1 / 24

Komunikowanie jako proces społeczny

Komunikowanie jako proces społeczny. pojęcie „komunikowanie” pochodzi od łacińskiego czasownika: comunico , communicare (uczynić wspólnym, połączyć; udzielić komuś wiadomości, naradzać się) i rzeczownika communio (wspólność, poczucie łączności);

yannis
Download Presentation

Komunikowanie jako proces społeczny

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. Komunikowanie jako proces społeczny • pojęcie „komunikowanie” pochodzi od łacińskiego czasownika: comunico, communicare (uczynić wspólnym, połączyć; udzielić komuś wiadomości, naradzać się) i rzeczownika communio (wspólność, poczucie łączności); • sam termin communication (komunikowanie, komunikacja, komunikat), początkowo w brzmieniu łacińskim, a następnie wchłonięty przez języki nowożytne, pojawił się w XIV wieku i oznaczał „wejście we wspólnotę, utrzymywanie z kimś stosunków”; dopiero w XVI wieku nadano mu drugie znaczenie „transmisja, przekaz”, co wiązało się z rozwojem poczty i dróg; • To rozumienie komunikacji nabrało szczególnego znaczenia w XIX i XX wieku ze względu na pojawienie się środków komunikowania służących do: • przemieszczania ludzi i przedmiotów w przestrzeni, jak pociąg, samochód samolot; • przekazu informacji na odległość, jak telegraf, telefon, radio, telewizja i nowe media. • Komunikowanie: • ma podwójne znaczenie w języku polskim przypisuje mu się zarówno wszelkie pojęcia związane z porozumiewaniem się, jak i z transportem; • jest pojęciem bardzo obszernym, w najbardziej ogólnym rozumieniu możemy je określić jako transmisję i przekazywanie informacji, nawet na poziomie najmniejszej komórki.

  2. Definicja i cechy komunikowania • Komunikowanie w różnych kontekstach teoretycznych jest definiowane jako: • reakcja organizmu na bodziec; • transmisja informacji, idei, emocji; • odpowiedź za pomocą symboli werbalnych; • tworzenie wspólnych pojęć, opinii i wierzeń; • W świetle nauk społecznych i humanistycznych komunikowanie jest procesem porozumiewania się jednostek, grup lub instytucji; jego celem jest wymiana myśli, dzielenie się wiedzą, informacjami i ideami; proces ten odbywa się na różnych poziomach, przy użyciu różnych środków i wywołuje określone skutki; • Cechy komunikowania: • komunikowanie przebiega w ściśle określonym kontekście społecznym (interpersonalnym, grupowym, masowym, instytucjonalnym, publicznym, międzykulturowym); • komunikowanie jest procesem: społecznym (przebiega w zbiorowości ludzkiej), kreatywnym (polega na tworzeniu nowych pojęć), ciągły (bowiem towarzyszy człowiekowi przez całe życie), symboliczny (bo posługuje się znakami), interakcyjny (bo między jego uczestnikami wytwarzają się określone stosunki partnerskie lub dominujące) i złożony (wieloelementowy i wielofazowy, może mieć charakter jednostronny i dwustronny, werbalny i niewerbalny, bezpośredni lub pośredni) • komunikowanie jest zasadniczo celowe i świadome (gdyż jego uczestnicy działają w ściśle określonym celu) oraz nieuchronne i nieodwracalne (nie da się go pominąć, każdy z nas bierze w nim udział, a jego efektów nie da się cofnąć).

