal ya da brakial artere uygulanacaksa horizontal hat ile 20-30 0 , femoral arter seçilmiş ise 700 açı olacak şekilde iğne ile girilir
kan lden kan rne alinmasi
KANÜLDEN KAN ÖRNEĞİ ALINMASI
  • Kanül aracılığı ile arter kan örneği alınacaksa dominant olmayan kol radiyal arteri seçilir.
  • Üç yollu kanül kullanılır.
  • Önce 5 ml kan bir enjektörle çekilerek atılır. Sonra kan gazı enjektörü ile 1-2 ml kan örneği alınır.
kompl kasyonlar
KOMPLİKASYONLAR
  • Arter ponksiyonu infekte ve yaralı deri üzerinden yapılmamalıdır.
  • %25 inde ponksiyon yerinde ağrı ve hassasiyet oluşur.
  • %40 ında, uzun süreli steroid kullananların %90 ında 24 saat sonra deride ekimoz olabilir.
  • Kanülün uzun süre kalması halinde ekimoz, hematom, arteriovenöz fistül, yalancı anevrizma hava embolizmi ve enfeksiyon gelişebilir.
  • Tromboz ve oklüzyon nispeten sık olmakla beraber rekanalizasyon oluştuğundan iskemi gelişmesi nadirdir.
arter kan gazlari1
ARTER KAN GAZLARI

NONİNVAZİV

  • PULSE OKSİMETRE:Kulak memesi ya da parmak ucu gibi kanlanmanın fazla olduğu yerlerden ışığın absorbsiyonu yolu ile arteryel oksihemoglobin satürasyonununölçülmesi esasına dayanır.<%75, >%95 olduğunda fuyarlığı azalır
  • TRANSKÜTANÖZ GAZ MONİTÖRLERİ:Epidermis üzerindetranskütanöz PO2 ve PCO2 yi ölçebilir.
akg yorumlanmas i
AKG YORUMLANMASI
  • Oksijenasyonu değerlendirmek için PaO2 incelenir
  • Ventilasyonu değerlendirmek için PaCO2 incelenir.
  • Gaz alışverişini değerlendirmek için P(A-a)O2

hesaplanır.

  • Asit-baz dengesi incelenir.
kanda oks jen n ta inmasi
KANDA OKSİJENİN TAŞINMASI
  • Oksijen kanda 0.3 ml/ 100ml eriyik halde bulunur. Bu miktar 02 in parsiyel basıncı ile orantılıdır.
  • HEMOGLOBİN: Oksijenin %98 i Hb ile taşınır. Hemoglobin 4 polipeptit zinciri(globin ) ve her bir zincire bağlı Fe içeren porfirin halkasından (hem) oluşur.
kanda oks jen n ta inmasi1
KANDA OKSİJENİN TAŞINMASI
  • 100 ml kanda 15 gr. hemoglobin
  • Her bir gram Hb 1.34 ml oksijen taşır
  • Kanın Oksijen ihtivası: Kanda Hb tarafından taşınan O2 ile eriyik oksijenin toplamıdır.
  • (15x 1.34x %97) + (0.003x 100)= 19.5+0.3= 19.8ml/100ml (O2/kan)
oksihemoglobin dissosiasyon e risi
Oksihemoglobin dissosiasyon eğrisi
  • Hb den oksijenin ayrılmasına dissosiasyon denir. Bu eğriye ‘Oksihemoglobin Dissosiasyon Eğrisi’ adı verilir.
  • CO2 parsiyel basıncının Oksihemoglobin dissosiasyon eğrisi üzerine olan etkisine Bohr etkisi denir.
  • Satürasyonun %90 üzerinde olması oksijenasyonun yeterli olduğunu gösterir. Bu düzey PO2>60mmHg iken geçerlidir. Ancak PaO2< 55mmHg olduğunda oksijenasyon yetersiz hale gelerek doku hipoksisi başlar.
h poksem
HİPOKSEMİ
  • Arter kanında oksijen parsiyel basıncının azalmasına hipoksemi denir (PaO2<80mmHg)
  • 60-79 mmHg hafif derecede
  • 40-59 mmHg orta derecede
  • <40 mmHg ileri derecede
  • Hipoksemi dört ana mekanizma ile oluşur.

