slide1 l.
Download
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Uzm.Dr. Özlem Sürücü Çocuk Ergen Psikiyatristi PowerPoint Presentation
Download Presentation
Uzm.Dr. Özlem Sürücü Çocuk Ergen Psikiyatristi

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 55

Uzm.Dr. Özlem Sürücü Çocuk Ergen Psikiyatristi - PowerPoint PPT Presentation


  • 598 Views
  • Uploaded on

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE . Uzm.Dr. Özlem Sürücü Çocuk Ergen Psikiyatristi. GÜNDEM. DEHB tanım ve belirtiler DEHB ile ilgili gerçekler DEHB tanılı öğrencilere yönelik uygulamalar. DİKKAT EKSİKLİĞİ . HİPERAKTİVİTE. BOZUKLUĞU. Aşırı hareketlilik,

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Uzm.Dr. Özlem Sürücü Çocuk Ergen Psikiyatristi' - Antony


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
slide1

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE

Uzm.Dr. Özlem Sürücü

Çocuk Ergen Psikiyatristi

slide2

GÜNDEM

  • DEHB tanım ve belirtiler
  • DEHB ile ilgili gerçekler
  • DEHB tanılı öğrencilere yönelik uygulamalar
slide3

DİKKAT EKSİKLİĞİ

HİPERAKTİVİTE

BOZUKLUĞU

  • Aşırı hareketlilik,
  • Dikkat sorunları,
  • Düşündüğünü hemen yapma (dürtüsellik)
  • belirtileriyle kendini gösteren psikiyatrik bir bozukluktur.
slide4

Müzisyen bir annenin tanımlaması:

“Beyni sanki en yetenekli sanatçılarla dolu ama şefi olmayan bir orkestra gibi. Farklı müzisyenler sonuca önem vermeden kendi melodilerini çalıyorlar. Bir uyum yok, hiç bir melodi, canlı bir müzik parçasına dönüşemiyor.”

slide5

DİKKAT EKSİKLİĞİ

HİPERAKTİVİTE

BOZUKLUĞU

TEMEL BELİRTİLER

  • Dikkat sorunları,
  • Aşırı hareketlilik,
  • İstek ve dürtüleri engelleyememe
  • Bu belirtiler:
  • 7 yaştan önce başlamış olmalı
  • Kalıcı ve sürekli olmalı (en az 6 aydır)
  • Birden fazla ortamda görülmeli ( hem ev hem okul)
  • Yaş ve gelişim düzeyine uygun olmayacak düzeyde olmalı
slide6

DİKKAT NEDİR ?

  • Uyanık kalma, aktif olma,
  • Belirli bir işe başlayabilme,
  • Belirli bir işi sürdürme konusunda kendini kontrol edebilme,
  • Öncelik belirleme,
  • Önemli olanı seçebilme,
  • Sıraya koyma,
  • Planlama, düzenleme yapabilme,
  • Zamanı ayarlama,
dehb temel sorun
DEHB TEMEL SORUN ?

Harekete geçmeden önce durup düşünebilme yetisi insanları diğer türlerden ayıran en önemli özelliklerden birisidir.

slide8

Davranışlarımızı nasıl kontrol ederiz ?

Geçmişi göz önünde bulundurma

Geleceği ön görebilme

Kendi kendine konuşma

Olaya bir bütün olarak bakabilme

slide10

DEHB’de temel sorun davranışları kontrol edememektir.

  • Bir şey yapmadan önce durup düşünmeyi sağlayan merkezler yeterince iyi çalışmazlar.
slide11

Prefrontal korteks

Caudat Nukleus

Dopamin üreten sinir hücresi

Serebellum

Serebellar vermis

Sinaps

Dopamin reseptörü

Beyinde dikkat ve davranış kontrolünü sağlayan sistemde sorun vardır.

slide12

DEHB Nedenleri

  • Dopamin, noradrenalin sisteminde bozukluk

Arnsten AF. J Psychopharmacol 1997;11:151-62; Madras BK, et al. Behav Brain Res 2002;130:57-63; Russell VA. Behav Brain Res 2002;130:191-6; SolantoMV. Behav Brain Res 2002;130:65-71.

slide13

DEHB Kalıtsaldır

“Oğlunuzda dikkat dağınıklığı problemi var”

slide15

DEHB Yaşam Boyu Devam Eder

  • Erken çocukluk dönemlerinde başlar,
  • En sık ilkokul döneminde tanı konulur,
  • Çocukluğunda bu tanıyı alanların %70-80’i ergenlikte de aynı belirtileri gösterirler.
  • Bunların da %50-65’i erişkinlikte de aynı tanıyı alırlar.
b y d k e neler olur
BÜYÜDÜKÇE NELER OLUR ?