  3. Elementy procesu komunikowania • Każdy proces komunikacji składa się z następujących elementów: kontekst, uczestnicy, przekaz (komunikat), kanał, szumy i sprzężenie zwrotne. • Kontekst – to warunki, w jakich odbywa się proces komunikowania. • Aspekt fizyczny wyznaczany jest przez otoczenie, czyli temperaturę, światło, miejsce i czas przebiegu procesu, czyli ogólnie utrzymując zewnętrzną atmosferę; • Aspekt historyczny dotyczy takiej sytuacji komunikacyjnej, w której uczestnicy odwołują się do innych, zaistniałych w przeszłości epizodów; • Aspekt psychologiczny odnosi się do sytuacji w jakiej uczestnicy procesu postrzegają się nawzajem; formalność, bezpośredniość sytuacji; • Aspekt kulturowy (społeczny) jest systemem wiedzy, która jest udziałem relatywnie szerokiej grupy ludzi, łączy w sobie wierzenia, wartości, symbole i zachowania utrzymywane przez daną zbiorowość; • Uczestnicy w procesie komunikacji odgrywają role nadawców i odbiorców; w procesie sformalizowanym role te są z reguły jednoznaczne określone i niewymienialne, w przypadku zaś nieformalnego komunikowania jednoczesne i wymienne; każda jednostka jako uczestnik procesu komunikowania, jest produktem swojego indywidualnego doświadczenia uczuć, idei, nastrojów, wykonywanych zajęć (zawodu), religii etc; z tego powodu komunikat wysyłany i odebrany nie może mieć takiego samego znaczenia; uczestników procesu komunikacji różnią trzy podstawowe elementy: stosunek do innych, płeć i kultura; jednostki komunikujące się mają zawsze określony stosunek do pozostałych członków procesu, co wpływa na percepcje komunikowanych myśli i uczuć; uczestnicy komunikowania (kobiety i mężczyźni) posiadają zróżnicowane doświadczenie, mogą pochodzić z różnych kultur, co może stanowić barierę w procesie komunikowania; w tej sytuacji uczestnicy procesu komunikowania nie są w stanie przewidzieć wzajemnych reakcji, rodzi to obawę o efekt komunikacji (strach, dominację, agresję).

  4. Komunikat (przekaz) • zajmuje miejsce centralne w procesie komunikowania pomiędzy nadawcą a odbiorcą; jest kompleksową strukturą na którą składają się znaczenia, symbole, kodowanie i dekodowanie, forma i organizacja. • Znaczenia– czyste idee i uczucia, istniejące w ludzkich umysłach, przekładane są na znaczenia, które są dzielone z pozostałymi uczestnikami procesu; powodzenie procesu komunikowania zależy od operowania tymi samymi symbolami. • Symbole– są to słowa, dźwięki, działania, dzięki którym znaczenie jest oznajmiane innym jednostkom. Symbolem jest zarówno słowo, jak i gest, mimika, ton głosu, czyli sygnały niewerbalne. • Kodowanie i dekodowanie– proces transformowania idei i uczuć w symbole i ich organizacja nazywany jest kodowaniem przekazu. Proces odwrotny, tj. transformowanie zakodowanego przekazu w idee i uczucia, nasi nazwę dekodowania. Dzieje się to z reguły bezwiednie, bowiem każdy człowiek koduje i dekoduje tak często, jak często porozumiewa się z innymi. Oba procesy zawierają także niewerbalne sygnały, które w istotny sposób wpływają, na kreowanie znaczeń między uczestnikami komunikowania, Kodowanie i dekodowanie znajduje się w samym centrum procesu komunikacyjnego. • Forma i organizacjazwiązana jest z kompleksową strukturą komunikatu. Znaczenia wymagają, nadania im odpowiedniej formy i zorganizowania, Forma przekazu jest szczególnie ważna w przypadku komunikowania publicznego, politycznego czy masowego.