1- Ventilasyon/Perfüzyon dengesizliği

2- Alveoler hipoventilasyon

3- Diffüzyon Defekti

4-Şant

kanda co2 n ta inmasi
KANDA CO2 İN TAŞINMASI

CO2 kanda 3 farklı formda taşınmaktadır.

  • 1-HCO3 halinde, ( %90 )

H2O + CO2 HCO3- + H+

  • 2- Karbamino bileşiği

şeklinde,(%5)

3- Eriyik CO2 olarak

h perkapn
HİPERKAPNİ
  • Arteriyel kanda karbondioksit basıncının artmasına hiperkapni denir (PaCO2>45 mmHg)
  • Hiperkapni oluşum mekanizmaları:

1-Ventilasyon/perfüzyon dengesizliği

2-Alveolar hipoventilasyon

alveoloarteryel oks jen grad ent p a a o2
ALVEOLOARTERYEL OKSİJEN GRADİENTİ P(A-a)O2
  • Akciğerin gaz alış-veriş fonksiyonu hakkında genel bilgi verir.
  • PAO2=( FIO2 x (Pbaro-P H2O))-PaCO2/R 

R= Respiratuvar değişim oranı=VCO2/VO2(0.7-1).

  • P(A-a)O2=PAO2-PaO2= 5-15 mmHg (Normal genç).
  • P(A-a)O2= 2.5 + (O.21 x yaş(yıl) )
  • Alveoler hipoventilasyonda hipoksemi ve hiperkapniye karşılık gradient normal sınırlardadır.
akg yorumlanmasinda s stemat k yakla im
AKG YORUMLANMASINDA SİSTEMATİK YAKLAŞIM

1-      Oksijenasyonu değerlendirmek için PaO2 incelenir.

2-       Ventilasyonu değerlendirmek için PaCO2 incelenir.

3-       Gaz alışverişini değerlendirmek için; P(A-a)O2

4-       Asit-baz dengesi incelenir.

  • Genel değerlendirme için pH ya bakılır.
  • PaCO2 ve HCO3; respiratuvar ve metabolik durum
  • Primer asit-baz bozukluğunun ayırıcı tanısı yapılır.
  • Kompansasyon olup olmadığı değerlendirilir.

Asit-baz bozukluğunun akut-kronik basit veya mikst özelliği belirlenir.

as t baz denges
ASİT- BAZ DENGESİ
  • pH: H+ iyonları konsantrasyonunun negatif logaritmik ifadesidir.

pH= 7.35-7.45 (36-44 nmol/L H+ iyonu konsantrasyonu)

Yaşam sınırları : ( 6.8-7.8 )

  • Henderson-Hasselbach denklemi

HCO3-

pH= pK + log

H2CO3

  pK=6.1, H2CO3, CO2 e oranla 1000 kat az

HCO3

pH=pK + log

0.03 PO2

as t baz denges1
ASİT- BAZ DENGESİ
  • Asidemi; arteriyel kanda H+ iyonlarının artışı ile

pH <7.35 durumudur

  • Alkalemi; arteriyel kanda H+ iyon konsantrasyonun azalması ile pH>7.45 durumudur
  • Asidozis ve alkalozis: asit-baz dengesinde doku düzeyindeki bozuklukları ifade eder
  • Respiratuvar ; CO2 değişiklikleri
  • Metabolik; bikarbonattaki değişiklikleri
as t baz denges2
ASİT- BAZ DENGESİ

Standart bikarbonat : sdt koşullardaki (37 C ve PaCO2 :40

mmHg) HCO3- konsantrasyonu, metabolik değişiklikler

  • Standart bikarbonat> 27 mmol/L ,metabolikalkaloz
  • Standart bikarbonat< 21 mmol/L , metabolik asidoz