3 farklı gelişim

  • %10-15 Ergenlikte önemli düzelme
  • %60-70 Belirtiler devam eder
  • %5-10 Daha ciddi problemler
ergen eri kin dehb
Ergen/Erişkin DEHB
  • Hiperaktivite
    • Durduğu yerde duramama, kıpır kıpır, gergin, huzursuz
  • Dikkat dağınıklığı
    • Kitap bitirememe
    • Toplantılarda 10-15 dk sonra kopma
    • Fransız filmlerini izleyememe ?
  • Dürtüsellik
    • Ani kararlar verme, sonucunu düşünmeden harekete geçme
d rt sellik
Dürtüsellik

Aniden karar verme

slide20

TUTARSIZLIK

“Bir anı bir anına uymuyor”

“Çok keyifli iken birden öfkeleniyor”

e ba lamada g l k
İşe Başlamada Güçlük
  • Erteleme
  • Sürüncemede bırakma
ayn anda birden fazla le u ra ma
Aynı Anda Birden Fazla İşle Uğraşma
  • İşler rutine bindiği anda o işten sıkılma, başka bir projeye başlama (Hiperaktifler başlar, hipoaktifler aklından geçirir)
  • Sonuç, başlanmış ama yarım bırakılmış bir sürü iş...
  • Dil kursu, dans, ahşap boyama, yarım bırakılmış resimler, kitaplar, araştırma projeleri...
e de i tirme
İş, Eş Değiştirme
  • Okul değişiklikleri
  • İş değişiklikleri
  • Sık sık eş değiştirme (Bazen tam tersi…)
farkl olma
Farklı Olma
  • Herkesin kullandığı yolları kullanmama
  • Problemleri farklı yoldan çözme
risk alma
Risk Alma
  • Yüksek uyarılma ihtiyacı
  • Büyük heyecanlar peşinde koşma
  • Bazen gerekenden fazla ölçüde ...
da n kl k
Dağınıklık
  • Eşya kaybetme, planlara uyamama, organize olamama
  • Bazen aşırı düzen takıntısı
  • Plan değişikliklerinden rahatsız olma
slide27

UNUTKANLIK

“Belleği iyi mi kötü mü ? ummadığınız şeyleri hatırlıyor, bir dakika önce söyleneni hatırlamıyor”

“Eşyalarını nereye koyduğunu hatırlamıyor”

“Yapılacak işleri unutuyor”

“Arabasını nereye park ettiğini unutuyor”

“Telefon numaralarını çevirirken kimi aradığını unutuyor”

slide28

KENDİNE DEĞER VERMEME

  • Gerçekte ne kadar başarılı olduğundan bağımsız yeterince başarılı olmadığını düşünme
  • Çocukluktan beri aldığı olumsuz geri bildirimler sonucu var olan olumlu özellikleri görememe
  • Dışarıdan bakıldığında canlı, aktif içeride kendini yiyip bitirir
kapasiteyle uyumlu bir d zeye ula amama
Kapasiteyle Uyumlu Bir Düzeye Ulaşamama
  • Çocukluktan beri var olan sorunlar nedeniyle gerçek kapasitelerinin altında bir yerlerde bulunurlar.
  • Doyumsuzluk, mutsuzluk hissi
slide30