  5. kanał – szumy – sprzężenie zwrotne • Kanał to droga przekazu i środki transportu, za pomocą, których przekaz pokonuje drogę od nadawcy do odbiorcy. Ludzie w komunikowaniu bezpośrednim mogą używać wszystkich pięciu kanałów sensorycznych jak: słuch (symbole werbalne), wzrok (sygnały niewerbalne), a także dotyk, zapach i smak. W komunikowaniu pośrednim kanały te są zredukowane do wzroku i słuchu. • Szumy, pojęcie to po raz pierwszy wprowadzone zostało do teorii komunikowania przez Shannona & Weavera jako źródło zakłóceń. Mogą one mieć charakter zewnętrzny, wewnętrzny i semantyczny. Każdy z nich może blokować proces komunikowania na etapie dekodowania. • Szum zewnętrznywiąże się z otoczeniem zewnętrznym procesu komunikowania, jak nieodpowiednia temperatura (upal lub chłód), hałas, uszkodzony odbiornik radiowy lub telewizyjny etc. • Szum wewnętrznyto uczucia i predyspozycje psychiczne uczestników procesu komunikowania, jak up. ból głowy lub zęba, zmęczenie czy roztargnienie, ale także uczucie złosci, nienawisci, stereotypy i uprzedzenia. • Szum semantycznyjest konsekwencją zamierzonego lub niezamierzonego złego użycia przez nadawcę znaczenia, które blokuje jego precyzyjne odkodowanie przez odbiorcę Znaczenie słów w kodzie werbalnym zależy od doświadczenia każdego człowieka – ludzie mogą dekodować pojedyncze wyrazy lub zdania w bardzo rożny sposób. • Sprzężenie zwrotne to reakcja odbiorcy na komunikat po jego odkodowaniu. Mówi on nam, czy przekaz został usłyszany, zobaczony i zrozumiany: Powoduje, że proces komunikowania ma charakter transakcyjny. Występują różne typy sprzężenia zwrotnego. W przypadku komunikowania bezpośredniego jest to sprzężenie bezpośrednie – natychmiastowe, natomiast w komunikowaniu pośrednim występuje sprzężenie pośrednie – opóźnione.

  6. Poziomy procesu komunikowania

  7. Komunikowanie interpersonalne • Jest to proces przekazywania i odbierania informacji między dwiema osobami lub pomiędzy małą grupą osób, wywołujących określone skutki i rodzaje sprzężeń zwrotnych; • W przypadku komunikowania interpersonalnego niezbędna jest obecność uczestników procesu komunikowania „twarzą w twarz” (face to face), ale może ono się odbywać za pomocą medium telefon, wideofon, Internet. • Jest to najprostszy i podstawowy proces komunikowania w społeczeństwie; w przypadku komunikowania face to face przestrzeń wspólna jest rzeczywista, w przypadku zapośredniczonego przez medium – wirtualna; • jest komunikowaniem interaktywnym z natychmiastowym sprzężeniem zwrotnym; ma charakter dwustronny – kiedy uczestnicy procesu prowadzą dialog oraz wymieniają się rolami nadawcy i odbiorcy; nawet jeśli przyjmuje formę monologu nie jest komunikowaniem jednostronnym; • Komunikowania interpersonalne odbywa się na trzech poziomach: • poziom fatyczny sprowadza się do swobodnej rozmowy prowadzonej z reguły na nieistotne tematy przez osoby słabo się znające; • poziom instrumentalny cechuje zainteresowanie uczestników procesu osiągnięciem porozumienia w określonej sprawie, nawet wówczas, kiedy ich poglądy znacznie się różnią; intencją jednej ze stron bądź obu jest modyfikacja zachowań lub postaw interlokutora; • poziom afektywny wymaga od uczestników procesu komunikowania głębszej znajomości, a nawet zażyłości stosunków; ma ono miejsce wtedy, gdy strony komunikujące się uzewnętrzniają swoje emocje, postawy, wartości i są głęboko zaangażowane w proces komunikowania; • W komunikowaniu interpersonalnym występuje sieć kanałów komunikacyjnych, które dzielą się na: • kanały nieformalne pojawiają się w przypadku, kiedy uczestnicy procesu są na pozycja równorzędnych, ich komunikowanie ma charakter symetryczny; • kanały formalne są typowe dla wszelkich struktur formalnych i instytucjonalnych, w których uczestnikom komunikowania przypisane są określone role, np. szefa, podwładnego; komunikowanie takie jest asymetryczne; • kanały te są determinowane również przez kontekst komunikacyjny.