Aktüel bikarbonat: plazma örneğinde ölçülen HCO3- dir. Hem

respiratuvar hem de metabolik komponenti ile ilgili:21-28mmol/L

Base excess:metabolik sistemdeki defekt ile oluşan fazla asit

yada bazı gösterir

  • Base excess < -2.0 mmol/l metabolik asidoz
  • Base excess > +2.0 mmol/l metabolik alkaloz
akut respiratuvar asidoz is
Akut respiratuvar asidozis
  • ·  Üst solunum yolu obstruksiyonu (yabancıcisim, laringosapazm)
  • ·  Alt solunum yolu obstruksiyonu (astma atağı)
  • ·  Alveoler dolum: Bronkopnömoni, pulmoner ödem
  • ·  Solunum merkezi depresyonu: İlaçlar(sedatif, analjezik), oksijen tedavisi, Pick-wick sendromu ; santral SS patolojileri,
  • ·Nöromüsküler hastalıklar(MS, poliomyelit, Guillain-Barre, , tetanus, Myastenia gravis, kürar, süksinil kolin, organik fosforlu bileşikler, hipokalemi, hipofosfatemi, müsküler distrofi)
kronik respiratuvar asidozis
Kronik respiratuvar asidozis
  • ·    Alt solunum yolu obstruksiyonu: KOAH
  • ·     Bozulmuş alveoler dolum: Kifokskolyoz, skleroderma, ankilozan spondilit, plevra kalınlaşması
  • ·     Pulmoner restriktif hastalıklar: Fibrozis
metabolik asidoz nedenleri
Metabolik asidoz nedenleri
  • 1-       Artmış H+ iyonları yükü(Anyon gap metabolik asidozis)
  • ·       H+ iyon oluşumunun arttığı durumlar
  • Laktik asidoz, Diabetik ketoasidoz
  • ·       H+ iyonu alımının arttığı durumlar
  • Metanol, Alkol over dozu, Etilen glikol
  • 2-       HCO3- Kaybının arttığı durumlar
  • (Hiperkloremik metabolik asidozis)
  • ·       Gastrointestinal kayıp, Diyare, İntestinal fistül
  • ·       Böbreklerden kaybın artması, Renal tübüler hastalık, İlaçlar(asetazolamid gibi)
  • 3-       Normal asit yükünün böbreklerden atılımının bozulduğu durumlar; Renal yetmezlik, Renal tubuler hastalık
respirat u var alkalozis
Respiratuvar Alkalozis
  • Oksijen azlığı:
  • ·         Ağır anemi, pulmoner hastalık, septisemi, KKY, yüksek irtifa
  • Akciğerdeki reseptörlerin uyarıldığı pulmoner patolojiler
  • ·Lober pnömoni, pulmoner ödem, p.emboli
  • Santral Sinir Sistemi Patolojileri
  • ·         Volünter hiperventilasyon
  • ·         Gr(-) septisemi
  • ·         Respiratuvar stimülanlar: Örneğin salisilat over dozu
  • ·         Metabolik asidozun bikarbonatla hızlı düzeltilmesi
  • ·         Serebral bozukluklar: Kafa içi basıncı artışı, travma, infeksiyon, pontin tümörleri, serebrovasküler hemorajiler
  • Diğer
  • ·         Mekanik hiperventilasyon
metabolik alkalosiz
Metabolik alkalosiz 
  • Asit kaybı
  • ·         Gastrointestinal kayıp: kusma(en sık neden), gastrik aspirasyon
  • ·         H+ iyonlarının hücre içine geçmesi: Hipokalemi
  • ·         Renal kayıp: Diüretik tedaviden sonra
  • Baz artışı
  • ·         İatrojenik: Örneğin asidozisin uygun olmayan tedavisi(aşırı HCO3 verilmesi)
  • ·         Kronik alkali alımı: süt-alkali sendromu
m kst as t baz bozukluklari
MİKST ASİT-BAZ BOZUKLUKLARI
  • Özellikle hastalıkların ileri evresindeki birkaç asit-baz bozukluğu birlikte olabilir.
  • Mikst asit-baz bozukluklarında pH düzeyi temel patolojiyi gösterir.
  • PaCO2 artmışsa pH, 7.40 ın altında olduğu durumlarda respiratuvar asidozis, pH nın 7.40 ın üzerinde olduğu durumlarda ise metabolik alkalozistir.
  • Tersine PaCO2 nin düşük olduğu durumlarda pH 7.40 ın üzerinde ise primer bozukluk repiratuvar alkalozis, 7.40 ın altında ise metabolik asidozistir.
ad