DEPRESYON

  • Kolay öfkelenme, kolay ağlama, mutsuzluk, boşluk hissi, uykuda artma ya da azalma, yemek yemede artma ya da azalma, yaptığı işlerden keyif almama, konsantrasyon güçlüğü gibi belirtiler olur.
  • Belirtiler değişkendir.
  • İntihar düşüncesi olabilir, önemle üzerinde durulmalıdır.
alkol u ucu madde ve di er madde kullanmaya ba lama
Alkol, uçucu madde ve diğer madde kullanmaya başlama
  • DEHB+Davranım Bozukluğu olanlarda daha sık.
  • Kolay risk aldıklarından uygun ortam bulduklarında deneyebilirler.
  • Bağımlılık daha hızlı gelişiyor.
dehb olan gen lerin araba kullanmalar barkley ve ark 1993 1996
DEHB olan gençlerin araba kullanmaları (Barkley ve ark 1993,1996)
  • Ehliyetsiz araba kullanma,
  • Hızlı ve tehlikeli kullanma,
  • Daha sık kaza yapma,
  • Daha fazla trafik cezası alma (hız, kırmızıda durmama)
  • Ehliyetin bir süre ya da süresiz geri alınması
dehb olan gen lerin araba kullanmalar barkley ve ark 1993 199634
DEHB olan gençlerin araba kullanmaları (Barkley ve ark 1993,1996)
  • Teorik bilgi açısından fark yok.
  • PC simulasyonunda düşük performans (çevre kontrolünde zayıflık, sürtme, çapma vb)

İlaç verilmesinden sonra performans düzeliyor.

slide35

DEHB olan biri olmak nasıl bir şey ?

  • Yağmurlu bir havada silecekler olmaksızın son sürat ilerlemek gibidir,
  • Parazitlerle dolu bir radyoda bir programı dinlemeye çalışmak gibidir,
  • Hem burada hem orada hem her yerde olmaktır...
slide36

DEHB basit bir sorun değildir

  • Davranışsal
  • Hiperaktivite
  • Dürtüsellik
  • Bilişsel
  • Dikkat Sorunları
  • Bellek
  • Sosyal
  • İlişkilerde sorunlar
  • Dışlanma
  • Yalnızlık
  • Duygusal
  • Ani parlamalar
  • Ani iniş çıkışlar
  • Depresyon
slide37

Academic

limitations

Children

Relationships

Occupational/

vocational

Adults

ADHD

Low self

esteem

Legal

difficulties

Motor vehicle

accidents

Injuries

Smoking and

substance abuse

Adolescents

slide38

Olası Sorun Alanları

Meslek/iş sorunları

Trafik kazaları

Yaralanmalar

Sigara vd madde kullanımı

Yasal sorunlar

Sosyal ilişkiler

Akademik güçlükler

slide39

Erişkinlerde DEHB büyük oranda tanınmıyor*

%15 tanı konulanlar

%85 tanı almamış erişkin DEHB

*1999 analysis of a 1000 adult patient epidemiological database.

Data on file, Lilly Research Laboratories.

slide40

DEHB TEDAVİ YÖNTEMLERİ

  • İlaç tedavisi
  • Aileyle çalışma
  • Eğitim sürecine ait uygulamalar
  • Bireysel terapi
slide41

İlaçların etki mekanizması

Beyinde bulunan ve davranışı etkileyen bazı kimyasal maddelerin (dopamin ve noradrenalin) beyindeki miktarlarını düzenler

Dikkat ve davranışların kontrolü ile ilgili olan bölgeleri aktive eder. Dikkati dağıtan uyaranların süzgeçten geçirilmesini sağlar.

Dikkatin dağılmasını önler,

Davranışların daha kontrollü olmasını sağlar

slide42

Ritalin Beyinde Glukoz Kullanımını Arttırır

Ritalin: Normal glukoz tüketimi

DEHB: Azalmış glukoz tüketimi

slide43

DEHB OLAN ÖĞRENCİLERİN AKADEMİK BAŞARISI İÇİN OKULDA UYGULANABİLECEK YAKLAŞIMLAR

slide44

Okulda Neler Yapılabilir ?