  8. Komunikowanie interpersonalne - schemat

  9. Komunikowanie masowe • Komunikowanie masowe to proces emisji komunikatów od nadawcy medialnego do odbiorców masowych; • Zasadniczą cechą wyróżniającą ten sposób komunikowania jest występowanie między nadawcą a odbiorcą, pośrednika – medium masowego (mass medium); • Komunikowanie masowe ma charakter impersonalny to znaczy, że między nadawcą a odbiorcą nie ma żadnego kontaktu, a przestrzeń wspólna jest wirtualna; odbiorca jest dla nadawcy anonimowy; • W procesie komunikowania masowego biorą udział tylko słuch i wzrok; • Ze względu na brak bezpośrednich kontaktów między uczestnikami procesu komunikowania sprzężenie zwrotne jest opóźnione; odbiorca nie ma żadnej możliwości, aby wpłynąć na zmianę przekazu masowego i zasygnalizować nadawcy stosunek do niego w chwili trwania przekazu; • Ten sposób komunikowania cechuje występowanie gate-keepera (selekcjonera), który oznacza osobę lub grupę osób, zarządzającą dystrybucją informacji w kanałach komunikacyjnych; jest to indywidualny nadawca, albo znacznie częściej formalnie zorganizowany zespół ludzi, wprowadzający i transferujący informacje od nadawcy (pierwotnego) do odbiorcy; funkcję selekcjonerów mogą pełnić reżyserzy, producenci filmowi, cenzorzy sieci telewizyjnej, dyrektorzy programów, redaktorzy i wielu innych pracowników mediów; • Nadawcą w procesie komunikowania masowego jest sformalizowana grupa ludzi (nadawca profesjonalny) posługuje się językiem symboli i retoryką; • Odbiorcą jest natomiast szeroka rzesza anonimowych ludzi; składają się na nią czytelnicy prasy, radiowi słuchacze, widzowie telewizyjni, a także użytkownicy i konsumenci nowych mediów; • Pośrednikiem w komunikowaniu masowym są media (środki komunikowania i przekazu), które definiuje się jako urządzenia techniczne niezbędne do przekazywania informacji i pozwalające na reprodukcję pisma (media drukowane), głosu (media audialne - radio), obrazu (media wizualne – malarstwo, fotografia, film, telewizja, wideo, media cyfrowe, Internet, rzeczywistość wirtualna).

  10. Komunikowanie masowe - schemat

  11. Komunikowanie werbalne • Opiera się na języku, który służy do: • określania, wyznaczania i definiowania myśli, uczuć, przedmiotów, doświadczeń; • oceny i wartościowania; • prezentacji i dyskusji nad wynikami własnych, życiowych doświadczeń, mówieniu o przeszłości, teraźniejszości i przeszłości; • aby mówić o samym języku, o jego składni i strukturze; • Z językiem wiąże się nierozerwalnie proces denotacji i konotacji znaków werbalnych; • denotacja to bezpośrednie znaczenie, które pozwala zidentyfikować poszczególne słowa; jest to standardowe znaczenie słownikowe, które może być jednak definiowane w zależności od kontekstu; • konotacja ujawnia obszar emocji, uczuć i wartości związanych z poszczególnymi słowami; konotacja odbywa większą rolę w komunikowaniu interpersonalnym niż masowym;

  12. Forma oralna i piśmienna • Wyróżniamy dwie formy komunikowania werbalnego: ustną (oralną) i piśmienną; • Forma ustna daje komunikującym znacznie większe możliwości ekspresji uczuć, gdyż zostaje wzmocniony przez niewerbalne środki przekazu; komunikowanie ustne stwarza dogodniejsze warunki do nawiązania kontaktów na poziomie fatycznym, instrumentalnym i afektywnym; stosowane w bezpośrednim sposobie komunikowania pozwala na ukierunkowanie, sugerowanie i natychmiastową reakcję ze uczestniczących stron (sprzężenie zwrotne); jednak forma ustana komunikowania werbalnego stwarza pewne bariery: • polaryzację, czyli tendencję do wyrażania skrajnych opinii; • etykietowanie, czyli widzenie problemów przez ich nazywanie, a nie analizowanie; • mieszanie faktów i wniosków; • przesadną pewność siebie, a więc przypisywanie sobie cech eksperta; • statyczną ocenę, czyli brak umiejętności weryfikacji opinii dotyczących zmieniających się elementów rzeczywistości; • klasyfikowanie i generalizowanie, czyli przypisywanie ludziom i zdarzeniom tych samych cech; • Forma piśmienna znaczenie częściej ma charakter formalny niż nieformalny; stosowana jest na wszystkich poziomach komunikowania; w komunikowaniu interpersonalnym na charakter listu klasycznego, e-mailowego lub faksu, w komunikowaniu instytucjonalnym, politycznym i publicznym na poziomie masowym odbywa się za pomocą mediów drukowanych i Internetu; zaletą komunikowania piśmiennego jest jego trwałość i możliwość przygotowania, wadą jego formalny charakter pozbawiony natychmiastowego i bezpośredniego sprzężenia zwrotnego.

  13. Komunikowanie niewerbalne • Komunikowanie interpersonalne jest kształtowane w 35% przez język, natomiast pozostała część zabierają sygnały niewerbalne; • Komunikowanie niewerbalne jest wzmocnieniem i uzupełnieniem bezpośredniego (ustnego) komunikowania werbalnego, z którym jest nierozerwalnie związane; jego występowanie warunkowane jest przez odbieranie bodźców wzrokowych; ta forma komunikowania nie towarzyszy piśmiennemu komunikowaniu werbalnemu i jest trudna w w komunikowaniu zapośredniczonym poprzez medium; • Komunikowanie niewerbalne tworzy klika grup sygnałów: • kinezjetyka – mowa ciała, mimika twarzy, gestykulacja, ruchy ciała, spojrzenie, przyjmowane pozy; • Prajęzyk: • cechy wokalne głosu: ton, barwa, natężenie, wysokość, głośność i modulacja; • interferencje wokalne, czyli wzajemne oddziaływanie na siebie cech głosu; • autoprezentacja: wygląd fizyczny, budowa ciała, ubranie, fryzura, makijaż, biżuteria, tatuaże; • dotyk, który świadczy o stosunku emocjonalnym i zależy od kontekstu kulturowego i społecznego; • proksemika, czyli zastosowanie w procesach komunikowania odpowiedniego dystansu; • chronemika wykorzystuje czas jako środek komunikacji, punktualność, czas trwania jakiegoś zdarzenia; • elementy otoczenia: temperatura, oświetlenie, kolor

  14. Funkcje komunikowania niewerbalnego • funkcja zastępowania – „emblematy” – charakterystyczne sygnały niewerbalne jak ruch ręką, głową, gest, znak, które mogą występować w miejsce słów i zdań; • funkcja uzupełniania – „ilustratory” – sygnały niewerbalne które precyzują komunikat werbalny; • funkcja ekspozycji – „pozy” – sygnały niewerbalne pozwalające na ukazanie uczuć i emocji w znacznie większej stali niż one są w rzeczywistości; • funkcja regulacyjna – „regulatory” – sygnały użyte do płynności procesu komunikowania: kontakt wzrokowy, ruch głowy lub ciała, podniesienie brwi; • funkcja moderująca – „adaptery” – sygnały niewerbalne, które służą do łagodzenia napięć i stresu wywołanego przez proces komunikowania: drapanie się po głowie, ściskanie ręki, obgryzanie paznokci;