  • Akademik personelin eğitimi
  • DEHB belirtileri gösteren öğrencilerin uzmana yönlendirilmesi
  • Akademik güçlükler gerekli düzenlemelerin yapılabilmesi için yönetmelikleri oluşturma
  • Öğrenci ile birebir görüşme
  • Öğrenci destek ekibi oluşturulması
uygun ayarlamalar appropriate adjustments
UYGUN AYARLAMALAR(Appropriate Adjustments)
  • Bireyin gereksinimleri kişiye özeldir.
  • Hangi düzenleme/ayarlamalara gereksinim duyacağı bireysel olarak görüşülerek belirlenmelidir.
ner ler
ÖNERİLER
  • Genel öneriler
  • Öğretme yöntemleri ile ilgili öneriler.
  • Sınıf çalışmaları ve ödev sistemi ile ilgili öneriler.
  • Sınav koşulları ve not verme sistemi ile ilgili öneriler.
ner ler47
ÖNERİLER
  • GENEL
    • Okuma listesi ve kitapların dersler başlamadan önce verilmesi (Sömestrden 15 gün kadar önce)
    • Yazılı dokümanların elektronik formatta öğrenciye sağlanması. (Bu öğrenciye materyali kendi öğrenmesi için uygun formata dönüştürme olanağı sağlar-daha büyük puntolu çıktı, farklı renkli çıktı vb- )
ner ler48
ÖNERİLER
  • ÖĞRETME YÖNTEMLERİ
    • Farklı öğretme yöntemlerinden yararlanmak (sunumlar, videolar, çalışma kağıtları, grup çalışmaları vb)
    • Sunumların basit çıktılarının dersten önce öğrenciye verilmesi
    • Önemli noktaların vurgulanması ve tekrarı
    • Sunum sırasında yazılı olarak aktarılan materyalin sözlü olarak da aktarılması
    • Uygun olan konularda renk kodlaması kullanmak
    • Dersin ses kaydını yapıp kütüphaneye bırakmak
    • Basit bir dil kullanımı ve konuya bağlı kalmak
slide49
“Bizler hard disk değil çok hızlı işlemcileriz ama program yüklemedikleri için çalışamıyoruz.”
  • “…biz cpu yuz hard disk değil ..bize program yüklemeleri gerekli.”
  • “Okullarımız bilgi işleme için gerekli becerileri kazandırabilecek donanıma sahip değil.”
  • “Öğretmenlerimiz de birer hard disk ve sadece kopy paste yapabiliyorlar.”
ner ler50
ÖNERİLER
  • Allow extra time in formal exams, school based exams and class tests;
  • Allow the student to complete oral exams;
  • Avoid multiple choice questions - particular when there are only slight variations in the answer options;
  • Allow the student to use a PC with spell check;
  • Allow the student to use a PC with software that accommodates the needs of students with ADD/ADHD e.g., Voice Activated Software;
  • The student may require natural or non-fluorescent lighting. They also may require their question and answer sheets to be in large print, and/or on alternative coloured paper etc;
  • The student may require a reader and/or a scribe (amanuenses);
ner ler51
ÖNERİLER
  • May need a private room so they can read the paper and answers aloud (even if they do not need a reader or a scribe);
  • Keep examination instructions clear and short. Use simple language. Avoid jargon unless it is crucial to the integrity of the exam;
  • Allow time for rest breaks;
  • Allow the student to take in food, drink and medication if required;
  • The student may need to leave the room - allow this and if necessary have an invigilator accompany them.
slide52

OLUMLU ÖZELLİKLER

  • Enerjik olma
  • Yaratıcılık
  • Sıcak kanlı ve cana yakın olma
  • Kolay ilişki kurabilme
  • Esneklik
  • Hoşgörülü olma
  • İyi bir espri yeteneğine sahip olma
  • Risk alabilme (bazen gerekenden fazla oranda)
  • İnsanlara kolaylıkla güvenebilme ( bazen gerekenden fazla oranda)
slide53

DEHB OLAN ÜNLÜLER

Albert EinsteinGalileoMozartLeonardo da VinciTom CruiseWalt DisneyJohn LennonWinston ChurchillHenry FordStephen HawkingsJules VerneSylvester Stallone

Thomas EdisonAgatha ChristieJohn F. KennedyWhoopi GoldbergRobin WilliamsLouis Pasteur Prince Charles BeethovenCarl Lewis"Magic" JohnsonAlexander Graham Bell

slide54

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE VE

ÖZEL ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ DERNEĞİ

www.hiperaktivite.org.tr

hiperaktivite-w@tr.net

Tel: (312) 425 7 425

Tunalı Hilmi Cad. 31/2