  15. Komunikowanie werbalne i niewerbalne – różnice • Komunikowanie niewerbalne jest znacznie bardziej dwuznaczne niż komunikowanie werbalne, ponieważ sygnały niewerbalne mogą być wysyłane świadomie jak i nieświadomie; • Komunikowanie niewerbalne ma charakter ciągły, w przeciwieństwie do komunikowania werbalnego; symbole werbalne są ulotne i nietrwałe; sygnały niewerbalne istnieją przez cały czas interakcji, jak długo lub pozostają w swojej obecności; • Komunikowanie niewerbalne angażuje wszystkie zmysły i odbywa się wieloma kanałami; komunikowanie werbalne ogranicza się do wzroku i słuchu; • Komunikowanie niewerbalne nie ma struktury, bądź jest ona bardzo słabo zarysowana, natomiast komunikowanie werbalne jest procesem ustrukturyzowanym; • Komunikowanie niewerbalne ma charakter pozalingwistyczny, w przeciwieństwie do komunikowania werbalnego, które opiera się na znakach językowych; • Komunikowanie niewerbalne daje wgląd w stany emocjonalne w przeciwieństwie do słów, które usiłują je ukryć; • Komunikowanie niewerbalne jest spontaniczne, a stosowane w nim sygnały nabyte na drodze naturalnej obserwacji otoczenia; komunikowanie werbalne jest procesem zmuszonego uczenia się mowy, a następnie zdobywania umiejętności pisania i czytania; • Znaczenie komunikowania niewerbalnego jest determinowane kulturowo, natomiast znaczenie komunikowania werbalnego jest deteminowane przez znajomość języka; • Komunikowanie niewerbalne jest analogowe, zaś komunikowanie werbalne – digitalne (cyfrowe): • w komunikowaniu analogowym forma i treść są ze sobą powiązane i wzajemnie się warunkują, bowiem sygnały niewerbalne wypływają analogicznie z treści komunikatu mówionego; • w komunikowaniu digitalnym forma i treść nie są ze sobą powiązane; między przedmiotem znaczonym a oznaczanym nie zachodzi żaden stosunek, a więc związek między nimi ma charakter arbitralny.

  16. Typy komunikowania

  17. Komunikowanie informacyjne • Celem komunikowania informacyjnego jest kreowanie wzajemnego porozumienia i zrozumienia między uczestnikami procesu, dzielenia się wiedzą, wyjaśnianie i instruktaż, przy założeniu, że nadawca nie ma żadnych intencji wpływania na podstawy i zachowani odbiorców; • ten typ komunikowania spełnia funkcję informacyjną, prezentując informacje w rzetelny, neutralny i obiektywny sposób; • Komunikowanie informacyjne posługuje się metodami, które są odpowiednio dobierane przez nadawców i zależą od specyfiki prezentowanej informacji. Do podstawowych metod informacyjnych należą: • Narracja – opis wydarzeń z zachowaniem kolejności i chronologii, wątek jest prowadzony od początku do końca; • Opis – dotyczy konkretnej sytuacji, która nie trwa w czasie, ale jest chwilowym stanem rzeczy; • Demonstracja – to taki proces komunikowania, podczas którego przekazowi werbalnemu towarzyszy równocześnie wykonywanie czynności, ilustrującej ten komunikat; jest ona charakterystyczna dla wszelkich prezentacji kulinarnych, demonstrowanie działa jakiegoś urządzenia i w innych sytuacjach pozwalających odbiorom nabyć praktyczne umiejętności; • Definiowanie – wyjaśnienie pewnych pojęć, ich klasyfikacja i rozróżnienie, wskazanie na synonimy i antonimy, na użycie i funkcje, odwołanie się do etymologii i historii, podawanie przykładów i porównywanie

  18. Zasady komunikowania informacyjnego • kreatywność przekazu – jest determinowana przez jakość transmitowanych do nadawców informacji nadawanych i sposobem ich prezentacji; • wiarygodność – jest budowana na kompetencjach, wiedzy i doświadczeniu danej instancji nadawczej, przypadek eksperta; efektywność komunikatu informacyjnego i aktywne uczestnictwo w procesie wszystkich jego uczestników zależy od wiarygodności nadawcy i zaufania do niego ze strony nadawców; • nowość informacji – odbiorcy znacznie chętniej poświęcają uwagę nowym informacjom niż tym już im znanym, nowinki zawsze szybciej roznoszą się w opinii publicznej; • doniosłość informacji – wynika z potrzeby wiedzy przejawiającej się u odbiorców, ale w tym aspekcie mieści się również psychologiczne nastawienie jednostki do postrzegania elementów dla niej ważnych i istotnych; nie dla każdego bowiem te same informacje są ważne; • położenie nacisku na informację – nadawca w procesie komunikowania informacyjnego kładzie nacisk na informację i wykazywania, że jest ona ważniejsza o innych; • wykorzystanie pomocy wizualnych – w celu wzmocnienia przekazu, uczynienia go bardziej klarownym i zrozumiałym stosuje się pomoce wizualne w postaci map, rysunków, zdjęć, plansz, grafik, przedmiotów i każdego innego elementu, który może pomóc nadawcy zaprezentować i wyjaśnić problem (prezentacja w Power Point nawet jeśli dotyczy tylko sposobu zapisania tekstu).

  19. Komunikowanie perswazyjne • Operuje perswazją jako podstawową techniką wpływania na odbiorcę; • Komunikowanie perswazyjne różni się od komunikowania informacyjnego, tym że jego przedmiotem nie jest obiektywna informacja, ale celem jest ustalenie prawdy; • Komunikowanie perswazyjne to kompleksowy, interaktywny proces, w którym nadawca i odbiorca są połączeni werbalnymi i niewerbalnymi symbolami, poprzez które perswadujący próbuje wpłynąć na drugą osobę po to, aby zmienić jego reakcje, zachowania, ukształtować nowe postawy lub zmodyfikować już istniejące i sprowokować do akcji/działania; • Interaktywność w komunikowaniu perswazyjnym ma charakter złożonego sprzężenia zwrotnego (feed-back), w zakresie którego nadawca realizuje potrzeby odbiorcy, a odbiorca akceptuje wpływ nadawcy; z tego powodu komunikowanie perswazyjne można nazwać procesem interaktywnego uzależnienia; • Celem komunikowania perswazyjnego jest modyfikacja postaw i wpływanie na zachowania odbiorców; jest to zatem proces celowy, w którym nadawca ma określone intencje (komunikowanie intencjonalne): • Zmiana istniejących postaw, tj. osłabienie postawy i zmiana jej znaku; • Wzmocnienie postawy; • Uformowanie nowej, nie istniejącej dotychczas postawy;

  20. Typy komunikowania perswazyjnego • perswazja przekonująca: klasyczny przykład procesu transakcyjnego; obie strony dążą do wzajemnego porozumienia, nawet kosztem odstąpienia w całości lub części od swoich pierwotnych przekonań, czy wzajemnych wartości; jest to najbardziej etyczna forma perswazji; • perswazja nakładająca: przyciąganie odbiorcy do idei, postaw i zachowań, które prezentuje jednostka perswadująca; ten typ perswazji jest stosowany procesach wychowawczych, w reklamie, a przede wszystkim w propagandzie; w zależności od tego, komu ma służyć i jaki jest jej cel, można ją uznać za pożyteczną i szkodliwą, uczciwą bądź nieuczciwą, jawną bądź ukrytą; jest więc niejednoznaczna etycznie; • perswazja pobudzająca: wzbudza najwięcej kontrowersji pod względem etycznym; ten typ perswazji niczym nie różni się od agitacji; jej celem jest narzucenie odbiorcy określonego wzoru zachowań; za pomocą sugestii, haseł, skrótów myślowych, obietnic, często kłamstw, świadomego manipulowania informacją, chwytów socjotechnicznych i technik marketingowych, nadawca dąży do osiągnięcia z reguły doraźnych efektów, co widać dokładnie na przykładzie kampanii politycznych, a przede wszystkim wyborczych;

  21. Fazy komunikowania perswazyjnego • faza ekspozycji – przekaz powinien być umieszczony w miejscu łatwo dostępnym dla odbiorcy; • faza uruchomienia uwagi odbiorcy – prowadzi do skoncentrowania się na zawartości komunikatu; • faza zrozumienia komunikatu przez odbiorcę – proces dekodowania znaczeń; • faza refleksji – związana jest z interpretacją komunikatu, akceptacją lub odrzuceniem treści emitowanego przekazu; • faza zapamiętywania – jest następstwem akceptacji, bo tylko zaakceptowany komunikat możemy zapamiętać; • faza zmiany – najważniejsza sekwencja procesu komunikowania perswazyjnego, w której realizuje się intencja nadawcy.

  22. Zasady komunikowania perswazyjnego • sprecyzowanie celów – sprecyzowanie celu działania i wskazanie konkretnych efektów w postaci reakcji odbiorców, jakie się chce uzyskać; • stosowanie logicznej argumentacji – zastosowanie racjonalnej i umotywowanej argumentacji; wyszukanie dowodów i odwołanie się do nich w celu poparcia racji nadawcy, testowanie wartości dowodów (rola eksperta); uogólnienie, definiowanie, odwoływanie się do analogii oraz przyczyn zjawisk i zdarzeń; • rozpoznawanie istniejących systemów postaw i wzorów zachowań odbiorców – przygotowanie materiału perswazyjnego w oparciu o znajomość istniejących postaw i zachowań odbiorców; należy wiedzieć, co ma się zmieniać i na bazie tej wiedzy opracować zestaw propozycji; • posługiwanie się językiem motywującym do działania – jasne określenie emocji odbiorcy, na które się chce oddziaływać; wybór informacji, które pomogą stymulować emocje osób poddawanych perswazji; • budowanie i rozwijanie wiarygodności – odbywa się poprzez mówienie prawdy, traktowanie informacji z dystansem, odpieranie ataków przeciwników na nadawcę, podawanie źródeł obciążających informacji, ujawnianie całości problemu, a nie jego fragmentu; • prezentacja komunikatu w przekonywujący sposób – powinien on być atrakcyjny i przekonywujący dla odbiorcy, a ponadto podkreślający rolę kontaktu wzrokowego; • obalanie przeciwnych argumentacji – odbywa się za pomocą rzeczowej oceny dowodów i przyczyn, co w efekcie prowadzi do wyciągania konkluzji.

  23. Kampania perswazyjna • kampania perswazyjna ma szerokie zastosowanie w różnego rodzaju typach kampanii komunikacyjnych: politycznych, wyborczych, reklamowych; • kampania perswazyjna to kompleksowa, zorganizowana działalność komunikacyjna, która ma na celu spowodowanie konkretnych efektów u realnie dużej liczby osób w określonym, zamkniętym przedziale czasu; • kampania perswazyjna ma następujące cechy: • konkretny i jasno sprecyzowany cel, który określa jakie zachowania są obiektem modyfikacji; • odbiorcami jest bardzo szeroka rzesza ludzi, w tym również publiczność środków masowego przekazu, gdyż do emisji komunikatów perswazyjnych wykorzystuje się mass media (media masowe); • jest realizowana w dokładnie określonym czasie, od inauguracji kampanii do jej zakończenia, co wynika z jej planu i harmonogramu; • tworzy cały zespół aktywności (czynności) komunikacyjnych, polegających na przygotowaniu oraz transmisji szeregu komunikatów perswazyjnych, dokładnie zaplanowanych i realizowanych według wcześniej przyjętego scenariusza kampanii.

  24. Psychologiczne aspekty kampanii perswazyjnej • w czasie kompanii perswazyjnej dochodzi do konfrontacji istniejących już postaw z postawami preferowanymi przez nadawcę; jeżeli różnią się one zdecydowanie siłą i znakiem, może dojść do dysonansu poznawczego i odrzucenia komunikatu; • dla wszystkich kampanii perswazyjnych charakterystyczne jest również zjawisko filtru przekazu, które jest związane z selekcją percepcji jednostki; odbiorca czyta, słucha i ogląda te przekazy, które leżą w obszarze jego zainteresowań, odrzucając już na etapie ekspozycji te, które tam się nie znajdują; • w procesie komunikowania perswazyjnego pojawia się również zjawisko oporu, które wynika z psychologicznej niechęci człowieka do akceptacji narzuconych mu poglądów lub postaw; podejrzliwość nadawcy o proces manipulacji, który może mieć miejsce ze strony nadawcy; • równie charakterystyczny jest również efekt uśpienia; w tym aspekcie przejawia się autorytet i wiarygodność nadawcy; im niższy stopień tych czynników tym większa szansa na to, że komunikat zostanie odrzucony; brak autorytetu i wiarygodności perswadującego powoduje większy opór ze strony odbiorcy; wtedy może zadziałać efekt uśpienia – w przypadku komunikatu perswazyjnego zbudowanego na mocnych argumentach może wystąpić zmiana postawy odbiorcy z opóźnieniem, gdy nie będzie on już widział przekazu z mało wiarygodnym źródłem, tj. kiedy zapamięta treść komunikatu, a zapomni kto jest jego nadawcą.

More Related